༄༅།། ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་

སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་

པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་

ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་

རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་

རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་

བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།

གླེགས་བམ་ཉེར་གཉིས་པ།

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌།

ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན། ༢༠༡༩
The Official Biography of His Holiness the Dalai Lama Norbulingka Institute

དཔར་ཐེངས་དང་པོ། དེབ་གྲངས་ལྔ་ཚན་ ༥༠༠
First Edition:500 copies.

ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ཡིག་ཐོག་བཀའ་འཁྲོལ་མེད་པར་དེབ་འདི་ཆ་ཚང་ངམ། ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་ཐབས་རྣམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱིན་ཡིག་སོགས་སྐད་ཡིག་འདྲ་མིན་གང་གི་ཐོག་ཏུའང་ཕབ་བསྒྱུར་དང་དཔར་སྐྲུན་ཞུ་འགྲེམས་མི་ཆོག
Copyright © 2019 Norbulingka Institute. All rights reserved, including the right to reproduce or translate this book or portions thereof in any form whatsoever.
For information and permission, please contact The Director, Norbulingka Institute.

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌།
ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།
Editorial Team: Kalon Trisur Kalsang Yeshi, Namgyal Dorjee, Sherab Gyamso, Yeshi Gawa, Karma Dorjee, Lakshay, Gendun, Sonam Tsering, Kalsang Tsultrim

Published by: Norbulingka Institute
Norbulingka Institute
PO Sidhpur-176057 Dharamsala
Distt. Kangra, HP India
Tel:+91 1892 246502 / 246405
E-mail:info@norbulingka.org

ISBN: 978-81-94011-07-1

Printed at Archana Ph: 011 26810747 / 48
www.archanapress.com

༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་རླབས་ཆེན་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་པར་ཐུགས་སྣང་ལྡན་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་རེ་འདོད་སྐོང་ཕྱིར། ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་གནང་བའི་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོའི་པོད་ཕྲེང་རྣམས། ཀུན་གྱིས་གཟིགས་བདེའི་སླད་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་ནས་འཕྲུལ་དེབ་ཏུ་བསྒྲིགས་པ་ཡིན་ལ། ཡིག་གཟུགས་རྙིང་པ་ནས་ Unicode ལ་སྒྱུར་སྐབས་ཆད་ལྷག་ནོར་འཁྲུལ་རེ་ཟུང་བྱུང་ཡོད་སྲིད་པས། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནོར་འཁྲུལ་ཡོ་བསྲང་གི་དགོངས་ཚུལ་ལྷུག་པོར་གསུང་བའི་རེ་བ་ཞུ།

དཔེ་སྐྲུན་གསལ་བཤད།

དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་འདིའི་ནང་སྤྱི་འགྲོས་ལྟར་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་མང་པོ་ཞིག་གི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ལམ་དུ་བཀོད་པའི་དེབ་ཕྲེང་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་བསྟར་ལ་བརྒྱུས་པ་ལྟར་བྱུང་དང་འབྱུང་འགྱུར་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོན་ཞིག་ཡིན། རང་རེ་གངས་ལྗོངས་པར་མཚོན་ན་ྋརྒྱལ་མཆོག་བཅུ་བཞི་པའི་མཛད་རྣམ་འགོད་སྒྲིག་ཞུ་རྒྱུ་ནི་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་གནས་ལུགས་ཤིག་དང༌། དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་ལའང་མེད་པའི་ལྷ་སྐལ་དུ་རྒྱལ་བློན་སེམས་དཔའ་དུ་མ་དང༌། སྡོམ་བརྩོན་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པས་གསེར་འཁོར་ཕྱག་མཚན་དུ་བཞེས་པ་རིམ་པར་བྱུང་བ་དང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་དོན་གྱི་སླད་དུ་མཚན་ནས་སྨོས་ན་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སྲིད་གསུམ་དབང་སྒྱུར་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྡེ་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་བོད་འབངས་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་འདིར་བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དགེ་ཕན་བླ་མཐོར་སྤེལ་སླད་ཐུགས་བསྐྱེད་ལྟར་དུས་དང་འཚམས་པར་ཁ་ལྗོངས་པད་མའི་འདབ་མ་དགོད་པའི་ལྟེ་གནས་སུ། མཚན་དཔེའི་གེ་སར་གྱི་ཕྲ་ཚོམ་དགོད་པ་དང༌། ཚུལ་འདི་ཉིད་བདག་ཅག་བོད་འབངས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཡོལ་གོར་ཐོབ་པ་ནི། བོད་ཀྱི་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་བདེ་རྩ་སླར་གསོ་ཐུབ་པའི་སྡོང་པོའི་རྩ་བ་ཚུགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལོས་ཡིན།

གང་གི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་པ་བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་བདེ་རྩ་གཅིག་ཉིད་དུ་འཕྱན་པའི་ཁྲོད་ནས། གླིང་འདིར་ཞི་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་བདོ་ཞིང༌། ཁ་ལྗོངས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་དགེ་ཕན་བླ་མཐོར་སྤེལ་བའི་འཕྲིན་ལས་ནི་ཟེགས་མ་རེ་ཡང་བརྗོད་ནུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་འགོངས་པ་རྒྱལ་དང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་མངོན་འཕགས་ཀྱི་མཛད་པའི་གཤིས་སུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན།

འོན་ཏང༌། གང་གི་མཚན་མཛད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་བློ་འཚམས་གང་ནུས་འགོད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་དཀར་ལེགས་ཚོགས་གསེར་གྱི་ཆོས་སྡོང་ཆེན་པོ་མཐོར་འདེགས་དང་ལྷན། ལྔ་རིག་ནོར་བུའི་ཕྲ་རྒྱན་འགོད་པའི་དགའ་སྟོན་དེ་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་གི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཟོང་ལས་བསྐྲུན་རྒྱུའི་སྐལ་བར་ཐོབ་པ་དེ་ནི། དེ་བས་ལྷག་པའི་མངོན་འཕགས་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་མེད་པའི་རྨད་བྱུང་གི་བགྱི་ཁུར་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས།

མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་མཐོང་རྒྱ་དང་ཐོས་རྒྱ་མཛངས་པའི་འབྲི་རྩོམ་ཞུ་རྒྱུའི་མྱོང་བྱང་དང༌། དཔྱད་འཇོག་གི་རྣམ་དཔྱོད་ལས་བལྟམས་པའི་ཁྱད་ཡོན་ནི་ཤིག་ལ་རུས་མེད་ཀྱི་དཔེ་ལྟར་གྱུར་པ་དང༌། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་བདོ་བའི་ཁོར་ཡུག་གི་རྐྱེན་པས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་སྐུ་ཆུང་སྲིད་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ྋཞབས་སོར་འཁོད་མ་ཐག་པར་རྒྱུ་ཆ་ལག་སོན་དཀའ་བའི་གནས་བབ་ཀྱང་བྱུང༌། དེ་ལྟའི་ངལ་ཚེགས་ལ་གདོང་ལེན་གྱིས་སོ་མེད་རྐན་འགྲས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ནས་ད་ལམ་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་ (ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ ཡན་གྱི་མཛད་རྣམ) རླབས་འཕྲེང་དོན་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདི་དཔར་སྐྲུན་ཐུབ་ཙམ་བྱུང་བ་ནི་བློ་སྤོབས་མངོན་མཐོའི་ཆ་རྐྱེན་དམ་པར་སྨན་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་བྱུང༌།

འབྲི་རྩོམ་ཞུ་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་མང་པོ་བྱུང་བ་དང་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཞིབ་ཚགས་གང་ཐུབ་ཀྱི་ལས་དབང་གིས་ད་ལམ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་ཚུལ་ནས། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་བར་གླེགས་བམ་གཅིག་དང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་འདི་ཉིད་སྐུ་ཆུང་སྲིད་ནས་བཙན་བྱོལ་གཞུང་དབུ་ཚུགས་ཏེ་བོད་ཕྲུག་སློབ་གྲྭ་བུ་གསོ་ཁང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་བར་གླེགས་བམ་ལྔ། ༡༩༦༠ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༣ བར་གླེགས་བམ་གཉིས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཚུལ་དང་གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་སྐོར་གླེགས་བམ་གཅིག ༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༤ ནས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ བར་གླེགས་བམ་ལྔ། ༡༩༨༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ བར་གླེགས་བམ་བཅུ་བཅས་ཁྱོན་ད་བར་གླེགས་བམ་ཉེར་བཞི་རྩོམ་སྒྲིག་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད།

ད་དུང་བློ་ཤེད་མེད་ཀྱང་ཁ་ཕོ་ཆེ་བའི་དཔེ་ལྟར། ད་ཡོད་རགས་ཟིན་ཁག་དང༌། འབྱུང་འགྱུར་འབྲི་རྩོམ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་འོས་འཚམས་ཕྱོགས་སྒྲིག་གིས་དཔར་སྐྲུན་ཞུ་རྒྱུའི་ལས་ཁུར་ལ་བརྩོན་བཞིན་པ་ཡིན།

ཐེངས་འདིར་ང་ཚོས་རྒྱུ་ཆ་ཁྱོན་བསྡོམས་ ༡༦༧ ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱས་པ་དང༌། ད་ལྟའི་འབྲི་རྩོམ་ཟིན་པ་རྣམས་མི་རེ་ངོ་རེས་ལྟ་ཀློག་དང༌། སྣོན་འཕྲི་ལན་མང་ཞུས་ཁར་མཁས་དབང་གཞན་ལའང་གཟིགས་དཔྱད་དུ་ཕུལ་ཏེ། མདོར་ན་མིང་ཚིག་གི་དག་ཆ་ཚུན་ལའང་གྲོས་བསྡུར་དགོས་རིགས་གང་ཐུབ་ཞུས་ཁུལ་ཡིན།

དེབ་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཡང༌། འཛད་གྲོན་ལ་དགོས་མེད་གཙིགས་སུ་མ་བྱས་པར་ཤོག་བུ་དང༌། རྒྱབ་ཤ་སོགས་གང་ལེགས་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་ཞུས་ཏེ་སྤུས་ཚད་ཧ་ཅང་མཐོ་བའི་དེབ་གྲངས་བརྒྱ་དང༌། དེ་འོག་དེབ་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་བཅས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད།

མཐའ་དོན། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་གི་ལས་བྱེད་དང༌། ལས་མི་འགོ་དམངས་ཡོངས་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་གཉེར་བྱས་པའི་སྙིང་པོར་མཛད་རྣམས་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་ལས་ཁུར་རྒྱུན་མཐུད་བླང་ཐུབ་པ་བྱུང་བས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འདི་ཕྱི་དགེ་བའི་སྐྱབས་འཇུག་གི་རྒྱ་ལས་མ་འགོངས་པ་ཞེས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། མཛད་དེབ་འདི་དག་ལ་སྐྱོན་དང་ནོར་འཁྲུལ་མང་པོ་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ་བས་དམ་པ་བཟོད་པའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན། ཐུགས་མི་ཁྲེལ་བའི་ངང་ནས་དགོངས་འཆར་བཀའ་སློབ་ལྷུག་པོར་འཇོ་བ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ངེས་སྟོན་པ་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས།

དམིགས་བསལ་གསལ་བཤད།

མཛད་རྣམ་གྱི་དཔེ་སྐྲུན་གསལ་བཤད་དེང་ཕན་དཔར་སྐྲུན་ཟིན་ཁག་ཏུ་ཡོད་པར་ཅུང་ཟད་སྣོན་འཕྲི་དགོས་རིགས་ཕུད་འདོན་ཐེངས་སོ་སོར་འགོད་འགྲེམས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ད་ལམ་འདིར་ཆེད་དུ་ཞུ་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་ལ། གླེགས་བམ་འདིར་ཕྱི་རྒྱལ་དང་རྒྱ་གར་བའི་མིང་འདོན་ཞུས་པ་རྣམས་རྒྱུ་ཆ་ལག་སོན་བྱུང་ཁག་ལ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྲ་གདངས་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་དབྱིན་ཇི་དང་ཧིན་རྡུའི་ཡི་གེར་མེད་སྟབས། དྲ་རྒྱ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་འཚོལ་ཞིབ་གང་ཡོང་ཞུས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྲོད་དུ་དབྱིན་སྐད་སོགས་ཀྱི་ནང་མཚན་དངོས་འབྲི་སྲོལ་རྙེད་སོན་མ་བྱུང་བ་རྣམས་རང་སོར་འཇོག་རྒྱུ་ལས་ཞུ་ཐབས་གཞན་མ་བྱུང་བར་བཟོད་གསོལ་ཞུ་རྒྱུ།

མཛད་རྣམ་ནི་ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་འབྲེལ་བའི་མཛད་འཕྲིན་ཐང་མར་བརྡལ་བའི་བཀའ་དྲིན་ལས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། ཆབ་སྲིད་དང་བཅས་པ་འདས་པའི་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རབས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་མཛད་རྗེས་ཀྱི་བསྡོམས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག

མགོན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ང་ཚོའི་དུས་རབས་ནང་བྱུང་མེད་ན། བོད་ཅེས་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་གདོན་མི་ཟ་ཞིང༌། དེས་ན་མཛད་རྣམ་ལྗགས་ཀློག་གནང་མཁན་ཚོས་ཚུལ་འདི་ཉིད་མཁྱེན་བརྟས་དགོས་པ་ཅིས་ཀྱང་གལ་ཆེ་ཞེས་ཞོར་འཕྲོས་ཀྱི་སྐུལ་གླེང་དང་བཅས་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ངེས་སྟོན་པ་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༠ ལ།

མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཞབས་ཞུ་བ་ཐུན་མོང་གི་གསལ་བཤད།

སྙིགས་དུས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་རིགས་གསུམ་གཅིག་བསྡུས་ལྷ་གཅིག་ྋརྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་པའི་ཆ་ཤས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བོད་ཡིག་ཐོག་བརྩམས་བསྒྲིགས་དཔར་ཐོན་དང་པོ་ཡིན་ཞིང༌། མུ་མཐུད་གླེགས་བམ་རིམ་འཐོན་ཡོང་རྒྱུ་བཅས་ལ་ལྟ་ཀློག་གནང་མཁན་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བའང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན། དེ་རྣམས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་རྩ་བའི་སྤྲུལ་གཞི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་སྔོན་འགྲོའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་ངོ་སྤྲོད་བྱ་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེ་བར་མངོན།

དེའི་ཕྱིར་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ནང་མཛད་རྣམ་འདྀའི་མཆོད་བརྗོད་དང༌། སྔོན་གླེང་དུ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་རིམ་བྱོན་གྱིས་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་བཞེས་ཚུལ་མདོ་ཙམ་བཅས། རླབས་འཕྲེང་དང་པོ་ནས་གསུམ་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང༌། འོ་སྐོལ་གྱི་འདྲེན་མཆོག་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་སྤྲུལ་གཞི་འཕགས་མཆོག་མིག་མི་འཛུམ་གྱིས་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པ་ནས། གང་གི་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཞིང་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་གྱི་སྣོད་བཅུད་ཆགས་རབས་དང༌། བོད་ཡུལ་དུ་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དུ་བྱོན་ནས་འགྲོ་དོན་མཛད་པའི་སྐོར་སོགས་ངོ་སྤྲོད་སྙིང་བསྡུས་དང༌། ལྷག་པར་ྋརྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་མཛད་པའི་སྐོར་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུས་ཡོད་ཅིང༌། ཞར་བྱུང་དུ། སྐབས་འབྲེལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དང༌། མི་སྣ་ངོ་སྤྲོད། དཔྱད་གཞི། ཚིག་མཛོད་ནང་གསལ་ཁ་མེད་པའི་མིང་ཚིག་རིགས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་སོགས་ཚན་པ་ཞེ་གཉིས་ཙམ་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། ད་དུང་གླེགས་བམ་འདིའི་ནང་བབ་འབྲེལ་གྱི་སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༨ དང༌། ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་ ༦༧༢ བཅས་ཡོད།

འདི་དག་ནི་སྔར་ཡོད་ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་འཁྲུངས་རབས་དང༌། ཆོས་འབྱུང༌། རྒྱལ་རབས། ཕྱིས་ཐོན་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས་སོགས་ལས་བཏུས་པ་གང་ཞིག་ལ། སཱར་ ཅཱལ་སེ་ འབེལ་ (Sir Charles Bell) དང༌། ཧྱིའུ་ རི་ཅར་ཌ་སན་ (Hugh Richardson) གྱིས་བརྩམས་བྲིས་ལ་སོགས་པའི་དབྱིན་ཡིག་དང༌། དེ་མིན་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱ་བོད་སོག་གསུམ་དང་ཨུ་རུ་སུ་བཅས་པའི་ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་ཁག་ལ་ཉམས་ཞིབ་བགྱིས་པ་ལས་གསར་རྙེད་དོན་གནད་ཁག་དང༌། བོད་ཡུལ་ཆགས་རབས་སོགས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་དགོངས་ཚུལ་གྱིས་མཚོན་པའི་དངོས་དོན་གསར་རྟོགས་བྱུང་བ་ཁག་ཀྱང་བསྣན་ཡོད་པས། དེ་དོན་ཚང་མས་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་དང་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱང་གནང་དགོས་ཞུ་རྒྱུ།

གླེགས་བམ་གཉིས་པ་ནི། ྋརྒྱལ་དབང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་རྣམ་དངོས་གཞི་འདི་ནས་དབུ་འཛུགས་བྱས་ཤིང༌། རླབས་འཕྲེང་བཞི་པ་ནས་བདུན་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། བརྗོད་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་རྩད་གཅོད་ཞུས་པ་ནས། མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་གདན་དྲངས་པ་དང༌། ཡོངས་འཛིན་བགྲེས་གཞོན་བསྐོ་གཞག དགེ་བསྙེན་གྱི་བསླབ་སྡོམ་འབུལ་བཞེས། གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ། ཡི་གེ་གསན་སྦྱོང་གནང་ཚུལ་སོགས་གཙོར་བཟུང་ཐོག སྐབས་དེའི་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་ཡུལ་གོམས་རིག་གནས་དག་ཀྱང་ཅུང་ཞིབ་པར་འགོད་ཐབས་བྱས་ཡོད། དགོས་ངེས་ཀྱི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་མི་སྣ་དང་དགོན་སྡེ་ངོ་སྤྲོད་སོགས་སྡེ་ཚན་མི་འདྲ་བ་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༢ ཤོག་ངོས་ ༥༤༤ བཅས་ཡོད།

གླེགས་བམ་གསུམ་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་གཅིག་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ༡༩༤༢ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་རབ་བྱུང་སྡོམ་བཞེས་དང༌། སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཐེངས་དང་པོ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ་ནས་བོད་རྒྱའི་དབར་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཟེར་བར་མིང་རྟགས་བཀོད་པའི་བར་གཙོར་བཟུང་ཐོག་ཆུ་རྟ་ལོའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ཞུ་སྒོ་དུས་སྟོན་ཁག་སྟེ། ཡུལ་གོམས་རིག་གནས་སོགས་ཀྱང་སྐབས་འབྲེལ་བབ་བསྟུན་གྱིས་གསལ་སྟོན་གང་ཐུབ་བྱས་ཡོད། ཞར་བྱུང་དུ། གླེགས་བམ་གཞན་དག་དང་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་ཚིག་མཛོད་སོགས་སུ་ཁ་གསལ་མེད་པའི་བརྡ་ཆད་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་དང༌། འདྲེན་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་དོན་འགྲེལ་བཤད། ཕྱི་རྒྱལ་སྐད་ཡིག་གི་མིང་ཚིག་བོད་ཡིག་ཐོག་སྒྲ་སྒྱུར་དག་ཆ་འགྲོ་ལུགས་སོགས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ཆེད་འགོད་དང༌། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༡ ཤོག་ངོས་ ༦༠༢ བཅས་མཆིས།

གླེགས་བམ་བཞི་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅུ་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་བཞི་པའི་བར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ༡༩༥༡ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གྲོ་མོ་ནས་རྒྱལ་ས་ལྷ་ལྡན་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ནས། ལེགས་བཅོས་ལས་ཁུངས་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར། གསེར་ཁྲི་འདེགས་འབུལ་དང་འབྲེལ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྩལ་བའི་བར་གྱི་མཛད་པ་ཁག་ཞིབ་བརྗོད་ཐོག སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དག་ཀྱང་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། གཞན་ཡང༌། དུས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་དངོས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་མྱོང་བའི་དགོན་སྡེ་གྲགས་ཅན་རིགས་དང༌། གལ་ཆེའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་གཅིག་སྟེ་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་བཅོ་བརྒྱད་བཅས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ནས་ཆེད་དུ་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་ཡོད། སྐུ་པར་གྲངས་ ༢༩ དང༌། ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་ ༦༡༨ བཅས་ཡོད།

གླེགས་བམ་ལྔ་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅོ་ལྔ་པ་ནས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་པ་དང༌། ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལ་ཟབ་དཀྱེལ་ཆེ་བཞེས་ཀྱིས་གསན་སྦྱོང་དང༌། གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་གྲྭ་སྐོར་དམ་འཇོག ལྷ་རམས་དམ་བཞེས་ཀྱི་མཛད་སྒོ། རྒྱ་དམར་གྱིས་བཙན་འཛུལ་ཉེན་ཁའི་འོག་ྋགོང་ས་མཆོག་རང་ས་ལྷོ་ཁའི་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། དེ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་རེ་ཞིག་བཙན་བྱོལ་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་མི་གནང་ཀ་མེད་བྱུང་བ་སོགས་ཀྱིས་གཙོས་སྐབས་དེའི་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་ཁག་དང༌། བོད་མི་མང་ནས་རྒྱ་རྒོལ་གསུམ་བཅུ་སྒེར་ལངས་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་བྱུང་རྐྱེན་དང་བརྒྱུད་རིམ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་སོགས་ཞིབ་འགོད་བྱས་ཡོད།

གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་དང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ། དེ་མིན་སྐབས་དེའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགའི་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་ཉེར་དྲུག་བཅས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་ཆེད་འགོད་དང༌། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༩ ཤོག་ངོས་ ༦༥༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་དྲུག་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅུ་དགུ་པ་ནས་ཉེར་གཉིས་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། ༡༩༥༩ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་མ་སུ་རི་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་རྒྱ་ཞི་གྲོས་བསྐྱར་མཐུད་ཡོང་ཐབས་སུ་བོད་དོན་སྲིད་བྱུས་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པ་ནས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་དང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་གཞིས་ཆགས་ཐུབ་ཐབས། སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས། བོད་ཕྲུག་བུ་གསོ་ཁང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་བར་གྱི་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱི་ལམ་ནས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་ ༡༩༥༠ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་ཕུལ་བའི་སྙན་ཞུ་དང༌། ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བསྐྱར་སྐུལ་ཞུ་གཏུག་སྙན་ཞུ་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་རྗེས་ཐེངས་དང་པོར་གནས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་པའི་གནས་ཆེན་ཁག་གི་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་སོ་གསུམ་ཙམ་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། སྐུ་པར་ ༡༡ དང༌། ཤོག་ངོས་ ༦༥༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བདུན་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་ཉེར་གསུམ་ནས་ཉེར་དྲུག་བར་ཏེ་རླངས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། ༡༩༦༠ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་བུ་གསོ་ཁང་ཆ་ཚང་གནས་སྤོ་ཐུབ་པ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་ནང་བོད་ཀྱི་བུ་ཚབ་དང་སློབ་ཕྲུག་གཏོང་གནང་མཛད་ཅིང༌། བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གཏན་འཇགས་རྒྱ་བསྐྱེད་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་བསྐྱངས་སྐོར་དང༌། ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གསར་བཏོད་ཀྱིས་མཚོན། བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཟུར་འཛུགས་དང༌། གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་མཇལ་བཅར་གསུང་འཕྲོས་སོགས་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱི་ལམ་ནས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་རྡོར་གདན་དུ་ཆོལ་གསུམ་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ནས་ཕུལ་བའི་མནའ་གན་མཐུ་མོ་ཆེ་དང༌། མང་གཙོ་དབུ་བརྙེས་སྐབས་ས་དབང་ཟུར་ཁང་ནས་ཚོགས་འདུ་སྒོ་དབྱེའི་གསུང་བཤད་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དགུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༡ ཡོད།

གླེགས་བམ་བརྒྱད་པ་ནི་རླབས་འཕྲེང་ཉེར་བདུན་ནས་སུམ་ཅུ་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཞེས་པའི་རང་རྣམ་དཔར་ཐོན་བྱུང་བ། མ་སུ་རིའི་བུ་ཁྱིམ་གསར་འཛུགས་དང་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པ། རིས་མེད་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་ཚོགས་ཆེན་དང་པོ་དང་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོར་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་མཚོན། རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་ཁག་མཇལ་འཕྲད་དང་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་མཐོ་སློབ་ཏུ་བསྒྱུར་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་བར་གྱི་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱིས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་སུད་སིར་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་མུ་མཐུད་གཏོང་རྒྱུའི་ཐུགས་འདོད་ཡོད་སྐོར་འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་དང༌། བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་ཁག་གཅིག་ལ་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དང༌། གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགའ་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་བཅོ་ལྔ་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། ཤོག་ངོས་ ༥༣༧ ཡོད།

གླེགས་བམ་དགུ་པ་ནི་རླབས་འཕྲེང་སོ་གཅིག་པ་སྟེ་རླབས་འཕྲེང་གཅིག་གིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་གྱིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྗེས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཚུལ་དང༌། གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་སྐོར་ཞིབ་གསལ་གྱིས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་བཀའ་ཟུར་ས་འདུ་རིན་ཆེན་མཆོག་ལ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་གནང་ཕྱོགས་སྐོར་བཅར་འདྲི་ཞུས་པའི་བཀའ་ལན། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ངོ་སྤྲོད། ༡༩༥༩ དང་ ༡༩༦༠ སོ་སོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྙན་ཐོའི་བརྗོད་བྱ་ཟུར་འདོན་བཅས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཞི་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༩ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་པ་ནི་ ༡༩༦༤ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༤ ནས་ ༡༩༦༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༢ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་སོ་གཉིས་པ་ནས་སོ་ལྔ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་གཉིས་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༡༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གཅིག་པ་ནི་ ༡༩༦༧ ཟླ ༩ ཚེས་ ༢༣ ནས་ ༡༩༧༢ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་སོ་དྲུག་པ་ནས་བཞི་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༤༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གཉིས་པ་ནི་ ༡༩༧༢ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣ ནས་ ༡༩༧༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༠ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་གཅིག་པ་ནས་ཞེ་གསུམ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གསུམ་པ་ནི་ ༡༩༧༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༡ ནས་ ༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་བཞི་པ་ནས་ཞེ་བདུན་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་བཞི་པ་ནི་ ༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་བརྒྱད་པ་ནས་ལྔ་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅོ་ལྔ་པ་ནི་ ༡༩༨༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༨༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༣ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་གཅིག་པ་དང་ང་གཉིས་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བདུན་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༨ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་དྲུག་པ་ནི་ ༡༩༨༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ནས་ ༡༩༨༥ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༣ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་གསུམ་པ་དང་ང་བཞི་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་ལྔ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༩༦ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་བདུན་པ་ནི་ ༡༩༨༥ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༨ ནས་ ༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༣༡ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་ལྔ་པ་ནས་ང་བདུན་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཞི་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༡༤ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ནི་ ༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༣ ནས་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༤ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་བརྒྱད་པ་དང་ང་དགུ་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བདུན་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༥༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་དགུ་པ་ནི་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༠ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླངས་འཕྲེང་དྲུག་ཅུ་པ་དང་རེ་གཅིག་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དགུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༩༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉི་ཤུ་པ་ནི་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་གཉིས་པ་དང་རེ་གསུམ་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅོ་ལྔ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༧༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་གཅིག་པ་ནི་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༤ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་བཞི་པ་ནས་རེ་དྲུག་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༧༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་གཉིས་པ་ནི་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༧ ནས་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༥ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་བདུན་པ་དང་རེ་བརྒྱད་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་ལྔ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༢༦ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་གསུམ་པ་ནི་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ ནས་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༧ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་དགུ་པ་དང་བདུན་ཅུ་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༢༨ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་བཞི་པ་ནི་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ ནས་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་དོན་གཅིག་པ་ནས་དོན་བཞི་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༧༢ ཡོད།

འདི་དག་ནི། ྋགོང་ས་མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་རང་རྣམ་‘ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང༌། ངོས་ཀྱི་མི་མང་’དང༌། ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་ངོས་འཛིན་གདན་ཞུུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་‘རང་མྱོང་མ་བཅོས་ལྷུག་པོར་བཀོད་པའི་བདེན་གཏམ་རྣ་བའི་བདུད་རྩི་’ཞེས་པ། དེ་བཞིན་ཡང་སྲིད་རྩད་གཅོད་གདན་ཞུའི་ཁོངས་ཡོད་རྩེ་དྲུང་ལས་ཚན་མཁྱེན་རབ་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྤུན་གཡོག་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་དངོས་མཐོང་དངོས་མྱོང་གླེང་བཤད་སྒྲ་བཅུག་དང༌། ཟིན་ཐོ་ཁག མཛད་རྣམ་འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ་འཚོལ་ཞིབ་དོགས་གཅོད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཆ་གསར་བསྒྲུབས་ཁག་དང༌། གལ་ཆེའི་གནད་དོན་བློ་དོགས་ཆོད་མིན་རིགས་བཀའ་འཁྲོལ་སྔོན་ཐོབ་ལྟར་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སྐབས་མཚམས་དགོངས་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཞུས་སྩལ་ཁག ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་བཀའ་རྩོམ་མཛད་པའི་ྋརྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཆེ་བ་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་‘ནོར་བུའི་དོ་ཤལ་’ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ྋརྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཆུང་བ་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་གི་རང་རྣམ་‘འཕྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་ཟློས་གར།’འབྲས་སྤྱི་བློན་ཆེན་སཱར་འབའ་སིལ་ཇེའེ་འགུའུལ་ཌ (Sir Basil J. Gould) ཡིས་བྲིས་པའི་དབྱིན་དེབ་Discovery, Recognition and Enthronement of the 14th Dalai Lama‘ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་ངེས་རྙེད་དང་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་’ཞེས་པ་དང༌། ཧེན་རིག་ ཧར་རར་ (Heinrich Harrer) གྱིས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་སྐུའི་གཅེན་པོ་ལྟག་མཚེར་རིན་པོ་ཆེ་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནོར་བུ་མཆོག་གི་གསུང་རྩོམ་དབྱིན་དེབ་Tibet is My Country‘བོད་ནི་ངོས་ཀྱི་ལུང་པ་ཡིན་’ཞེས་པ། སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་‘མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ།’ ཧྱིའུ་ཨིའི་རི་ཅར་ཌ་སན་ (Hugh Richardson ) གྱིས་བརྩམས་པའི་དབྱིན་དེབ་Tibet and Its History‘བོད་དང༌། དེའི་རྒྱལ་རབས་’ཞེས་པ། དེ་མིན་དེབ་འདིའི་མཇུག་ཏུ་འཁོད་པའི་རྒྱུ་ཆ་འབྱུང་ཁུངས་བོད་དབྱིན་ཡིག་ཆ་དེ་དག་ལ་གཞི་བཅོལ་གྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ཡིན།

མཛད་རྣམ་འདིའི་བརྗོད་བྱ་འབྲི་སྟངས་སམ། རྩོམ་གཤིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་སློབ་ནང༌། སྔར་ལམ་བོད་གཞུང་གི་ཡིག་ཆ་འབྲི་སྲོལ་གཞི་རྩར་བཟུང་ནས། སྤྱིར་བཏང་བོད་ཡིག་ཤེས་མཁན་ཚང་མས་ཀློག་བདེ་ལ། གོ་དོན་རྟོགས་སླ་བ་ཞིག་འབྲི་བ་ལས། གོ་དཀའ་བའི་སྙན་ངག་གི་རྒྱན་སྤྲོས་རྒྱས་བཤད་དང༌། འཆར་ཅན་མཛད་སྒོ་སོགས་སྔར་ལམ་ཡིག་བརྗོད་ལེབ་བཤུ་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་རབ་བཏགས་ཚིག་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་མས་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་སྒྲིབ་པ་དེ་རིགས་མིན་པར། དངོས་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་ལྷུག་པོར་འགོད་པ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ཏུ་སྒྱུར་སྐབས་དཀའ་རྙོག་ཆུང་ཐབས་སོགས་དེང་རབས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་ལའང་བསམ་ཞིབ་བྱ་དགོས་ཞེས་ལམ་སྟོན་མཛད་པ་དེ་དོན་སྙིང་བཅངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འབྲི་རྩོམ་ཞུུས་པ་ཡིན།

མཛད་རྣམ་འདིའི་ནང་རླབས་འཕྲེང་དང་ས་བཅད་དབྱེ་བའི་འགོ་བརྗོད་དང༌། བརྗོད་གཞི་དབྱེ་བའི་དུམ་མཚམས་འཕྲེང་འབེབས་ (paragraph) མང་བ་དང༌། དཔྱད་ཞིབ་བདེ་བའི་གཤམ་མཆན་ཡང་ཤོག་ངོས་སོ་སོར་འཁོད་པ། དབྱིན་ཡིག་གིས་མཚོན་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ཏུ་འགོད་སྲོལ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས་‘‘ ’’དང༌། གཅིག་རྐྱང་‘ ’། གྲུ་རྟགས།[ ]དང་གུག་རྟགས་ ( ) ། བརྗོད་ཚིག་བསྡུས་རྟགས་ ་་་་་་ དང་ཤོག་གྲངས་བསྡུས་རྟགས ་་་ ། འབྲེལ་ཡོད་ཚིག་དོན་འདྲ་མིན་དབྱེ་མཚམས་སེག་རྟགས་ / འདི་ལྟར་འཁོད་པ་སོགས་དེང་རབས་སྲོལ་གསར་དངོས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དོད་པའི་ཐོག བོད་རང་གི་སྔར་ལུགས་ཤོག་ལྡེབས་རྒྱབ་མདུན་བསྡུས་ཡིག་ བ དང་ ན འགོད་སྲོལ་ཡང་བཀོད་ཡོད།

གང་ལྟར་ཡང་མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌། རྩོམ་ཞིབ། རྩོམ་བཅོས། ཡིག་ཆ་འཚོལ་སྒྲུབ་དང༌། ཕྱོགས་སྒྲིག གློག་ཀླད་ལས་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཞུ་བྱ་འགན་ཡོད་སོ་སོ་དང༌། སློབ་སྟོན་པ་བཅས་ཚང་མས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དོན་མཐུན་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་པ་ཇི་བཞིན་གྱི་ཁུར་འགན་མཉམ་ལེན་ཞུུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་འཁྲུངས་རབས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གྱུར་པ་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི། ད་གཟོད་གླེགས་བམ་ཉེར་བཞི་བརྩམས་གྲུབ་དཔར་འགྲེམས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཞིང༌། དེ་ལྟ་ནའང་ས་ཕག་ (༡༩༥༩) ལོ་ཕན་གྱི་བོད་གཞུུང་གི་ཡིག་ཆ་དགོས་ངེས་ཁག་དང༌། ལྷག་པར་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྣམ་འདི་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་བྱར་མེད་དུ་མི་རུང་བ་རྩེ་འགག་གི་འགག་དེབ་ཅེས་པ་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་ཉིན་རེའི་མཛད་ཐོ་གསལ་འཁོད་དེབ་ཆེན་རྣམས་འདི་གར་མེད་སྟབས། རྒྱུས་མངའ་ཅན་རྒན་གྲས་དང་བགྲེས་སོང་གི་དྲན་གསོའི་ངག་ལམ་གསུང་འཕྲོས་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཟླ་ཚེས་དང༌། དོན་ལ་ནོར་འཁྲུལ། མཛད་སྒོ་འཚེམས་ལུས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྐྱོན་ཆ་ཡོད་སྲིད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་དཀར་ནག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཐོག་འབྲེལ་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་ཇི་འཁོད་འཚོལ་སྒྲུབ་དང༌། ལྟ་ཞིབ་བྱ་སྒོར་ནུས་པས་མ་ལྡང་པ་དང༌། ལས་ཁུར་ཞུ་བ་པོ་བདག་ཅག་གི་ཤེས་ཚད་དང་ཉམས་མྱོང་དམན་པའི་སྐྱོན་ཆའང་མཆིས་ངེས་པས། མ་འོངས་པར་ཁ་སྐོང་དང༌། ཞིབ་བཅོས་ཞུ་དགོས་ལ་སྨན་པའི་ཆེད་དུ། མཁྱེན་ལྡན་ཁག་ནས་དགེ་འདོན་སྐྱོན་སེལ་གྱི་དགོངས་འཆར་ཟོལ་མེད་ལྷུག་པོར་སྩོལ་གནང་ཞུ་རྒྱུ།

མཐའ་དོན། བོད་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་རྣམ་པས་ད་ལམ་གསར་དུ་དཔར་ཐོན་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྣམ་འདི་ཐོག་ད་དུང་བོད་ཡིག་སྨོས་ཅི། རྒྱ་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ནས་ཀྱང་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་ཞིབ་གསལ་རྙེད་འཐོན་ཡོང་ངེས་དེ་དག་ལས་བརྗོད་སྣོན་དང་འབྲེལ། མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་དང༌། སྙན་ངག་གི་ཚིག་བརྗོད་ཟབ་ལ་བརྗིད་ཆགས་པས་བརྒྱན་པ་མཛད་བརྒྱ་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་དང༌། སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས་མཛད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙན་ངག་ཆེན་མོ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་བཅད་དང༌། ཚིག་ལྷུག་འབྲི་སྲོལ་བཟང་པོའི་སྲོལ་རྒྱུན་དམ་འཛིན་གྱི་ཐོག་ནས། དེང་རབས་ཀྱི་ཚད་མའི་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་རླབས་ཆེ་དབྱར་གྱི་ཆུ་གཏེར་ལྟར་རྒྱས་བཞིན་པའི་རྣམ་ཐར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་གླེགས་བམ་མང་པོ་བརྩམ་པར་བྱ་བ་ལ་དངོས་སུ་ཞུགས་ཏེ། མཁས་པའི་མཁྱེན་སྟོབས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ནུས་རྩལ་འགྲན་པར་འཕྲལ་ནས་མྱུར་དུ་འབད་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་བཅོས་མིན་རེ་བའི་ཐལ་མོ་སྦྱོར་བཞིན་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་སོ།།

མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ།

མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་གླེགས་བམ་དང་པོ་ནས་ཉེར་བཞི་པ་བར་གྱི་སློབ་སྟོན་པ་དང་བཅས་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་ཇི་ཡོད་ངོ་སྤྲོད།

ཀ༽ ཐོག་མར་བཀའ་ཤག་ནས་ ༡༩༨༤ ལོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་འཆར་ཕུལ་ཕྱག་རྟགས་ཐོན་པ་དེའི་ནང༌། མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་བྱའི་སྔོན་འགྲོ་རྒྱུ་ཆ་གསོག་སྒྲུབ་དང༌། ལས་དོན་འཐུས་ཚང་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་བཀོད་བྱུས་སློབ་སྟོན་དང་སྟངས་འཛིན་འགན་ཡོད་ཚོགས་ཆུང་འཛུགས་པ། རྒྱུན་དུ་སྐུལ་ལྕག་དང༌། ལྟ་རྟོག གྲོས་འདོན་བྱ་རྒྱུའི་འགན་འཁུར་བ་སོགས་བསྐོ་བཞག་ཐོག རྒྱུ་ཆ་གསོག་སྒྲུབ་ཟིན་མཚམས་རྩ་བའི་མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་འཛུགས་དགོས་ཞེས་སོགས་འཁོད་ཡོད་ཅིང༌། འོན་ཀྱང་དངོས་དོན་ཞུ་སྒོ་ལག་བསྟར་སྐབས་འཆར་གཞི་དོན་ལ་གནས་དང་མ་གནས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དངོས་བྱུང་རྩ་བཟུང་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་བ་ལ། རྟ་ར་བ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཉིད་ (བཀའ་བློན་ཕྱག་རོགས་ཀྱི་གནས་རིམ་ཅན་སྐུ་སྒེར་དྲུང་གཙོ། བོད་དུ་སྐུ་སྒེར་ནང་མ་ཁང་གི་མཁན་ཆུང་མདོ་སྔགས་མཐར་ཕྱིན) དང༌། རྡོ་འབུམ་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་འཕེལ་རྒྱས་ (སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ། ལྡི་ལི་བོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན) སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ་ (བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་སྐབས་དང་པོའི་ཚོགས་དྲུང་དང་པོ་དང་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གཅིག་ལྕོགས་ཟུར་པ། བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ལྷ་ས་གཉེར་ཚང་བ) རྒྱ་མཚོ་བཀྲ་ཤིས་བྱམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ (སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་གི་བོད་དྲུང་ཟུར་པ། བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། རྩེ་མགྲོན) བཅས་དང༌།

ཁ༽ བཀའ་ཤག་གི་འཆར་གསལ་མིན་པའི་ལས་ཁུར་ཞུ་བ་པོ་རིམ་པར་བྱུང་བ་དང༌། ལོ་དུས་གང་ནས་གང་བར། ལྷ་སྡིངས་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་ ༡༩༨༥ ནས་ ༡༩༨༨ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ཡིག་ཚང་གཉེར་པ) དང༌། ལྷའུ་རྟ་ར་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་ ༡༩༨༨ ནས་ ༡༩༩༩ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། རྩེ་མགྲོན) ཐོན་ཟུར་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༡༩༩༣ ནས་ ༡༩༩༩ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ཚོ་བྱང་སྤྱི་ཁྱབ་གཞོན་པ) པདྨ་རིག་འཛིན་ ༡༩༩༤ ནས ༢༠༡༡ བར། (ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) གཉལ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༡༩༩༤ ནས་ ༢༠༠༣ བར། ཨ་མཆོག་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་མཁྱེན་རབ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ ༡༩༩༦ ནས་ ༢༠༠༠ བར། (དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་མཁན་ཟུར། དྷ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) དགའ་བྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༢༠༠༠ ནས་ ༢༠༠༨ བར། (འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་གི་སྡེ་ཚན་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) བཅས་སོ།།

གོང་གསལ་མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་མ་བསྐྱངས་བར་རང་རང་ལས་བགོས་གཞིར་བཟུང་ཞབས་ཞུར་ཁུར་འགན་ལེན་མཁན་རྣམས་ཡིན། ཟླ་སྒྲིལ་ཟིན་པ་ནས་ལས་བྱེད་འཕར་སྣོན་དང་འཕོ་འགྱུར་རིམ་སོང་ལ་བརྟེན། སྐབས་འབྲེལ་ལས་བྱེད་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་རྒྱུ་སྐབས་དོན་དང༌།

དེ་ཡང་སྔོན་དུ་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱངས་ཚུལ་ཅུང་ཟད་གླེང་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པཽའི་གསང་གསུམ་མཛད་འཕྲིན་གྱི་ཟེགས་མ་རེའང་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་འཛམ་གླིང་རྫས་མཚོན་གྱི་དུས་འདིར་མི་རྣམས་ཞི་བས་འཚོ་བའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་རིང་དུ་བྲལ་ཞིང༌། འདོད་སྡང་རྣམ་གཡེང་གི་དབང་དུ་ནར་མར་འཕྱན་ཏེ་སེམས་རྒྱུད་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་སྙིགས་ལྔའི་རང་མདངས་ཆེས་ཆེར་བདོ་བའི་གནས་སྐབས་ཤིག་དང༌། དེས་ན་སྙིགས་དུས་འདིར་དུས་གསུམ་ྋརྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་གང་ཉིད་གླིང་འདིའི་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོའི་ངོ་བོར་ཟློས་ཤིང་མངའ་གསོལ་བ་དང༌། གང་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་འཕྲིན་ལས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་བསིལ་ཟེར་བྱེ་བའི་འཕྲོ་འདུ་ལས་འཛམ་གླིང་ས་ཆེན་པོ་འདིར་འཚེ་མེད་ཞི་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་བརྡལ་བའི་མཛད་པ་བླ་ན་མཐོ་ཞིང༌། བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདེ་རྩར་ྋརྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་མཛད་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པས་ཀྱང་དོ་ཟླ་མེད་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ཇི་བསྐྱངས་བཅས་ཡིག་ལམ་དུ་འགོད་རྒྱུ་ནི་ད་སྐབས་རང་རེའི་མི་རབས་འདིར་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་གྱི་གཙོ་གནད་ཅིག་ཆགས་ཡོད།

དེར་བརྟེན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ ནས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ཟུར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དེ་ལྟར་ཡང༌། སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་དུ་ཞབས་ཞུའི་ཚན་པ་མང་བའི་མངོན་ཚུལ་དང༌། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་འདི་ཉིད་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་བདག་གཉེར་བྱེད་པའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། ལས་དོན་ངོ་བོ་འབྲེལ་ཆགས་ཀྱི་ཚུལ་ནས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱང་རྒྱུ་འོས་འཚམས་སུ་གཟིགས་ཤིང༌། དེ་དོན་བཀའ་འབྲེལ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ནས་སྡེ་ཚན་འདི་ཉིད་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱངས། འདི་གར་འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་ཤེས་ཚད་མྱོང་རྒྱུས་གང་ཐད་ནས་མགོན་པོ་གང་གི་གསང་གསུམ་ལས་འཕྲོས་པའི་འབྲི་རྩོམ་ཞབས་ཞུར་བརྩོན་རྒྱུ་ནམ་མཁའི་པད་མོའི་མཆེད་ཟླར་འགྲན་པའི་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་པ་ནི་ཞུ་ཅི་དགོས། འོན་ཀྱང༌། ད་སྐབས་འདིར་མཁས་མྱོང་ཅན་མང་པོ་ཞིག་ཞིང་གཤེགས་དང༌། འཚོ་བཞུགས་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་རང་རང་ལེགས་བྱང་གི་མཛད་ཁུར་བཞེས་མུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་མཛད་བརྟས་མ་གྱུར་པའི་གནས་བབ་ཆགས་མུས་ལ་སུས་ཀྱང་བསྙོན་དུ་མེད།

འོན་ཀྱང༌། སྤྱིར་བྱེས་ཁྲོད་དུ་རིག་གཞུང་གི་སྡེ་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་དག་གི་ནང་ནས་འདི་གར་དམིགས་བསལ་བོང་བ་གསེར་གཟིགས་བསྐྱངས་པའི་བཀའ་དྲིན་ནི་གཞལ་དཀའི་གནས་སུ་མཆིས་ཞེས་ལག་སོར་པད་འདབ་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་བཀོད་དེ་སྤྲོ་དགས་དྲངས་པའི་ངང་ཚུལ་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། གཞན་ཡང་མགོན་པོ་གང་གི་མཚན་ཙམ་བརྗོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཞལ་དུ་མེད་ན། མཛད་པའི་རྣམ་གྲངས་རང་བློས་གང་ལྕོགས་རགས་རིམ་ཀུ་ཤའི་རྩེ་མོ་ཙམ་ལས་འགོད་ནུས་བྲལ་ཡང་དེའི་བསོད་ནམས་ནི་སྟོང་གསུམ་རིན་ཆེན་གྱི་ཕུང་པོ་སྤུངས་པའི་རི་རབ་ལས་ཀྱང་ཆེས་མཐོ་བ་ཞིག་འབྱུང་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། དོན་དེའི་ཕྱིར་ན་ཚུལ་འདི་ཉིད་བདག་ཅག་སྐལ་བཟང་གི་ཡོལ་གོར་བལྟམས་པར་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བཀའ་དོན་ཐོད་བཅིངས་ཞུ་རྒྱུའི་ཡིད་དམ་འཆའ་བ་ལགས་པ་བཅས་འཕྲོས་དོན་ཙམ་དང༌། སྐབས་འབྲེལ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་འགོད་པ་ལ།

༡༽ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་མུ་མཐུད།

༢༽ཞེ་བོ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས། (ཁྲིམས་ཞིབ་པ་དང་བཀའ་བློན་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༨།༨།༣༠ བར།

༣༽སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ། (བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་དང་པོའི་ཚོགས་དྲུང་དང་པོ་དང་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གཅིག་ལྕོགས་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༤།༣།༢ བར།

༤༽པདྨ་རིག་འཛིན། (ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༡༡།༡།༢༣ བར།

༥༽གཉལ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༣།༤ བར།

༦༽དགའ་བྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༨།༡༠།༣༠བར།

༧༽ཤེལ་གླིང་ཚེ་དབང་རྣམ་རྒྱལ། ༢༠༠༠།༥།༡ ནས་ ༢༠༠༡།༦།༣༠ བར།

༨༽མཛེས་བཅུ་ཚང་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར) ༢༠༠༢།༤།༢༥ ནས་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༠ བར།

༩༽ཞོ་ར་བསྟན་པ་དར་རྒྱས། ༢༠༠༢།༤ ནས་ ༢༠༠༥།༨།༡ བར།

༡༠༽གྲགས་པ་བསྟན་དར། ༢༠༠༣།༡༠།༡ ནས་ ༢༠༠༦ བར།

༡༡༽བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། (གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཟུར་པ) ༢༠༠༥།༤།༡ ནས་ ༢༠༡༨།༥།༡༥ བར།

༡༢༽རྣམ་སྤེལ་ཚང་བློ་བཟང་སྦྱིན་པ། (སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཟུར) ༢༠༠༧།༤།༡ ནས་༢༠༠༩།༤།༢ བར།

༡༣༽ཨ་ཚོཊ་བསྟན་འཛིན་འཇམ་དབྱངས། ༢༠༠༨།༡༡།༥ནས་༢༠༡༠།༡༢།༡ བར།

༡༤༽ཁྲི་ཀ་དཀོན་མཆོག་བཀྲ་ཤིས། ༢༠༠༣།༡༠།༡། ནས་ ༢༠༠༩།༡།༢༧ བར།

༡༥༽ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། ༢༠༠༩།༡།༢༨ ནས་མུ་མཐུད།

༡༦༽འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ། ༢༠༠༩།༨།༡༧ནས་༢༠༡༦།༦།༩ བར།

༡༧༽རེབ་གོང་ལེགས་བཤད། ༢༠༡༠།༡༢།༡ ནས་མུ་མཐུད།

༡༨༽གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། ༢༠༡༡།༡།༢༣ ནས་མུ་མཐུད།

༡༩༽ཆོས་རྫོང་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ། ༢༠༡༢།༥།༥ ནས་ ༢༠༡༣།༤།༡༣ བར།

༢༠༽ཨ་རིག་བཀའ་བཅུ་མའི་དགེ་འདུན། ༢༠༡༣།༤།༢༥ ནས་མུ་མཐུད།

༢༡༽མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། ༢༠༡༣།༩།༡ ནས་མུ་མཐུད།

༢༢༽བྱ་གཞུང་སྐལ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། ༢༠༡༤།༤།༡༡ ནས་མུ་མཐུད།

༢༣༽འཇམ་དཔལ་ཆོས་བཟང༌། (གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཟུར་པ) ༢༠༡༥།༡།༢ ནས་མུ་མཐུད།

༢༤༽སོ་རུ་ཚེ་རིང༌། ༢༠༡༨།༡༠།༢༢ ནས་མུ་མཐུད།

༢༥༽འབྲི་རུ་བསྟན་འཛིན་དབང་མོ། ༢༠༡༨།༡༠།༡༥ ནས་མུ་མཐུད།

རླབས་འཕྲེང་རེ་བདུན་པ།

འབྲི་གུང་དགོན་སྒོ་དབྱེ་དང་འབྲས་སྤུངས་ཆོས་སྒར་སོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར། བཞུགས་སྒར་གྱི་མཛད་པ་ཐོར་བུ་ཁག་གཅིག་དང་སྔ་རྗེས་སུ་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་དགུ་ནང་ཕེབས་བཞུད། དགུང་གསར་དང་གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་དང་ཞོ་སྟོན་སྲུང་བརྩིའི་དུས་སྟོན། རང་གཞུང་ལས་བྱེད་ཆེ་ཕྲ་ཡོངས་ལ་གལ་ཆེའི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

འབྲི་གུང་དགོན་སྒོ་དབྱེ་དང་འབྲས་སྤུངས་ཆོས་སྒར་སོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༽འབྲི་གུང་བྱང་ཆུབ་གླིང་སྒོ་འབྱེད་ཀྱིས་མཚོན་སྐབས་དེ་འབྲེལ་གྱི་མཛད་པ་ཁག་གཅིག

ཇི་ལྟར་དད་ལྡན་ཁག་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་བྱང་ཆུབ་གླིང་གསར་བཞེངས་སྒོ་དབྱེའི་མཛད་སྒོ་སོགས་དེ་ཁུལ་ཆོས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཞབས་སོར་འགོད་སླད་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༧ ཉིན་ཕྱི་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༥ ཐོག་བཞུགས་སྒར་ནས་ལྡི་ལིར་ཕེབས་ཐོན་བསྐྱངས།

ལྡི་ལིར་མཛད་འཕྲིན་ཁག་གཅིག་བསྐྱངས་ཏེ་ཡུའུ་པིའི་མངའ་སྡེའི་གྲོང་ཁྱེར་ཀན་པུར་ (Kanpur) དུ་ཧིན་རྡུ་ཚོགས་པའི་གཞོན་ནུའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་སུམ་ཅུ་སོ་བརྒྱད་པ་དབུ་འབྱེད་དང་དེ་ནས་གནམ་གྲུར་བཞུགས་ཏེ་ལྡེ་ར་ལྡོང་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། འབྲི་གུང་ཆེ་ཚང་ཆུང་ཚང་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་དབུས་དགོན་ཁག་གི་བླ་སྤྲུལ། མཁན་པོ། ས་གནས་སུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས། བཀའ་ཟུར། གཞིས་འགོ་བདེ་དོན། སློབ་སྤྱི། ཚོགས་པ་ཁག་གི་འཐུས་མི་སོགས་ནས་ཕེབས་བསུ་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས་དང༌། འབྲི་གུང་དགོན་ཁོངས་ནས་སེར་སྦྲེངས་སྤྱན་རྒྱ། ཕེབས་བརྡ་བཅས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས།

དེ་ནས་ཕེབས་འཁོར་དུ་བཞུགས་ཏེ་གླིང་ཚང་གཞིས་ཆགས་ངོར་དཔལ་ཨེ་ཝཾ་ཆོས་ལྡན་དགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་ཀླུ་ལྡིངས་ཞབས་དྲུང་སྤྲུལ་སྐུས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ། དགེ་འདུན་ཚོགས་ཡོངས་ནས་གནས་ཆོག་ཞལ་འདོན་གསུངས་ཤིང༌། བཞེས་འབྲས་བཏེག ཞལ་འདོན་ཚིག་མཚམས་དང་བསྟུན་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ལ་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་མཚན་སྔགས་སོགས་གཟུགས་སྔགས་ཁག་གི་ལྗགས་ལུང་དང༌། རྟེན་དང་བརྟེན་པར་ཕྱག་ནས་སྩལ།

དེ་ནས་བོན་གྱི་ལྷ་ཁང་ལ་ཞབས་བཅགས་དང༌། གླིང་ཚང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་གསར་བཞེངས་ལ་ཕྱག་ནས་སྩལ་གྲུབ་པ་དང༌། ཕེབས་འཁོར་ཐོག་མ་སུ་རིར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པར་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་དང༌། མང་ཚོགས་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་ཏེ་བཤད་སྒྲུབ་ཆོས་འཕེལ་གླིང་དུ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ཡེ་ཤེས་དོན་གྲུབ་ནས་ཕེབས་བསུ་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས་དང༌། གནས་གཟིགས་གྲུབ་འཕྲལ་ཡང་སྟེང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད། བོད་ཁྱིམ་དྲུང་ཆེ་དང༌། ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ། སློབ་སྤྱིས་མཇལ་དར་ཕུལ། བཞེས་འབྲས་བཏེག་བཞེས། ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་པ་དང༌། སློབ་གྲྭའི་མཛད་གཟིགས་སུ་ཞབས་སོར་འཁོད། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་རུ་སྒྲིག་གུས་བཏུད་དང༌། བོད་ཧིན་རྒྱལ་གླུ་བཏང༌། གླུ་གར་འཁྲབ་སྟོན་གཟིགས་འབུལ་རྗེས་བོད་ཁྱིམ་དྲུང་ཆེས་དགའ་བསུ་དང་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས། བོད་སློབ་འཛིན་ཚོགས་དྲུང་ཆེས་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད། གཏན་སློབ་བོད་རིགས་སློབ་སྤྱིས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་བཅས་རིམ་ཞུས་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ། དེ་ནས་གཏན་སློབ་དགེ་འོས་བསྐྱར་སྦྱོང་ཁང་དང༌། ཧིན་བོད་སློབ་སྤྱིའི་ཡིག་ཚང་དུ་གཟིགས་སྐོར་ཕྱག་ནས་བཅས་སྩལ།

མ་སུ་རི་གཏན་སློབ་འདོད་རྒུ་ཐང་དུ་སློབ་ཁྱིམ་དགེ་ལས་དང་སློབ་ཕྲུག མི་མང་བཅས་ལ་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མའི་བཤད་ལུང་དང༌། སློབ་གྲྭའི་ཞལ་འདོན་ཁག་གི་ལྗགས་ལུང་བཅས་གྲུབ་རྗེས་ཕེབས་འཁོར་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་བོད་ཁྱིམ་ལག་ཤེས་སློབ་གཉེར་ཁང་གསར་སྐྲུན་དབུ་འབྱེད་དང་གཟིགས་སྐོར་རྗེས་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭར་གཟིགས་སྐོར་དང༌། ཚན་རིག ཚོང་འབྲེལ། དཔེ་མཛོད་བཅས་དབུ་འབྱེད་བྱིན་རླབས་སྩལ། དེ་ནས་བོད་ཁྱིམ་ཡིག་ཚང་དུ་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་པ་དང༌། སྨན་ཁང་དང༌། བུའི་སྡོད་ཁྱིམ་ལ་ཞབས་བཅགས་ཕྱག་ནས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༤ སྔ་དྲོ་མ་སུ་རིའི་རི་བོ་ཏཱ་ལའི་དབུ་རྩེར་ཞབས་བཀོད་ཀྱིས་རྣམ་འཇོམས་ཀྱི་ཁྲུས་གསོལ་དང༌། བསངས་མཆོད་བསྐྱངས། དེ་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་ཀྱིས་དགོན་པའི་མདུན་ཐང་དུ་སློབ་ཁྱིམ་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་རྣམས་ལ་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ། ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་བསྟུན་མ་སུ་རི་ནས་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་མར་ལམ་ས་སྐྱ་མཐོ་སློབ་ཏུ་གདན་ཞུས་ལྟར་དཔེ་མཛོད་ཁང་ལ་ཕྱག་ནས་དང༌། ཚོགས་ཁང་དུ་བླ་མ་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་གནས་བརྟན་ཕྱག་མཆོད་གསུང་འདོན་དང༌། ཞལ་འདོན་ཚིག་མཚམས་དང་བསྟུན་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང་འབུལ་དངོས་བསྟར། ཞལ་འདོན་གྲུབ་ཉིད་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ནས་རྟགས་གསལ་གཟིགས་འབུལ་ཞུས། དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐུབ་པ་དགོངས་གསལ་གྱི་ཆོས་འབྲེལ་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ།

གདུང་སྲས་རརྞ་བཛྲ་ནས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་དང༌། བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། གསང་ཡུམ། མཐོ་སློབ་མཁན་པོ་བཅས་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང་གཡོགས་དར་སྩལ་ཏེ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་མར་ལམ་ར་ཇི་སྤུར་ (Rajpur) ཨའི་ཨེམ་ (I.M) ཚོགས་པས་གདན་ཞུས་ཞབས་བཀོད་ཀྱིས་བཟོ་རྩལ་དངོས་རིགས་ལ་གཟིགས་སྐོར་གྲུབ་པ་དང་བདེ་སྐྱིད་གླིང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་གཞིས་མི་སོགས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང༌། འབྲི་གུང་བྱང་ཆུབ་གླིང་ཉེ་འགྲམ་དུ་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན་བཅས་སེར་སྦྲེངས་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེ་དང༌། ཕེབས་འཁོར་ལས་བཤོལ་མཚམས་འབྲི་གུང་ཆེ་ཚང་ཆུང་ཚང་རྣམ་གཉིས་ནས་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས་ཐོག་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་ཡང་སྟེང་ཚོམས་ཆེན་བཞུགས་ཁྲིར་འཁོད་འཕྲལ་འབྲི་གུང་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། བླ་སྤྲུལ་ལས་སྣེ་གྲལ་ལ་འཁོད། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་པ་དང་གཟིམ་ཆུང་དུ་གདན་དྲངས།

ཚེས་ ༡༥ ཉིན་དགེ་འཕེལ་གླིང་རྒས་གསོ་ཁང་དུ་ཞབས་བཅགས་ཏེ་རྒན་འཁོགས་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་བྱིན་སྲུང་སྩལ། དེ་ནས་མཉམ་ལས་བཟོ་གྲྭའི་རུམ་འཐག་བཟོ་གྲྭར་གཟིགས་ཞིབ་དང༌། མདུན་ཐང་དུ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ལ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་མཚན་སྔགས་སོགས་གཟུངས་སྔགས་ལྗགས་ལུང་དང༌། བཟོ་གྲྭའི་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་པར་གསན་བཞེས་དང་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ།

སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ཡན་ལག་བོད་སྨན་ཁང་གསར་པ་དབུ་འབྱེད་ཕྱག་ནས་དང༌། བཟོ་གྲྭའི་རུམ་གདན་བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་གཟིགས་སྐོར་ཕྱག་ནས་སྩལ། དེ་ནས་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་མ་སུ་རུ་བོད་ཁྱིམ་ཡན་ལག་སློབ་གྲྭར་ཉལ་ཁང་གསར་པ་དབུ་འབྱེད་དང༌། རྒན་གསོ་ཁང་གི་རྒན་རྒོན་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་བྱིན་སྲུང༌། མ་ཎི་ལྷ་ཁང་དུ་ཕྱག་ནས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༦ ཉིན་འབྲི་གུང་བྱང་ཆུབ་གླིང་དུ་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་འཕགས་ཡུལ་བྱང་ཆུབ་གླིང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་གསར་བཞེངས་གྲུབ་པའི་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་འབྲི་གུང་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་སྤོས་སྣེ་དང་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་འཛིན་བཅས་པས་སྔུན་བསུས་ཏེ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང༌། མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་རྣམ་གཉིས་གདན་དྲངས། གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྒོ་མཆོར་དུ་འཕགས་པ་བཀྲ་ཤིས་བརྒྱད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང༌། ཤིས་བརྗོད་གསུངས་ཏེ་དར་ཚོན་གཅོད་འབྲེག་དང༌། སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་གྱིས་སྒོ་ཡིག་དར་ཡོལ་ཞལ་དབྱེ་གནང༌། རྟེན་གཙོ་ཐུབ་དབང་ཁམས་གསུམ་ཟིལ་གནོན་ལ་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་དང་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན། ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི། དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ། འབྲི་གུང་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་བཅས་པས་ཡན་ལག་བདུན་པ་གསུངས་ཤིང༌། སྣང་གསལ་ཞལ་དབྱེ་མཛད།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ། འབྲི་གུང་གདན་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ། མགྲོན་གཙོ་ཁག་དང་བླ་སྤྲུལ་མཁན་ལས་བཅས་གྲལ་དུ་འཁོད། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་པ་དང༌། འབྲི་གུང་རྣམ་གཉིས་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། དེ་ནས་སྒོ་མཆོར་འོག་ཏུ་ཞབས་སྟེགས་ཐོག་བཞུགས་ཞབས་འཁོད།

མཛད་རིམ་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་ཏེ་འབྲི་གུང་གདན་འཛིན་ཆེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་དང་འབྲེལ་འཕགས་ཡུལ་བྱང་ཆུབ་གླིང་འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་གནས་སྟངས་སྙིང་བསྡུས་སྙན་སྒྲོན་དང༌། རང་གཞུང་ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་དང༌། མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་ནས་གསུང་བཤད། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘གལ་ཆེ་ཤོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཟེར་བ་དེ་ཕྱི་ལ་ཡོད་པ་ཞིག་མིན་པར་ང་རང་ཚོའི་ནང་གཤིས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། ཤེས་རྒྱུད་ལ་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་སྔར་མེད་གསར་དུ་བསྐྲུན། སྔར་ཡོད་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ་བ་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད། འདི་གའི་བཤད་གྲྭ་དང༌། སྒྲུབ་གྲྭ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་རྒྱལ་བའི་དམ་ཆོས་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་བཀའ་བརྒྱུད། དེའི་ནང་ཚན་འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྐྱོབ་པ་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་རང་སོ་སོའི་མན་ངག་གི་རྒྱུན་ཡོད་པ་འདི་དག་དུས་མཐའ་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་རྨང་ནས་གསོ་ཐུབ་པར་ཚང་མས་ཐུགས་ཁུར་བསྐྱེད་དེ་ཧུར་ཐག་གནང་རོགས་གནང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་རང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོའི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཚང་མས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་སེམས་ལ་བཅངས་ནས་སྐབས་སུ་བབས་པའི་བྱེད་སྒོ་གང་ཡོད་ད་ལྟ་ཕན་ལ་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་རེད་ལ། ད་དུང་ཡིན་ན་ཡང་རང་དོན་རང་གཅེས་བྱེད་དགོས། རྡོ་དོན་ཡང་སྙིང་བོད་རིགས་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་སུ་དང་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང༌། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་རྡོག་ཁྲེས་རེ་རེ་སོ་སོའི་འཇིང་པའི་སྒང་ལ་འཁྲི་བསྡད་ཡོད་པས། སོ་སོའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ལམ་གང་གི་སྐབས་ལ་ཡིན་ན་ཡང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་བོད་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་དོན་དག་དེ་སྙིང་ལ་བཅངས་ཏེ་སེམས་ཁུར་ལེན་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་ནས་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གསུམ་ལྷག་ཙམ་དེའི་རིང་ལ། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བའི་རྐང་པ་འཛུགས་ས་ཞིག་དང༌། སྡོད་ས་ཐོབ་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། བོད་པ་རང་གི་རིག་གཞུང་མུ་མཐུད་ནས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་དང༌། བོད་པ་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཡོང་བའི་དོན་དག་ལ་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་དམིགས་བསལ་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་ཡོད། ལྷག་དོན་པཎྜི་ཏ་ནེ་རུ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ལ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་མཛད་དཀའ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། ཡིན་ན་ཡང་རྩ་བའི་རྩ་དོན་གྱི་ཐོག་ལ། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་འཆར་གཞི་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་རོགས་རམ་དགོངས་བཞེས་གནང་ཡོད། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱ་གར་གྱི་མངའ་སྡེ་ཁག་གི་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ནས་བོད་པའི་དོན་དག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་ནས་ང་ཚོ་བོད་པ་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོ་འདྲ་འདྲའི་ནང་མི་འདྲ་ཙམ་ཡོང་ཐུབ་པ་འདི་གཙོ་ཆེ་ཤོས་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་བཀའ་དྲིན་དང༌། ཡང་སྒོས་མངའ་སྡེ་སོ་སོའི་བཀའ་དྲིན་རེད།’’1jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ་རྗེས་འབྲི་གུང་གདན་འཛིན་ཆུང་ཚང་རིན་པོ་ཆེས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་ཏེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ། གཟིམ་ཆུང་དུ་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ། འབྲི་གུང་ཆེ་ཆུང་རྣམ་གཉིས་སོགས་བླ་ཆེན་རྣམས་དང་ལྷན་བཞུགས་ཐོག་ཉིན་གུང་གསོལ་སྟོན་དཀར་སྐྱོང་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༧ ཉིན་འབྲི་གྲུང་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་གསར་མའི་གར་འཆམ་གཟིགས་འབུལ་དང་ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༣ ཐོག་བྱང་ཆུབ་གླིང་འདུ་ཁང་དུ་དབུ་མཛད་ནས་གང་བློ་མ་གསུང་སྐུལ། མཁན་པོ་ནས་རྒྱུགས་འབུལ་ཞུ་མིའི་མིང་ཐོ་སྙན་སྒྲོན་ཞུས། སློབ་ཕྲུག་གྲྭ་གྲངས་ ༢༦ ནས་མི་རེས་སྐར་མ་བཅུ་རེ་སློབ་གཉེར་བཤད་རྒྱུགས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་རིམ་བཞིན་མཇལ་ཁ་ཕྱག་སྲུང་སྩལ། སློབ་ཕྲུག་སྤྱི་ཡོངས་ནས་ལོ་འཁོར་སྦྱངས་འབྲས་ལེགས་ཐོན་མི་གྲངས་ ༡༠ ལ་གཟེངས་ཐོན་ལག་ཁྱེར་ལེགས་སྐྱེས་བཅས་རང་ཁུངས་ནས་གནང་བ་དང་འབྲེལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་སྲུང་སྩལ་མཇུག སློབ་གཉེར་མུ་མཐུད་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བ་བྱས་ཏེ་སྦྱངས་འབྲས་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྒྱུད་ཐོག་ཏུ་བཀལ་ནས་བསྟན་འགྲོའི་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་པ་བྱེད་དགོས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཚེས་ ༡༨ ཉིན་བདེ་སྐྱིད་གླིང་གཞིས་ཆགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བཟོ་གྲྭ་དང་བུ་བཅོལ་ཁང༌། བོད་ཕྱིའི་སྨན་ཁང་ཁག་གཉིས། ཌུན་སློབ་ (Doon School) འཛིན་ཁང་གསར་སྐྲུན་བཅས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་ཕྱག་ནས་སྩལ། དེ་ནས་ཐིག་ཕྱི་དགོན་ཚེས་བཅུ་ལྷ་ཁང་དུ་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་དང༌། མ་ཎི་བཅས་པར་ཕྱག་ནས་སྩལ།

བདེ་སྐྱིད་གླིང་གཞིས་ཆགས་ཉིན་སློབ་ཏུ་གཟིགས་ཞིབ་ཕྱག་ནས་དང༌། ཆུ་མཛོད་གསར་བསྐྲུན། ལྷོ་བྲག་དགའ་ལྡན་དོན་གཉིས་གླིང་དགོན་གསར་བསྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པར་ཕྱག་ནས་སྩལ། སློབ་ཕྲུག་དང༌། སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་གང་བློ་མའི་ལྗགས་ལུང་དང༌། གཟུངས་སྔགས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་དང་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ། རྒྱ་གར་ཌུན་སྐྱིད་སྡུག་ཚོགས་པས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་བཀའ་སློབ་སྩལ་གྲུབ་བསྟུན་བྱང་ཆུབ་གླིང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༩ ཉིན་ནས་བྱང་ཆུབ་གླིང་འདུ་ཁང་སྒོ་མཆོར་དུ་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། འབྲི་གུང་གདན་འཛིན་ཆེ་ཚང་ཆུང་ཚང་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་དབུས་པའི་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་མཁན་པོ་དང༌། དགེ་འདུན། མང་ཚོགས་མི་སྐྱ་ཕོ་མོ། ཕྱི་རྒྱལ་བ་དང་མི་རིགས་ཁག་བཅས་མི་གྲངས་ཆིག་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་བརྒལ་བར་རྗེ་སྒོམ་པོ་བའི་གསུང་ཐར་རྒྱན་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཆ་ཚང་བ་སྤྱིའི་འགྲོས་ལྟ་བུ་ཡིན་འདུག་པ་ད་ལམ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་སྙིང་པོ་མདོར་བསྟན་དང༌། ལམ་མཆོག་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ཉིན་རེ་ཉིན་རེའི་ཉམས་ལེན་གྱི་བསླབ་བྱ་ཡིན་པ་བཤད་ལུང་སྩལ་བཤད་ཀྱིས་གནང་རྒྱུ་ཞེས་སྩལ་ཏེ་གསུང་ཆོས་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས།

གསུང་ཆོས་ཉིན་གསུམ་པར་འདུ་ཁང་སྒོ་མཆོར་གྱི་ཞབས་སྟེགས་ཐོག་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་གསར་འབྱོར་ཚོ་དང༌། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་མི་མང་བཅས་མི་གྲངས་ལྔ་སྟོང་བརྒལ་བར་དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་གཉིས་ཙམ་རིང་སློབ་སྦྱོང་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཕྱོགས་དང༌། ལྷག་པར་བོད་མིའི་བདེ་སྡུག་གནས་སྟངས་འདས་པ་དང་ད་ལྟ། མ་འོངས་བཅས་ཀྱི་ཐོག་མ་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་གལ་ཆེ་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར། ‘‘ཚང་མར་འཚམས་འདྲི་ཡོད། ད་རེས་འབྲི་གུང་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་མ་དགོན་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་མཛད་རིམ་ཁག་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྲ་འགྲིག་པོ་ཡག་པོ་བྱུང་སོང༌། ཁྱེད་རང་ཚོ་ལ་དྭགས་ནས་ཡོང་མཁན་ཚོ་འདི་གར་གནམ་གཤིས་བསིལ་ཞིང་ཚ་དུབ་མེད་པས་ཉིན་ཤས་རིང་ཁྱེད་རང་ཚོ་སྐྱིད་པོ་བྱུང་ཡོད་ཤག དེ་རིང་ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་དད་པ་གཅིག་གྱུར་དང༌། ཡང་སྒོས་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་ལ་ཡོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཚུལ་འདི་ཉམས་སུ་ལེན་མཁན་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བ་རེད།

ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་པ་ཡིན་སྟབས་རྗེས་འབྲངས་པ་རྣམ་དག་ཅིག་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་རང་ཚོས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ཏེ་དད་གུས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། སེམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྒྱབ་ཕྱོགས་ཏེ་བསྡད་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད། དེ་རིང་འདིར་བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བ་ཁག་གཅིག་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་ཚོར་གནས་ལུགས་ཕྲན་བུ་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པས་ལ་དྭགས་དང༌། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ནས་ཕེབས་པ་ཚོ་ཟུར་ཉན་བྱས་ཏེ་ང་ཚོ་བོད་པའི་བདེ་སྡུག་གནས་སྟངས་ག་འདྲ་འདུག་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་ཡག་པོ་ཉན་རོགས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་རེས་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་སྐུ་ཞབས་ཚོ་དང༌། བོད་མི་རྒན་བྱིས་གང་འཚམས་ཤིག་འདིར་སླེབས་ཡོད་པར་ང་རང་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཁ་ས་ཁ་ཉིན་ཉིན་གཉིས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཐོས་ཡོད། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལུང་གིས་ཟིན་པའི་བོད་གངས་ལྗོངས་ཀྱི་ང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདི་དངོས་གནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ནང་སྐྱེས་པའི་མི་ཐོག་ཅིག་ཆགས་ཡོད། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་ཆ་བཞག་ན་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ངའི་མི་ཚེ་འདིར་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་པོ་འདུག ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཙམ་ནས་སོ་སོའི་ལུང་པ་དང་བྲལ་ཏེ་མི་ཡུལ་ལ་གྱར་ནས་ད་ཆ་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་བརྒྱད་ལ་སླེབས་ཏེ་མི་ཚེ་མང་ཆེ་བ་སོ་སོའི་ལུང་པར་བསྡད་མ་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་ཡང་མི་ཚེའི་ནང་གི་དུས་ཚོད་ཡག་ཤོས་རྣམས་མིའི་ལུང་པར་བསྐྱལ་དགོས་བྱུང་བ་རེད།

སོ་སོའི་ལས་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་བསྟན་པ་དང༌། འགྲོ་བའི་དོན་དག་ལ་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ལས་སྨོན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང༌། བོད་མི་མང་ཚོས་ཀྱང་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་དང་དགའ་མོས་ཆེན་པོ་འདི་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། ང་རང་དེ་དག་དང་མཉམ་དུ་བསྡད་དེ་ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུ་མ་བྱུང་ཡང༌། ངས་ཕྱི་རྒྱལ་རང་དབང་ལུང་པར་བསྡད་དེ་གང་ཐུབ་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང༌། ཡང་སྒོས་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་སྤྱི་དོན་ལ་སྒོ་གང་ས་ནས་ཕན་ཐོགས་ཀྱི་ལས་ཀ་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱས་པ་ཡིན། རང་གི་ནུས་པ་མ་ལྡང་པའི་གནས་ཚུལ་ནི་ཐ་དད་རེད། འཛམ་གླིང་ཐོག་སོ་སོའི་ངོས་ནས་བསམ་པ་རྣམ་དག་དང༌། དྲང་པོ་དྲང་གཞག་བྱས་པ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་དྲང་པོ་བྱེད་མཁན་དང༌། བསམ་པ་རྣམ་དག་བྱེད་མཁན་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་སྟབས། ང་རང་སྒེར་གྱི་ངོས་ལ་འཛམ་གླིང་གི་ས་གནས་གང་ས་ནས་སེམས་ཐག་ཉེ་པོའི་གྲོགས་པོ་བློས་ཐུབ་མང་པོ་ཞིག་རྙེད་བྱུང༌།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོས་དགའ་སྒོམ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ལ་ ༡༩༤༩།༡༩༥༠ ལོ་དེ་ཚོར་རྒྱ་མི་ཐོག་མར་ཡོང་སྐབས་ཁོང་ཚོར་གདོང་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་ཐོག་རྣམས་རྫོགས་ཟིན་པ་དང༌། དེ་རྗེས་ ༡༩༥༩ ནས་ ༡༩༦༢ བར་རྒྱ་མིར་འཐབ་རྩོད་གདོང་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་ཐོག་དེ་དག་ཀྱང་གང་འཚམས་ལོ་རྒས་པོ་ཆགས་ཏེ་ད་ལོ་ ༦༠ དང་ ༧༠ སླེབས་ནས་མི་ཚེ་རྫོགས་ལ་ཉེ་བའི་དུས་ལ་སླེབས་ཡོད་ཀྱང༌། དེང་སང་རྒྱ་མིར་མུ་མཐུད་བསུན་པོ་བཟོ་མཁན་ནི་གཞོན་སྐྱེས་མི་རབས་རྣམས་ཡིན། ང་རང་ཚོའི་མི་ཐོག་བརྗེ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་ཀྱང་མི་རབས་གསར་པ་ཚོས་མུ་མཐུད་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་འདིའི་ཐོག་ནས་དངོས་གནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་གྱི་སྙིང་སྟོབས་གསལ་པོ་མཚོན་གྱི་ཡོད།

རྒྱ་མི་ཚོའི་ཐོག་མའི་བསམ་བློར་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་ནང་འཚར་ལོངས་བྱས་པའི་མི་ཐོག་དེ་དག་གིས་གསར་བརྗེར་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་མ་གཏོགས། མི་ཐོག་གསར་པ་དེ་ཚོས་གསར་བརྗེར་དགའ་བསུ་བྱེད་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱས་ཏེ་མི་ཐོག་རྒན་པ་རྣམས་རྫོགས་རྗེས་ཁོང་ཚོ་ལྷོད་པོའི་ངང་རང་གི་འདོད་པ་ལྟར་བོད་དབང་སྒྱུར་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་རེ་བ་ཞིག་བརྒྱབ་ཀྱང་འགྲུབ་ཐུབ་མེད། དེང་སང་མི་ཐོག་རྒན་པ་ཚོ་ལས་གཞོན་པ་ཚོ་སེམས་ཤུགས་ཆེ་བ་ཡོད་གནས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག མི་ཐོག་རྒན་པའི་གྲས་ཁ་ཤས་སྙིང་རྗེ། སྔོན་མ་སྡུག་སྦྱོང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་མྱངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ད་ཆ་བློ་ཁོག་ཕྲན་བུ་ཆུང་བ་ཡོད་པའི་བཟོ་འདུག གཞོན་སྐྱེས་དེ་ཚོས་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་མཚོན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། དེ་ནི་ངོ་མཚར་སྐྱེ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན། ད་ཕན་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་འདི་རྒྱ་མིས་མེད་པ་བཟོ་ཐུབ་མེད་ལ། ད་དུང་ཡང་གཉན་འཕྲང་གི་དུས་ཚོད་འདིར་ཚང་མས་ངར་ཤུགས་བསྒྲིལ་ཏེ་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་གསལ་བའི་དོན་ལ་ཞུམ་མེད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་རྒྱུན་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།’’2jམཆན། ཞེས་སོགས་ཕེབས་གྲུབ་པ་དང༌། སྒྲུབ་ཁང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གླིང་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར། སྒྲུབ་ཁང་གཞན་ཚང་མར་ཞབས་བཅགས་ཕྱག་ནས་སྩལ།

ཉིན་བཞི་པར་འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་པ་ཐུན་མོང་ནས་རྟེན་འབྲེལ་དབང་སྒྱུར་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོའི་བརྟན་བཞུགས་ཞབས་བརྟན་བསྟར་འབུལ་ཞུ་རྒྱུར། གདན་འཛིན་ཆེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མཇལ་དར་ཕུལ། བརྟན་བཞུགས་ཀྱི་ཞལ་འདོན་དབུ་ཚུགས། བཞེས་འབྲས་ཕེབས། གདན་འཛིན་ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་ལྗགས་བཤད་དང་འབྲེལ་རྟེན་གསུམ་དང་འབུལ་དངོས་སྤྱན་ལམ་དུ་བསྟར། གདན་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང་མགུལ་དར། དབུ་མཛད་གཉིས་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང་གཡོགས་དར་བཅས་སྩལ། ཀ་ཁྲི་སྒྲོགས་ཏེ་བརྟན་བཞུགས་མཛད་སྒོ་གྲོལ་བ་དང༌། ཕེབས་སྐྱེལ་གཟབ་རྒྱས་བཅས་དོན་གྲུབ་གླིང་གཞིས་ཆགས་སུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར། གཞིས་ཆགས་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་སེར་སྐྱ་མི་མང་གི་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་བཅས་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དགོན་གྱི་འདུ་ཁང་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་འཁོར་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས། བླ་མ་དགེ་འདུན་རྣམས་གྲལ་ལ་འཁོད། དེ་ནས་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། གནས་བཅུའི་ཞལ་འདོན་གསུང་འདོན་གྲུབ་པ་དང་ཡང་སྟེང་གཟིམ་ཆུང་དུ་གདན་དྲངས། ཕྱེད་ཡོལ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་འདུ་ཁང་སྒོ་མཆོར་དུ་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན། མང་ཚོགས་བཅས་ལ་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་བཤད་ལུང་སྩལ།

དོན་གྲུབ་གླིང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་དང་བུ་བཅོལ་ཁང་གསར་འཛུགས། སྨན་ཁང༌། ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་བྱ་ཡུལ་བཅས་པར་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་དང་ཕྱག་ནས་སྩལ། མི་མང་འདུ་ཐང་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མའི་སྟེང་ནས་སེམས་བསྐྱེད་དང༌། གཟུངས་སྔགས་ཁག་གི་ལྗགས་ལུང་བཅས་སྩལ། སློབ་གྲྭ་བའི་ལུས་རྩལ་དང་ཟློས་གར་ཚོགས་པ་བཅས་ནས་གཞས་སྣ་རེ་གཟིགས་འབུལ་ཞུས། ཚོགས་གཙོ་ནས་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་དང་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དེ་ནས་སྨིན་གྲོལ་གླིང་ངེས་དོན་དགའ་ཚལ་གླིང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་སྨིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཕེབས་མཇལ་དང་འབྲེལ་གཟིམ་ཆུང་དུ་མལ་རྟེན་གསུམ་དང༌། བཞེས་འབྲས་བཏེག སྐུ་ངང་བཞུགས་གནང་རྗེས་ཚོགས་ཁང་གསང་སྔགས་ཕོ་བྲང་དུ་བླ་མ་དགེ་འདུན་རྣམས་དང་ལྷན་གནས་ཆོག་དང་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་སོགས་གསུང་འདོན་གནང༌།

སྔ་འགྱུར་མཐོ་སློབ་མདོ་རྒྱུད་ལེགས་བཤད་གླིང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཞལ་འདོན་བཀྲ་ཤིས་བརྒྱད་པ་དང༌། ཐུབ་ཆོག་བྱིན་རླབས་གཏེར་མཛོད་གསུངས་གྲུབ་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་རྒྱུད་གསང་བ་སྙིང་པོའི་ཕྱོགས་བཅུ་མུན་སེལ་གྱི་གསུང་ཆོས་སྩལ། མཐོ་སློབ་ལོ་རིམ་གཉིས་པའི་བློ་གསལ་བ་ཁག་གསུམ་ནས་བཤད་འབུལ་སྙན་སྒྲོན་ཞུས། མཇུག་ཏུ་བསྟན་རྒྱས་སྨོན་ལམ་གསུངས་ཤིང༌། གཏང་རག་རྟེན་འབུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། དེ་ནས་དོན་གྲུབ་གླིང་ཁྱིམ་ཚང་ཁ་ཤས་མཉམ་བསྡེབས་ཀྱིས་བཙུགས་པའི་བུ་ཁྱིམ་གཞོན་ནུ་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ལ་གཟིགས་སྐོར་ཕྱག་ནས་ཐུགས་སྨོན་མཛད། གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་རྣམས་ནས་བསྟོད་ཚིག་གླུ་དབྱངས་ཕུལ། དེ་ནས་བཀའ་དགོན་མཐོང་སྨོན་གླིང་དུ་ཕེབས་ཏེ་གནས་ཆོག་ཞལ་འདོན་གསུང་གྲུབ་པ་དང༌། སྒྲུབ་ཁང་གསར་བཞེངས་དབུ་འབྱེད་དང་ཕྱག་ནས་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས་ཏེ་ལྡེ་ར་ལྡོང་གནམ་ཐང་ནས་མཁའ་ཐོག་ལྡི་ལི་དང་དེ་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ར་ཇི་སི་ཐན་ (Rajasthan) དུ་ཕེབས་ཐོན་བསྐྱངས།

དེར་རྒྱ་གར་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུར་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུར་གདན་ཞུས་ལྟར་མཛད་སྒོར་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ། སྐུ་མགྲོན་གཞན་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་དང༌། དམག་སྤྱི་རྙིང་པ་སོགས་གནད་ཡོད་མང་པོ་ཕེབས་ཡོད་པ་རྣམས་དང་མཛའ་བརྩེའི་གསུང་མོལ་མཛད།

འཇེན་ (Jain) གྱི་མཐོ་སློབ་ཏུ་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་ཕྱག་ཁྱེར་འབུལ་བཞེས་དང༌། འཇེན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བླ་མ་སྙན་གྲགས་ཅན་ཨ་ཅཱརྱཱ་ཀྲུ་སིང་གཙོས་པའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་རྣམས་དང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་དང་ཤེས་ཡོན་གྱི་ནང་དུ་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་ཞིབ་ལྷོད་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༧ འདི་ཉིན་འབོམ་བྷེར་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་རྒྱ་གར་བ་ནང་པ་ཁྲི་ཕྲག་ཁ་ཤས་ལ་གསུང་ཆོས་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་ལྡི་ལི་བརྒྱུད་དྷ་རམ་ས་ལ་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་ཞབས་བདེ་བར་བཀོད།

བཞུགས་སྒར་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་མ་ཐག་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་དང་བཀའ་བློན་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་གཉིས་འབྲུག་ཡུལ་དུ་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་དམ་པའི་སྐུ་ཕུང་ཞུགས་འབུལ་ཞུ་བར་ཆེད་རྫོང་གདོང་འབྲུག་རྒྱལ་པོར་བཀའ་ཡིག་སྩལ་དོན།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

ཉེ་ཆར་འདི་ནས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་དང་བཀའ་བློན་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་གཉིས་འབྲུག་ནང་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་དམ་པའི་སྐུ་ཕུང་ཞུགས་འབུལ་ཕྱོགས་ཕེབས་ཀྱིས་ད་ཆ་ཕྱིར་འཁོད་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་སྙན་སེང་བྱུང་བར་དགའ་སྤྲོ་བརྟས། སྐུ་ཉིད་ནས་རྩ་ཆེའི་དུས་ཚོད་གཏོང་གནང་གིས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོར་འཕྲད་པའི་དཀའ་སྡུག་ཞི་འཇམ་སྒོ་ནས་སེལ་ཐབས་ཡོང་རྒྱུར་ངོས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་རྣམ་གཉིས་ལ་ཞལ་བཞེས་གནང་བར་བཀའ་དྲིན་ཆེ། ལྷག་པར་བློན་པོ་ཟླ་བ་ཚེ་རིང་ལགས་ནས་གང་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་དགོངས་བཞིན་བོད་མིའི་དཀའ་ངལ་བཀའ་བསྡུར་གྱི་ལམ་ནས་སེལ་བ་ཙམ་མིན་པར་མ་འོངས་པར་ཡང་ཕན་ཚུན་གྲོས་མོལ་དགོས་གལ་དགོངས་འཆར་ཡང་གསུངས་གནང་འདུག་ཅིང༌།

བོད་མིར་འཕྲད་པའི་དཀའ་ངལ་ཙམ་མིན་པར་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་འཚེ་བ་དང༌། ཉམ་ཐག་དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་གནས་སྟངས། ཁོར་ཡུག་བཅས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཉམས་ཉེས་འགྲོ་བར་རང་ཉིད་ལ་བློ་འཚབ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་འདུག འབྲུག་ཡུལ་ནི། རིག་གཞུང་ཕྱུག་ཅིང༌། འབག་བཙོག་དང་བྲལ་བ། དཔལ་འབྱོར་ཐོག་ཡར་རྒྱས་ཚད་སྙོམ་པོ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཁོར་ཡུག་ཐོག་ལེགས་སྐྱེས་བཟང་པོ་ཞིག་ཕུལ་ཐུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ལྡན་ཡོད། འབྲུག་བོད་དབར་ཡུན་རིང་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་འབྲེལ་བ་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ་དེ་བསྐྱར་དྲན་ཞུ་སྐུལ་མ་མཆིས། མ་འོངས་པར་ཡང་འབྲེལ་ལམ་མུ་མཐུད་གཅེས་སྲུང་བྱ་རྒྱུ་གལ་གནད་ཆེན་པོར་བརྩི་བཞིན་ཡོད། འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༩༢ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༨ ལ། ཞེས་སྩལ།

དུས་མཚུངས་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡ ཉིན་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་སྨན་རྩིས་ཁང་སྨན་དགེ་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་དང༌། སྨན་དགེ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། སྨན་དགེ་བསྟན་པ་ཆོས་འཕེལ། སྐབས་བརྒྱད་པའི་སྨན་པ་དཀའ་བཅུ་པ་སློབ་ཐོན་བཅས་མཇལ་བཅར་ཐོག་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་གཏིང་ཟབ་དང་དམ་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་དགེ་མཚན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་གཤིས་སློབ་སྦྱོང་མུ་མཐུད་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་སྐོར་ཕེབས་གསལ། ‘‘གསོ་བ་རིག་པ་འདི་ཉིད་རིག་གནས་ཆེ་བའི་གྲས་ཤིག་ཡིན་དུས་ལོ་ལྔའི་ནང་ཡོངས་རྫོགས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡོང་གི་མ་རེད། ད་ལྟ་རིམ་པ་གཅིག་ཐོན་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་རེད། ད་དུང་མུ་མཐུད་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

དཔེར་ན། ཁ་སྔོན་ང་མ་སུ་རིར་འགྲོ་སྐབས་ཕ་གིར་ལྷ་བྲིས་པ་ཐེབས་ཆག་དེ་འདྲ་འདུག དེ་ཚོར་ངས་བཤད་རྒྱུ་བྱུང༌། ཁུངས་འཁྱོལ་ཙམ་ཞིག་ལ་བཞག་ནས་བོད་པའི་རི་མོ་ཡིན་ཟེར་ན་ཡག་པོ་མི་འདུག དེ་ག་ནང་བཞིན་བོད་པའི་སྨན་གྱི་ཐོག་ལ་ཆ་བཞག་ན། གསོ་བ་རིག་པ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་དང༌། རིག་གནས་ཆེ་བའི་གྲས་ཤིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། དེང་སྐབས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིར་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཆགས་བསྡད་པའི་རིག་གནས་ཤིག་ལ་རོབ་ཙམ་སྦྱངས་ནས་ཤེས་པར་ཆ་བཞག་ན་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་རེད།

དེར་བརྟེན། མུ་མཐུད་ནས་དོ་སྣང་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ན་ཡག་པོ་རེད། ཁ་སྔོན་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཚོ་དང་སྐད་ཆ་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང༌། མ་འོངས་པར་ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་མཐོ་རིམ་འཛིན་གྲྭ་དེ་འདྲ་ཚུགས་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ན་ཞེས་འཆར་གཞི་འདྲ་པོ་བྱུང་བ་རེད། མདོ་དོན་ཁྱེད་ཚོས་རིམ་པ་གཅིག་ཙམ་སླེབས་ཚར་བ་རེད། མུ་མཐུད་ནས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང་སེམས་ཁུར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ང་ཚོ་བོད་པའི་སྨན་དེ་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་གསོ་བ་རིག་པ་ཞིག་རེད། དེའི་ནང་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ལ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་ཡོད་བཟོ་འདུག གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་གསོ་བ་རིག་པ་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས་ཀྱི་རེད།

ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྨན་པ་ཞིག་ཡིན་ན། མ་གཞི་འགྲོ་བ་མིའི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་གི་ཡོད་ཀྱང༌། གཙོ་བོ་སོ་སོའི་ལག་རྩལ་དང་མི་ཚེའི་འགྲོ་སྟངས་ཙམ་མ་གཏོགས་དེ་ལས་ལྷག་པའི་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་བསྒྲུབ་བྱ་ཞིག་དང༌། གཞན་ཕན་ལྷག་བསམ་གྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་མི་བྱེད་ཀ་མེད་ཆགས་ཀྱི་མེད། སྨན་པ་སེམས་པ་བཟང་པོ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་རེད་ཟེར་བ་སྤྱིར་བཏང་ཤོད་རྒྱུན་དུ་ཡོད།

ང་ཚོ་བོད་པའི་སྨན་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་ཕན་སེམས་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། བོད་པའི་སྨན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཧ་ལམ་ཆོས་སེམས་ཡོད་པ་ཞིག་མིག་ལྟོས་སུ་འཇགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་རེད། སྨན་པ་སོ་སོའི་ངོས་ནས་དངོས་གནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དང༌། ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་སྤྱོད་འཁྱེར་རྒྱུ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། བོད་པའི་སྨན་པ་ཟེར་དུས་གསོ་བ་རིག་པའི་སྨན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། བླ་མ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་ནས་ཕན་སེམས་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་གཞན་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡོང་གི་རེད།

སྔ་མོ་བོད་པའི་བཤད་རྒྱུན་ལ་སྨན་པ་མཁས་པ་ཡིན་ཡང་ཕན་གྱི་མི་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན། སེམས་པ་བཟང་པོ་མེད། ཡང་སྨན་པ་ཁ་ཤས་སེམས་པ་བཟང་པོ་ཡོད་སྟབས་ཧ་ཅང་ཕན་པོ་འདུག་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་འདུག་པ་དེ་ཏན་ཏན་ཡིན་གྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ལག་རྩལ་གྱི་ཐོག་ལ་མཁས་པའི་ནུས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དང༌། ཕན་སེམས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ན་ཕན་ཆེ་བ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ངས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་ཞེས་སྨན་རྩིས་ཁང་ལ་བསྟོད་བསྔགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁྱེད་ཚོས་ཞབས་འདྲེན་མ་ཞུ་རོགས། མུ་མཐུད་ནས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་བྱེད་དགོས། ཚང་མར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡོད།” ཅེས་སྩལ་གྲུབ་རྗེས་བྱིན་སྲུང་སྩལ།

ཡང༌། བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་དུས་འཁོར་ལྷ་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་གསར་བཞེངས་ལེགས་གྲུབ་ཀྱིས་དཔལ་འཇིགས་མཛད་རྡོ་རྗེའི་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་ཅིང་མཆོད་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ཆོ་ག་དགེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོའི་ཆར་འབེབས་ཀྱི་ཆོ་ག་དངོས་གཞིའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཚོགས་ཐུན་གཉིས་རིང་བཞུགས་ཏེ་རྒྱས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་བཅས་བསྐྱངས།

གཞན་ཡང༌། ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་མི་གྲངས་ ༡༢༠ སྐོར་དང༌། ཐོན་མཇལ་མི་གྲངས་ ༡༦ བཅས་ལ་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པར་སླེབས་པ་རེད། ང་རང་ཚོ་དེ་རིང་འདིར་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བར་དགའ་བསུ་ཡོད། བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་ཡིན་པ་དང༌། ང་རང་ནི་བོད་མི་མང་གི་གཏམ་བརྗོད་པ་རང་དབང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་རྒྱུན་དུ་བཤད་ཀྱི་ཡོད།

བོད་ནང་ལ་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་གཞིར་བཟུང་ནས་ངས་འདིར་སྐད་ཆ་ཤོད་པ་དང༌། ལས་ཀ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ངོ་ཐོག་སྡོད་ས་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་བསྡད་ཡོད་ན་ཡང༌། སྐད་ཆ་ཤོད་ཡག་ཉེས་ཙམ་ལ་ཡང་རང་དབང་བྲལ་ཏེ་གཞན་གཅིག་ལ་བསྟུན་དགོས་པ་དང༌། ཞེད་སྣང་བྱས་ནས་སྡོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གཏམ་བརྗོད་རང་དབང་ཟེར་བ་འདི་སྲོག་ཆགས་གཞན་དག་ལ་མེད་པའི་མིའི་ཁྱད་ཆོས་དང༌། ཐོབ་ཐང་ཞིག་རེད། ལྷག་པར་མི་ལ་བཟང་དང་ངན་དང༌། ལེགས་དང་ཉེས། འཕྲལ་དང་ཕུགས་བཅས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་ནུས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་དག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ས་མེད་ན་གཞི་རྩའི་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་བྲལ་བའམ། ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་པ་རེད།

འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཟེར་ཡང་རུང༌། གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཟེར་ཡང་རུང༌། ལྟ་བ་དེའི་ཐོག་ནས་ཉམ་ཐག་མི་མང་གི་ཁེ་ཕན་གཙོ་བོར་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དང༌། མི་ཚང་མ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐོག་ནས་འདྲ་མཉམ་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ། མི་མང་སྤྱིའི་དོན་དག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཟེར་བ་དེ་ཚོའི་གྲས་མིང་ཚིག་བཟང་མདོག་ཁ་པོ་དང༌། ཡིན་མདོག་ཁ་པོ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང༌། ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་ཐོག་ལ་བཙན་དབང་ཤུགས་ཆེ་དྲགས་པ་ཡིན་སྟབས། དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཟེར་བ་དེ་བཙན་དབང་ལམ་ལུགས་ཤིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།’’3jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ་བ་དང་མཇལ་ཁར་བྱིན་སྲུང་དང་སྐུ་དཔར་བཅས་སྩལ།

༢༽འབྲས་སྤུངས་ཆོས་སྒར་སོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༩༢ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༨ ཉིན་ཕྱི་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༤ ཐོག་ཕོ་བྲང་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལྡི་ལིར་ཕེབས་ཏེ་ཨ་ཤོ་ཀ་གཞུང་མགྲོན་ཁང་དུ་བཞུགས་ཞག་བསྐྱངས། ཕྱི་ཉིན་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་གྷོ་བར་ (Goa) ཕེབས་འབྱོར་གྱིས་རང་རིགས་ཚོང་པ་མི་གྲངས་ ༡༦༠ སྐོར་ལ་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་དང་མཇལ་ཁ་བྱིན་སྲུང་སྩལ་ཏེ་ཚེས་ ༡༠ སྔ་དྲོར་མོན་གྷོ་རྒྱ་གར་གྲོང་སྣེ་ཟིན་མཚམས་ནས་ཕེབས་བསུ་དང༌། གཞིས་གྲོང༌། དགའ་ལྡན་དགོན། འབྲས་སྤུངས་བཅས་པར་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང༌། སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་ཚོགས་ཆེན་གཟིམ་ཆུང་ཉི་འོད་དུ་གཞིས་འགོ་དང༌། འབྲས་སྤུངས་བླ་སྤྱི་མཁན་པོས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེས་དབུས་མཁན་ལས་བཅས་མཇལ་བཅར་གྲལ་འཁོད། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས་གྲུབ་པ་དང༌། ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དང་ལྷ་མོ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ། ཞབས་སྐོར་དང་སྦྲགས་ཤིང་འབྲས་ལྡུམ་རར་གཟིགས་ཞིབ་ཞབས་བཅགས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༡ ནས་ ༡༤ བར་སྔ་རྗེས་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་ ༤༣༣ ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་མཁན་པོ་དང༌། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཉི་མ་ལས་སློབ། ཤར་པ་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཉི་མས་གསང་སྟོན། སྒོ་མང་མཁན་ཟུར་བསྟན་པ་བསྟན་འཛིན་ནས་དུས་བགོ་བ་བཅས་མཛད་ནས་ཁ་སྐོང་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་བའི་དབུས་སུ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་སྩལ་ཞིང༌། མཇུག་ཏུ་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྣང་བརྙན་དང༌། དགེ་སློང་བསླབ་བྱའི་དཔེ་དེབ། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པའི་ངོས་སྦྱོར་དེབ་རེ། ཕྱག་སྲུང་བཅས་སྩལ།

ཚོགས་ཆེན་གཟིམ་ཆུང་ཉི་འོད་དུ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ཡེ་ཤེས་དོན་གྲུབ་མཆོག་དང༌། ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ་རྣམ་གཉིས། གདན་ས་གསུམ་གྱི་མཁན་པོ་ལས་ཐོག ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བཅས་ལ་དབྱར་གནས་དང་གསོ་སྦྱོང༌། དགེ་བཤེས་ཀྱི་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་སྐོར་སོགས་དོན་ཚན་ཁག་དྲུག་དགོངས་འཆར་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་དགོས་ཕེབས།

ཚེས་ ༡༣ སྔ་དྲོ་གཟིམ་ཆུང་ཉི་འོད་དུ་གླིང་མཆོག་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་ལུང་རྟོགས་འཕྲིན་ལས་ཆོས་འཕགས་རིན་པོ་ཆེ་གཙོས་བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་ཚུལ་གྲངས་ ༡༡ ལ་དགེ་བསྙེན་དང༌། བར་མ་རབ་བྱུང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སྩལ།

གླིང་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། དེ་བྱིངས་མཇལ་ཁ་བཅས་ལ་ཕྱག་སྲུང་སྩལ། དེ་ནས་གཟིམ་ཆུང་དུ་གླིང་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཛོད་པ་བློ་བཟང་ལུང་རིགས་གཉིས་མཇལ་བཅར་ཐོག་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་དང༌། ས་སྐྱ་དགོན། བློ་གླིང་གྲྭ་ཚང་བཅས་སུ་རིམ་བཞིན་གནས་གཟིགས་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༤ སྔ་དྲོ་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་སྒོ་མཆོར་དུ་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་ལས་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོ་ཚེ་སྦྱིན་མ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་ཆོག་མཛད་དེ་ཆོས་ཞུ་བ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ཡེ་ཤེས་དོན་གྲུབ་མཆོག་དང༌། ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ་རྣམ་པ་གཉིས། གདན་སའི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར། བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན། མང་ཚོགས་སློབ་ཕྲུག་བཅས་མི་གྲངས་ཆིག་ཁྲི་བརྒལ་བར་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མའི་སྟེང་ནས་སེམས་བསྐྱེད་དང༌། སྒྲོལ་དཀར་གཙོ་འཁོར་གསུམ་གྱི་ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་ལེགས་པར་སྩལ།

དེ་རྗེས་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་འདུར་གཞིས་འགོས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་དང༌། ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གསུང་བཤད་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། ‘‘དེ་རིང་འདིར་ང་ཚོ་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ལ་ཞིབ་ཕྲའི་ལས་བསྡོམས་གསལ་ཐག་ཆོད་དང༌། རྩིས་ཁྲའི་སྐོར་ཡང་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་གཙང་མ་བྱུང་སོང༌། སྔོན་མ་ལས་བསྡོམས་བྱས་པ་དེ་ནས་ད་ལྟ་བར་དུ་ལས་ཀ་མང་པོ་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་རྣམས་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག འདི་གའི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོ་དང༌། ས་ཁུལ་འདིར་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དེ་དཀའ་ལས་རྒྱག་མཁན་མི་མང་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱས་ནས་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་པ་ཡིན་དུས་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན།

དེ་ནས་ནམ་རྒྱུན་ངས་བཤད་མུས་ལྟར། ཡག་ས་ལ་བསྟོད་བསྔགས་མི་གཞན་དག་གིས་བཏང་ན་འགྲིག་གི་རེད། ང་རང་ཚོ་ནང་ཚགས་བསྟོད་བསྔགས་བྱེད་དགོས་དོན་མི་འདུག སྐྱོན་ཆ་ཡོད་པ་འདི་ཚོའི་གྲས་ཁ་ཀྱོག་སྣ་ཀྱོག་ལ་མ་ཕྱིན་གོང་ནས་ཡིད་གཟབ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ང་ཚོའི་གཞིས་ཆགས་ནང་ལ་ས་ཞིང་འདེབས་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོག་ལ་འཐུས་ཤོར་འགྲོ་ཡི་ཡོད་ས་རེད།

ཞིང་ལས་ཀྱི་ཐོག་ལ་དཀའ་ལས་ཕྲན་བུ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ལས་བལ་གོས་ཚོང་བར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་དེས་སྐབས་འཕྲལ་དངུལ་ལམ་སང་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་འདུག་ཀྱང༌། སོ་སོར་ས་སྐལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་བདག་གཅེས་ཡག་པོ་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་འཐུས་ཤོར་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་ས་རེད།

ད་ལྟ་བལ་གོས་ཀྱི་ཚོང་ལས་དེས་ལམ་སང་དངུལ་ཕྲན་བུ་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ན་ཡང༌། གཞིས་ཆགས་ནང་གི་ས་ཁང་ལ་བདག་གཅེས་དང༌། ཐོན་སྐྱེད་ལས་རིགས་ལ་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་སྐྱོན་ཆེན་པོ་རེད། བལ་གོས་ཚོང་ལས་ཆེད་རྒྱ་གར་གྲོང་ཁྱེར་ས་ཁུལ་འདྲ་མི་འདྲར་སླེབས་ཏེ་མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། གཉིས་ནས་ཁྲ་ཁྲ་ཟིང་ཟིང་འདྲ་མིན་བྱེད་རྒྱུ་ལ་དོ་སྣང་ཞིག་སླེབས། མུ་མཐུད་ནས་ས་ཞིང་ཐོག་དཀའ་ལས་རྒྱག་རྒྱུར་དོ་སྣང་ཆུང་དུ་ཕྱིན། གསུམ་ནས་མི་རིགས་འདྲ་མིན་མང་པོ་ལ་འདྲིས་གཤིབ་ཡོང་དུས་ཧམ་རྫུན་དང༌། གཡོ་ཁྲམ་བྱེད་པའི་མིག་ལྟོས་ངན་པ་དེ་འདྲ་འཇགས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་རེད།

ལྷག་པར་དུ་གློ་ནད་ཀྱི་རིགས་འགོས་པ་ཡོང་དང་ཡོང་བཞིན་པའི་ཐོག དེང་སང་རྒྱ་གར་ནང་ལ་ལོག་གཡེམ་གྱིས་རྐྱེན་པས་རེག་དུག་ལྟ་བུའི་ན་ཚ་ཕོག་པ་ཕལ་ཆེར་མི་ས་ཡ་ཁ་ཤས་ཤིག་ཡོད་པ་དང༌། ནད་དེ་ཕོག་ན་ཉེན་ཁ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡོད་ལུགས་བཤད་ཀྱི་འདུག ད་ལྟ་བར་དུ་བོད་པའི་ནང་ལ་དེ་འདྲའི་ན་ཚ་ཕོག་པ་ཧ་ལམ་མེད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་རེད།

མདོ་དོན་སྙིང་པོ་ངས་ཞུ་རྒྱུ་ནི་བལ་གོས་ཚོང་ལས་མི་བྱ་ཐབས་མེད་ཡིན་ན་ཡང༌། གཞིས་ཆགས་ནང་སོ་སོར་ས་ཆ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་བདག་པོ་ཡག་པོ་རྒྱག་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། དེའི་ཐོག་ནས་སྒེར་བེད་གང་འདྲ་ཞིག་སྤྱད་དགོས་ཀྱི་འདུག་གམ། ཞིང་ཁ་བཏབ་ནས་ཨེ་དྲག ཡང་ཤིང་འབྲས་དེ་འདྲ་བཏབ་ན་ཨེ་དྲག དེ་མིན་ཐབས་ཤེས་གང་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ལྷོད་ཡངས་མ་སོང་བ་བྱེད་རྒྱུ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག’’4jམཆན། ཅེས་སོགས་འཕྲལ་ཡུན་དགེ་བའི་ལམ་སྟོན་མཛད།

ཚེས་ ༡༥ སྔ་དྲོ་འབྲས་སྤུངས་ནས་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་མོན་གྷོ་འདོད་དགུ་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ལས་ཁང་གསར་སྐྲུན་ལ་གཟིགས་ཞིབ་དང་ཕྱག་ནས་སྩལ་ཞིང༌། གཞིས་ཆགས་ཕོ་བྲང་དང༌། མགོན་ཁང་ལ་ཞབས་བཅགས། དེ་ནས་དགའ་ལྡན་དུ་སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་སྐུའི་གདུང་རྟེན་སྤྱན་སྔར་ཐུགས་སྨོན་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ། སྣང་གསལ་ཞལ་དབྱེ་བསྐྱངས་ཏེ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། བཞེས་འབྲས་བཏེག ཁྲི་བྱང་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་དགའ་བྱང་ཕ་ར་འཇམ་དཔལ་གཞན་ཕན་བསྙུན་མནར་ཡོད་མུས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་སུ་ཆེད་ཕེབས་མཛད་དེ་ཕྱག་སྲུང་མགུལ་དར་སྩལ། མར་ལམ་དགའ་བྱང་ཕ་ར་མཁན་ཟུར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་དང༌། རྣམ་གྲྭ་མཁན་ཟུར་སྤྲུལ་སྐུའི་བཞུགས་ཤག་ཏུ་ཞབས་བཅགས། ཕ་ར་ཁང་ཚན་ཚོགས་ཁང་དུའང་ཞབས་བཅགས་ཕྱག་ནས་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་མོན་གྷོ་གཞིས་ཆགས་བཙུན་དགོན་དུ་ཕེབས་ཞབས་བཅགས་ཏེ་བཙུན་མ་རྣམས་ལ་སློབ་གཉེར་ཧུར་ཐག་དང༌། སྒྲིག་ཁྲིམས་སྲུང་བརྩི། གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་གང་ལེགས་དགོས་སྐོར་སྩལ། རྒས་གསོ་ཁང་གསར་པར་ཞབས་བཅགས་རྒན་རྒོན་རྣམས་ལ་རང་རེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འཛིན་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་རྒས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལྟར་མི་བྱེད་པར་བློ་བག་ཡངས་པ་དང༌། ཁ་འདོན་དགེ་སྦྱོར་བྱེད་པ་སོགས་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡོད་གཤིས་ཁྱེད་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་སྩལ། དགའ་ལྡན་དུ་གསེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་སྐུ་བཞུགས་གནས་སུ་ཞབས་བཅགས། རིམ་བཞིན་རྙིང་མ་དགོན་པ་དང༌། ཤར་རྩེ་གྲྭ་ཚང་བཅས་སོ་སོར་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༧ སྔ་དྲོ་ཚོགས་ཆེན་ལྷ་མོ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང༌། སྒང་ཏོག་རུམ་འཐག་དགོན་ནས་འབྲས་སྤུངས་སུ་མཚན་ཉིད་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་པ་གྲྭ་གྲངས་ ༢༠ སྐོར་ལ་ཞལ་མཇལ་དང་འདི་གར་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་གང་ལེགས། ཕན་ཚུན་སེམས་ཐག་ཉེ་རུ་འགྲོ་བ་སོགས་དགེ་མཚན་ཡོད་ཅེས་སྩལ། དགའ་ལྡན་ཚོགས་ཆེན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཆོས་རྒྱལ་ཁང་དུ་ཆོག་ཞབས་ལྷན་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་སྤྱན་འདྲེན་ཞལ་འདོན་གསུང་ཞིང་སྤྲུལ་སྐུ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་འཕེལ་ནས་རྒྱུ་དངུལ་དཀར་ལས་གྲུབ་པའི་ཐུགས་གསལ་མེ་ལོང་ཆོས་རྒྱལ་ལ་སྒྲོན་འབུལ། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཕྱག་བསྟར་ཡོང་བ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་སྒྲོན་འབུལ་བསྐྱངས་ཏེ་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་དུ་ཕྱིར་ཕེབས།

ཚེས་ ༡༥།༡༦།༡༧ ཉིན་གསུམ་རིང་སྔ་དྲོ་འབྲས་སྤུངས་ནས་དགའ་ལྡན་ཚོགས་ཆེན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན་ ༢༧༠ ཐམ་པ་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་བསླབ་སྡོམ་རྣམ་དག་སྩལ་ཏེ་མཇལ་ཁ་གནང་གྲུབ་རྗེས་ཉིན་ལྟར་དམ་གཟིགས་ལ་ཞབས་སོར་བཀོད།

ཚེས་ ༡༨ ནས་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། ཆོས་ཞུ་བ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ཡེ་ཤེས་དོན་གྲུབ་མཆོག་དང་ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ། གདན་སའི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར། བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན། མི་སྐྱ་ཕོ་མོ་བཅས་མི་གྲངས་ ༥༠༠༠ སྐོར་ལ་རྗེའི་གསུང་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་བཤད་ལུང་དང༌། སེམས་བསྐྱེད་ཆོ་གས་བཟུང་བ་སྩལ། ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་ལ་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་དབང་གི་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་དང་བླ་མ་ལྔ་བཅུ་པའི་བཤད་ལུང་སྩལ། དཔའ་གཅིག་གི་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་དབང་བཞི་དབང་དོན་ལམ་གྱི་རིམ་པར་སྒྲིག་པ་བཅས་ལེགས་པར་སྩལ།

བོད་ནས་འབྱོར་བ་སེར་སྨད་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དབང་ཕྱུག་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། བདེ་མཆོག་ཚེ་ལྷ་དཀར་པོའི་སྒྲུབ་ཆོག་དང་འབྲེལ་ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་སྩལ་ཞིང༌། བླ་མཆོད་ཀྱི་ཚོགས་འཁོར་འབུལ་གཤོམ་བསྐྱངས། ཚོགས་ཡོངས་ནས་དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་གསུང་འདོན་གནང༌།

ཡང་འབྲས་སྤུངས་བླ་སྤྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། ཕྱག་རྡོར་འཁོར་ཆེན་གྱི་དབང་གི་སྒྲུབ་ཆོག་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་དང་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་བཅས་སྩལ་ཞིང༌། ཆོས་གསེང་དུ་གཞིས་ཆགས་སློབ་གྲྭར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སློབ་སྤྱིས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་དང༌། དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པའི་སྐུ་ཚབ་ནས་གསུང་བཤད་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཕེབས་དོན་གཙོ་བོར། ‘‘དེ་རིང་འདིར་ང་རང་ཚོ་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ལ་ཁྱུག་ཙམ་ཡོང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་སོང༌། སློབ་ཕྲུག་ཚོས་དགའ་བསུ་དང༌། དད་པ་དང་དམ་ཚིག་གཡོ་བ་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པ་ལ་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ལས་བསྡོམས་ནང་བཤད་པ་བཞིན། ད་ལྟ་བར་དུ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་དང་འགྲོ་བཞིན་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་ལ་བྱེད་འཆར་སྐོར་ཡག་པོ་འདུག

གཞི་རྐང་སྤྱི་སྙོམས་ཀྱི་ཆ་ནས་ང་རང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བའི་སློབ་གྲྭའི་མཐུན་རྐྱེན་མི་འདུག་མི་འདུག་ཟེར་ནའང༌། འགྲིག་ངེས་ཤིག་ཡོད་པ་རེད། གཞི་རྩའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ལ་ལག་ལེན་སྤུས་དག་པོ་དང༌། བེད་སྤྱོད་ཚགས་ཚུད་པོ་ཡོང་དང་མི་ཡོང་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་པ་རེད། འདས་པའི་ཉམས་མྱོང་ལ་གཞིགས་ནས་ཆ་རྐྱེན་ཡོད་པ་འདི་དག་སྤུས་དག་པོ་ཡོང་ཐུབ་པ་དང༌། ཚགས་ཚུད་པོ་ཡོང་ཐབས་ལ་ཚང་མས་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་ནི་མི་ལ་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཆ་ཚང་གསལ་ཐུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་ཡིན་པ་རེད།

སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་ཡོད་ན་སོ་སོ་སྒེར་གྱི་མི་ཚེ་གཅིག་གི་རིང་དང༌། སོ་སོ་གང་དུ་ཡོད་སའི་སྤྱི་ཚོགས། རང་ཉིད་གང་དུ་གཏོགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ། སོ་སོའི་མི་རིགས་བཅས་སྤྱི་སྒེར་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་དང༌། སོ་སོའི་མི་ཚེ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་པར་བར་ལམ་དཀའ་ངལ་འདི་འདྲ་ཞིག་འཕྲད་པའི་རྐྱེན་རྩ་གཙོ་བོ་གཅིག་དེ་སྔ་མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཉུང་དྲགས་པའི་སྐྱོན་བྱུང་ཡོད།

ད་ཆ་ང་ཚོས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བོད་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། གཉིས་ནས་རང་དབང་ཐོབ་པའི་རྗེས་ལ་སོ་སོའི་ལུང་པ་དེ་སྲ་ཐག་ཐག་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་ཐུབ་པ་ནི་ཤེས་ཡོན་ལ་རག་ལས་ཡོད། ཤེས་ཡོན་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང༌། རྩ་བའི་ལྷག་བསམ་གྱི་རྒྱབ་མ་འཁྱོགས་ན་དོན་སྙིང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་མི་ཡོང་ཐེ་ཚོམ་རེད། སློབ་གྲྭའི་ནང་ལ་ཤེས་ཡོན་སྤྲད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་གཞི་རྩའི་སློབ་ཕྲུག་འཚར་ལོངས་བྱེད་མཁན་འདི་དག་མི་བསམ་པ་བཟང་པོ་དང༌། མི་ཡ་རབས་ཡོང་ཐུབ་ཐབས་ལ་དོ་ཁུར་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས།’’5jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༡ སྔ་དྲོ་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་དུ་གནས་གཟིགས་དང་བཅས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་གྷོ་ཝར་ (Goa) ཕེབས་འཁོར་དང༌། དེ་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་འབོམ་བྷེར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

དེར་རང་དབང་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་འཕྲོད་བསྟེན་སྲུང་སྐྱོབ་སྐོར་གྱི་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་ཏེ་བཀའ་སློབ་དང༌། གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་གི་གསུང་བཤད་གསན། འབོམ་བྷེ་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭར་དགེ་སློབ་རྣམས་དང་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་སྐོར་བགྲོ་གླེང་དང་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ། གྲོང་སྡེ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་དགའ་བསུའི་མཛད་སྒོར་ཕེབས་ཏེ་མང་ཚོགས་ལ་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་སྙིང་རྗེའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་དང༌། ནང་པའི་སྒྲུབ་ཕུག་ཁག་ལ་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས།

མངའ་སྡེའི་མཐོ་སློབ་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་དུ་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་སྙིང་རྗེའི་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ། ཧིན་རྡུ་དང༌། ཡེ་ཤུ། ཁ་ཆེའི་ལྷ་ཁང་བཅས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་འདེགས་ཀྱི་ཚོགས་པ་མི་ཏེ་ར་ནི་ཀ་ཏན་ (Metra Niketan) དང༌། སྨྱོ་ནད་ཅན་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་མཁན་ཚོགས་པ་ཨ་པ་ཡར་ཆིབས་བསྒྱུར། ཀེམ་ཡ་ཀུ་མ་རིར་ (Kenyakumari) ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་འཛམ་གླིང་ནང་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་རྒྱ་གར་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་པ་འདས་པོ་ཝི་ཝིཀ་ན་རྡ་ (Vivekananda) ལ་ལོ་བཅུའི་རིང་དྲན་གསོ་ཞུ་རྒྱུའི་ཐོག་མའི་མཛད་སྒོ་དབུ་འབྱེད་བསྐྱངས་ཏེ་ཚེས་ ༢༨ ཉིན་ལྡི་ལི་བརྒྱུད་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད།

རིས་མེད་བསྟན་ལ་དག་སྣང་ནོར་བུའི་འོད།།

ཁྱབ་མཛད་ཐུགས་རྗེའི་ཕྱག་ཟུང་ཡོངས་བརྐྱངས་ཏེ།།

འབྲི་གུང་སྒོ་གླེགས་འབྱེད་པའི་རྣམ་ཐར་ཀྱིས།།

ཆོས་བརྒྱུད་ནང་གཤིན་མདུད་རྒྱ་དམ་པོར་མཛད།།

དེ་བས་ཀྱང་ནི་གཏན་ཚིགས་རིག་པའི་མདའ།།

རྣམ་དཔྱོད་གཞུ་མོ་བདུངས་པའི་མཐེབ་ལོང་དུ།།

དྲངས་ཏེ་ཕྱོགས་རེ་འབྱེད་པའི་འཁྱོག་གཟུགས་ཀྱི།།

འབེན་དག་གཏོར་བའི་ངང་ཚུལ་འདི་ཀོ་རྨད།།

སྙན་པའི་བ་དན་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ན།།

མངོན་པར་མཐོ་བ་འབྲས་སྤུངས་ཆོས་ཀྱི་གྲྭར།།

བློ་བཟང་དོན་གྱི་རང་ལུགས་གསེར་རིའི་མདངས།།

ཉམས་མེད་འཛིན་ལ་དགྱེས་པའི་དབུུགས་དབྱུང་སྩལ།།

མ་འོངས་གངས་ལྡན་ར་བའི་སྣོད་བཅུད་དག།

བྲི་གང་མེད་པར་སྐྱོང་ལ་གནའ་དེང་གི།།

ཤེས་བྱའི་ཕ་མཐའ་བློ་གྲོས་གཤོག་རླབས་ཀྱིས།།

གཅོད་པའི་ངལ་བ་བསྟེན་ལ་རེམས་ཞེས་གསུངས།།

ཨ་མས་བུ་ལ་ཇི་བཞིན་བྱམས་བརྩེའི་གདུགས།།

ཕྱོགས་མེད་གཡོ་བའི་བརྩོན་པ་ལྷུར་བཞེས་ཏེ།།

ལྷོད་མེད་ཞལ་ཏའི་གྲིབ་བསིལ་སྣུམ་པོ་གང༌།།

སྩལ་དང་སྩོལ་བའི་རྣམ་ཐར་རྫོགས་ཡོད་མྀན།།

1 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གསུམ་པ། ཤོག་ངོས་ ༦ ནས་ ༡༣ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

2 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

3 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་རིམ་འབྱོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༢༨༥ ནས་ ༣༠༠ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

4 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གསུམ་པ། ཤོག་ངོས་ ༦༡ ནས་ ༧༢ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

5 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༦༢ ནས་ ༦༦བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

མཛད་པ་གལ་ཆེན་ཁག་གཅིག་དང་ཐའེ་ལན་ཌར་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས།

༡༽བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་ཀྱི་མཛད་པ་གལ་ཆེན་ཁག་གཅིག

༡༩༩༣ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ ཉིན་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་ལས་བྱེད་པདྨ་རྡོ་རྗེ་ནད་མནར་ཚབས་ལྕི་ཡོད་པ་མཇལ་བཅར་ལ་སྨན་བསྟེན་མུ་མཐུད་བྱས་ཏེ་མཐའ་མ་ཚེ་མ་ཟིན་ནའང༌། འཚོ་སྡོད་རིང་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་ཧུར་ཐག་ཞུས་པ་བསོད་ནམས་བསགས་ཡོད་པ་ཆོས་བྱས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་མི་ལུས་འཐོབ་པའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་དགོས།

འདི་ནས་ཀྱང་སྨོན་ལམ་བགྱིས་ཆོག བཟའ་ཟླ་བུ་ཕྲུག་ལའང་བློ་གཡེང་མ་བྱེད། དཀའ་ངལ་བྱུང་ན་འདི་ནས་བལྟ་ཆོག་ཅེས་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོས་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཞིང༌། ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་མི་གྲངས་ ༣༠༠ སྐོར་ལ་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་ལུང་པའི་ནང་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་མེད། ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་ཐུབ་ཚོད་བཤད་མེད། ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་གནག་སེམས་གནོད་སེམས་བྱས་མེད། ང་ཚོ་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་ཁུ་སུམ་པོ་བྱས་ཏེ་བསྡད་པའི་སར་རྒྱ་མི་ཚུར་འཛུལ་ཡོང༌། འཛུལ་བས་མ་ཚད་བོད་ཀྱི་དཔོན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དཔོན་པོ་དེ་དྲང་པོ་དྲང་གཞག་ཅིག་ཡོད་ན་བལྟ་རྒྱུ་ཞིག་རེད་དེ། དེ་ཡང་མེད། བོད་པས་རྒྱ་མིར་ཉེན་ཁ་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ཞིག་ལ་རྒྱ་མིས་ང་ཚོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་འཛུལ་ཏེ་དབང་བསྒྱུར་ཆ་ཚང་བྱས། བོད་པའི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང༌། བོད་པའི་ལོ་རྒྱུས། བོད་པའི་སྐད་ཡིག་གང་ཡང་མི་ཤེས་མཁན་གྱི་རྒྱ་མིས་བོད་པའི་དཔོན་པོ་བྱས། བྱེད་སྟངས་དེ་ཡང་གདུག་རྩུབ་ཆེན་པོ། ཧམ་རྫུན་ཤ་སྟག སྔ་དྲོ་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་ལ་དགོང་དྲོ་ཆ་འཇོག་མེད་མཁན་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་ང་ཚོ་གནས་ཡོད་པ་འདི་ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་པོ་དང༌། ཐབས་སྡུག་པོ་ཞིག་རེད།

རྒྱ་མིར་གོ་མཚོན་དང་དམག་དཔུང་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཡོད་ཀྱང༌། བདེན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་མེད་པ་དང༌། ང་ཚོ་བོད་པར་དཔུང་སྟོབས་ཀྱི་ནུས་པ་མེད་ཀྱང༌། ང་ཚོར་བདེན་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཡོད་སྟབས་དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་དོན་སྐོར་ང་ཚོས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་ལ་བདེན་འཛིན་ཆ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་དོན་གྱི་བདེན་མཐའ་ཇེ་གསལ་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་ནས་མདོ་སྟོད་སྨད་ཁུལ་རྩྭ་ཐང་དང༌། འབྲོག་ས་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ལ་རྩྭ་ས་ཆུ་སའི་དོན་དག་ཆུང་ཆུང་ཐོག་ནང་ཚགས་རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་སྟེ་ཁ་ཤས་གསོད་རེས་ཀྱང་ཡོང་གི་ཡོད་ས་རེད། ང་ཚོ་བོད་པ་རྣམས་རྒྱ་མིའི་སྡུག་སྦྱོང་འདི་ལྟ་བུའི་འོག་གནས་བཞིན་དུ་ང་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་སྒེར་གྱི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་ཕྲན་བུ་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་རྩ་ཕྲ་མོ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་ནང་ཚགས་རྒྱག་རེས་བརྒྱབ། གསོད་རེས་གཏོང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་པོ་དང༌། ཐབས་སྡུག་པོ་རེད། དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་བྱེད་རྒྱུ་མེད། ངས་འདི་འདྲ་ཟེར་གྱི་འདུག་ཅེས་ཁྱེད་རང་ཚོས་གཅིག་ལ་གཉིས་བརྒྱུད་ཀྱིས་ཤོད་དགོས། དེ་ཚོ་ཡག་པོ་ཁྱོན་ནས་མི་འདུག’’6jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

འདི་ཉིན་ནས་ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༦ བར་ལྗགས་བསྙེན་རིང་རྫ་རོང་འཁྲུལ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེ་བཀའ་དགོངས་མཇལ་བཅར་གྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལྗགས་བསྙེན་དུ་བཞུགས་དགོས་པའི་མཛད་དོན་དགོངས་བསྡུར་དང༌། བྱང་གཏེར་ཐུགས་སྒྲུབ་དྲག་པོ་རྩལ་གྱི་ལས་བྱང་དང་བསྙེན་ཡིག་གི་བཤད་ལུང༌། རིག་འཛིན་པདྨ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་གསུང་བྱང་གཏེར་ཐུགས་སྒྲུབ་དྲག་པོ་རྩལ་གྱི་ལྗགས་བསྙེན་དངོས་གཞི། བྱང་གཏེར་སྔོན་འགྲོའི་ཟེར་ལྔ་དང༌། འཕྲིན་ལས་འབྲིང་པོའི་ཁྲིད་ཡིག་རྣམས་ངེས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་ཐུན་མོང་གི་ལས་དྲུག་དང་ལས་རིམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་ཟབ་ཁྲིད།

གཏེར་མཛོད་ (ཆི) ནང་བཞུགས་འཆི་མེད་འཕགས་མའི་ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ་སྒྲུབ་ཆོག་སྟ་གོན་དང་འབྲེལ་དབང་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས། རིག་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་རྒྱས་པའི་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་དང༌། དབང་དངོས་གཞི་རབ་འབྱམས་བཀའ་དབང་དང༌། མཇུག་ཏུ་དམིགས་བསལ་སེང་ཁྲི་དང༌། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་འོས་པའི་མངའ་དབུལ་གྱི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་བཤམས་ཏེ་མངའ་དབུལ་རྒྱས་པ་བྱང་གཏེར་མངའ་དབང་རིན་ཆེན་འབར་བ་དགེ་ལེགས་ནོར་བུའི་གཟི་འབར་གྱི་སྟེང་ནས་མངའ་གསོལ་རྒྱས་པ་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས་ཏེ་རྟེན་འབྲེལ་རྒྱ་ཆེར་མཛད།

ཡང་ཏིག་གཅེས་སྒྲིག་ལས་ངག་སྔགས་ཀྱི་སེམས་འཛིན་ནས་བཟུང་ཁྲིད་ཡིག་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཟབ་ཁྲིད་དང༌། བྱང་གཏེར་ཐུགས་སྒྲུབ་མཐིང་གི་དྲག་རྩལ་གྱི་དབང་ཆེན་རིན་ཆེན་ཕྲ་མཛེས་ཀྱི་སྟེང་ནས་དབང་སྒྲུབ་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་དང༌། ཐུགས་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་ཆེན་མཐར་ཆགས་དང༌། དབང་བསྡུས་པ་འདོད་འཇོའི་བུམ་བཟང་ལྟར་གྱི་བྱིན་རླབས་ཐུགས་རྗེའི་དབང་དང༌། དེ་འབྲེལ་མཐའ་རྟེན་དུ་འདོད་བུམ་བཞིན་ཚེ་སྒྲུབ་ལྕགས་སྡོང་མའི་དབང༌། ཚེ་དབང༌།

ཐུགས་སྒྲུབ་རྣམ་ངེས་རིག་འཛིན་གྲུབ་པའི་ལམ་བཟང་ནས། རྗེས་ཀྱི་ལས་རིམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་ཁྲིད་དང༌། སྙིང་ཐིག་ཐུན་མོང་སྔོན་འགྲོའི་ཁྲིད་ཡིག་ལག་ལེན་འདེབས་ལུགས་ཀྱི་ཁྲིད་དང༌། ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་གི་བཀླག་ལུང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྲིད་ཡིག་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ནས། སྐྱབས་འགྲོ་དང་སེམས་བསྐྱེད། རྡོར་སེམས་སྒོམ་བཟླས། མལ། ཀུ་སཱ་ལིའི་ཚོགས་གསོག འཕོ་བའི་ཁྲིད། ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་གི་རྣལ་འབྱོར་ནས། འཕོ་བ་སོགས་མཐར་ཆགས་ཀྱི་བཀླག་ལུང་ཡོངས་རྫོགས་འབུལ་གནང་གསན་བཞེས་གྲུབ་པ་དང༌། སྡེ་དགེ་དཔར་མ་ལྟར་གྱི་ཆང་གི་ཉེས་དམིགས་དཔལ་སྤྲུལ་གསུང་གི་ལུང་དང༌། གཡུང་སྟོན་རྡོ་རྗེ་དཔལ་བཟང་གི་ཡིག་ཆའི་སྟེང་ནས་སེམས་སྡེ་མ་བུ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དགོངས་པ་ངོ་སྤྲོད་པའི་ཐབས་རིག་པ་རྩལ་གྱི་དབང་བཅོ་བརྒྱད་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོག་ཁྲིགས་བླ་མའི་ཞལ་གདམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འབུལ་བཞེས།

ཡང་བྱང་གཏེར་དྲག་རྩལ་གྱི་ལྗགས་བསྙེན་བདུན་ཕྲག་བཞི་པའི་དམིགས་ཁྲིད་དང་བཀའ་སྲུང་གི་གཏོར་འབུལ་བཀླག་ལུང༌། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བཅུ་བདུན་གྱི་དབང་ཆེན་རྫོགས་པར་རང་བྱུང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཇི་བཞིན་ཆོག་བསྒྲིགས་ཟིན་བྲིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྣམ་འཇོམས་ཁྲུས་དབང་དང༌། ཞི་བའི་དབང༌། ཁྲོ་བོའི་དབང༌། རིག་པ་རང་གི་དབང༌། བཀའ་རྟགས་ཕྱག་བརྒྱའི་དབང༌། གསང་དབང༌། རྫོགས་ཆེན་རང་སྣང་གི་དབང༌། སྔགས་སྲུང་ཁྲོ་མའི་དབང༌། ཚེ་དབང་བཅས་དང༌། འཇུ་མི་ཕམ་གྱི་དགོངས་ཀློང་གི་ཚིག་བདུན་བླ་སྒྲུབ་ཚོགས་དང་བཅས་པ། དེའི་ཐོག་མཐའི་ཟུར་རྒྱན། ཁྲིད་ཆུང་བཅས་འཕྲུལ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་བཅས་ཀྱི་བཀླག་ལུང་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས།

རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་དང་དབུ་ཆོས་གསུམ། མཆོད་གཡོག་ཟུར་པ་དགེ་སློང་ཐུབ་བསྟན་འཇམ་དབྱངས་བཅས་ནས་སྤོས་སྣེ་སྔུན་བསུས་ཏེ་དབུ་རྩེའི་ཕོ་བྲང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ། དེ་ནས་ཚོམས་ཆེན་གསར་པར་བསྟན་སྲིད་བདེ་ཐབས་གཏོར་བཟློག་བསྐྱངས་རྒྱུའི་ཆོག་གྲྭ་རྣམས་བསྙེན་སྒྲུབ་ཚད་ལྡན་ཡོང་སླད་བཀའ་དབང་སྩལ་རྒྱུར་དབང་སྒྲུབ་བསྐྱངས་ཏེ་རྫ་རོང་འཕྲུལ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ། སྒ་རྗེ་ཁམས་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ། སེར་བྱེས་སྤ་རི་སྤྲུལ་སྐུ། གནས་ཆུང་དང་ཚངས་པའི་སྐུ་རྟེན། རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ་དང་དགེ་འདུན། གནས་ཆུང་དགེ་འདུན་དྲུག་བཅས་ཆོས་ཞུ་གྲངས་བདུན་ཅུ་སྐོར་ལ་དཔལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུའི་དབང་གི་རིམ་པ་རྣམས་ལེགས་པར་སྩལ་མཇུག་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་བཤོམ་མཛད།

འཕྲུལ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེ་ལས་རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་མགུར་འབུམ་བཀླག་ལུང་དང༌། ཐུན་མཇུག་མའི་གསུང་ཆོག་དངོས་གྲུབ་ལཻན་ཆོག་དང་གཏང་རག་ཚོགས་འབུལ་བཅས་ལྷན་དུ་བསྐྱངས་ཤིང༌། འཕྲུལ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེར་ལེགས་འབུལ་དང༌། མཇལ་དར་འབུལ་གནང་དང༌། གསོལ་ཞབས་གྲྭ་ལྔ་ལ་ལེགས་སྐྱེས་དང་སྲུང་བྱིན་སྩལ། དེ་ནས་ལྗགས་བསྙེན་གྱི་རྗེས་འབྲེལ་གཏེར་ཆེན་རྡོ་རྗེ་གླིང་པའི་གཏེར་བྱོན་བཟླས་ཆོག་སྔགས་འབུམ་རྡོ་རྗེ་གོ་འཁྲབ་ཀྱི་མན་ངག་འབུལ་བཞེས་དང་འབྲེལ་ལས་ཚོགས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཚན་གྱི་ལུང་བཅས་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་པ་དང༌། ཉིན་གཉིས་རིང་ཐུགས་དམ་གསུང་བཅད་ཁོ་ནར་བཞུགས།

མཇུག་ཏུ་རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་མགུར་འབུམ་ལྗགས་ལུང་ཡོངས་རྫོགས་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་པ་དང༌། དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཟབ་གཏེར་པདྨ་ཚེའི་སྙིང་ཐིག་གི་ཆ་ལག་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་རྟ་མཆོག་རིགས་ལྔའི་སྒྲུབ་ཐབས་བར་ཆད་ཀུན་སེལ་གྱི་ལུང་བཅས་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས། དེ་ནས་སྐུའི་བཅད་རྒྱ་ལེགས་པར་གྲུབ།

ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༦ ཉིན་ཕོ་བྲང་དབུ་རྩེའི་ཉི་འོད་གསར་བར་བསྟན་སྲིད་བདེ་ཐབས་ཆེད་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་མཁན་པོ་དང༌། སྒ་རྗེ་ཁམས་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ། རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ། ཆོག་གྲྭ་བྱིངས། གནས་ཆུང་དང་ཚངས་པའི་སྐུ་རྟེན། གནས་གྲྭ་ཆོག་གྲྭ་བཅས་ནས་དཔལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུ་ཕུར་པའི་བསྙེན་པ་སྔོན་སོང་ཐོག་གཏོར་བཟློག་གི་སྒྲུབ་པ་ཚུགས་པའི་ཉིན་གསུམ་པའི་སྔ་དྲོ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་བཞུགས་ཁྲིར་འཁོད་འཕྲལ། སིམ་ལ་རྡོ་བྲག་དགོན་གྱི་རྩེ་བ་སྤྲུལ་སྐུ་གསུང་ཆོག་ཏུ་བཀའ་འབྲེལ་ཆེད་ཕེབས་གནང་བ་བཞིན་མཇལ་དར་ཕུལ་ཏེ་ཕྱག་དབང་སྩལ། ཞལ་འདོན་དབུ་ཚུགས། ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་བཀྲ་ཤིས་དབང་འདུད་ནས་བཀའ་ཤག་གི་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ། ཕྱག་དབང་སྩལ།

ཚོགས་ཐུན་དང་པོ་གྲོལ་ཏེ་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ པར་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་མི་གྲངས་ ༣༧༠ སྐོར་ལ་འཚམས་འདྲི་མཛད་ཐོག བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྔ་བར་ཕྱི་གསུམ་དང༌། བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར། ‘‘བར་དེར་ཟླ་བ་གཅིག་ཙམ་ཞིག་མཚམས་ལ་བསྡད་པ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོ་གང་ཙམ་སྒུག་དགོས་བྱུང་སོང༌། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཁ་ཤས་སྔོན་མ་ནས་ཐུག་ཡོད་པ་དེ་རིང་ཡང་བསྐྱར་ཐུག་པ་རེད། མང་པོ་ཞིག་དེ་རིང་གསར་པ་འབྱོར་བ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་དགའ་བསུ་ཡོད།

འདིར་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད་ཀྱང་རང་དབང་ཡོད་པ་རེད། མི་ལ་རང་དབང་ཞེས་པ་འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དུད་འགྲོ་ཡིན་ན་ལྟོ་གྲོད་པ་གང་དང༌། མལ་ས་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་གས་འགྲིག་གི་ཡོད་པ་རེད། འགྲོ་བ་མི་ཞེས་པ་འདི་ལ་དེ་ཙམ་གྱིས་འགྲིག་གི་མེད། གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་བཟུང༌། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་རྗེས་ལ། སེམས་ཅན་གཞན་དག་དང་མི་འདྲ་བར་མིའི་བསམ་བློ་ཧ་ཅང་མང་པོ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཇི་ཙམ་མི་ལ་རང་དབང་བྱུང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་བསམ་བློ་ཡང་མང་བ་འཁོར་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། བཙན་དབང་གི་འོག་ནས་བསམ་བློ་འདི་མ་གཏོགས་གཏོང་ཆོག་གི་མ་རེད་ཟེར་བ་དེ་མིའི་བསམ་བློ་འདྲ་མི་འདྲ་འཁོར་རྒྱུ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ལ་རན་གྱི་ཡོད་པ་མ་རེད།

དེར་བརྟེན། རང་དབང་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེན་པོ་རེད། རང་དབང་ཞེས་པ་བདེ་སྐྱིད་ཁོ་ནའི་སྐད་ཆ་མ་ཡིན་པར་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། དཔེར་ན། བར་ལམ་ལོ་ཤས་ཀྱི་ནང་ལ་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད། གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཟེར་བའི་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་ནག་དང༌། བི་ཏི་ནམ། ཀོ་རི་ཡ་བྱང་མ། ཁྱུའུ་བྷ་ཙམ་མ་གཏོགས་རྩ་མེད་ཕྱིན་ཚར་བ་རེད།

དེ་འདྲའི་འགྱུར་བ་འགྲོ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཟེར་ན། བཙན་དབང་གིས་མནན་པའི་ཚེ་མི་སྒེར་སོ་སོའི་རང་དབང་བརླག་ནས་བདེ་སྐྱིད་མེད་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། རང་བཞིན་གྱིས་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་བེད་སྤྱོད་བྱ་ཡུལ་མེད་པར་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་སྒོ་བརྒྱབ་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང་མུ་མཐུད། ‘‘རྩ་བའི་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ནི། ལུང་པའི་ནང་ལ་གྲལ་རིམ་མེད་པར་མི་ཚང་མར་བདེ་སྐྱིད་འཁོད་སྙོམས་ཡོང་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་ཡག་པོ་ཡིན་ན་ཡང༌། ལག་ལེན་འགེལ་སྟངས་མི་ལ་རང་དབང་མེད་པར་བཙན་དབང་གིས་བསྡམས་པའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་རེད།

དཔེར་ན། གཅིག་སྡུད་བཙན་དབང་གི་ལམ་ལུགས་འདིའི་འོག་ནས་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མ་ཐུབ་པར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་དེ། མཐར་ཕྱིའི་དམག་ཤུགས་ཀྱིས་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་མེད་པ་བཟོས་པ་མ་ཡིན་པར། ལུང་པ་རང་གི་ནང་ནས་མི་མང་ཚོ་ཡིད་ཐང་ཆད། རེ་བ་བརླག་སྟེ་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པ་རེད།

དེང་སང་རྒྱ་ནག་ནང་ལ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་འོག་ནས་གུང་ཁྲན་གྱི་ལྟ་བ་དམ་པོར་འཛིན་མཁན་ཚོས་དཔལ་འབྱོར་སྲིད་བྱུས་ལྷུག་གཏོང་མི་བྱེད་ཐབས་མེད་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན། མདུན་མཆོང་ཆེན་མོ་ཟེར་བ་དང༌། ཞིང་ལས་ཏ་ཀྲེ་ཟེར་བ་དེ་ཚོའི་སྐབས་ལ་བཙན་དབང་གིས་མིའི་སྲོག་ལ་ཕངས་མེད་དང༌། མི་དུད་འགྲོ་ལྟ་བུར་ཁྱུ་འདེད་བྱས་ནས་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུར་ཤུགས་བརྒྱབ་ཡོད་ཀྱང༌། མི་སྒེར་སོ་སོས་ནུས་པ་མ་བཏོན་ན། ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་ཚོས་ར་སྤྲོད་གང་བྱུང་ཡོད་ཟེར་ན། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་རང་དབང་མེད་པ་ཡིན་ན། བཙན་དབང་གི་འོག་ནས་ལུང་པ་སྤྱི་ཡོངས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མི་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཆགས་ཡོད། དེར་བརྟེན་རང་དབང་ཞེས་པ་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།’’7jམཆན། ཞེས་སོགས་བླང་དོར་ལམ་སྟོན་མཛད།

ཕྱི་ཉིན་གཏོར་སྒྲུབ་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད། ཞལ་འདོན་སྤྱན་འདྲེན་བྱིན་འབེབས་སྐབས་གནས་ཆུང་དང་ཚངས་པའི་སྐུ་རྟེན་ཚོགས་ཞུགས་ཡོད་མུས་ལ་ཐོག་ཕེབས་གནང༌། གནས་ཆུང་སྐུ་བཞེངས་ཀྱིས་ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་གསང་ལུང་ཕུལ། ཚོགས་ཐུན་གཉིས་པར་སེར་སྨད་རི་འབུར་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་ཚོགས་བཞུགས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་ཞུས་ཏེ་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ།

དེ་རྗེས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཐོག་མར་འོས་བསྡུ་བྱས་ཏེ་འདེམས་ཐོན་བྱུང་བའི་བཀའ་བློན་རྣམས་དམ་འབུལ་མཛད་སྒོ་བསྐྱངས། དེ་ཡང་བཀའ་བློན་ལས་ཐོག་པ་ལོ་དུས་རྫོགས་པའི་ཚབ་གསར་ད་ལམ་དགུན་དུས་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་སྐབས་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་མཛད་འོས་མཛད་དོན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་བློན་གྱི་འོས་གཞི་འདོན་གནང་ལ་སྤྱི་འཐུས་རྣམས་ནས་འདེམས་ཤོག་འཕངས་ཏེ་འདེམས་ཐོན་བཀའ་བློན་བདུན་ཁོངས་ནས་རིན་ཆེན་དར་ལོ་ཨ་རི་ནས་མ་འབྱོར་བ་ཕུད། བཀའ་བློན་དྲུག་གསར་མཇལ་དམ་འབུལ་མཛད་སྒོར་ྋགོང་ས་མཆོག་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ། རིམ་བཞིན་བཀའ་བློན་གསར་པ་སྐུའི་གཅུང་མོ་རྗེ་བཙུན་པདྨ་དང་བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ། རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོ། བཀྲ་ཤིས་དབང་འདུད། སྐུའི་གཅེན་པོ་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ། སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བཅས་རྣམ་པ་དྲུག་ནས་ཕྱག་འཚལ་དང་འབྲེལ་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། དམ་བཅའ་སྙན་སྒྲོན་རེ་རེ་བཞིན་ཞུས། གྲལ་ལ་འཁོད་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང་འབྲེལ་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། ‘‘བར་ལམ་བཀའ་བློན་གྱི་འོས་གཞི་འདོན་ཕྱོགས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་སྟེ་འདི་ནས་གྲོས་གཞི་བཏོན་པ་དང༌། དེ་ལ་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འོས་བསྡུ་བྱས་ཏེ་འདེམས་ཐོན་བྱུང་བའི་བཀའ་བློན་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་པས། ཚང་མར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡོད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བོད་བསྟན་སྲིད་སྤྱི་དོན་ཧ་ཅང་འགན་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་དུས་སྐབས་སུ་སླེབས་པ་དང༌། དེའི་ལས་འགན་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ལ་འཁྲི་ཡོད་པ་དང༌། ཡང་སྒོས་ལྷག་པར་ཅན་དུ་ཕྱིན་ཆད་བོད་མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་གང་འདྲ་ཞིག་ཆགས་མིན་དེ་ད་ལྟའི་མི་ང་ཚོའི་མི་རབས་ལ་ལྟོས་ཚབས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

དུས་ཚོད་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་སྐབས་ལ་ང་རང་ཚོ་འགན་འཁྲི་ཡོད་པ་ཚང་མས་གཅིག་མཇུག་གཉིས་མཐུད་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཡང་སྒོས་ཚང་མས་རེ་བ་བརྒྱབ་སྟེ་འདེམས་ཐོན་བྱུང་བའི་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་གནང་དགོས། དེ་ནས་དོན་ཚན་གཅིག་ལ། བར་ལམ་བཀའ་བློན་གསར་པ་གཏན་འཁེལ་ནས་དམ་བཅའ་འབུལ་རྒྱུའི་ལམ་སྲོལ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། དེ་ཡོང་བའི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ཐུག་ཡོད་ཅེ་ན། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ལུགས་སྲོལ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་ནང་ནས་མང་གཙོའི་ལུགས་སྲོལ་འདི་མི་མང་གི་ཁེ་ཕན་དང༌། མི་མང་གི་འཚོ་བའི་ཐོག་ལ་དྲག་ཤོས་ཆགས་ཡོད། ང་རང་ཚོ་བོད་པར་ཆ་བཞག་ནའང༌། མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་ཐོབ་མཚམས་དངོས་གནས་དོན་དམ་པའི་རང་དབང་ལྡན་པའི་མང་གཙོ་ཞིག་གི་ཐོག་འགྲོ་རྒྱུར་ང་ཚོས་ཀྱང་དེ་སྔའི་བོད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་བྱས་ཟིན་པ་རེད། བོད་ནང་གི་མི་མང་ཚོས་ཀྱང་དེ་སྔའི་བོད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ལ་དགའ་བསུ་ཞུ་གི་མ་རེད། རྒྱ་མིས་གོ་སྐབས་ཟིན་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་འགོ་འཁྲིད་པའི་བོད་པ་ཚོས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་ལམ་ལུགས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལུགས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དཔེར་ན། ཆུང་ཙག་ལ་ཆ་བཞག་ན། བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་སོགས་ལ་སླེབས་སྐབས་སྐུ་ངོ་སྐུ་ངོ་ཞེས་བརྗོད་དགོས་པ་དང༌། ལྷ་ལྕམ། སྐུ་ཞབས་ཞེས་ཟེར་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འདི་ཚོ་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་རོ་ལངས་རྒྱག་པའི་དཔེ་མཚོན་རེད་ཅེས་འདི་འདྲ་བཤད་འདུག ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་བཤད་ན། བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོ་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཕྱི་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་འབུམ་གཅིག་དང་ཉིས་ཁྲི་སུམ་ཁྲི་ཞིག་ཡོད་པའི་མི་འབོར་འདིའི་ནང་ལ་མ་འོངས་པའི་བོད་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་གསོ་ཐུབ་ན་སྙམ་པའི་བསམ་བློ་འཁོར་མཁན་དངོས་སུ་ལྟ་ཅི། ཧ་ལམ་རྨི་ལམ་ལའང་འཁོར་མཁན་ཡོད་མདོག་ཁ་པོ་མ་རེད།

མ་འོངས་པར་དངོས་གནས་དྲང་གནས་རང་དབང་མང་གཙོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་གི་ཐོག་འགྲོ་རྒྱུར་ང་ཚོས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་དང༌། དམིགས་ཡུལ་ཟིན་གྱི་ཡོད། དམིགས་ཡུལ་དེ་མ་འོངས་པའི་དུས་སྐབས་སུ་གློ་བུར་ཐོག་བབས་ཡོང་རྒྱུ་མིན་སྟབས་སྔ་ས་ནས་གོམ་པ་རིམ་སྤོས་ཀྱིས་འགྲོ་དགོས་པར་བརྟེན། ༡༩༥༩ ལོར་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་སླེབས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་མང་གཙོའི་ལམ་གྱི་ཐོག་གོམ་པ་སྤོས་ཏེ་ལམ་ཕྱོགས་དེར་བསྐྱོད་བཞིན་པའི་ཐོག བར་ལམ་ནས་བཙན་བྱོལ་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཡོད་པ་འདི་དག་ད་དུང་མང་གཙོའི་ངོ་བོར་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་རིམ་པ་བྱས་ཡོད། འདི་འདྲའི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་ནས་བར་ལམ་བཀའ་བློན་དམ་འབུལ་ཡང་ཡང་བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་འདྲ་ཆགས་པ་རེད།

བཀའ་ཤག་གསར་པར་བཀའ་བློན་རིམ་པ་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཡོད་པ་ཁྱེད་རང་ཚོའི་ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་དེ་ཡང་དངོས་གནས་མང་གཙོའི་ངོ་བོ་ཚང་བ་དང༌། མང་གཙོའི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། རྩ་བ་ང་རང་ཚོར་སྒྲིག་ཁྲིམས་ལྡན་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། སྒྲིག་འཛུགས་དེ་ཡང་ཡིག་གཞིའི་ཐོག་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ་བཟོས་པ་མ་གཏོགས། མི་གཅིག་གིས་བཀའ་བཀོད་བཏང་ནས་བཟོས་པ་མིན། བཀའ་ཤག་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་ཕྱོགས་འདི་དག་བཀའ་བློན་ལྷན་འཛོམས་སྐབས་འདྲ་མཉམ་དང༌། ཁུར་མཉམ་ལེན། ཡང་དོན་གལ་ཆེ་རིགས་ལ་འོས་བསྡུ་ལྟ་བུ་བྱས་ཏེ་ཐག་གཅོད་བྱེད་འགབ། རྡོ་དོན་ཡང་སྙིང་བཀའ་ཤག་ནང་ལས་ཀ་ཚགས་ཚུད་ཤིག་དང༌། སྒྲིག་ཁྲིམས་ཡག་པོ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འདི་དག་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་གཞིར་བཞག་བྱས་ན་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ། འདི་དོན་ཚན་གཅིག་ཡིན།

དེ་ནས་དོན་ཚན་གཅིག་ལ། ལས་བསྡོམས་ཚོགས་འདུའི་སྐབས་དང༌། མི་མང་ལ་གསལ་བཤད་བྱེད་པའི་སྐབས། དེ་མིན་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་རྒྱུའི་གནད་དོན་མང་པོ་ཞིག་ལ། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་གཞི་ཟེར་བ་འདི་ད་ཕྱིན་མ་བརྗོད་ན་ལེགས། རིགས་གཅིག་ལ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་གཞི་རེད་ཅེས་བརྗོད་ན་ཕན་ཐོགས་ཕྲན་བུ་ཡོད་ན་ཡང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ང་ཚོས་དངོས་གནས་ཁ་ཞེ་ངོ་ལྐོག་མེད་པར་མང་གཙོའི་ལམ་དུ་འགྲོ་རྒྱུར་ཤུགས་བསྣོན་རྒྱག་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་དང་མཐུན་གྱི་མི་འདུག

འདི་འདྲ་བྱས་ན་ཧ་ལམ་རྒྱ་མིའི་སྐད་ཆ་དེ་སྔ་མའོ་ཙེ་ཏུང་དང༌། དེང་སང་ཏིང་ཞའོ་ཕིང་ཞེས་རྟག་པར་ཟེར་བ་ལྟར་ཆགས་གྲབས་བྱེད་ཀྱི་འདུག ང་ཚོས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་བཞེས་ཟེར་བ་འདི་མ་བརྗོད་ན་ཡག་པོ་འདུག ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་གནས་པའི་རིང་རྩ་བའི་མཐར་ཐུག་གི་འགན་ངས་འཁྱེར་གྱི་ཡོད་སྟབས། བཀའ་ཤག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱས་པའི་ལས་དོན་གལ་ཆེའི་རིགས་ནང་དོན་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་གོ་བསྡུར་བྱས་པ་དང༌། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་མོས་མཐུན་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་སུས་ཀྱང་ཤེས་ཀྱི་རེད།

དེར་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་གཞི་ཞེས་ཚིག་སྣོན་རྒྱག་དགོས་དོན་མི་འདུག རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་བསམ་ཚུལ་རེད་ཅེས་བཤད་ན། དཔེར་ན། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་འདུ་དང༌། ཡང་ན། མང་ཚོགས་ནང་བསམ་འཆར་བསྡུ་བའི་སྐབས་གལ་སྲིད་མི་གཅིག་ལ་བསམ་འཆར་བསྣོན་མ་ཞིག་དང༌། ཡང་དགེ་སྐྱོན་ཡོང་བསྲངས་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་འཆར་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང༌། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་བསམ་ཚུལ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་དང༌། དེ་ལ་བསྣོན་འཁྲི་བྱེད་པར་སོང་དོགས་ཀྱིས་བསམ་འཆར་ཤོད་མ་བདེ་བ་ཞིག་དང༌། སྐབས་རེ་དེ་འདྲ་བྱུང་སྐབས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁོས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་བཞེས་ལ་བརྩི་ཡི་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་ལག་པ་འཕྱིས་ས་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོང་གི་འདུག

མ་འོངས་པར་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་གཞི་ཟེར་བ་འདི་བརྗོད་མི་དགོས། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་བློན་ཚོའི་འོས་གཞི་བཏོན། དེར་སྤྱི་འཐུས་མང་མོས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་བྱས་ཏེ་བཀོད་པ་ཞིག་རེད། གནད་དོན་གལ་ཆེ་འདི་དག་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་མོས་མཐུན་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པའི་འོག་ནས་གཏན་འབེབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྩ་དོན་འདི་དག་གཞིར་བཟུང་ང་ཚོ་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་གྱི་གནས་ཚུལ་འོག་ནས་བསམ་བློ་བཏང༌། གོ་བསྡུར་བྱས། ཐག་གཅོད་བྱས། སྲིད་བྱུས་འཛིན་གྱི་ཡོད་པར་བརྟེན་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མི་ཁེར་རྐྱང་ཞིག་གི་དགོངས་གཞི་ཡིན་ཟེར་བ་འདི་ད་ཕྱིན་མི་དགོས་པ་བྱས་ན་བསམ་པ་དྲན་སོང༌། འདི་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཐུགས་ལ་བཅངས་དགོས། གཞན་དམིགས་བསལ་ཞུ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས།’’ ཞེས་སོགས་སྩལ། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། བཀའ་བློན་རེ་རེ་བཞིན་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང༌། གཡོགས་དར་སྩལ་ཏེ་གསར་མཇལ་མཛད་སྒོ་གྲོལ།

ཚེས་ ༡༡ ཉིན་གཏོར་བཟློག་ཚོགས་མགོན་དུ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ་གཞུང་བསྟེན་དགྲ་ལྷའི་གཙོ་བོ་གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་དང༌། དགའ་གདོང་གནས་སྲུང་ཆེན་པོ། ཚངས་པ་དུང་ཐོད་ཅན་བཅས་རིམ་བཞིན་སྐུ་ཕེབས་ཀྱིས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་ལ་སྒྲོན་དར་སྣ་ལྔ་སྩལ། གནས་ཆུང་དང་རྩེ་སྤྲོད་ཐོག་གནས་ཆུང་དང་ཚངས་པ་ལྷན་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་གུས་བཏུད་ཞུ་བཞིན་གནས་གྲྭ་སྤྱན་འདྲེན་པས་ཞབས་བརྟན་ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་ལྡན་མ་གསུང་སྐུལ།

དེ་ནས་གནས་ཆུང་དང་ཚངས་པ་ཞབས་སྟེགས་ཐོག་འཁོད་དེ་རྒྱག་གཏོར་ལ་ཕྱག་ནས་དང༌། སྒྲོན་དར་ཕུལ་ཏེ་ཕྱག་ནས་དང་ཕྱག་ཤན་གྱིས་སྟངས་ཀ་མཛད་བཞིན། སླར་ཡང་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་མཇལ་དར་ཕུལ་བར་སྒྲོན་དར་སྩལ་བ་དང་ཕྱིར་བགྲོད་ཀྱིས་སྐུ་སངས། བསྟན་སྲིད་བདེ་ཐབས་སུ་ཕུར་བཟློག་གཏོར་སྒྲུབ་ཀྱི་ཉིན་མཐའ་མའི་ཟོར་འཕེན་བསྐྱངས་རྒྱུར། རྩིས་འབྲས་ནང་གསལ་ཐེབས་ཕྱོགས་བྱང་ཤར་དུ་འཁེལ་བར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཟོར་འཕེན་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས།

འདི་ཉིན་རྣམ་གྲྭའི་མཚམས་ཁང་དུ་སྡེ་དགེ་སྔགས་འཆང་འོད་ཟེར་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་སྔགས་གྲྭ་ཆོག་རོགས་པ་བཅས་ནས་བསྟན་སྲིད་བདེ་རིམ་སླད་རྟ་མགྲིན་གྱི་གཏོར་སྒྲུབ་ཉིན་བདུན་སྔོན་སྒྲུབ་བཞིན་ཟོར་འཕེན་ཐེབས་ཕྱོགས་གོང་བཞིན་མཉམ་དུ་འཁེལ་བ་མཛད།

མཇུག་ཏུ་བསྟན་སྲིད་བདེ་རིམ་དཔལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུ་ཕུར་པའི་གཏོར་སྒྲུབ་ཟོར་འཕེན་དང་བཅས་ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་གཏང་རག་ཚོགས་འཁོར་འབུལ་གཤོམ་གྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད། བཀའ་ཤག་ནས་བསྙེན་བཀུར་དང༌། རིག་འཛིན་རྒོད་ཀྱི་ལྡེམ་ཕྲུའི་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་གུ་རུའི་སྐུ་འབབ་བྱིན་ཅན་གཏོར་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཞུགས་རྣམས་ལ་སྩལ།

བོད་ནས་ཕེབས་པ་སྟག་བྲག་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་དགེ་ལེགས་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་དང༌། ཡུམ་རྣམ་གྲོལ་དང་བུ་མོ་གཉེན་ཚན་ཚེ་རིང་བདེ་སྐྱིད་དང་བུ་བཅས་ལ་སྲད་རྒྱུད་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་བཤད་ལུང་དང་རྗེའི་གསུང་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་དབུ་ནས་གང་འཚམས་ཤིག་རྟེན་འབྲེལ་སླད་བཤད་ལུང་དང་འབྲེལ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་པོད་གཅིག་མཚན་རྟགས་ཕྱག་བསྟར་མ་སྩལ་ཞིང༌། སྟག་བྲག་མཆོག་སྤྲུལ་དུས་འགྱུར་དབང་གིས་ད་ཕན་གསན་བསམ་ཇི་བཞིན་གནང་རྒྱུ་མ་བྱུང་ཡང༌། ད་ཆ་ཚེ་སྨད་འདིར་བསྟན་འགྲོའི་དོན་རྒྱ་ཆེ་གནང་ཐུབ་པའི་འབད་བརྩོན་ཡོང་ཕྱིར་ད་ལམ་ཆོས་འབྲེལ་འདི་ལྟར་སྩལ་བ་དང༌། ལྡན་མ་བློ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ཆ་ཚང་གསན་བཞེས་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་མཇུག་སྟག་བྲག་མཆོག་སྤྲུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་དང༌། བྱིངས་ལ་ཕྱག་སྲུང་སྩལ།

སྐབས་དེ་ཤེད་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་ཉིན་རེའི་དབྱིན་ཡིག་གསར་ཤོག་ (The Tribune) གི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་སྐུ་ཞབས་ཝི་ཝིག་ཤར་མ་ (Vivek Sharma) ཞུ་བ་མཇལ་བཅར་སྐབས་གསུང་འཕྲོས་བསྐྱངས་པའི་ནང༌། ‘‘རྒྱ་ནག་ནང་ཟིང་ཆ་དང༌། གནམ་བདེ་སྒོ་མོའི་དོན་རྐྱེན་ལྟ་བུ་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར། དྲག་གནོན་གང་ཡང་མི་འབྱུང་བའི་རེ་འདུན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གལ་སྲིད་གནས་སྟངས་ཆ་ཚང་ལམ་ལྷོང་མ་བྱུང་ན། དེ་ནི་ཧ་ཅང་སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། གལ་སྲིད་རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་སྲིད་གཞུང་ཉམས་ཉེས་སུ་གྱུར་པའི་སྐབས་དེར་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་རང་བཞིན་དར་ཁྱབ་འགྲོ་གི་རེད། ཕན་ཚུན་འཐབ་རྩོད་མེད་ཅིང་ཞི་འཇམ་སྒོ་ནས་འཕོ་འགྱུར་ཞིག་འགྲོ་རྒྱུར་གདམ་ག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

‘‘རང་གི་ལུང་པ། རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་རྩ་མེད་བཟོས་ཏེ་སོ་སོ་རང་ཉིད་གཞན་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་བཙན་བྱོལ་དུ་གྱར་དུ་བཅུག་མཁན་དེ་ལ་སྡང་དགྲར་མི་འཛིན་པར་སྙིང་རྗེ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་སྟོན་བཞིན་ཡོད་ལ། དཔེར་ན། ཡེ་ཤུ་མ་ཤི་ཀས་སོ་སོ་རང་ཉིད་ལ་རྒྱང་ཤིང་བརྒྱབ་མཁན་རྣམས་ལ་དག་པ་སྟེར་བ་ལྟ་བུ་རེད།

རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་ནི་གསར་བརྗེའི་མི་རབས་དང་པོའི་ལག་ཏུ་ཡོད་པ་རེད། ཁོ་ཚོས་ཆབ་སྲིད་ཐོག་བདག་དབང་ཕྲན་བུ་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་ཆོག་ཀྱང༌། དངོས་འབྲེལ་ད་ལྟའི་ཆར་སྲིད་གཞུང་ངམ། ཡང་ན་ལྟ་གྲུབ་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་མཁན་དཀོན་པོ་ཆགས་ཡོད། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ཕྱོགས་གང་སར་དམར་པོའི་རིང་ལུགས་རྩ་ཡལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཀྱང༌། རྒྱ་ནག་ནང་དེ་ལྟར་མ་ཕྱིན་པར་རང་འཇགས་གནས་མུས་ཡིན། ད་ལྟའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་ནི་རང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ཡས་མས་སུ་སླེབས་བསྡད་མཁན་ཤ་སྟག་ལ་སོང༌། ཆབ་སྲིད་ཐོག་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་བར་རེ་བ་དེ་ཙམ་མེད། འོན་ཀྱང༌། མི་རབས་རྒན་གྲས་རྣམས་འཕོ་འགྱུར་ཐེབས་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་སླེབས་ངེས་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

བོད་དོན་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱིས་ག་རེ་གནང་ཡོད་མེད་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། མགོན་པོ་མཆོག་ནས། ‘‘ཕལ་ཆེར་ ༡༩༦༠ ལོ་ཡིན་པ་ཡོད། ངོས་རང་སྲིད་བློན་ནེ་རུ་དང་མཇལ་འཕྲད་བྱུང་སྟེ་བོད་དོན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་ཞུ་གཏུག་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་པར། ནེ་རུས་བོད་དོན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་ཞུ་གཏུག་བྱས་པ་ལས་བོད་མིའི་མ་འོངས་སོན་རྩ་བུ་དང་བུ་མོ་ཚོར་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་ཚད་ལྡན་ཞིག་སྤྲོད་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཡིན་སྐོར་གསུངས་བྱུང་བར་ད་ཆ་གཞི་ནས་བཀའ་མོལ་དེ་དངོས་འབྲེལ་བདེན་པ་རེད་འདུག ང་ཚོར་ཤེས་ཡོན་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་མིའི་ངོ་བོ་སྲུང་སྐྱོབ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཐུགས་ཁུར་ཆེན་པོ་དེ་ཙམ་བཞེས་པའི་བཀའ་དྲིན་ནི་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཞིག་རེད།’’ ཅེས་གསུངས།

རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ‘‘བོད་མིའི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱི་ལངས་ཕྱོགས་དེ་ཧ་ཅང་སྐྱོ་པོ་རེད། བོད་ནི་རྒྱ་ནག་གི་རང་སྐྱོང་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང༌། རང་སྐྱོང་ག་པར་ཡོད་དམ།’’ ཞེས་ཐུགས་ཡིད་གཟབ་པའི་ཚུལ་གྱིས། ‘‘གལ་སྲིད་གང་ཡང་མ་བྱུང་ནའང༌། རང་སྐྱོང་ནང་མི་མང་སོ་སོའི་བདེ་དོན་ཐོག་ཐོབ་ཐང་ཞིག་ངེས་པར་དགོས། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། རྒྱ་མིས་བོད་ནང་གི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་དང༌། རིག་གཞུང་བཅས་པ་ཚང་མ་རྩ་མེད་བཟོས་ཡོད། བྱས་ཙང༌། རང་སྐྱོང་ཞེས་པའི་གཞི་རྩའི་གོ་དོན་དེ་རང་ནོར་བ་རེད། རྒྱ་མིས་བོད་ཐོག་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘༡༩༨༧ ལོར་ལྷ་སར་བོད་མིའི་ཐོག་དྲག་གནོན་བྱས་ཏེ་བོད་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་དམར་བསད་བཏང་བར་འཛམ་གླིང་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་རྒྱ་ནག་ལ་ཁ་རྡུང་དྲག་པོ་ཕོག་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། སྐབས་དེར་རྒྱ་གར་ཁ་བཙུམ་ནས་བསྡད་པ་རེད། དེར་ངོས་རང་ལ་བློ་ཕམ་ཚད་མེད་བྱུང༌།’’ ཞེས་དང༌།

‘‘ཡིན་ནའང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་བཟང་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྒྱ་གར་གྱིས་ང་ཚོའི་ཐོག་ལ་གཟིགས་ཕྱོགས་ཧ་ལས་པའི་ཡག་པོ་རེད། དེ་ནི་ང་ཚོར་སེམས་གསོ་ཞིག་རེད།’’ ཅེས་གསུངས།

བོད་དང་ཀ་ཤི་སྨིར་གྱི་གནད་དོན་དེ་འདྲ་མཚུངས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ‘‘ཀ་ཤི་སྨིར་གྱི་གནད་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་གི་གླེང་སྟེགས་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་དོན་གླེང་སློང་བྱས་ཡོད་པ་མ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘ཀ་ཤི་སྨིར་ས་གནས་མི་མང་དང་བོད་མི་ཚོའི་དབར་འདྲ་མཚུངས་ནི། དེ་གཉིས་ཀས་རྒྱལ་ཁབ་དེ་དང་དེའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་པར་རྩ་བ་ནས་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མེད། རྒྱ་གར་ནི་རྒྱ་ནག་དང་མི་འདྲ་བར་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་སྲ་བརྟན་ཐོག་གནས་ཡོད། མ་ཟད་ཀ་ཤི་སྨིར་མི་མང་ཐོག་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་སྤྲད་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌། ‘‘དེ་ནས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་གནད་དོན་སྐོར་བཀའ་མོལ་འཕྲོས་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དེ་སྔ་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་རྒྱ་གར་ནང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་གྲུབ་དར་ཁྱབ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད།

སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་སྣེ་མཛད་ཡོད་ཅིང༌། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གྷན་དྷིས་དེ་ལག་ལེན་དུ་འགེལ་གནང་མཛད་ཡོད། ཉེ་དུས་བར་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་ལྟ་གྲུབ་འདི་བཞིན་ཕལ་ཆེར་གཏིང་བརྗེད་ལྟ་བུ་ཕྱིན་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། དེང་སྐབས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་གྲུབ་འདི་འཛམ་གླིང་ཐོག་དར་ཁྱབ་ཕྱིན་ཡོད་རུང༌། རྒྱ་གར་ནང་ད་ལྟའི་ཆར་ཉམས་ཆག་འགྲོ་བཞིན་འདུག’’ ཞེས་གསུངས། མ་འོངས་བོད་དོན་སྐོར་དགོངས་འཆར་ཇི་ཡོད་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ‘‘བོད་དེ་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཆགས་ཀྱི་རེད། ངས་དང་ཐོག་བོད་དེ་གོ་མཚོན་མེད་པའི་ཡུལ་གྲུ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་དང༌། དེ་རྗེས་རིམ་པས་གོ་མཚོན་མེད་པའི་འཛམ་གླིང་ཞིག་ཏུ་ཁ་བསྒྱུར་བྱེད་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།

བོད་ནི་མང་གཙོའི་གཞུང་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ངས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་དང༌། ནུབ་ཕྱོགས་ཁྲོམ་རའི་ཐོག་ནས་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་བྱེད་སྟངས་ལེགས་ཆ་གང་ཡོང་ལེན་རྒྱུ་ཡིན། ངོས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཞིང་འབྲོག་གི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་ལས་ཁ་བསྒྱུར་གྱིས་བཟོ་གྲྭ་སོགས་དེང་དུས་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་ལས་རིགས་དགོས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཁོར་ཡུག་ནི་བཟོ་གྲྭ་ནུས་འཕེར་ལྡན་པ་ཞིག་ཆགས་རྒྱུར་ཆ་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ཞིག་རེད། འཛམ་གླིང་ས་ཡི་ཡང་ཐོག་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དེ་རང་བཞིན་གཙང་མ་བྱས་ནས་ཉར་འདོད་ཡོད། རྒྱ་གར་དང་བྷང་ལ་དྷེ་ཤི་གཉིས་ལ་རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ་གཙང་པོ་ནས་ཆུ་གཙང་མ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘བོད་ནི་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་འབྱོར་བའི་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པ་སྤྲོ་སྐྱིད་གཏོང་སའི་བསྟི་གནས་ལྟ་བུ་ཞིག་དང༌། རླུང་ཁམས་གཙང་ཞིང༌། ཞི་བདེ་ལྡན་པ། རིག་གཞུང་དུ་མས་ཕྱུག་ཅིང༌། མི་བཟང་པོ་རྣམས་གནས་འཆའ་སའི་ཡུལ་གྲུ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་ཡིན’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བོད་ནང་ལོག་རྒྱུའི་དུས་སུ་སླེབས་སྐབས་ངོས་ནས་བར་བརྒལ་གྱི་སྲིད་གཞུང་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། རང་ཉིད་ཀྱི་དབང་ཆ་ཇི་ཡོད་མང་གཙོའི་ལམ་ནས་འདེམས་ཐོན་བྱུང་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་དེར་རྩིས་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ཉིན་དེར་རང་ཉིད་དངོས་གནས་དྲང་གནས་དགེ་སློང་རྣམ་དག་ཅིག་དང༌། དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་མི་སེར་ཞིག་བྱས་ཏེ་སྡོད་རྒྱུ་ཡིན།’’ ཞེས་སོགས་སྩལ།

༢༽ཐའེ་ལན་ཌར་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་དགུང་གསར་མཛད་སྒོ། གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ཇི་ལྟར་གདན་ཞུ་མགྲོན་འབོད་ཞུས་པ་བཞིན་འབར་མའི་ (Burma) རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་མནའ་སྦྲེལ་ཚོགས་པའི་དབུ་ཁྲིད་དང་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཐོབ་པའི་ལྕམ་སྐུ་སྙན་གྲགས་ཅན་ཨོང་སང་སུ་ཁི་ (Aung San Suu Kyi) འབར་མའི་དྲག་པོའི་གཞུང་གིས་བཟང་བཙོན་དོ་དམ་བྱས་པའི་ཤིན་ཏུ་ཡ་ང་བའི་གནས་ལས་བཙོན་གྲོལ་ཐོབ་ཆེད་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེ་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཐོབ་པའི་གྲགས་ཅན་མི་སྣ་གཞན་ལྔ་དང་ལྷན་དུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་ལ་ཞུགས་ཆེད།

༡༩༩༣ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལྡི་ལི་བརྒྱུད་ཐའེ་ལན་ཌར་ (Thailand) ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

ཐོག་མའི་འཆར་གཞི་ལྟར་ན་ཞི་བའི་ལས་འགུལ་འདི་འབར་མའི་རྒྱལ་སར་གནང་རྩིས་ཡོད་ཀྱང་འབར་མའི་དྲག་པོའི་གཞུང་གིས་ཁས་ལེན་མ་བྱས་པར་བརྟེན་ཐའེ་ལན་ཌའི་རྒྱལ་ས་སྦེན་ཀོག་ (Bangkok) ཏུ་གྲ་སྒྲིག་ཞུས་ཤིང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ཐའེ་ལན་ཌར་ཕེབས་རྒྱུའི་ཐད་ཐའེ་ལན་གཞུང་གིས་ཕྱག་ཁྱེར་འབུལ་རྒྱུ་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་ཁས་ལེན་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་སྐབས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཐའེ་ལན་གཞུང་ལ་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ལ་ཕེབས་འཐུས་ཕྱག་ཁྱེར་འབུལ་རྒྱུ་མེད་པའི་རེ་འབོད་བྱས་ཀྱང༌། བདེན་དོན་དང་ཞི་བདེའི་ལས་འགུལ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང༌། མི་མང་བཅས་ཀྱིས་དགའ་མོས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན་ཐའེ་ལན་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་རེ་འབོད་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཕེབས་ཞབས་ཆོག་འཐུས་གནང་དོན། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཞི་བདེའི་འཐབ་གྲོགས་གཞན་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་འགྲོ་བ་མིའི་བརྩེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཚོན་པའི་གལ་ཆེའི་གསུང་བཤད་གནང་བའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྣང་བ་དཀར་པོས་ལྕམ་སྐུ་ཨོང་སང་སུ་ཁིར་དྲང་བདེན་དང༌། ཞི་བ། ཆབ་སྲིད་བཅས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་བྱུང་བ་གདོན་མི་ཟ་ཞིང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་སྐུལ་སྤེལ་ཐད་ཀྱང་སྔོན་དཔག་ལས་བརྒལ་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་བྱུང་བར་བསྙོན་དུ་ག་ལ་ཡོད། དེ་ལྟར་འདི་ཕྱི་གཉིས་དགེའི་མཛད་དོན་ཁག་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་ཚེས་ ༡༨ ཉིན་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༢ ཉིན་བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༢༠ རབ་གནས་ཆུ་བྱ་གནམ་ལོ་གསར་བཞད་ཀྱི་ཉིན་མོར་འཁེལ་བས་ཐོག་མར་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་དང༌། རྟེན་འབྱུང་བཞེས་འབྲས་བཏེག་འབུལ། གཟིམ་ཞབས་རྣམ་པ་དང༌། དཀོན་གཉེར། གསོལ་ཐབ་པ་བཅས་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ། དེ་ནས་དབུ་རྩེའི་ཕོ་བྲང་རྙིང་པར་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་ཆེན་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་གདུང་དང༌། ལྷ་མོའི་སྲོག་མཁར་སོགས་ལ་གནས་གཟིགས་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ། གཟིམ་སྒོའི་འགག་ནས་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་དང༌། རྣམ་གྲྭ་དགེ་བསྐོས་ནས་སྤོས་སྣེ། སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་དུས་འཁོར་ལྷ་ཁང་དང་བཅས་པར་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་བསྐྱངས།

ཚེས་གཏོར་རྟེན་འབུལ། ཚོགས་མཆོད་བཀྱེ་བཤམས་སོགས་མངའ་གསོལ་ཤིས་བརྗོད་བཅས་གྲུབ་པ་དང༌། ཚོམས་ཆེན་དུ་གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་དང་ཁོངས་གཏོགས་སྡེ་ཁག སྐུ་མགྲོན་བཅས་མཇལ་བཅར་རྣམས་གྲལ་འཁོད་ཟིན་མཚམས་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད།

རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་དབུ་སློབ་སོགས་ནས་ཁྲི་གསོལ་རྒྱལ་སྣ་རྟགས་རྫས་བཅས་ཚིག་མཚམས་སོ་སོར་མཐུན་འགྱུར་དང་འབྲེལ་རིམ་ཕུལ་མངའ་གསོལ་ཤིས་བརྗོད་གྲུབ་འཕྲལ་བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ། འདི་ལོའི་ལྷ་རམས་དགེ་བཤེས་གཉིས་ནས་བགྲོ་གླེང་ཚུགས། མུ་མཐུད་རྣམ་གྲྭ་མཁན་ཟུར་ལྡན་མ་བློ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བྱ་བྲལ་བསྙེན་མཚམས་པ་མི་ལྔ་བཅས་ནས་སྐུའི་ཚེ་རྫས་འབུལ་མཇལ་ལ་དར་རང་སློག་ཐོག་སྲུང་བྱིན་དང་གཡོགས་དར་སྩལ།

ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་དང་བཀའ་བློན་ལས་ཟུར། ཁལ་ཁ་རྗེ་བཙུན་དང༌། བོད་འབྱོར་སྟག་བྲག་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད། ཡབ་གཞིས་སྐུ་འཁོར། སྤྱི་འཐུས་ལས་ཟུར། དྲུང་ཆེ་ལས་ཟུར། རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ་བཅས་མཇལ་ཁར་བཅར། འདི་ལོ་གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་དང་ཁོངས་གཏོགས་སྡེ་ཁག་གི་ལས་བྱེད་བཅས་མཇལ་ཁ་མེད་པ་གནང༌། བགྲོ་གླེང་བ་བརྗེ་ལེན་གྱིས་གང་མཚམས་སོང་མཚམས་ཚིག་བཀྲ་བཅད་དེ་ཕྱག་འཚལ། མཇལ་དར་རང་སློག་དང་ཕྱག་སྲུང་སྩལ། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་རྣམ་པ་དང༌། བཀའ་བློན་ལས་ཟུར། ཚོགས་གཙོ་རྣམ་གཉིས་བཅས་པར་སྲུང་དར་གཡོགས། ཀ་ཁྲི་སྒྲོགས་ཏེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ། སྤོས་སྣེ། སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་འཛིན་གོང་བཞིན་དང༌། འདི་ལོ་མང་ཚོགས་མཇལ་ཁ་ཟུར་དུ་མ་དགོས་པར་གསུང་རའི་ཡང་སྟེང་ནས་མང་ཚོགས་ལ་ཞལ་མཇལ་དང་འབྲེལ་བོད་ལོ་གསར་པའི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང༌། ལོ་གསར་དགའ་བདེར་སྤྱོད་དགོས་ཚུལ་འཚམས་འདྲི་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས།

ལོ་གསར་ཚེས་ ༣ ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་མགྲོན་ཁང་དུ་རྫ་རོང་འཕྲུལ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་མཚམས་སུ་བཞུགས་མུས་སར་ཞབས་བཅགས་ཀྱིས་གསུང་མོལ་དང༌། དེའི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་སེར་སྨད་རི་འབུར་སྤྲུལ་སྐུ་བསྙུན་བབས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་ཞབས་བཅགས། དེ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ལོ་གསར་གཟབ་གསོལ་རྣམ་གྲྭའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད། ཞལ་འདོན་དབུ་ཚུགས། གཤེགས་གཏོར་མངའ་གསོལ། ཤིས་བརྗོད་བཅས་གནད་སྨིན་བསྐྱངས་པ་མ་ཟད། གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གནས་དགའ་སོ་སོར་བསྐང་འཕྲིན་སྔོན་ཚུགས་ཐོག ཚོགས་མཆོད་སྒྲིག་གཤོམ་གྱིས་གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་དང་དགའ་གདོང༌། ཚངས་པ་བཅས་རིམ་བཞིན་ན་བཟའ་རྒྱས་ཆས་ཐོག་སྤྱན་འདྲེན། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྒྲོན་དར་སྣ་ལྔ་སྩལ།

ཆོས་སྐྱོང་ནས་རྟེན་མཆོག་རྣམ་གསུམ་ལ་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ། སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་དང༌། བཀའ་ཤག་གི་ལུང་ཞུ་སྒྲོགས། སྐུ་རྟེན་རྣམ་གསུམ་ལ་གཡོགས་དར་ནང་མཛོད་བཅས་སྩལ་ཞིང༌། ཕྱི་ཉིན་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཆོས་རར་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་གྱི་འཆར་ཅན་གསུང་ཆོས་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་འཁྲུངས་རབས་དང་ཆབས་ཅིག་ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན་བཤད་ལུང་དང༌། བློ་སྦྱོང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་སྦྲགས་ཏེ་སྩལ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། རྒྱུན་ཕྱག་གསུམ་པ་དང༌། ཤེར་སྙིང་གསུང་སྐུལ། དེ་ནས་དབུ་མཛད་ནས་གསོལ་འདེབས་ལམ་མཆོག་སྒོ་འབྱེད་དང༌། ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ་གསུང་སྐུལ། གསུང་ཆོས་དབུ་ཚུགས་ཏེ་སྟོན་པའི་འཁྲུངས་རབས་ལེའུ་བཅུ་དགུ་པ་སྔོན་བྲམ་ཟེའི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་ཏེ་སྐུ་མཆེད་མིང་སྲིང་བརྒྱད་ཡོད་པའི་སྐོར་དང༌། ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན་སོགས་རིམ་བཞིན་སྩལ།

མཛད་གསེང་དུ་ཕོ་བྲང་གསར་པའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་རྫ་རོང་འཕྲུལ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། གསོལ་ཞབས་གྲྭ་ལྔ་བཅས་ལ་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་ལས་ཞི་བའི་ལྷ་མོའི་ཚེ་དབང་བསྐྱངས།

ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་ཆོས་རར་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་སོ་བཞི་པའི་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས། ཟློས་གར་བས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་གླུ་དང་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་བཏང༌། བཀའ་ཤག་དང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པས་གསུང་བཤད་གནང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཡོངས་ཁྱབ་གསུང་འཕྲིན་8jམཆན། ལྗགས་སྒྲོགས་གནང་གྲུབ་པ་དང་སླར་ཡང་བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར། ‘‘ང་ཚོ་བོད་དོན་རང་དབང་བརྩོན་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་གཞི་རྩ་བོད་མིའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གིས་མིའི་སེམས་ཁམས་ལ་ཞི་བདེ་དང༌། ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ནུས་པ་ལྡན་ཡོད་པས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་རྒྱ་ནག་ལའང་ཤུགས་རྐྱེན་བཟང་པོ་ཡོང་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་ལ་འབྱོར་ནས་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཟུར་འཛུགས་བྱེད་དགོས་དོན་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་གཞུང་རྨང་གཞིར་བྱས་ཏེ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྐད་ཡིག་ཤེས་བྱ་ཁ་སྣོན་ལྟ་བུར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ལྟར་ཡིན། དེར་བརྟེན། རང་རེའི་དམིགས་དོན་དང༌། གཞན་ལ་མིག་དཔེ་སྟོན་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་པར་ཚང་མས་དོ་སྣང་ཁུར་བསྐྱེད་དགོས་ལུགས་དང༌། མང་གཙོའི་སྒྲིག་སྲོལ་ཡང་བཙན་བྱོལ་ལ་འབྱོར་རྗེས་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་ཏེ་ཇེ་རྒྱས་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་བཞིན་པ་སོགས་’’བཀའ་སློབ་9jམཆན། སྩལ། དེ་རྗེས་ཟློས་གར་བས་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་དང་རོལ་གཞས་ཁག་བཏང་སྟེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ།

ཚེས་ ༡༡ ཉིན་རིས་མེད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་དང་མཁན་པོ། གྲྭ་བཙུན། མང་ཚོགས། ཕྱི་རྒྱལ་བཅས་མི་གྲངས་ ༥༠༠༠ བརྒལ་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དཔལ་མོ་ལུགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་དབང་གི་རིམ་པ་རྣམས་དང༌། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་ཆོས་སྐོར་ལས། སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོ་ཚེ་སྦྱིན་མ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་གྱི་དབང༌། ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་བཤད་ལུང་བཅས་ལེགས་པར་བཀའ་དྲིན་སྩལ་ཞིང༌། གསུང་ཆོས་སྦྱིན་བདག་རྣམས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་དང༌། མཇལ་ཁར་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ།

དེ་ནས་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བ་རྣམས་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་སྒོ་ནས་བརྟན་བཞུགས་ལྷན་ཐབས་བླ་མཆོད་ཚོགས་འཁོར་བཅས་བསྟར་འབུལ་ཞུས། བརྟན་བཞུགས་ཀྱི་ཞལ་འདོན་ཚིག་མཚམས་དང་བསྟུན་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོས་སྟན་དཀར་རྡོ་རྗེ་ཕུལ། དེ་ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་སྐབས་ཚོམ་བུ་འཐོར་བཞེས་དང༌། མུ་མཐུད་ཚིག་རིས་དང་བསྟུན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན། ཚེ་རྫས། ན་བཟའ་ཉེར་སྤྱད། རྟགས་བརྒྱད། རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན། རྫས་བརྒྱད་མཐུན་འགྱུར་བཅས་རིམ་བཞིན་ཕུལ་རྗེས་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་སེར་སྨད་དགེ་བཤེས་རྒྱལ་མཚན་ཤཱཀྱས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་དང༌། མཚོ་པདྨར་གནས་སྡོད་དགེ་སློང་ངག་དབང་སྦྱིན་པ་ནས་སྐུའི་ཚེ་སྒྲུབ་ཞུས་པ་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། བརྟན་བཞུགས་ཀྱི་འབུལ་ཐོ་ཞུ་དོན་སྙན་སྒྲོན་ཞུས། བོད་འབྱོར་འབྲས་སྤུངས་དགེ་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་ནས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་དང༌། དགེ་བཤེས་རྒྱལ་མཚན་ཤཱཀྱ། སྨར་ཁམས་ལྷུན་གྲུབ་ཅན་མི་གསུམ་བཅས་ལ་མཇལ་ཁ་དང་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ།

ཚེས་ ༡༢ ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་གསུང་ཆོས་ར་བར་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་དུ་བོད་མི་བུད་མེད་ལྷག་བསམ་ཅན་རྣམས་ནས་ཡར་ལངས་ཏེ་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་འབོད་སྒྲ་བསྒྲགས་ནས་ལོ་ ༣༤ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་ཉིན་མོ་འཁེལ་བས་དྷ་ས་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ཚོགས་པས་རྗེས་དྲན་གྱི་འབོད་སྐུལ་བོད་དབྱིན་གཉིས་ཐོག་ནས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་རྗེས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དབང་གི་རིམ་པ་རྣམས་དང༌། སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ། ཐུན་དྲུག་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལྗགས་ལུང་བཅས་ལེགས་པར་བཀའ་དྲིན་སྩལ།

ལ་རྒྱའི་དཔུང་བ་སྦོམ་པོར་བཏེགས་བྱས་ཤིང༌།།

བྲག་འཕྲང་གཟར་བུུའི་ལམ་བུ་བརྒལ་བྱས་ཏེ།།

མགོན་གང་ཞབས་རྗེས་མེ་ཏོག་འཐུ་བཞྀན་ཏུ།།

འབྱོར་བའི་མི་ལ་དགྱེས་བརྩེའི་སྣང་བ་སྩོལ།།

འཁྱོག་པོར་འགྲོ་ལ་དྲང་པོའི་ལམ་སྟོན་མཛད།།

སྡང་བའི་མི་ལ་བྱམས་པའྀ་འཛུམ་གྱིས་བསུ།།

ང་རྒྱལ་ཅན་དག་གནས་ལུགས་སྟོང་གིས་འཁྲིད།།

དེང་རབས་མིག་ལ་རྟེན་འབྱུང་རི་མོ་བསྟར།།

རྒྱ་བོད་འབྲེལ་བའི་བྱུང་རབས་མུ་ཏིག་ཕྲེང༌།།

གཏོར་བའི་ཙི་ནའི་དོན་ལ་གཅོད་པ་དག།

ངན་གཡོའི་ཚང་དུ་ཉལ་བའི་ཚུལ་མཐོང་ཡང༌།།

ཞུམ་མེད་སྤོབས་པའི་མགོ་བོ་ཁྱོགས་ཞེས་གསུངས།།

བདེན་སྟོབས་གསེར་གྱི་བུམ་བཟང་བཏེགས་བྱས་ཤིང༌།།

གནས་ལུགས་བདུད་རྩིའི་ཟེགས་མ་ཡོངས་བཀྱེས་ཏེ།།

མང་གཙོའི་ལམ་བཟང་སྐྱོང་བའི་བྱེད་པོ་དག།

གསར་དུ་བདམས་པའི་དབྱངས་རྟ་དང་པོར་འཁྲོལ།།

6 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་རིམ་འབྱོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༡ ནས་ ༡༢ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

7 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་རིམ་འབྱོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༡༣ ནས་ ༢༤ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

8 གསུང་འཕྲིན་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

9 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན།’ ཤོག་ངོས་ ༡༡༧ ནས་ ༡༢༣ བར་གསལ། ༡༩༩༢ ནས་ ༡༩༩༧བོད་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁང་ནས་སྣར་ཐང་དཔར་ཁང་དུ་སྐྲུན།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་དང་ཞོ་སྟོན་སྲུང་བརྩི།

༡༽དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་བདུན་པ་སྩལ་བ།

འབྲས་ལྗོངས་མངའ་སྡེ་གཞུང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སྒང་ཏོག་ཏུ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་བདུན་པ་སྩོལ་སླད་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལྡི་ལིར་སྒང་ཏོག་སྐུ་ཚབ་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་དང་བཅས་ཚེས་ ༢༤ སྔ་དྲོ་ལྡི་ལི་ནས་མཁའ་ཐོག་སྦག་ཌོ་རར་ (Bagdogra) ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་འབྲས་ལྗོངས་དང༌། རྡོར་གླིང༌། ཀ་སྦུག་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུར་བཅར་འབྱོར་ཁག་ནས་མཇལ་དར་ཕུལ།

དེ་ནས་ཕེབས་འཁོར་ལ་ཞུགས་ཏེ་ས་ལུ་གྷ་རར་ (Salugara) ཀ་ལུ་རིན་པོ་ཆེས་གསར་བཞེངས་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་ནས་བྱིན་འབེབས་དང༌། མང་ཚོགས་ལ་བཀའ་སློབ་འཚམས་འདྲི་བསྐྱངས། དེ་ནས་ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་ཁག་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་ཤིང༌། འཇོར་ཐང་ (Jorethang) དུ་ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་འབུལ་བཞེས་དང༌། བྲག་དཀར་བཀྲ་ཤིས་སྡིངས་སུ་ཕེབས་འབྱོར་གྱིས་ཚེས་ ༢༥ དང་ ༢༦ ཉིན་གཉིས་རིང་བཞུགས་འཇགས་ཐོག་སྔ་དྲོ་ཐུགས་དམ་ལྗགས་ཐུན་དང༌། སྒ་རྗེ་ཁམས་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ་དབུ་བཞུགས་དང༌། རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ་ཆོག་གྲྭ། ཁུལ་དེའི་གྲྭ་བཙུན་སྔགས་འཆང་བཅས་ནས་རིག་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་གུ་རུའི་འབུམ་ཚོགས་བསྟར་འབུལ་ཞུ་བཞིན་པའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད། བཀྲ་ཤིས་སྡིངས་དགོན་གནས་རྙིང་པ་བསྐྱར་དུ་གསར་བསྐྲུན་ཞུ་རྒྱུའི་རྨང་རྡོ་དབུ་འཛུགས་དང༌། མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོར་རབ་གནས་བྱིན་འབེབས་དང་སྦྲགས་ཞབས་སྐོར་དུ་བྱོན། སྔ་འགྱུར་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་སྐྱབས་རྗེ་བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་དབུ་སྐྱེས་གཙུག་ཕུད་འབྲེག་བཞེས་དང་མཚན་གསོལ་མཛད།

ཚེས་ ༢༧ སྔ་དྲོ་བཀྲ་ཤིས་སྡིངས་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་ཞུ་རི་ཞིང་གཡུང་དྲུང་བོན་དགོན་གསར་བཞེངས་ལ་ཕྱག་ནས་བྱིན་འབེབས་དང༌། ར་སྦང་ལ་ཀུན་ཕན་གླིང་བོད་མི་གཞིས་ཆགས་ནས་ཕེབས་བསུ་གོ་སྒྲིག་ཞུ་ཡུལ་དུ་མང་ཚོགས་ལ་ཞལ་མཇལ་ཐོག་གཞིས་བྱེས་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་དང༌། ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྙིང་བསྡུས་སྩལ། རིམ་བཞིན་ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་འབྲས་ལྗོངས་ཡུལ་མི་འགོ་དམངས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང༌། སྒང་ཏོག་ས་སྣེ་ནས་ཡུལ་མི་དང༌། བོད་མི་སེར་སྐྱ་འགོ་དམངས་ཡོངས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཀྱིས་གུས་མཇལ་ཞུ་བཞིན་སྒང་ཏོག་ནོར་འཁྱིལ་མགྲོན་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད། ཕྱེད་ཡོལ་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་དང༌། སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་རྣམ་གཉིས་སར་མཇལ་འཕྲད་དུ་བྱོན་པ་དང༌། འབྲས་ལྗོངས་ཆོས་རྒྱལ་ཕོ་བྲང་དུའང་གཟིགས་ཞིབ་ཏུ་ཞབས་བཅགས།

ཚེས་ ༢༨ སྔ་དྲོ་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་དུས་འཁོར་ལྷ་ཁང་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་འཕྲལ་འབྲས་ལྗོངས་ཆོས་དོན་བློན་ཆེན་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། སྦྱིན་བདག་ཁོངས་འཐུས་ ༡༣ ནས་མཇལ་དར་རྐྱང་ཕུལ་མཇལ་ཁ་ཞུས་ཏེ་གྲལ་ལ་འཁོད། ཞལ་འདོན་དབུ་ཚུགས་ཏེ་གསོལ་འབྲས་ཕེབས། ས་ཆོག་གསུངས། དེ་རྗེས་སློབ་མ་རྗེས་འཛིན་གྱི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་བྷན་རྡ་རི་ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག སྦྱིན་བདག་ཁོངས་མི་ ༢༠ སྐོར་དང༌། སྟག་ལུང་ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་པར་སློབ་མ་རྗེས་འཛིན་གྱི་གསུང་ཆོས་སྩལ། མུ་མཐུད་ས་ཆོག་གསུང་ཆོག་མཛད། ཆུ་ཚོད་ ༤ པར་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་དང༌། སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་གཏན་ཞལ་མཇལ་ཁར་བཅར་གནང༌། ཚེས་ ༢༩ དང་ ༣༠ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༧ ནས་གསུང་ཆོག་གི་རིམ་པ་དང་ས་གར་ཡེ་ཐིག་གདབས་པ་ཚོན་དབྱེ་བ་སོགས་མཛད།

ཚེས་ ༣༡ ནས་ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢ བར་ཉིན་གསུམ་རིང་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༦ ནས་གསུང་ཆོག་དང༌། ཆུ་ཚོད་ ༨ ནས་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་ཆོས་ཞུ་བར་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་ཉིན་གཅིག་བཅར་བ་དང༌། ཁལ་ཁ་རྗེ་བཙུན་དམ་པ་དང༌། སྟག་ལུང་ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ། རུམ་བཏེག་རྒྱལ་ཚབ་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་རིས་མེད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ། མཁན་པོ། དགེ་བཙུན། སྔགས་འཆང༌། འབྲས་ལྗོངས་མངའ་སྡེའི་བློན་ཆེན་ཁག་གིས་གཙོས་ཡུལ་མི་དང༌། གཞིས་བྱེས་བོད་མི། ཧི་མ་ལ་ཡ་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་མི། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་མི་གྲངས་ཆིག་འབུམ་ལ་ཉེ་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་བཤད་ལུང་དང༌། གུ་རུའི་གསོལ་འདེབས་ལེའུ་བདུན་མ་དང༌། བར་ཆད་ལམ་སེལ། རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་གུ་རུའི་གསོལ་འདེབས་ལྗགས་ལུང་སྩལ།

ཉིན་ལྟར་གསུང་ཆོས་གྲོལ་མཚམས་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་མཚན་སྔགས་དང༌། བཛྲ་གུ་རུ་ཕྲེང་སྐོར་གཅིག་རེ་ཚོགས་འདོན་གསུང་སྐུལ། བོད་ཚེས་ ༡༠ འཁེལ་ཉིན་གུ་རུ་ལྷ་ཁང་དུ་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེའི་སྣང་བརྙན་གཟི་བྱིན་འབར་བར་ཞལ་གསེར་སྤྱན་འབྱེད་དང༌། གོས་བཟང་གི་ན་བཟའ་གསར་སྐྲུན་སྒྲོན་འབུལ་ཐོག རིག་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁྲི་ཚོགས་འབུལ་གཤོམ་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་སྨིན་འབུལ་མཛད།

ཚེས་ ༣ ཉིན་སྔ་དྲོ་གསུང་ཆོག་དང་བྱང་སྡོམ་བཞེས། ཆུ་ཚོད་ ༨ པར་སྨོན་སེམས་ཆོ་གས་བཟུང་བ་དང༌། སྤྱོད་འཇུག་བསྔོ་བའི་ལེའུ་ ༡༠ སྩལ། མཇུག་ཏུ་མ་ཎི་བརྒྱ་རྩ་གསུང་སྐུལ་བཅས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང༌། གསུང་ཆོག་མུ་མཐུད་དང༌། ཆུ་ཚོད་ ༢།༣༠ ཐོག་རྣམ་གྲྭ་ཆོག་ཞབས་ནས་མཆོད་གར་དང༌། མང་ཚོགས་ནས་མཆོད་པའི་ཚུལ་དུ་གླུ་གར་གྱི་རྣམ་གྲངས་སྤྱན་བསྟར་ཞུས།

ཆུ་ཚོད་ ༥ པར་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་གིས་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་སུ་གདན་ཞུས་ལྟར་སྐུ་མགྲོན་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་གྱིས་གཙོས་བློན་ཆེན་ཁག་དང་བླ་སྤྲུལ་ཁག་སོགས་ལྷན་འཛོམས་ཐོག ྋགོང་ས་མཆོག་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་འབུམ་གསར་དུ་དཔར་འདེབས་མཛད་ཟིན་གསུང་པོད་ཁག་བཅས་འབུལ་མཇལ་དང་འབྲེལ་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་འཚམས་འདྲི་གསུང་ལན་སྩལ་ཏེ་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་དང༌། སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་རྣམ་གཉིས་ལྷན་དུ་གསོལ་བཞེས་དང་གསུང་མོལ་ལྷུག་པོར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༤ ཉིན་དུས་འཁོར་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་སྒྲུབ་ཆོག་དང༌། ཕྱེད་ཡོལ་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་དང༌། སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་སྩལ། ཚེས་ ༥ ཉིན་དབང་གི་སྒྲུབ་ཆོག་དང༌། ཕྱེད་ཡོལ་དུས་འཁོར་བཀའ་དབང་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཞུགས་པའི་རིམ་པ་སྩལ་ཞིང༌། ཚེས་ ༦ ཉིན་བཀའ་དབང་སྒྲུབ་ཆོག་དང༌། ཕྱེད་ཡོལ་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་བྱིས་པ་ལྟར་འཇུག་པའི་དབང་བདུན་དང༌། གོང་མའི་དབང་བཞི། གོང་ཆེན་གྱི་དབང་བཞི་བསྣན་པ་བཅས་ལེགས་པར་བཀའ་དྲིན་སྩལ།

ཚེས་ ༧ སྔ་དྲོ་སྒྲོལ་དཀར་ཚེ་དབང་གི་སྒྲུབ་ཆོག་བསྐྱངས་ཏེ། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་ལས་སྒྲོལ་དཀར་གཙོ་འཁོར་གསུམ་གྱི་ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་བཀའ་དྲིན་སྕལ་བར་འབྲས་ལྗོངས་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་དང༌། སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་རྣམ་གཉིས་དབང་ཞུ་བཅར་ཏེ་མཇལ་དར་ཕུལ། ཕྱག་སྲུང་དང༌། མགུལ་དར་སྩལ། དེ་རྗེས་ཆོས་ཞུ་བ་སྤྱི་ཡོངས་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་སྤྱི་སྒོས་བསྟན་འགྲོའི་མགོན་དུ་སྐུ་ཚེ་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་སླད། སྒ་རྗེ་ཁམས་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་བླ་སྤྲུལ་ཁག་དང༌། རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ་ཆོག་གྲྭ་བཅས་ནས་ཉིན་གསུམ་རིང་ཚེ་སྒྲུབ་ཞུས་ཏེ་ཚེ་དཔག་མེད་ནང་སྒྲུབ་འཆི་མེད་ལྷ་ལྔའི་སྒོ་ནས་མཁའ་འགྲོ་བསུ་བཟློག་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་གྱིས་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། དབུ་བཞུགས་ཁམས་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མཇལ་དར་ཕུལ།

ཞལ་འདོན་དབུ་ཚུགས་ཀྱིས་མཁའ་འགྲོ་བསུ་ཟློག་གི་ཆོ་ག་གོ་རིམ་མ་འཆོལ་བ་གྲུབ་པ་དང༌། བརྟན་བཞུགས་དངོས་གཞི་དབུ་ཚུགས། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་རིམ་ཕེབས། ཁམས་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་མལ་བཤད་འབུལ་མཇུག་རིམ་བཞིན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དང༌། ཚེ་རྫས། རྒྱལ་སྣ། རྟགས་བརྒྱད། རྫས་བརྒྱད་མཐུན་འགྱུར་བཅས་ཚིག་བསྟུན་གྱིས་འབུལ་གནང་དང༌། སྦྱིན་བདག་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག འབུལ་དངོས་བསྟར། དེ་རྗེས་གཏང་རག་དང༌། ཚོགས་འཁོར། ཤིས་བརྗོད་བསྟན་འབར་མ་གསུངས། ཀ་ཁྲི་སྒྲོག་སྟེ་བརྟན་བཞུགས་ལེགས་པར་གྲུབ་ཅིང༌། གསུང་ཆོས་བཀའ་དབང་དང༌། བརྟན་བཞུགས་བཅས་པར་འབྲས་ལྗོངས་ཆོས་དོན་བློན་ཆེན་དང༌། དགོན་སྡེ། བོད་མི་བདེ་དོན། ཚོགས་པ་ཁག་བཅས་སྦྱིན་བདག་ཁོངས་གཏོགས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། མཇལ་ཁ་རིམ་བཞིན་ཞུས་པར་ཕྱག་སྲུང་དང་གཡོགས་དར་སྩལ། མང་ཚོགས་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་མཇལ་ཁ་རིམ་བཞིན་ཟིན་པ་དང༌། རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ་ཆོག་གྲྭ་བཅས་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུ་ཆོག་དང༌། ཀླུ་ཆོག་བཅས་རིམ་བཞིན་གནང༌། གོང་གསལ་སྒང་ཏོག་ཏུ་བཞུགས་ཡུན་རིང་མཛད་གསེང་ལ་འབྲས་ལྗོངས་མངའ་སྡེའི་བློན་ཆེན་ཁག་དང་མང་ཚོགས་བཅས་པའི་རེ་བ་སྐོང་བར་མཛད།

གསུང་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་བཀའ་སློབ་ཕེབས་པའི་སྙིང་པོར། ད་ལམ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་དད་དམ་འགྱུར་མེད་ཀྱི་རེ་འདུན་བཞིན་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྔོན་འགྲོ་སྤྱོད་འཇུག་དང་བཅས་པ་འཆད་ཉན་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་བ་འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བསྐལ་བ་བཟང་ཞིང་འབྲས་ལྗོངས་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་དགེ་ལེགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དར་རྒྱས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་བརྒྱུད་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་རྒུད་ཚོགས་མཐའ་དག་སེལ་ཞིང༌། རྒྱལ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་རང་དབང་བདེ་དགེར་སྤྱད་དེ་འཛམ་གླིང་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ལ་ཕན་བདེའི་ལེགས་ཚོགས་བསྐྲུན་ཐུབ་པའི་སྨོན་ལམ་བཟང་པོ་རྒྱ་མི་ཆུང་བ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། རིས་མེད་བླ་སྤྲུལ་རྣམས་ནས་རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བར་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་སྒོ་ནས་ཉམས་བཞེས་གནང་སྟེ་སྐྱེ་བོ་མི་ཤེས་ལོག་རྟོག་ཆོས་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་སྡིག་ལྟུང་ལ་མི་འཇུག་པའི་དགོངས་བཞེས་ངེས་པར་གནང་དགོས།

ཆོས་བྱེད་དགེ་བཙུན་རྣམས་ནས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྟགས་ཚུན་ཆད་སྐལ་ལྡན་དང་བ་འདྲེན་པ་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་བྱེད་དགོས། མདོར་ན་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ནས་རང་གཞན་ཕན་བདེར་སྤྱོད་པའི་བློ་བསྐྱེད་བཟང་པོ་ཡུན་དུ་བཅངས་དགོས། སྤྱི་སྒོས་བསྟན་འགྲོའི་ཆེད་དམིགས་སློབ་དཔོན་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང༌། མཚན་སྔགས་བཛྲ་གུ་རུ་དུང་ཕྱུར་བརྒྱ་ཐམ་པ་ད་རེས་ནས་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་གནད་སྨིན་གྲངས་ལོངས་ཐུབ་པ་སྤྱི་ཡོངས་ནས་གསོག་སྒྲུབ་བྱ་དགོས།

ད་ལམ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱི་གྲ་སྒྲིག་འཐུས་ཚང་གང་ལེགས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དགེ་བ་བྱུང་སོང་བར་མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་དང་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ཐུགས་ཁུར་དང་བློན་ཆེན་ལས་བྱེད་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་ཀུན་ལ་ཐུགས་རྗེ་ལེགས་གསོལ་བཅས་མཛད་ཅིང༌། ད་ལམ་ཐེངས་འདིའི་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱི་ཆོས་རྒྱུན་རིང་སྒང་ཏོག་ས་གནས་སུ་རྣམ་ཀུན་གྱི་གནམ་གཤིས་དང་མི་འདྲ་བར་མིས་རང་དབང་གིས་བཅོས་པའི་ཚུལ་ལྟར་གསལ་དྭངས་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ཡིད་བདེ་བག་ཕེབས་སུ་གྱུར་བའི་དགེ་མཚན་དང་ལྡན་པ་བྱུང་བ་བཅས། མདོར་ན་མདོ་སྔགས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིས་སྐལ་ལྡན་གདུལ་བྱ་སྨིན་གྲོལ་གྱི་ལམ་ལ་བཀྲི་བའི་ཆར་ཆེན་དབབ་པར་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་ཤིང༌། དུས་དང་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་དགེ་ལེགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དཔལ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད།

ཚེས་ ༨ ཉིན་འབྲས་ལྗོངས་ནས་ཕེབས་ཐོན་བསྐྱངས་ཁར་འབྲས་ལྗོངས་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་མཇལ་བཅར་ཕེབས་སྐྱེལ་གནང་ཞིང༌། གུ་རུ་ལྷ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་བཅས་ཕེབས་ཐོན་གནང་སྟེ་ཆུ་ཚོད་ ༡༡ ཐོག་བསུ་སྣ་མདའ་བསམ་གྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང་དགོན་དུ་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཐོག་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་རྟེན་གཙོར་སྙན་ཤལ་དང༌། ཀ་ལུ་རིན་པོ་ཆེ་གོང་མའི་གདུང་རྟེན་ལ་ཕྱག་ནས་བྱིན་འབེབས་མཛད། ཀ་ལུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་ཏེ་གཙུག་ཕུད་འབུལ་བཞེས་དང་མཚན་གསོལ་གནང༌། དབུ་གྲྭ་སློབ་མ་བཅས་གྲལ་འཁོད་གསོལ་འབྲས་འབུལ་བཞེས་དང་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དེ་རྗེས་མང་ཚོགས་ལ་བདེན་བཞིའི་སྐོར་དང༌། གཟུགས་སྔགས་ཁག་གི་ལྗགས་ལུང་བཅས་སྩལ། ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་པ་དང༌། གཞིས་ཆགས་སློབ་གྲྭར་ཞབས་བཅགས་ཕྱག་ནས་བྱིན་འབེབས་བསྐྱངས་ཏེ་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་འབྲུག་དཀར་ཐུབ་བསྟན་གསང་སྔགས་ཆོས་གླིང་དགོན་དུ་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཐོག་ཕེབས་འབྱོར་གཟིམ་ཆུང་དུ་འབྲུག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། རྡོར་གླིང་བདེ་དོན་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། བླ་ཁག་བཅས་གྲལ་འཁོད་བཞེས་འབྲས་འབུལ་བཞེས། སྒང་ཏོག་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་དུ་ལྷན་བཅར་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ།

ཚེས་ ༩ ཉིན་འབྲུག་དཀར་ཐུབ་བསྟན་གསང་སྔགས་ཆོས་གླིང་དགོན་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་གསར་བཞེངས་འདུ་ཁང་སྒོ་མཆོར་དུ་བཀྲ་ཤིས་རིགས་ལྔའི་འདོན་ཚིག་གསུངས་ཏེ་སྒོ་འབྱེད་མཛད། དེ་ནས་འདུ་ཁང་དུ་སྣང་གསལ་ཞལ་དབྱེ་དང་རྟེན་གཙོར་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ། རབ་གནས་བྱིན་འབེབས། བཞུགས་ཁྲིར་འཁོད་འཕྲལ་འབྲུག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་མགུལ་དར་སྩལ། བཞེས་འབྲས་ཕེབས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་འབྲུག་དཀར་དགོན་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་རྒྱ་ཆེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ལེགས་བྱུང་འདུག་པ་ལྟར་གཙོ་ཆེ་བ་འདུས་སྡེའི་བསླབ་གསུམ་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བསྟན་འགྲོའི་ཞབས་འདེགས་སུ་འགྱུར་བ་དགོས་གལ་སོགས་སྩལ་ཏེ་མཛད་སྒོ་གྲུབ་བསྟུན་འདུ་ཁང་དུ་འབྲུག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བླ་སྤྲུལ། མཁན་པོ། དགེ་འདུན། མི་སྐྱ་ཕོ་མོ། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་ལ་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་བཤད་ལུང་སྩལ།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་རྡོར་གླིང་ཧི་མ་ལ་ཡ་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་གསར་བཞེངས་སྒོ་འབྱེད་དང༌། རྟེན་གཙོ་ཐུབ་དབང་གཙོ་འཁོར་ལ་རབ་གནས་བྱིན་འབེབས། དྲིལ་ཆེན་བརྡུངས་པ་བཅས་མཛད། དེ་ནས་རྡོར་གླིང་གཏན་སློབ་ཏུ་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་བཅས་རྟེན་གཙོ་བྱམས་པ་མགོན་པོ་གསར་བཞེངས་ལ་ཕྱག་ནས་བྱིན་འབེབས་དང༌། སློབ་སྤྱིས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་སོགས་དང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་དགེ་སློབ་ཡོངས་ལ་གང་བློ་མ་སོགས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་དང་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘དེ་རིང་འདི་ཁུལ་གྱི་བོད་སློབ་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེ་སྐུ་ཞབས་དང༌། ས་གནས་སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྤྱི་དང་དགེ་སློབ་བཅས་འདིར་འཛོམས་ནས་ཐུག་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་འདིའི་ཐོག་ངས་ཚང་མར་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

བར་ལམ་རྐྱེན་ཆག་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡང་གཙོ་ཆེ་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་རོགས་རམ་འོག་དང༌། འདི་གའི་འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་ཚང་མས་སེམས་ཁུར་བསྐྱེད་དེ་ཧུར་ཐག་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་ད་ཆ་ཕལ་ཆེར་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་སུ་འཆར་བ་ལྟ་བུ་བྱུང་འདུག་པར་ང་རང་དགའ་པོ་བྱུང༌། དགེ་སློབ་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བརྗོད་རྒྱུ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་ནས་སྐབས་སུ་བབས་པ་ཕྲུ་གུའི་ཤེས་ཡོན་ཐོག་ད་ཕན་གྲུབ་འབྲས་ཤིན་ཏུ་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག རྩ་བ་ཕྱིའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡོད་པ་འདིའི་ཐོག་ཕྲུ་གུ་སོ་སོའི་བསམ་བློའི་ནང་ནས་ཡོན་ཏན་ལ་དང་དོད་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ཕྱིའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡོད་ཀྱང་ནང་གི་བསམ་བློ་ཉི་མ་གང་འཁྱོལ་ལྟ་བུ་དང༌། ཡིག་ཚད་རན་གྲབས་ཡོད་སྐབས་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་བརྒྱབ། དུས་རྒྱུན་རྣམ་གཡེང་གི་གཞན་དབང་ལ་བཏང་ན་ཡག་པོ་མེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་སོ་སོའི་ངོས་ནས་ཤེས་ཡོན་ལ་དོ་ཁུར་བྱ་རྒྱུ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་ང་རང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་ལ་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་དཔྱོད་ཅིག་ཡོད། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ནུས་པ་ཇི་བཞིན་འདོན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་འདི་མེད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནས་ལུགས་གང་ལའང་སློབ་སྦྱོང་ཞེས་པ་འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། མི་ལུས་ཐོབ་པའི་ཁྱད་ཆོས་ང་རང་ཚོར་རྣམ་དཔྱོད་ཅིག་ཡོད་པ་འདི་དོན་མེད་ཆུད་ཟོས་ལ་མི་འགྲོ་བ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོའི་མཇིང་པར་བོད་ལུང་པའི་ལས་དོན་གྱི་འགན་ལྕི་མོ་ཞིག་སླེབས་ཡོད། ལས་འགན་འདི་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་དང༌། ལྷག་བསམ་གྱི་རྒྱབ་ཁྱོག་པའི་ཐོག་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་ཤིང༌། ཡོན་ཏན་དང་ལྷག་བསམ་མེད་ན་གང་ཡང་བསྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ལག་པར་རྒྱུག་པ་འཁྱེར་ཏེ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་བསྒྲུབ་མི་ཐུབ་ལ། གྲི་དང་མེ་མདའ་འཁྱེར་ནས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་ཡིན། ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་མེད་ན་མི་འགྲིགས། ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་ཡོད་ནའང་ལྷག་བསམ་མེད་ན་ངོ་མཚར་ཆེ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། དེ་སྐོར་འཛམ་གླིང་གི་ས་གནས་གང་སར་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད།

དཔེར་ན། རྒྱ་གར་གྱི་གྲོགས་པོ་ཚོའི་ནང་ལའང་འདུག ལྷག་བསམ་གྱིས་མ་ལྡང་ན་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་ཡག་པོ་ཡོད་ཀྱང་མི་རྫུན་མ་དང༌། མགོ་བདེ་དྲན་འཕྲུལ་མཁན། མཐོ་སར་སྤྲེལ་ལད་དང༌། དམའ་སར་ཐུབ་ཚོད་གཏོང་མཁན་གྱི་མི་དེ་ཚོའི་གྲས་ལ་རིན་ཐང་གང་ཡང་མེད། མི་དེ་ཚོ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དམ་ཚིག་མི་མཐུན་པ་བཟོ་མཁན་ཞིག་ལས་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་མེད། ངེས་པར་དུ་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་འདི་བེད་སྤྱོད་ཡང་དག་པར་བྱེད་ཐུབ་པའི་ལྷག་བསམ་ཞིག་ཡོད་དགོས། ལྷག་བསམ་ཞེས་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ང་ཚོ་བོད་པའི་རིག་གཞུང་ནང་ཡོད་པའི་བྱམས་བརྩེ་ཞེས་པ་འདི་ལྷག་བསམ་ཡོང་བའི་གཞི་རྩ་དང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་སྙིང་པོ་ཡིན། དེ་ཡང་ཡ་རབས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཡོད་ན་ལྷག་བསམ་ཡོང་བ་དང༌། ལྷག་བསམ་ཡོད་ན་ཇི་ཙམ་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་རང་སྒེར་དང་བོད་སྤྱི་པ་བཅས་པར་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་ཡང་ད་ལྟའི་མི་ཐོག་ལ་ཕན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་མ་འོངས་པའི་མི་རབས་ལའང་ཕན་པ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུ་ཡིན་པས་འདི་ཚང་མའི་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས།

ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་ཕྲུ་གུ་ཚོས་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་ནི་སོ་སོ་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་བཤད་ནའང་འདྲ། བོད་སྤྱི་པའི་ངོས་ནས་བཤད་ནའང་འདྲ། ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ཚང་མས་རིག་པ་བསྒྲིམས་ནས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས་ལ། རང་ལ་འགན་འཁྲི་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་འདི་ཡང་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། ཤེས་སོང་ངམ།’’10jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ།

དེ་རྗེས་གྲོང་ཁྱེར་ཚོགས་ཁང་དུ་ཧི་མ་ལ་ཡ་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དབུ་འབྱེད་ལ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སྐོར་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ལ་འབྲེལ་ཟབ་ཡོད་པ་བཞིན་བར་ལམ་དོ་སྣང་ཆེ་རུ་སོང་བ་གང་ལེགས་མ་ཟད། ནང་ཆོས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་དང༌། གཞན་ཕན་བསམ་ཤེས་ལྡན་པ་དགོས་པ་སོགས་སྩལ།

དེ་ནས་རང་འཚོ་བཟོ་གྲྭར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བདེ་དོན་ནས་བོད་མིའི་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་རྗེས་བཀའ་བློན་བཀྲ་ཤིས་དབང་འདུད་ནས་གསུང་བཤད་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གཞིས་བྱེས་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་སོགས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘དེ་རིང་འདིར་རྡོར་གླིང་ཁུལ་ལ་ཡོད་པའི་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོ་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་མི་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མི་གང་འཚམས་ཀྱི་ཐོག བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བ་ཡང་ཁ་ཤས་ཡོད་འདུག་པ་ང་ཚོ་འདིར་འཛོམས་ནས་ཐུག་འཕྲད་གོ་སྐབས་བྱུང་བར་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཚང་མར་འཚམས་འདྲི་ཡོད།

དེ་བཞིན་སྔོན་མ་ནས་ངོ་ཤེས་པའི་བོད་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་གླིང་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་མི་གྲོགས་པོ་རྙིང་པ་ཚོ་ཡང་ཐུག་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བར་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ང་ཚོ་བོད་པ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་ལྷག་ཙམ་འགྲོ་ཡི་ཡོད། འདི་ནི་མི་རིགས་ཤིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ངོས་ནས་བཤད་ན་དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་ཡིན་རུང༌། མི་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་བཤད་ན་དུས་ཚོད་རིང་པོ་ཡིན། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་རྗེས་སྐྱེས་པའི་ཕྲུག་གུ་ཚོ་དེང་སང་ཕྲུ་གུའི་ཕ་མ་ཆགས་པ་དང༌། དེ་སྐབས་ཀྱི་རྒན་པ་མང་པོ་ཞིག་མེད་པར་གྱུར་ནས་མི་ཐོག་བརྗེས་འགྲོ་ཡི་ཡོད།

དེའི་རིང་ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་འཕྲད་ཡོད་ཀྱང༌། རྡོ་དོན་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་སོང་བའི་རྗེས་ལ་ངག་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་མ་དགོས་པར་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་གྱི་ཐོག་ནས་ང་ཚོའི་གནས་སྟངས་ནི། འཛམ་གླིང་ནང་བོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དུས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་དམིགས་བསལ་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། བཙན་བྱོལ་བ་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་མི་འདྲ་བའི་གོང་བུའི་རྣམ་པ་གསལ་པོ་ཡོད་པ། ཚང་མས་ཆ་འཇོག་ཡོད་པ། རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཁུལ་འདྲ་མིན་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོར་ཡུལ་པ་ཚོས་དགའ་པོ་བྱེད་པ་དང༌། ས་གནས་སོ་སོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ལས་བྱེད་ཚོས་ཡུལ་མི་ཚོར་སྐུལ་ལྕག་གཏོང་སྐབས་བོད་པ་མིག་དཔེ་བལྟ་ས་ཞིག་ལ་བརྩི་བ་བཅས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཆགས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ང་ཚོས་རྒྱ་མི་རང་ལ་གཏུགས་ཏེ་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་བོད་ཛ་དྲག་གྀ་གནས་སྟངས་ལས་སྐྱོབ་ཐབས་མ་བྱས་ན་དེའི་འགན་ལྗིད་པོ་ང་ཚོར་ཡོད་པར་བརྟེན་ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་རེད། ད་ལྟ་བཀའ་བློན་བཀྲ་ཤིས་དབང་འདུས་ནས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་བཞིན། རྒྱ་མི་ཚོ་སྤྱང་ཐག་ཆོད་ནས་ཕྱི་ཚུལ་ལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་གྲོས་མོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་ཡང་ཡང་བཤད་ཀྱང༌། ལག་ལེན་ངོ་མའི་ཐོག་དོན་དག་རྡོག་རྡོག་གི་ལན་ཞིག་ལོ་བཅོ་ལྔའི་རིང་ང་ཚོར་སྤྲད་མེད།

ཡིན་ནའང་ད་དུང་མ་ལན་མ་འགྱོད་པ་བྱེད་རྒྱུ་ལས། རྒྱ་མི་དང་འབྲེལ་བ་མཚམས་འཇོག་བྱེད་རྒྱུའི་དགོས་པ་མཐོང་གི་མི་འདུག ང་ཚོའི་ངོས་ནས་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད་པར་ག་དུས་ཡིན་ཡང་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་དང་འདུན་པ་འདི་རང་ཐོག་གནས་ཡོད། ཚོད་དཔག་བྱས་ན་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ད་མུས་བཞིན་ཕྱི་ལ་འདྲ་ཆགས་པོ་བྱས་ཏེ་ནང་དོན་རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་གཏོང་རྐྱང་བྱས་ན་འགྲིག་གི་རེད་བསམ་པའི་རེ་བ་རྒྱག་གི་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་དག་ལམ་ལ་འགྲོ་ཡི་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག་ལ། ལམ་ལ་མི་འགྲོ་བ་ཞིག་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཚང་མས་སེམས་ཁུར་བླངས་ནས་རིག་པ་བསྒྲིམ་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ད་ལྟའི་བར་གྱི་བྱེད་ཕྱོགས་དེ་འདྲ་ཞིག་རེད།’’11jམཆན། ཅེས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་ནན་ལྗིད་ཅན་སྩལ།

ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་བསྟུན་མང་ཚོགས་ལ་ཆོས་འབྲེལ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མའི་སྟེང་ནས་སེམས་བསྐྱེད་དང༌། གཟུངས་སྔགས་ཁག་གི་ལྗགས་ལུང་བཅས་སྩལ། དེ་ནས་བདེ་དོན་ལས་ཁང་དང༌། མི་མང་ཚོགས་ཁང༌། རང་འཚོ་བཟོ་གྲྭའི་གློག་དཔར་ཁང་བཅས་ལ་ཞབས་བཅགས་ཕྱག་ནས་བྱིན་རླབས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༡ སྔ་དྲོ་གསང་ཆོས་དགོན་ནས་ཚེ་སྒྲུབ་འཆི་མེད་རྡོ་རྗེའི་རྒྱ་མདུད་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་བསྟར་འབུལ་ཞུས་པ་དང༌། འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་མུ་མཐུད་དགོང་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༥ བར་བསྐྱངས་ཏེ་མཇུག་རྫོགས་པར་བཀའ་དྲིན་སྩལ་ཞིང༌། འབྲུག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་པར་ཕྱག་སྲུང་དང་མགུལ་དར་སྩལ།

ད་ལམ་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་བཤད་ལུང་འདི་ནི་ྋགོང་ས་ཆེན་པོས་སྐྱབས་རྗེ་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་གསན་བཞེས་གནང་ཐུབ་པའི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་དྲན་ཞིང༌། སྐྱབས་རྗེ་མཆོག་གི་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་མྱུར་དུ་འབྱོན་པའི་ཐུགས་སྨོན་གནང་དགོས་གལ་སོགས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༢ སྔ་དྲོ་རྡོར་གླིང་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཁར་ཤང་བོད་གཞུང་སློབ་ཕྲུག་དང༌། དགེ་ལས་བཅས་ཕེབས་ལམ་དུ་མཇལ་སྒུག་ཞུས་ཡོད་པར་ཕེབས་འཁོར་ལས་བཤོལ་ཏེ་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་ཞལ་མཇལ་ཐུགས་སྨོན་དང་བྱིན་རྫས་བཅས་སྩལ། དེ་ནས་སྦག་ཌོ་ར་གནམ་ཐང་དུ་སྒང་ཏོག་རྡོར་གླིང་བཅས་པའི་ཕེབས་སྐྱེལ་བ་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ་ཏེ་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལྡི་ལི་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐུ་ངང་བཞུགས་ཀྱིས་རང་གཞུང་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ཅན་རྡི་སྒར་དུ་ཕེབས་བཞུགས་མཛད།

ཚེས་ ༡༣ སྔ་དྲོ་ཅན་རྡི་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་གཞུང་དམངས་ཀྱི་ཕེབས་བསུ་གུས་མཇལ་བཅས་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ པར་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་མ་ཐག་འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་དངོས་སློབ་བ་སོ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཉིས་པ་རྟ་ཚག་རྗེ་དྲུང་ཧོ་ཐོག་ཐུ་རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོའི་མཆོག་སྤྲུལ་ཡང་སྲིད་སྔ་རྗེས་སུ་བྱོན་ཡང་འགལ་རྐྱེན་ལྟ་བུས་འཚོ་བཞེས་མ་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཞིང༌། འོན་ཀྱང༌། ད་དུང་རེ་བའི་འཕྲོ་མ་ཟད་པར་ལྷ་བླའི་ལུང་བརྟག་དགོངས་དོན་གཞིས་བྱེས་གང་སར་རིམ་བརྩད་ཀྱིས་མཐོང་ཆོས་སུ་དམ་པའི་རང་རྟགས་གསལ་ཞིང༌། བག་ཆགས་བཟང་པོའི་ཁྱེའུ་ཁག་གི་མིང་ཐོ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ཐུགས་དམ་ས་བོན་དུ་ཕུལ་བའི་ཁོངས་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་སུ་ཀུན་གླིང་ཛ་སག་བཀའ་ཟུར་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་དང༌། འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང༌། འབྲས་སྤུངས་གུང་རུ་ཁང་ཚན་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་སོ་སོ་ནས་ཐུགས་དམ་བརྟག་ཞུའི་ས་བོན་རིམ་པ་འབྱོར་བ་ལྟར་བརྟག་པ་བགྱིས་འབྲས། ཀུན་གླིང་རྟ་ཚག་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་དུ་ལྷ་ས་དབང་ལྡན་དཔལ་འབར་ནང་སྡོད་ཕ་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ་དང༌། མ་འཆི་མེད་གཡུ་སྒྲོན་ཟུང་གི་བུ་ཆུང་ཕག་ལོ་པ་དེ་ངོས་འཛིན་བགྱིས་ན་ཤིན་ཏུ་བཟང༌། སྤྲུལ་སྐུ་ནས་འཇམ་དཔལ་གྱི་གཟུངས་སྔགས་གང་མང་རྒྱུན་གསོག་བྱེད་གལ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས། ༡༩༩༣ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༣ ལ། ཞེས་སྤྱི་ཕེབས་ལྟར།

མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ལྷ་ལྡན་རྒྱལ་ས་ནས་འཕགས་ཡུལ་དུ་གདན་ཞུའི་རྩོལ་བ་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་ལེགས་ལམ་དུ་སོན་ནས་ད་ལམ་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་གསེར་ཞལ་ཐོག་མར་དངོས་སུ་མཇལ་བ་དང༌། དབུ་སྐྱེས་གཙུག་ཕུད་འབུལ་བཞེས། བར་མ་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་སྩལ་ནོད། མཚན་གསོལ། ཆོས་འབྲེལ་བཅས་གསོལ་འདེབས་ཇི་ལྟར་ཞུས་པ་བཀའ་བཞེས་ཐོབ་པ་བཞིན་ཚེས་ ༡༥ གཟའ་སྐར་དགེ་བའི་ཉིན་ཞོགས་པ་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེར་པཎ་ཆེན་འོས་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་འཇོམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐུ་ཁྲུས་འབུལ་བཞེས་དང༌། ན་བཟའ་སྒྲོན་འབུལ། དེ་ནས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་སྟེང་ཤོད་ཀྱི་རྟེན་མཆོག་སྤྱན་སྔར་མཆོད་སྤྲིན་སྣ་ལྔ་འབུལ་གཤོམ་དང་འབྲེལ་བས་གམ་བཅར་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་འདུས་ཚོགས་སུ་བསྙེན་བཀུར་ཉིན་འཁྱོངས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་གནས་བརྟན་ཕྱག་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་དང༌། བསྟན་སྲུང་དམར་ནག་གཉིས་ཀྱི་བསྐང་པ་འཕྲིན་བཅོལ་བཅས་གནད་སྨིན་འབད་སྒྲུབ་ཞུས་པ་དང༌། མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་སྟོན་འཁོར་རྣམས་ཕོ་བྲང་དུ་བཅར་ཏེ་དབུ་རྩེ་ཚོམས་ཆེན་དུ་ྋགོང་ས་ཆེན་པོས་མཁན་པོ་དང༌། ཤར་ཆོས་མཁན་ཟུར་བླ་ཏི་རིན་པོ་ཆེས་སློབ་དཔོན་མཛད་དེ་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་བའི་དབུས་སུ་བར་མ་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་སྩལ་འབྲེལ་ཀུན་གླིང་རྟ་ཚག་ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེས་གུས་ཕྱག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་འདེགས་འབུལ་དང༌། དངོས་འབུལ་སྤྱན་ལམ་དུ་བསྟར།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དགྱེས་པའི་འཛུམ་ཞལ་ལྷུག་པར་གྲོལ་བའི་བཀའ་འཚམས་དང༌། མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེར་བཞུགས་ཁྲི་དང༌། ཛ་སག སྒོ་མང་མཁན་པོ་དང༌། ཧ་གུང་གཉིས་ཀྱི་འཐུས་མི། ཡབ་ཡུམ་སྐུ་མཆེད། བླ་བྲང་འཁོར་བཅས་བཅས་གདན་ཐོག་གྲལ་ལ་འཁོད་དེ་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། དབུ་སྐྱེས་གཙུག་ཕུད་འབུལ་བཞེས་ཐོག བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་པའི་མཚན་བྱང་བཀའ་ཤོག་དང༌། རྟེན་སྐལ་དུ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྣང་བརྙན་མཇལ་དར་ནང་མཛོད་སྩལ། སྒོ་མང་མཁན་པོ་གཙོས་འབྲེལ་ལྟོས་མི་གྲངས་སུམ་ཅུ་སྐོར་མཇལ་བཅར་ཁར་དར་རང་སློག་དང་སྲུང་བྱིན་སྩལ། ཕྱི་ཉིན་ཀུན་གླིང་རྟ་ཚག་མཆོག་སྤྲུལ་དང༌། མཛོད་པ་བཀའ་ཟུར་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་ལྷན་བཅར་ལ་གང་བློ་མ་དང༌། ཨ་ར་པ་ཙའི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་ཐོག་སློབ་གཉེར་གསན་བསམ་གནང་དགོས་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ།

༢༽ཞོ་སྟོན་སྲུང་བརྩིའི་དུས་སྟོན་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར།

བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པས་རང་རེའི་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་དམིགས་ཏེ་ཞོ་སྟོན་དུས་ཆེན་ཞེས་སྔ་ལམ་ལྷ་མོའི་ཚོགས་པ་ཁག་གི་མཉམ་འཛོམས་འཁྲབ་སྟོན་དུས་ཆེན་གཟབ་རྒྱས་ཤིག་ཉིན་ལྔའི་རིང་བྱེད་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་ཧུར་ཐག་ཞུས་པ་ལྟར་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་འཁྲབ་སྟོན་འགོ་འཛུགས་ཀྱི་ཉིན་དང་པོར་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་ ༨།༤༥ ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་ཤིང༌། གཞུང་སྒོར་ཟློས་གར་འགོ་འཛིན་དང༌། ལྷ་མོའི་ཚོགས་པ་ཁག་བཞིའི་འགན་འཛིན་བཅས་ནས་མཇལ་དར་ཕུལ། ཟློས་གར་བ་ཕོ་མོ་ནས་གྲོ་སོ་ཕྱེ་མར་དང༌། ཆང་ཕུད་བཏེག འཇར་མ་བསུ་གླིང་དང༌། བཀྲ་ཤིས་ཞོལ་པའི་ཉམས་འགྱུར་སྟངས་སྟབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྔུན་བསུས་ཏེ་འཁྲབ་གཟིགས་གཟིམ་ཆུང་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། བྲོ་པ་གཞས་མས་གཟིགས་འབུལ་ཞུས།

ལྷ་མོའི་གླུ་གར་གྱི་སྲོལ་གཏོད་མཛད་པོ་གྲུབ་ཐོབ་ལྕགས་ཟམ་པའི་སྣང་བརྙན་རིན་པོ་ཆེ་འཁྲབ་རའི་དབུས་སུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་རྗེས་ཟློས་གར་འགོ་འཛིན་ནས་ཞོ་སྟོན་དུས་ཆེན་འགོ་འཛུགས་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དང་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་ཡོང་ཐབས་སུ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་སློབ་སྙིང་བཅངས་ཀྱིས་ད་ཕན་ལས་དོན་ཇི་ལྟར་བྱས་པའི་ལས་བསྡོམས་སྙན་སེང་ཞུས།

དེ་རྗེས་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་བས་བཀྲ་ཤིས་ཞོལ་པ་དང་རིམ་བཞིན་བལ་ཡུལ་དང་བྷན་རྡ་ར། ཨོ་རི་ས། སྦེལ་ཀོབ་བཅས་ཀྱི་ལྷ་མོའི་ཚོགས་པས་རྔོན་པའི་དོན་དང༌། ས་བྱང༌། ས་འདུལ། རྒྱ་ལུའི་བྱིན་འབེབས། ལྷ་མོའི་གླུ་གར་བཅས་ཀྱི་གཟིགས་ཕུད་སྤྱན་ལམ་དུ་བསྟར་བར་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་ནས་ཕྱག་སྲུང་དང༌། ལེགས་དར་དེ་བཞིན་བཀའ་དྲུང་ཡིག་ཚང་དང༌། ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་བཅས་ནས་ལེགས་དར་གནང༌།

དེ་ཉིན་གྱི་དངོས་གཞིའི་འཁྲབ་གཞུང་རྒྱལ་སྲས་དད་པ་བརྟན་པོའི་རྣམ་ཐར་རྨེ་རུ་སྤྲོ་གསེང་གི་འཁྲབ་སྲོལ་ལྟར་གཟིགས་འབུལ་ཞུས། རྒྱལ་སྲས་དད་པ་བརྟན་པོ་གསེར་ཁྲི་མངའ་གསོལ་དང་བཀྲ་ཤིས་ཚིག་མཚམས་བཅད་དེ་འཁྲབ་སྟོན་མཇུག་བསྒྲིལ་བ་དང༌། གོང་བཞིན་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་ནས་ཕྱག་སྲུང་དང་གནང་སྐྱེས་ལེགས་དར་དེ་བཞིན་བཀའ་དྲུང་ཡིག་ཚང་དང༌། ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས། བལ་ཡུལ་ལྷ་མོ་ཚོགས་པ་བཅས་ནས་ལེགས་སྐྱེས་དང༌། ཁ་བཏགས་གཡོགས། མཇུག་ཏུ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་མང་ཚོགས་ལ་ཞལ་མཇལ་དང་འབྲེལ་གལ་ཆེའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་པའི་སྙིང་པོར། ‘‘དེ་རིང་འདིར་ཁྱེད་རང་ཚོས་ལྷ་མོའི་གཞུང་ཉིན་གང་འཁྲབ་སྟོན་བྱས་པར་ང་རང་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་ལ། ཁྱེད་རང་མི་མང་ཚོ་ཡང་སྐྱིད་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། ཚང་མའི་ཚབ་བྱས་ཏེ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བརྗོད་རྒྱུ་ཡིན། ན་ནིང་ང་རང་ཚོ་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་བཞིན་བོད་པའི་རིག་གཞུང་གི་ནང་ཚན། དཔེར་ན། གཞས་དང་ཞབས་བྲོའི་ཁྲོད་ནས་ལྷ་མོའི་གཞུང་འདི་དམིགས་བསལ་བོད་པའི་ངོ་བོ་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོས་བར་ལམ་ལོ་གཅིག་རིང་ཚང་མས་དེ་དོན་སྙིང་བཅངས་ཀྱིས་ཧུར་བསྐྱེད་བྱས་པར་གྲུབ་འབྲས་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག་པ་དེར་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་བྱུང་བས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བརྗོད་རྒྱུ་ཡིན།

དེ་རིང་འཁྲབ་སྟོན་བྱས་པའི་རྒྱལ་པོ་དད་པ་བརྟན་པོའི་གཞུང་འདི་བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས་བུ་ཆོས་ནང་གསལ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ང་རང་ཆུང་ཆུང་སྐབས་ནོར་བུ་གླིང་ཁའི་གཟིམ་ཆུང་ཞིག་གི་ནང་ལ་རྒྱལ་པོ་དད་པ་བརྟན་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ལྡེབས་རིས་འགྲེལ་བཤད་དང་བཅས་པ་ཆ་ཚང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཀློག་དུས་ཧ་ཅང་སྙན་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་སྟབས་ཆུང་ཆུང་སྐབས་ནས་གང་འཚམས་ངེས་པོ་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་ཡག་པོ་འཁྲབ་སོང་བས་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་རིང་འདི་གར་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བ་ཁག་གཅིག་དང༌། བྱེས་འབྱོར་མི་མང་བཅས་འཛོམས་པ་ཚང་མས་དགའ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བ་བསྐྱལ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་རིག་གཞུང་གི་ནང་ཚན་ལྷ་མོའི་ཚོར་བ་ཞིག་ཉམས་སུ་མྱོང་ཡོད་ལ། དེས་སོ་སོའི་ལུང་པའི་དྲན་གསོ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་ཡོད། དེ་ནི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ང་རང་ཚོ་ཟློས་གར་འཁྲབ་མཁན་ཡིན་ནའང་འདྲ། དགོན་སྡེ་ཁག་ནང་ཡོད་མཁན་ཡིན་ནའང་འདྲ། སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་ཡོད་མཁན་ཡིན་ནའང་འདྲ། གཞིས་ཆགས་ནང་ཡོད་མཁན་ཡིན་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་དམིགས་ཡུལ་བོད་ཀྱི་རང་དབང་དེ་ཡིན་ལ། བོད་རང་དབང་གི་བདེན་མཐའ་གསལ་བ་བྱ་རྒྱུ་ནི་ང་རང་ཚོ་ཚང་མའི་བསྒྲུབ་བྱའི་ལས་འགན་ཡིན།

མི་སོ་སོའི་མདུན་ལ་ལས་རིགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་ཀྱང༌། ལས་རིགས་དེ་དང་དེ་བརྒྱུད་ནས་ཚང་མས་རིག་པ་བསྒྲིམ་ས་དང༌། ཚུར་ལྷོགས་རྒྱག་ཐབས་བྱེད་ས་ནི་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་འདི་ཡིན་པ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་འཕྲལ་སྒང་སོ་སོའི་མདུན་གྱི་ལས་ཀ་དེ་མ་གཏོགས་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ང་རང་ཚོ་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་གནས་ཚུལ་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་མ་ཐུབ་པར་ཞེ་ལྷོད་སོང་ན་མི་འགྲིགས’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་རིང་སྐབས་སུ་བབས་པ་ཟློས་གར་ཚོགས་པ་ཁྱེད་ཚོར་ཁུར་དུ་འཁྲི་བའི་ལས་རིགས་ཐད་ཧུར་ཐག་བྱས་པར་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ད་དུང་ཡིན་ནའང་ཡར་རྒྱས་ལ་མཐའ་མེད་པ་ཡིན་དུས་ད་ཕན་གྱི་ཡར་རྒྱས་དང་གྲུབ་འབྲས་ལ་ཆོག་ཤེས་མ་བྱས་པར་མུ་མཐུད་ནས་སྤུས་དག་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། རྣམ་གྲངས་མང་དུ་གཏོང་རྒྱུ། བོད་པའི་རྣམ་པ་ཆ་ཚང་མཚོན་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ལེགས་ཆ་སྣོན་འཕྲི་བྱེད་འོས་གང་ཡོད་ཐད་ཁྱེད་རང་ཚོ་དམིགས་བསལ་སྦྱངས་པ་ཡོད་མཁན་དང༌། དོ་སྣང་ཡོད་མཁན་ཚོས་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ཕན་ཚུན་གོ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས།’’12jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༢ ཉིན་ཕོ་བྲང་དབུ་རྩེའི་ཚོམས་ཆེན་དུ་ལྷ་མོ་ཚོགས་ཁག་མཉམ་འཛོམས་འཁྲབ་སྟོན་ཟིན་པ་ལྟར་བལ་ཡུལ་དང་སྦེལ་ཀོབ་ལུགས་བསམ། བྷན་ད་ར་ནོར་རྒྱས་གླིང༌། ཨོ་རི་ས་ཕུན་ཚོགས་གླིང༌། དྷ་ས་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་ཚོགས་པ་བཅས་མི་གྲངས་ ༢༠༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། བྱིན་སྲུང་སྩལ་ཐོག ད་རེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བ་འདིའི་ཐོག་ནས་ཕན་ཚུན་ཉམས་མྱོང་ལེགས་ཆ་བླང་རྒྱུ་ཡོང་ངེས་ལ་ད་དུང་ཡར་རྒྱས་ཡོང་ཐབས་དང་མང་ཚོགས་ལའང་དོ་སྣང་ཡོང་རྒྱུ། སླད་གལ་ཆེའི་རིགས་ལ་ཟློས་གར་བ་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ལྷ་མོ་ཚོགས་ཁག་སོ་སོའི་ཁོངས་ནས་མི་སྣ་དྲག་འདེམས་ཀྱིས་ཁ་སྣོན་དང༌། མཉམ་རུབ་བྱ་རྒྱུ་ཡོང་ཤག་བཅས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘ཁ་སང་ཉི་མ་དང་པོ་དེར་ང་སླེབས་པ་རེད། ཡག་ཐག་ཆོད་བྱུང་སོང༌། དེ་ནས་ཉི་མ་གཉིས་པ་གསུམ་པ་དེ་ཚོ་ཡག་པོ་བྱུང་བ་འདྲ། ལྟད་མོ་ལྟ་མཁན་ནང་ནས་གོ་རྒྱུ་འདུག ལྷག་དོན་ཁ་སང་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བྱུང་སོང་ཟེར་གྱི་འདུག ཁ་སང་ལུགས་བསམ་གཞིས་མི་ཚོས་རྒྱལ་མཁར་བའི་ལུགས་ཀྱི་ནོར་བཟང་འཁྲབ། རྣམ་ཐར་ཡག་པོ་འདུག་ཟེར་གྱི་འདུག ཡག་པོ་བྱུང་འདུག

ཁ་སང་ཁ་ཉིན་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་བཞིན་ཁྱེད་རང་ཚོ་རུབ་རུབ་བྱེད་དུས་གཅིག་གི་གཅིག་ནས་ཉམས་མྱོང་གསར་པ་བླངས་ན་ཏན་ཏན་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད་ལ། ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོད་ཤག་རེད། གང་ལྟར་ང་རང་ཚོ་ཚོགས་པའི་ནང་དང༌། ཚོགས་མི་སོ་སོའི་ངོས་ནས་ཆ་བཞག་ནའང༌། བསམ་བློའི་ནང་སྤོབས་པ་གསར་པ་ཞིག་སླེབས། དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས། སེམས་ཤུགས་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། མང་ཚོགས་ནང་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་དེ་དང་དེ་བཞིན་ལྷ་མོའི་ཐོག་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་ལ་ཕན་གྱི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘འདི་ག་ཟློས་གར་གཏན་འཇགས་ཡོད་མཁན་ཚོས་ཁྱེད་རང་ཚོ་མིང་རྒྱབ་འཁུར་གྱིས་ད་ལྟ་བར་དུ་ལོ་མང་ཕྱིན་པ་རེད། ཡིན་ནའང༌། རིམ་བཞིན་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་ཉེ་ཆར་ཡར་རྒྱས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཕྱིན་ནས་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག ད་དུང་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ད་ལྟ་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། སྣང་ཆུང་བྱེད་མི་རུང༌། ཡག་པོ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ལམ་སང་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད། ཡང་ཞབས་འདྲེན་ཞུས་པ་ཡིན་ནའང་དེ་བསྟུན་ཁྱབ་བསྒྲགས་འགྲོ་ཡི་རེད། བཟང་ངན་ག་རེ་བྱུང་ནའང་གང་ལྟར་གཉིས་ཀ་ལམ་སང་མི་མང་པོས་དོ་སྣང་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཚོ་མངོན་གསལ་དོད་པོས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་འགྲོ་སྐབས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། གལ་ཆེན་པོ་རེད། ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ལ་ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ཟློས་གར་འགྲོ་སའི་ས་ཆ་མང་པོའི་ནང་ལོགས་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་འདུག་པས་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་ལྟ་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཕྱོགས་མཐའ་ནས་ཡོང་མཁན་མི་ཁ་ཤས་རྣམ་ཐར་ཡག་པོ་ཡོད་པ་འདྲ། དེའི་གྲས་རྡོག་སྒྲུག་རྒྱག་རྒྱུ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཡག་པོ་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་དེ་རིང་ཁྱེད་རང་ཚོ་རུབ་རུབ་བྱས་པ་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག ཕལ་ཆེར་མི་མང་ཚོའི་ཁྲོད་ནས་དགའ་པོ་བྱས་ཡོད་ཚོད་འདུག ངའི་ངོ་ཤེས་ཁ་ཤས་ནས་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག་ཅེས་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ད་ཁྱེད་རང་ཚོ་བློ་བདེ་པོ་བྱས་ནས་རྒྱུགས་ཨ།’’13jམཆན། ཞེས་སྩལ་རྗེས་འཁྲབ་སྟོན་པ་ཚོ་ཁག་སོ་སོ་ལྷན་དུ་སྐུ་པར་སྒྲོན་བཞེས་མཛད།

དཔལ་ལྡན་འབྲས་མོ་ལྗོངས་ཀྱི་འཛིན་མའི་ལྟོར།།

གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་སྒང་ཏོག་རིག་པའི་གྲོང༌།།

དད་སྟོབས་སྙིམ་པ་ལན་བརྒྱར་ཟུམ་བྱས་པས།།

དཔལ་ལྡན་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་སྩལ།།

ད་དུང་རིས་མེད་འདུས་སྡེ་སྣ་ཚོགས་དང༌།།

ཕྱི་ནང་དད་པའི་གསོས་སུ་རྙེད་དཀའ་བའི།།

ཟབ་མོ་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་རབ་འཕོ་བས།།

སྔར་མེད་ཡུལ་ཁམས་སིམ་པའི་གནས་སུ་བཀོད།།

བཅུ་ཕྲག་རིག་པ་དར་བའི་དབྱངས་སྙན་མོ།།

འཁྲོལ་ལ་ལྷ་མོའི་གཞུང་ཞེས་མེས་པོའི་སྲོལ།།

སྐྱོང་བའི་ངལ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷུར་བླངས་པར།།

དགྱེས་བཞིན་བསྔགས་པའི་མེ་ཏོག་ལན་མང་གཏོར།།

ཕུན་ཚོགས་བྱམས་བརྩེའི་སྤྲི་མའི་བཅུད་ཆགས་ཤིང༌།།

དོན་ལྡན་ལྟ་སྤྱོད་གཙང་མའི་ལུས་དར་བའི།།

མ་སྨད་ལྔ་ཟུང་རིག་པའི་ལང་ཚོ་གང༌།།

དུས་དང་འཚམས་པར་སྐྱོང་བའི་ལམ་བུ་ཕྱེས།།

10 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༦༧ ནས་ ༧༧ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

11 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གསུམ་པ། ཤོག་ངོས་ ༧༣ ནས་་ ༨༧ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

12 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༧༨ ནས་ ༨༢ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

13 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༨༣ ནས་ ༨༦ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་བཞི་པ།

ཨ་རི་གཙོས་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་ནང་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་ཀྱི་མཛད་པ་ཁག་གཅིག

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ནས་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་དུས་ཡུན་ཟླ་བ་གཅིག་ལ་ཉེ་བའི་རིང་ཨ་རི་དང༌། དབྱིན་ཇི། པོ་ལན་བཅས་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་ནང་འཚམས་འདྲི་གཟིགས་སྐོར་དང་འབྲེལ་འཇིག་རྟེན་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་སྡུག་གནས་སྟངས་མངོན་གསལ་འགྲེལ་བརྗོད་དང༌། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ལས་བརྩམས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ངོ་སྤྲོད་ལམ་སྟོན་སླད་ཚེས་ ༢༦ ཉིན་ཨ་རིར་འཚམས་འདྲི་གཟིགས་སྐོར་དབུ་ཚུགས་པ་དང༌། བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་མཚོན་ཆེད་རྩེད་ཆས་བཀག་སྡོམ་མཐུན་ཚོགས་ཞེས་པས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་མདུན་དུ་ཚེས་ ༢༧ ཉིན་རྒྱ་ནག་ཏུ་བཟོས་པའི་རྩེད་ཆས་སྡེབས་སྤུངས་ཀྱི་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་ཞིག་སྤེལ་ཞིང༌། སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་རྩེད་ཆས་བཀག་སྡོམ་མཐུན་ཚོགས་ལ་གསུང་འཕྲིན་ཞིག་སྩལ་བའི་ནང༌། ‘‘ངོས་རང་འཚེ་མེད་ཞི་བར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་ངང་ཞི་བའི་འཕོ་འགྱུར་གྱི་ལས་འགུལ་བྱེད་མཁན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད། ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་མཁྲེགས་པོ་བྱས་ན་རྒྱ་ནག་གིས་དེ་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་པ་དང༌། དཔལ་འབྱོར་ཐོག་དམ་བསྒྲགས་བྱས་ན་ཁོང་ཚོས་དེར་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེར་བརྟེན། རྒྱ་ནག་ཏུ་བཟོས་པའི་རྩེད་ཆས་བཀག་སྡོམ་ལས་འགུལ་དེར་ངས་དགའ་པོའི་ཐོག་ནས་མོས་མཐུན་བྱ་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་ཞི་བདེ་རང་དབང་གི་རླུང་བུ་བོད་ཙམ་མིན་པར་རྒྱ་ནག་ཡོངས་ནང་ལྡང་རྒྱུའི་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད་’’ཅེས་གསལ།

ཚེས་ ༢༨ ཉིན་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་གཞོན་པ་ཨལ་གྷོར་ (Al Gore) དང་དུས་ཡུན་སྐར་མ་ ༤༠ ཙམ་མཇལ་འཕྲད་བཀའ་མོལ་གནང་སྐབས་སྲིད་འཛིན་སྦིལ་ཁི་ལིན་ཊོན་ (Bill Clinton) ཡང་དེ་གར་ཕེབས་ནས་མཇལ་འཕྲད་སྐར་མ་བཅུ་ཙམ་གནང་རིང་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ད་ལྟ་བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་མི་འབོར་གྱིས་རྐྱེན་པས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་མི་རིགས་དང་བཅས་པ་འཇིག་ཉེན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཚབས་ཆེ་ཡོད་པ་ངོ་སྤྲོད་དང་སྦྲགས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མི་འབོར་གནས་སྤོ་མཚམས་འཇོག་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཐད་འཛིན་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་ཧ་ཅང་ངན་པ་དེ་དག་འགྱུར་བ་ཡོང་ཆེད་ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་དྲང་བདེན་གྱི་ལངས་ཕྱོགས་བརྟན་པོ་ཞིག་བཟུང་ནས་དེ་སྐོར་སེམས་འཚབ་ཡོད་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོ་མ་བསྟན་ན་ང་ཚོ་བོད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་གྲས་མང་པོར་གྱོང་གུན་ཚད་མེད་རག་རྒྱུ་ཡིན་པའི་གནས་ལུགས་རྒྱུ་མཚན་འགྲེལ་བརྗོད་མཛད་པར། སྲིད་འཛིན་ནས་དེའི་ཐད་གང་ཐུབ་ཀྱི་རོགས་རམ་ཞུ་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་གནང་བ་དང༌། ལྷག་པར་རྒྱལ་ས་ལྷ་སའི་ཡུལ་ལྗོངས་ཀྱི་འདྲ་པར་སྤྱན་ཞུ་དང་འབྲེལ་དེང་ལྷ་སའི་ནང་མི་འབོར་སུམ་ཆ་གཉིས་རྒྱ་མི་ཡིན་པ་གསལ་བཤད་གནང་བ་ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་ཤིན་ཏུ་འཇགས་པོ་བྱུང་བའི་རྣམ་པ་མངོན།

ཚེས་ ༢༩ ཉིན་སྲིད་འཛིན་སྦིལ་ཁི་ལིན་ཊོན་གྱིས་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་ནང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་མཇལ་འཛོམས་བཀའ་མོལ་གནང་སྐབས་བོད་མིའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་གུས་བརྩི་ཆེ་བསྟོད་ཞུ་ཡུལ་ཞིག་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཡ་རབས་སྤྱོད་ཚུལ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་བསྔགས་བརྗོད་ཞུས་གནང་བ་དང་སྲིད་འཛིན་མཆོག་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་བོད་མིའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་དང་ལྷན་དུ་གྲོས་མོལ་འགོ་འཛུགས་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་གནང་བ་མ་ཟད། དེ་བཞིན་ ༡༩༥༡ ལོར་རྒྱ་ནག་གིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་པའི་བོད་ཡུལ་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་བརྩི་སྲུང་བྱེད་སྟངས་ཐད་ལེགས་བཅོས་གཏོང་དགོས་ཞེས་གསུངས། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་རྣམ་གཉིས་ལྷན་འཛོམས་གནང་བ་དེར་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱང་ཤུགས་ཆེ་བྱས།

ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ཨ་རིའི་ནང་སྙན་གྲགས་ཆེ་ཞིང་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་པའི་མང་གཙོ་ཚོགས་པའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འཐུས་མི་མི་ནེ་ཧན་ (Minihan) ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་གསོལ་ཇའི་སྣེ་ལེན་ཞུས་པ་དང༌། སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་རྒན་གྲས་ཇལ་སི་ཧན་དང༌། གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འཐུས་མི་པེལ་ (Pell) སོགས་ཐུན་མོང་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་གསོལ་སྟོན་ཕུལ་བའི་སར་གནད་ཡོད་མི་སྣ་མང་པོ་དང་མཇལ་འཛོམས་བཀའ་མོལ་གནང་བ་དང༌། གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉིས་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་ཚོགས་ཆུང་སོ་སོའི་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས། གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉིས་ཀའི་འཐུས་མི་གནད་ཡོད་ཁག་མཇལ་འཕྲད། དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཐེབས་རྩ་ལྷན་ཚོགས་དང༌། ཝ་ཤིང་ཊོན་གསར་འགོད་པའི་ལྷན་ཚོགས། ཀར་ནན་ཀི་ཞེས་པའི་ཉམས་ཞིབ་ཚོགས་པ་བཅས་ཁག་སོ་སོར་གནད་ཡོད་མི་སྣ་འདུ་འཛོམས་ཐོག་གལ་ཆེའི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ་བར་ཚང་མས་དགའ་མོས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞུས་པ་སོགས་ཁུལ་དེར་ཕྱི་ནང་གི་མི་སྣ་མཇལ་འཕྲད་དང༌། གསར་འགོད་པར་གསུང་མོལ་སོགས་ད་ཕན་དང་མི་འདྲ་བར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་གཞིན་ཆེས་གསལ་བའི་བཀའ་མོལ་གནང་ཞིང༌། ལྷག་པར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱི་གོང་ཙམ་དུ་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་སོ་སོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་ལ་ལེགས་བཅོས་མ་བཏང་ན་དམིགས་བསལ་ཚོང་འབྲེལ་ཆག་ཡང་གི་ཐོབ་ཐང་སྤྲོད་རྒྱུ་མེད་པའི་གྲོས་འཆར་བཏོན་པ་དང༌། དེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གི་འཐུས་མི་བརྒྱ་ཕྲག་གི་མཚན་རྟགས་བཀོད་པའི་ཡིག་ཆ་སྲིད་འཛིན་ལ་ཕུལ་བ་བཅས་ཁུལ་དེའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་ཆབ་སྲིད་རྣམ་པ་ཆེས་ཆེར་གསལ་བས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱང་ཐུགས་དགྱེས་ཚོར་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར།

ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢ ནས་བཟུང་བདུན་ཕྲག་གཉིས་རིང་དབྱིན་ཡུལ་དུ་འཚམས་འདྲི་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་ཤིང༌། རྒྱལ་ས་ལོན་ཌོན་གྱི་གནམ་ཐང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་གསར་འགོད་པ་ཚོར་ད་རེས་ཀྱི་གཟིགས་སྐོར་འཚམས་འདྲིའི་མཛད་དོན་གཙོ་བོ་བོད་ནང་རྒྱ་མི་ཁྱོན་ཆེ་གནས་སྤོ་བྱས་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྩ་བརླག་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཚབས་ཆེ་ལྷགས་པ་འདི་སྐོར་བདེ་སྡུག་གནས་ལུགས་གསལ་བརྗོད་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཤིང༌། དེ་ནས་དབྱིན་ཡུལ་ནང་གི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་འདྲ་མིན་ཞུགས་པའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་དེང་བོད་ནང་རྒྱ་མི་གཞིས་ཆགས་པ་མང་པོ་འབྱོར་བས་མཚོན་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་མི་རིགས་བཅས་པ་རྩ་བརླག་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁའི་དུས་སུ་སླེབས་པའི་ཆེས་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་སྐོར་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་དང་འབྲེལ་ཚང་མར་ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོ་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་གནང་སྐབས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བ་དང་དེ་མིན་ཆབ་སྲིད་ཐོག་གནད་ཡོད་ཀྱི་མི་སྣ་མང་པོ་ཞིག་ཕེབས་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་རང་བཞིན་ལས་འདས་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་དེར་ཡོད་རྒྱུས་མྱོང་ཅན་ཚོས་ཕན་ཚུན་གླེང་རེས་བྱེད།

ད་རེས་གཟིགས་སྐོར་གྱི་མཛད་དོན་གཙོ་བོ་གཞན་ཞིག་ནི་ཚེས་ ༤ ཉིན་དབྱིན་ཡུལ་ཐེ་བས་ཡོ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་ལས་གྲུབ་པའི་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་ནས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་ཐད་དམིགས་བསལ་གྱི་ལྷན་འཛོམས་བཀའ་གྲོས་གནང་བ་དེ་དག་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་འབུལ་བཞེས་གནང་བ་དེ་ཡིན་པ་དང༌། འཐུས་མི་རྣམ་པ་དང་མཇལ་འཕྲད་གྲུབ་རྗེས། དབྱིན་ཇིའི་གྲོས་ཚོགས་ལྷན་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཕྱི་འབྲེལ་གཞུང་ཚབ་མི་སྣ། དེ་བཞིན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མི་སྣ་སོགས་ཁྱོན་བསྡོམས་མི་གྲངས་ ༣༠༠ སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ།

གཞན་ཡང་ཉིན་དེར་དབྱིན་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་གྷན་དྷི་ཞི་བའི་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་གདན་ཞུས་ལྟར་མཛད་སྒོའི་ཐོག་མི་གྲངས་ཉིས་སྟོང་བརྒལ་བར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མ་ཧཱ་ཏ་མ་གྷན་དྷིའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ཡང་དག་དེ་དག་གང་ཉིད་ནས་རྒྱུན་འཛིན་ཕྱག་བཞེས་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་སྩལ་ཞིང༌།

ཚེས་ ༥ ནས་ ༡༡ བར་དབྱིན་ཇིའི་མཐོ་རིམ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་སོགས་སུ་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་དོན་གཞན་ཕན་སྙིང་རྗེ་དང༌། བྱམས་བརྩེ། འཚེ་བ་སྤོང་བ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་འབྲེལ་དང་བཀའ་སློབ་གནང་བ་མ་ཟད། དབྱིན་ཇིའི་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་ཌོག་ལ་སི་ཧར་ཌི་ (Douglas Hardy) དང༌། དེ་བཞིན་ཆབ་སྲིད་མི་སྣ་གཞན་དང་མཇལ་འཕྲད་མཛད་དེ་དེང་སྐབས་བོད་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་གནས་སྟངས་སྐོར་བཀའ་མོལ་གནང་བ་མ་ཟད། དབྱིན་ཇིའི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་གཙོ་བོ་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་མི་སྣ་ཚོ་དང༌། དེ་བཞིན་དབྱིན་ཇིའི་སྲིད་དོན་གྱི་དམིགས་བསལ་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་གཙོ་འཛིན་ཌེ་བི་ཌེ་ཧོལ་དང་ཡང་མཇལ་འཕྲད་གནང༌།

ཚེས་ ༡༠ སྔ་དྲོ་བླ་ཆེན་འཇོ་ནི་ཁོ་རི་དང་དམིགས་བསལ་མཇལ་འཛོམས་གནང་རྗེས་བོད་དགོན་བསམ་ཡས་གླིང་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད་ནས་དད་ལྡན་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་ལ་གསུང་ཆོས་བཀའ་དྲིན་སྩལ་ཞིང༌། དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་ས་ལོན་ཌོན་དུ་སྔ་ཕྱིར་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་དང་བཀའ་འདྲི་བཀའ་ལན་14jམཆན། རྒྱ་ཆེར་མཛད།

ཚེས་ ༡༢ ཉིན་དབྱིན་ཇིའི་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་འཚམས་འདྲི་དང༌། སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དེང་བོད་ནང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྒྱ་མི་ཁྱོན་ཆེ་ཞིག་གནས་སྤོ་གཞིས་ཆགས་སུ་བཏང་བ་སོགས་བོད་མིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང༌། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གནས་སྟངས་གང་ལ་བལྟས་ཀྱང་ང་ཚོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་དང༌། མི་རིགས་བཅས་པ་རྩ་བརླག་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཚབས་ཆེན་བཟོས་དང་བཟོ་བཞིན་འདུག་པ་འདིའི་ཐད་དབྱིན་ཇིའི་གཞུང་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་དེ་རིགས་མཚམས་འཇོག་འཕྲལ་མྱུར་དགོས་པ་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་ཐབས་ལམ་བརྒྱུད་སྐུལ་འདེད་གནང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ནན་ཆེ་ཞུས་པར།

ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་ནས་ད་ལྟ་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་གནང་བ་བཞིན་བོད་མིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང༌། ལྷག་པར་རྒྱ་མི་ཁྱོན་ཆེ་བོད་ནང་འབྱོར་བ་དེས་བོད་མི་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ཁོང་ཉིད་ཀྱང་ཐུགས་འཚབ་ཆེན་པོ་ཡོད། ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་དེ་རིགས་འགོག་ཐབས་ཀྱི་བཀའ་མོལ་དང་སྐུལ་འདེད་གནང་རྒྱུར་སྐུ་ངལ་གང་ཡང་མེད་གཤིས། ད་ཕན་ཡང་དབྱིན་གཞུང་ནས་གང་ཐུབ་ཞུས་ཡོད་ལ། ད་དུང་ཡང་མུ་མཐུད་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ཞལ་བཞེས་གནང་བ་དང༌། ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་ཁོང་ཉིད་དེ་སྔ་ྋགོང་ས་མཆོག་པེ་ཅིན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་པེ་ཅིན་དུ་བཅའ་བཞུགས་དབྱིན་ཇིའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་ལས་བྱེད་དཀྱུས་མ་ཞིག་གནང་སྟེ་ཡོད་པ་བཞིན་ཁོང་གི་དྲན་དེབ་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཚན་རྟགས་ཀྱང་ཞུ་མྱོང་ཡོད་ཅེས་ཞུས་པ་བཅས་དེ་དུས་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཚན་སྙན་དང་མཛད་སྤྱོད་ལ་ཡིད་སྨོན་གུས་བཀུར་ཞུ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་པོར་མངོན།

དེ་ནས་འཛམ་གླིང་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཆེ་གྲས་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ཀེམ་སྦེར་ཇེ་ (Cambridge) ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣའི་གསུང་སྟེགས་ཐོག་ནས་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་གནང༌། དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཕྲན་ཝེལ་སེ་ (Wales) ཡི་རྒྱལ་སར་གཞུང་འབྲེལ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་སྤྱི་ཁྱབ་པས་གསོལ་སྟོན་འདེགས་འབུལ་སོགས་ཆེ་བསྟོད་ཤིན་ཏུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། བསམ་ཡས་གླིང་ལ་ཉིན་གཉིས་བཞུགས་ཞག་གིས་གསུང་ཆོས་སྩལ། ད་རེས་དབྱིན་ཇིའི་ཆབ་སྲིད་ལྟ་བ་མཁས་པ་སྙན་གྲགས་ཅན་བགྲེས་སོང་ཀར་ཊ་པེ་པར་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་མཇལ་འདོད་ཆེན་པོ་གནང་བ་བཞིན་སྐུ་ནའི་བབ་ཀྱིས་ཕར་མཇལ་འཕྲད་དུ་ཕེབས། དེ་ནས་མཐོ་སློབ་ཁག་གཉིས་སོ་སོས་སློབ་གྲྭའི་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་ཕྱག་འཁྱེར་ཕུལ་བ་བཅས་ཁུལ་དེའི་འཚམས་འདྲི་མཇུག་སྒྲིལ་ནས་པོ་ལན་ཌ་ (Poland) རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༦ ནས་ཤར་ཡོ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་པོ་ལན་ཌའི་རྒྱལ་ས་ཝར་སའོ་ (Warsaw) ལ་འཚམས་འདྲི་གཟིགས་སྐོར་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་པོ་ལན་ཌ་ཡན་ལག་ཚོགས་པས་ཕེབས་སྒྲིག་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་པ་དང༌། པོ་ལན་ཌའི་ངལ་རྩོལ་བློན་ཆེན་གྱི་གཟིམ་ཤག་ཏུ་སྲིད་བློན་ཟུར་པ་དང༌། གཞུང་འཛིན་སྲིད་དོན་ཚོགས་པའི་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་སོགས་དང་ལྷན་དུ་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་དང་གསུང་མོལ་ཞིབ་པར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༧ ཉིན་དེ་སྔོན་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མྱོང་མཁན་པོ་ལན་ཌའི་སྲིད་འཛིན་ལེ་ཆ་བེལ་ས་ (Lech Walesa) ྋགོང་ས་མཆོག་གི་བཞུགས་གནས་མགྲོན་ཁང་དུ་ཕེབས་ནས་ཉིན་གུང་གཞུང་གནས་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་གསོལ་ཚིགས་ལྷན་བཞེས་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་གོང་བཞིན་ངོ་སྤྲོད་གནང་བར་ཁོང་ནས་བོད་མི་མང་ལ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་དགོས་པ་དང༌། ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་རང་དབང་གི་སྒོ་ནས་བོད་ལ་ཕེབས་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཁོང་ཉིད་ཀྱང་དེ་སྐབས་བོད་ལ་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་གསུངས།

དེ་སྐབས་དབུ་ཁྲིད་རྣམ་གཉིས་ནས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་འཁོད་ཐབས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་གནང་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་ལྷུག་པོ་གནང༌། དེ་བཞིན་པོ་ལན་ཌའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པས་ྋགོང་ས་མཆོག་གྲོས་ཚོགས་ཁང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ནས་མཇལ་འཕྲད་བཀའ་མོལ་གནང་ཞིང༌། རེས་གཟའ་ཟླ་བའི་ཞོགས་པ་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ ༡༩༥༠ ལོ་ནས་བཟུང་བོད་མིས་རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་གཞུང་གི་བཙན་འཛུལ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པའི་འཐབ་རྩོད་དང༌། ༡༩༨༩ ལོར་པོ་ལན་ཌའི་དམར་པོའི་གཞུང་མགོ་རྟིང་མ་ལོག་བར་གྱི་ལོ་ངོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་ལྔའི་རིང་པོ་ལན་ཌ་མི་མང་གིས་དམར་པོའི་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པའི་འཐབ་རྩོད་གཉིས་ལ་ཕན་ཚུན་མཐུན་པའི་ཆ་མང་པོ་ཡོད་སྐོར་དང༌། པོ་ལན་ཌའི་མི་མང་གིས་རང་དབང་གི་འཐབ་རྩོད་བྱེད་རིང་སོ་སོའི་ཡིད་ཆེས་དང་དད་འདུན་བརླག་མེད་པ་དེས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཅིག་གྱུར་རྣམ་པ་གང་ལེགས་གནས་ཐུབ་པ་བྱུང་སྐོར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དམིགས་བསལ་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་བཙན་བསྐྱར་ལེན་དང༌། མང་གཙོ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་པའི་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་དང་སྦྲགས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ཕྱོགས་ལ་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་ཡོད་ལུགས་སྩལ།

ད་ལམ་ྋགོང་ས་མཆོག་ཡུལ་དེར་གཟིགས་སྐོར་དུ་གདན་ཞུ་གནང་མཁན་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་པོ་ལན་ཌའི་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞིང༌། རྒྱལ་སའི་མི་མང་དང༌། ལྷག་པར་རྒྱལ་སའི་མཐོ་སློབ་ཏུ་གལ་ཆེའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྐབས་ནང་པའི་ཆོས་དད་པ་བཞི་བརྒྱ་སྐོར་ཐེ་བས་མི་མང་ཉིས་སྟོང་བརྒལ་བ་འདུ་འཛོམས་བྱུང༌། གདན་ཞུའི་ཚོགས་པས་གྲ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་སོགས་དང་ལྷན་འཛོམས་གནང་སྐབས་ཚང་མས་བོད་དོན་སྐོར་ཤུགས་ཆེ་གླེང་ཞིང༌། འོན་ཀྱང་དམར་པོའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཡོད་མཁན་མི་ཞིག་གིས་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ལྟ་ཚུལ་བརྗོད་པར་གཞན་དག་ཚོས་བཀག་འགོག་བྱས་ཀྱང་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཁོ་པར་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་གནང་མཐར་དོན་དངོས་བདེན་པའི་ལན་འདེབས་གསལ་བཤད་མཛད།

དེ་ལྟར་གཟིགས་སྐོར་དང་གསར་འགོད་པ་མཇལ་འཕྲད་སོགས་གནང་སྒོ་མཛད་བྲེལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ངང་ཚེས་ ༡༩ ཉིན་འཚམས་འདྲི་མཇུག་བསྒྲིལ་གྱིས་ཞལ་གྱེས་བསྐྱངས། ཐེངས་འདིར་གོང་གསལ་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་ནང་ཆིབས་བསྒྱུར་མ་གནང་གོང་དང་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱི་སྐབས་བཅས་སུ་གསར་འགྱུར་ཆེ་ཁག་གི་གླེང་བརྗོད་དང་གལ་ཆེའི་ལེ་ཚན། བརྙན་འཕྲིན། རླུང་འཕྲིན་སོགས་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཚང་མའི་ཐོག་བོད་དོན་སྐོར་ཤུགས་ཆེ་གླེང་བ་འདི་འདྲ་ནི་ལོ་འདིའི་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་གཟིགས་པར་དགྱེས་མཉེས་དང་བཅས་སྟོན་འཁོར་ཆིབས་ཞབས་རྣམས་ཚེས་ ༢༡ ཉིན་གཞུང་དམངས་ཀྱི་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་མ་ཐག་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་གྱི་ཆོས་སྐོར་ཐུགས་སྒྲུབ་ཡང་སྙིང་ཀུན་འདུས་ཀྱི་ལྗགས་བསྙེན་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས། མཛད་གསེང་དུ་གཞུང་དོན་སྙན་ཞུ་ཁག་ལ་ཐུགས་ཞིབ་གསན་བཞེས་དང༌། གསར་འགོད་པ་སོགས་ཕྱི་ནང་མི་རིགས་གལ་ཆེ་ཁག་ལ་ཟུར་མཇལ། དེ་བཞིན་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་ཁག་ལ་མཇལ་ཁ། ཕྱོགས་འགྲུལ་ཕྱི་ནང་མི་རིགས་ཁག་ལ་མཇལ་མང་སོགས་མཇལ་བཅར་ཞུ་མི་བསྟར་ཆགས་སུ་ཡོད་པ་ལྟར། ཉེ་ཆར་ཡོ་རོབ་ཁུལ་དུ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་སྐབས་སྔ་རྗེས་བོད་མི་འཛིན་བཟུང་གང་བྱུང་དུ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་གསན་པར་ཐུགས་འཚབ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང༌། རྒྱ་ནག་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་བོད་མིའི་ཐོག་ནག་ཉེས་ཕྲན་ཚེགས་ལ་བསྙད་དེ་དྲག་གནོན་གྱིས་གང་བྱུང་འཛིན་བཟུང་བྱས་པའི་བོད་མི་དེ་རྣམས་འཕྲལ་དུ་གློད་བཀྲོལ་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་མ་ཟད། དྲག་གནོན་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་དེས་ཕན་འབྲས་ཐོན་རྒྱུ་མིན་པར་གང་ཉིད་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ལུགས། བོད་ནང་ངོ་རྒོལ་བསྟུད་མར་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པ་འདི་ནི་ནད་རྟགས་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། རྐྱེན་རྩ་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་ཞིབ་བརྩད་བྱ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེ་ཞིང༌། དེ་སྔ་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་བཞིའི་རིང་དང༌། ལྷག་པར་འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཅུ་བཞིའི་ནང་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནས་འཆར་ཅན་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་དེ་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ཐོག་ནས་སེལ་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་ཡིན་སྐོར། འབྲེལ་མོལ་བརྒྱུད་ནས་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་སེལ་ཐབས་ཡོང་རྒྱུར་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་ལི་ཕིན་ཉིད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་ལ་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་འདི་བླངས་པ་ཡིན་ལུགས་འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་གཅིག་སྩལ་བ་དང༌། ཐའེ་ཝན་དུ་འཚམས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་འདུན་ཡོད་སྐོར་ཐའེ་ཝན་སྲིད་འཛིན་ (Lee) མཆོག་ལའང་བཀའ་ཡིག་གཅིག་སྩལ་དོན།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

བཀའ་བློན་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་དང་དྲུང་ཆེ་སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་རྣམ་གཉིས་ཉེ་ཆར་ཐའེ་ཝན་ལ་ལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་སྐབས་གང་ཉིད་གཙོས་གནད་ཡོད་དཔོན་རིགས་དང་ལྷན་དུ་བཀའ་མོལ་ཇི་བྱུང་ཞིབ་ཕྲའི་སྙན་ཐོ་ལག་སོན་བྱུང༌།

ངོས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་རྣམ་གཉིས་ལ་གཟིགས་སྐྱོང་གང་ལེགས་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། གང་ཉིད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་དང་མཉམ་དུ་འབྲེལ་བ་བཞག་ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་གཉིས་དགེའི་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་རེས་བྱེད་ཕྱོགས་བཅས་ཀྱི་ཐད་ལ་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་བྱུང༌། བོད་མིའི་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་འདིར་གང་ཉིད་སྐུ་སྒེར་ནས་ཐུགས་བསམ་བཞེས་ཕྱོགས་དང༌། གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་གནང་བར་བློ་སྟོབས་ཆེས་ཆེར་གྱུར། གང་ཉིད་ནས་མང་གཙོ་དང་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་གཞིའི་ཐད་ནང་ཆོས་སུ་ཐབས་ཤེས་ཟུང་དུ་འཇུག་དགོས་གསུངས་པ་ལྟར་སེམས་དང་སྲོག་གཉིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འཇུག་དགོས་པ་ཡིན།

ཉེ་ཆར་གསར་འགོད་པར་བོད་དོན་ལན་འདེབས་ཐད་ཀར་དང་དྲང་བདེན་གསུངས་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ངོས་རང་གང་ཉིད་དང་མང་ཚོགས། དེ་བཞིན་ནང་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་བཅས་ཐུགས་འཕྲད་ཆེད་ཐའེ་ཝན་དུ་ཡོང་འདོད་ཆེན་པོ་ཡོད། གང་ཉིད་ནས་མང་ཚོགས་ཐོག་ངོས་ལ་དགའ་བསུའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྟངས་དེས་རང་ཉིད་གང་མགྱོགས་དེ་གར་འཚམས་གཟིགས་སུ་བསྐྱོད་རྒྱུའི་སྐུལ་མ་དང་སེམས་ཤུགས་འཕར་བཞིན་འདུག

མཐའ་མར། གང་ཉིད་ནས་གློག་ཀླད་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་སྐོར་དང་ཐའེ་ཝན་དུ་བཟོ་སྐྲུན་བགྱིས་པའི་འཕྲུལ་འཁོར་བཅས་གཏོང་གནང་འབྱོར་སོན་བྱུང་བས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ།

མྱུར་མཇལ་སྨོན་འདུན་དང་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༩༣ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༨ ལ། ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ཡིག་ཚང་དབུ་གཡབ་ཏུ་ཨ་རིར་གཞིས་ཆགས་སུ་བསྐྱོད་མི་ཐེངས་བཅོ་ལྔ་པ་མི་གྲངས་བཞི་བཅུ་སྐོར་ཐོན་མཇལ་ལ་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྣང་བརྙན་རེ་དང་བྱིན་སྲུང་སྐུ་པར་སྩལ་ཐོག རང་རེ་བོད་མིའི་ཤ་ཁྲག་རུས་གསུམ་ལས་གྲུབ་པ་ཡུལ་ཁམས་ས་གནས་གང་དུ་བསྐྱོད་ཀྱང༌། མ་ཤི་བར་དུ་བོད་པ་རང་ཡིན་པས། རང་ཉིད་བོད་པ་ཡིན་བསམ་པའི་འདུ་ཤེས་མ་འབྲལ་བ་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། བོད་སྤྱི་པའི་ཚབ་བྱེད་ཐུབ་པ་རང་གཞན་གཉིས་ཕན་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། རྒྱ་བོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མཆོད་ཡོན་འབྲེལ་བ་ཡིན་པ་ལས། རྒྱ་མིས་ཧམ་བཤད་བཞིན་བོད་རྒྱ་ཁོངས་གཏན་ནས་མིན། ང་ཕོད་ཀྱིས་བོད་མིས་རྒྱ་མིར་ཁྲལ་འཇལ་བ་མེད་བཤད་པ་ལྟར་རེད། དེ་དང་དེ་འདྲའི་བོད་པའི་གནས་སྟངས་གང་ཅི་ཤེས་ཐུབ་པ་དང༌། གཞན་གྱིས་དྲི་བ་བྱེད་སྐབས་ཤོད་རྒྱུ་ཡོད་པ་བྱེད་དགོས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དེ་ནས་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བཀའ་ཤག་གི་མཆོད་ཁང་དང༌། བཀའ་བློན་ལས་ཁུངས་སོགས་གསར་སྐྲུན་ལ་གཟིགས་ཞིབ་དང་ཕྱག་ནས་སྩལ། བཀའ་བློན་རྣམས་དང༌། བཀའ་དྲུང་ལས་བྱེད་སོགས་ནས་མཇལ་ཁ་ཞུས། དེ་ནས་གསོལ་འབྲས་འབུལ་བཞེས་དང༌། བཀའ་གྲོས་གནང༌། ཆུ་ཚོད་ ༡༠ ཐོག་བཀའ་ཤག་ཚོགས་ཁང་དུ་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་གི་གཙོ་སྐྱོང་འོག་རྒྱ་གར་གྱི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ལྷན་ཚོགས་རྒྱ་ཆེ་ཞིག་སྐོང་ཚོགས་ཚོགས་འདུར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ། ཚོགས་འདུར་ཕེབས་མཁན་རྒྱ་གར་གྱི་བློན་ཆེན་ཟུར་པ་ཁག་གཅིག་དང༌། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི། ཆབ་སྲིད་མཁས་པ་བཅས་གནད་ཡོད་མི་སྣ་བདུན་ཅུ་བརྒལ་བ་དང༌། བོད་ཕྱོགས་ནས་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་རྣམ་གཉིས་དང༌། བཀའ་བློན་རྣམ་པ། སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ། གསར་འགོད་པ་བཅས་ཀྱི་སར་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། ‘‘ད་རེས་འདིར་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚོགས་འདུ་དམིགས་བསལ་ཞིག་ཚོགས་པར་ཕེབས་པ་འདིས་ངའི་སེམས་ནང་དངོས་གནས་དགའ་པོ་དང་ཁྱེད་རང་ཚོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་འདོད་ཆེན་པོ་བྱུང༌། གང་ལགས་ཞེ་ན། ང་ཚོ་བོད་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཐོག་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པོ་ཡོད། དེ་ལྟར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། གཉིས་ནས་བོད་པའི་བདེ་སྡུག་འདི་རྒྱ་གར་གྱི་བདེ་སྡུག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཡོད།

དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཡོད་པའི་ཁར་དེང་སང་བོད་དོན་ལ་འཛམ་གླིང་ཐོག་ནས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་དོ་སྣང་ཆེ་རུ་འགྲོ་བའི་དུས་ཚོད་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་སྐབས་ལ་ང་ཚོའི་རེ་བ་རྒྱག་ས་དང༌། གློ་སྙིང་བྲང་གསུམ་བསྟན་སའི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོགས་པོ་ཚོས་ད་རེས་དམིགས་བསལ་གྱི་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་པ་འདི་ཧ་ཅང་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ང་ལ་དམིགས་བསལ་ཚོར་སྣང་བྱུང༌། ’’ ཞེས་དང༌།

‘‘འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་ལྷག་ཙམ་རིང་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་དང་མངའ་སྡེའི་གཞུང༌། རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་བཅས་ཀྱིས་ང་ཚོ་བོད་པར་ནང་མི་གཅིག་གྱུར་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་དང༌། སེམས་ཐག་ཉེ་པོའི་སྒོ་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་མཐུན་རྐྱེན་རོགས་རམ་གནང་བའི་འོག་ང་ཚོས་རྒྱ་གར་ལུང་པའི་ནང་བཙན་བྱོལ་གྱི་མིང་འཁྱེར་ནས་བསྡད་ཡོད། བཙན་བྱོལ་བ་ང་ཚོ་གཅིག་པུ་མིན་ཞིང༌། དཔེར་ན། ལུང་པ་གཞན་དག་ནང་དུའང་བཙན་བྱོལ་བ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོའི་གནས་སྟངས་དང་ང་ཚོ་བསྡུར་བ་ཡིན་ན། ང་ཚོར་ཧ་ལམ་སོ་སོའི་ཁྱིམ་ཚང་ནང་བསྡད་པ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་འཆར་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བོད་རང་དབང་འཐོབ་རྒྱུའི་ཐད་ལ་ཆ་བཞག་ན། རྒྱ་གར་གྱི་རོགས་རམ་ནི་ག་དུས་ཡིན་ཡང་ངས་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་བརྩི་གི་ཡོད། མ་འོངས་པར་ང་ཚོར་རང་དབང་བྱུང་རྗེས་ང་ཚོ་བོད་དང་རྒྱ་གར་དབར་སྔར་ཕན་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་རིང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་འདི་ལ་འགྱུར་བ་ནམ་ཡང་འགྲོ་གི་མ་རེད། ད་ཕན་ང་ཚོ་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་ལྷག་ཙམ་རིང་རྒྱ་གར་ནང་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་རོགས་རམ་འོག་འཚར་ལོངས་བྱུང་ཡོད།

གནས་སྟངས་དེར་བལྟས་པ་ཡིན་ན་དངོས་གནས་དོན་དམ་པའི་ཤ་ཚ་ཡོད་མཁན་གྱི་ཕ་མ་ཞིག་གིས་ཕྲུ་གུར་སློབ་སྦྱོང་དང༌། འཚར་ལོངས་བྱེད་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཚང་མ་སྦྱར་ནས་ཕྲུ་གུ་ནར་སོན་པའི་མཚམས་ལ་རྒྱན་ཆ་བཟང་པོ་བཏགས་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་མི་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་དུ་འཇུག་དགོས་པ་འདི་གཤིས་ལུགས་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེའི་ཐད་ལྡང་གི་མི་འདུག ཅེས་དང༌།

‘‘རྒྱ་མིས་བོད་ནས་རླངས་འཁོར་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཕྲག་ནང་བོད་ཀྱི་ཤིང་ཆ་དང་རྩ་ཆེའི་གཏེར་དངོས་ཁག་དབོར་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོས་བོད་ཀྱི་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་སྡུག་སྦྱོང་མནར་གཅོད་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཉམས་བརླག་གཏོང་བ་སྨོས་མེད་ཁར། སྣོད་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བཀོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཉམས་རྒུད་གཏོང་གི་ཡོད། མདོར་ན་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ཉམས་ཉེས་ཤིན་ཏུ་ཚབས་ཆེ་བཟོ་བཞིན་པ་དེ་གའི་ངང་མུ་མཐུད་ད་དུང་ལོ་ཤས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་བོད་ལུང་པའི་ནང་བོད་མི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་པར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་འདི་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་དུ་མཐོང་གི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

‘‘སྔོན་མ་ང་ཚོ་བོད་ལ་ཡོད་དུས་རྒྱ་ནག་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་དཔོན་རིགས་ཚོ་ཐུག་དུས་ཕྱོགས་གཉིས་དབར་དམག་འཐབ་ནམ་ཡང་བྱཻད་མ་མྱོང་བའི་ཞི་བདེའི་ཁྱིམ་མཚེས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ཤོད་རེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་སྐབས་ངོས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་ང་ཚོ་བོད་འདི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་ལ་བསྡད་ཡོད་པས་དམག་རྒྱག་དགོས་དོན་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘༡༩༦༢ ལོར་གནས་ཚུལ་དེ་གསལ་པོ་ཆགས་པ་རེད། ཡིན་ནའང༌། ད་ལྟ་ཆབ་སྲིད་ཐོག་བོད་རྒྱ་གཞུང་གིས་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་ཡུལ་འདི་ད་དུང་ཡང་རྒྱ་མིར་རྒྱང་སོ་བལྟ་ས་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ད་ལྟའང་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་བར་གནས་ས་ཁུལ་གྱི་གོ་སྐབས་ཤིག་ཡོད། གལ་ཏེ་ནམ་ཞིག་བོད་ཡུལ་འདི་རྒྱ་ཡུལ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཚེ་བར་གནས་ས་ཁུལ་གྱི་གོ་སྐབས་དེ་རྩ་བ་ནས་བརླགས་ཏེ་ཨེ་ཤ་ཡའི་ས་ཁུལ་གྱི་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་རྩ་བ་ནས་མི་འདྲ་བའི་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་རེད་’’ ཅེས་དང༌།

‘‘རྒྱ་གར་ནི་ང་ཚོའི་དགེ་རྒན་ལྟ་བུ་དང༌། ང་ཚོ་ནི་དགེ་ཕྲུག་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། དགེ་ཕྲུག་སྐྱབས་མེད་མགོན་མེད་དུ་གྱུར་ནས་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་སྐབས་སུ་དགེ་རྒན་ལ་བརྩེ་བ་དང་རྣམ་དཔྱོད་ཡོད་པ་དེ་དག་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་མངོན་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག བརྩེ་བ་དང་རྣམ་དཔྱོད་ཡོད་ཀྱང་སྤོབས་པས་མ་ལྡང་བའི་དབང་གིས་སྐབས་རེ་དགེ་ཕྲུག་ལ་གྱོང་ཕྲན་བུ་རག་གྲབས་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།’’15jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ་མཇུག་འཚམས་འདྲི་དང༌། དྲན་རྟེན་གྱི་སྐུ་དཔར་ཡང་སྒྲོན་བཞེས་མཛད།

ཚེས་ ༣༡ ཉིན་ཕོ་བྲང་དབུ་རྩེའི་ཚོམས་ཆེན་དུ་རིག་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་སྒྲུབ་བསྐྱངས་ཏེ་ཁལ་ཁ་རྗེ་བཙུན་དམ་པས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་གཏེར་མཛོད་ལས་རིག་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་འབྲིང་བསྡུས་ཀྱི་བཀའ་དབང་དང༌། མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་བཅས་སྩལ།

ཡང་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༤ ཉིན་བོད་ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༥ འཁེལ་བས་དྷ་རམ་ས་ལའི་དབུས་གཙང་དབུས་རྒྱུན་ལས་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང༌། གསུང་ཆོས་ར་བར་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་གཙོས་བླ་སྤྲུལ་དང༌། དགེ་བཙུན་ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་བཅས་མི་གྲངས་ ༣༠༠༠ སྐོར་ལ་ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང་གི་སྡོམ་པ་སྩལ་འབྲེལ་ཉེ་ཆར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་བོད་མི་མང་ཚོགས་ནས་རྒྱ་མིར་ཞི་རྒོལ་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་པར་མི་མང་པོ་འཛིན་བཟུང་བཙོན་འཇུག་གི་སྡུག་མནར་བྱས་པ་ལ་ཆེད་དམིགས་མ་ཎི་ཡིག་དྲུག་བརྒྱ་རྩ་རེ་མཉམ་དུ་བགྲང་དགོས་ཞེས་འདོན་སྐུལ་མཛད།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་དབུ་འཛིན་དུ་དཔལ་ཡུལ་གྲུབ་དབང་པདྨ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བསྐོ་གཞག་སྩལ་བ་བཞིན་ཚེས་ ༥ ཉིན་ཕོ་བྲང་ཚོམས་ཆེན་དུ་གསར་མཇལ་ཐོག་རིན་པོ་ཆེས་གུས་ཕྱག་སྔོན་སོང་གིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་མཛོད་དར་གྱིས་སྣེ་དྲངས་པའི་མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དང༌། ཐུགས་རྗེ་ལེགས་འབུལ་བཅས་འདེགས་འབུལ་ཞུས་ཏེ་བཞུགས་ཁྲིར་འཁོད་ནས་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ལ་རོལ་བ་དང་ྋགོང་ས་ཆེན་པོས་བཀའི་འཚམས་འདྲི་དང་འབྲེལ་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དོན་ལ་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་ནི་བོད་ལ་དར་སྔ་བའི་ཆོས་རྒྱལ་པཎ་གྲུབ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པ་ཡིན་པ་མ་ཟད། དུས་ད་ལྟ་བར་བསྟན་རྒྱུན་གནས་ཤིང༌། བཙན་བྱོལ་རྒྱ་བལ་སོགས་ལ་དགོན་གནས་ཆེ་ཆུང་མང་པོ་ཡོད་ལ། རྣམ་གྲོལ་གླིང་དགོན་པ་རིན་པོ་ཆེས་ཁུར་འགན་བཞེས་ཏེ་བཤད་གྲྭའང་ཆེད་འཛུགས་ཀྱིས་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ལྡན་གང་ཡག་ཡོད་པ་བཞིན། ད་ཆ་ཐུགས་འགན་ཆེ་རུ་སོང་ཡོད་པས་རྙིང་དགོན་གཞན་ཁག་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ལྡན་འབྱུང་ཐབས་ཐུགས་ཁུར་བསྐྱེད་དགོས།

གཞི་རྐང་སྔོན་ནས་རབ་བྱུང་ངུར་སྨྲིག་གི་སྡེ་དང༌། གོས་དཀར་ལྕང་ལོའི་སྡེ་ཞེས་ཡོད་པ་ལྟར་རྒྱུན་ལྡན་སྡེ་ཚན་འདྲེས་མེད་དགོས་གལ་ཆེ། ཡིན་ནའང་ཚེས་བཅུ་སྒྲུབ་མཆོད་སོགས་ལ་མཉམ་ཚོགས་འགྲིག་པ་རེད། ཡང༌། འགའ་རེས་རྙིང་མ་ཟེར་དུས་སྔགས་འཆང་ལྟ་བུ་ཤ་སྟག་ཡིན་སྣང་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་མིན་པར་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེས་རབ་བྱུང་གི་སྡེ་དགོས་པར་གཙིགས་ཆེར་གནང་བ་བཞིན་རྒྱལ་བསྟན་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་འཛིན་སྤེལ་དགོས་པ་དང༌། དབང་ལུང་གི་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་དགོས་གལ་ལ་ཐུགས་འགན་ཆེ་བཞེས་གནང་འོས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཚེས་ ༦ ཉིན་དབུ་རྩེའི་ཚོམས་ཆེན་དུ་ནང་འཕྲོད་བཀའ་བློན་རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོ་དང༌། ནང་སྲིད་དྲུང་ཆེ་བཀྲ་ཤིས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་གཙོས་ནང་སྲིད་ལས་བྱེད་དང༌། ཕྱོགས་མཐའི་གཞིས་འགོ་བདེ་དོན། བཟོ་འགོ་བཅས་མི་གྲངས་ ༧༥ དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་བསྟན་པ། སྤྱི་འཐུས་ཀུན་དགའ། ཚོགས་དྲུང༌། ཕྱོགས་མཐའི་རང་བཙན་ཚོགས་ཆུང་གི་འཐུས་མི་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་འདུར་བཅར་འབྱོར་མི་གྲངས་ལྔ་བཅུ། ཕྱི་སྲིད་དྲུང་གཞོན། འབྲས་སྒོ་མང་དབུ་ཟུར་སོགས་ཨུ་རུ་སུ་ཁོངས་སྦོ་རད་ཐུར་ (Buryat) ཆོས་དགེར་བསྐྱོད་མི་བདུན་བཅས་པར་མཇལ་ཁ་དང་སྲུང་བྱིན་སྩལ་ཐོག་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དོན། ‘‘ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ས་ཁུལ་ཡས་མས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་ཁུར་བླངས་ཏེ་སྡོད་མཁན་ཤ་སྟག་རེད། མཐུན་རྐྱེན་མ་འཛོམས་པ་དང༌། ལས་དོན་ཐོག་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཡོད་ན་ཡང་ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་འཁྱེར་ཏེ་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་རིང་ང་རང་ཚོ་ཐུག་པ་ལ་དགའ་པོ་བྱུང༌། ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ནས་ལོ་འདི་དག་ཕྱིན་པ་རེད། དེའི་རིང་ལ་བོད་པ་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་བོད་པར་ཤ་ཚ་བྱས་ནས་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་མཁན་ཡོད། ཡང་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཐོག་ནས་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད། ཡང་བོད་པར་མི་དགའ་བ་དང༌། སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་འདོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

གང་ལྟར་ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐོག་ལ་མི་ཕལ་མོ་ཆེ་ནས་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་ཡུལ་ཆགས་བསྡད་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་ཁ་རྒྱུན་ལ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་རེད་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དོན་ངོ་མའི་ཐོག་ལ་ས་གནས་སོ་སོར་ཁུར་བླངས་ཏེ་མི་མང་མཉམ་དུ་སྡུག་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་སྟེ་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་སྟབས་ངས་ཁྱེད་རང་ཚོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོ་མང་གཙོ་རང་དབང་ལྡན་པ་ཞིག་གི་ལམ་ལ་འགྲོ་ཡི་ཡོད། བར་ལམ་ལོ་ཤས་ནང་དེའི་ཐོག་ཤུགས་སྣོན་སྔ་རྗེས་བྱས་ཡོད། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་དུ་མ་ཡོང་གོང་མང་གཙོ་ཡག་པོ་མགོ་འཚོས་ཀྱི་མེད་ཀྱང༌། སྤྱིར་བཏང་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་ཟེར་བ་མང་མོས་ཐོག་ནས་ལས་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་དེ་དངོས་གནས་ཡག་པོ་རེད་བསམ་པ་ཞིག་སྔ་མོ་ནས་དྲན་གྱི་ཡོད། གང་ལྟར་མ་འོངས་པའི་བོད་འདི་རང་དབང་མང་གཙོ་ཅན་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ང་ཚོས་ཡིག་ཆ་བཞག ཐག་བཅད་ཟིན་པ་རེད།

མང་ཚོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡག་པོ་ཞིག་ཐོན་པ་ལ་མང་ཚོགས་ལ་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གཞི་རྩར་བཞག་པའི་ཤེས་ཡོན་ལྡང་ངེས་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་དེ་ལོངས་སྤྱོད་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་རེད། རྒྱུན་གཏན་ནས་ང་ཚོའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་སྟངས་དང༌། མང་གཙོའི་འགྲོ་སྟངས་དེ་ཚོའི་གྲས་གོ་རྟོགས་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

དཔེར་ན། སྤྱི་འཐུས་འོས་བསྡུ་བྱེད་སྐབས་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་ཁ་འཐོར་ཆགས། གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་མ་ཤེས་པ་སོགས་ཆ་རྐྱེན་མ་འཛོམས་པའི་དཀའ་ངལ་ཡོད་ན་ཡང་གང་ལྟར་ནམ་རྒྱུན་ནས་དོ་སྣང་དང༌། སེམས་ཁུར་ཆེ་ཙམ་ཡོད་ན། དེ་ལ་དཔག་པའི་ཤེས་རྟོགས་མང་བ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད། གཞན་དེ་ག་ཡིན།’’16jམཆན། ཞེས་སྩལ།

ཡིད་འོང་འཆི་མེད་གྲོང་གི་མཛེས་པ་ཡང༌།།

མངོན་སུམ་ས་ལ་འཕོས་སྙམ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི།།

རྒྱལ་ཁབ་དག་གིས་མགོན་གང་ཞབས་ཀྱི་རྡུལ།།

སྤྱི་བོར་ལེན་པའི་གཏམ་དག་ཅི་འདྲའི་སྙན།།

གྲགས་སྙན་གཡུ་འབྲུག་གླལ་བའི་ང་རོ་ཅན།།

ཁེངས་ལྡན་སེམས་ལ་གྲང་བ་སྟེར་བའི་དཔོན།།

གཅིག་མིན་དུ་མས་ཞལ་གསུང་འོ་མའི་ཆབ།།

འཐུང་ལ་མགོ་བོ་རླུང་བུས་སྙེ་མར་བཞིན།།

དེ་ཚེ་རྟག་བརྟན་བྱམས་པའི་འཛུམ་དཀར་ཅན།།

དགེ་ལེགས་ཀུན་འབྱུང་ཟབ་གསུང་སྣང་བའི་མཛོད།།

མཐའ་དག་མོས་བློའི་ཁམས་སུ་ཡོངས་སྤྲོས་པས།།

སྲིད་འདིར་རྙེད་དཀའ་རིན་ཆེན་གཅིག་པུར་བཞེངས།།

གནའ་དེང་རིག་པའི་འགལ་འདུའི་མུན་ཚོགས་ཀྱི།།

དེ་ཉིད་གསལ་བའི་གཏན་ཚིག་གློག་གི་གར།།

ཟློས་པས་མཁས་རྒུའི་ཡིད་ཁམས་ར་རིའི་ངོགས།།

རི་བོང་འཛིན་པ་དལ་གྱིས་བགྲོད་ལ་ལྟ།།

14 བཀའ་འདྲི་བཀའ་ལན་ཁག་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

15 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

16 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སྤྱི་འཐུས་དང་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༡༢༢ ནས་ ༡༣༣ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་ལྔ་པ།

རྒྱལ་ཁབ་ལྔའི་ནང་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད་འཕྲིན།

སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན ༡༩༩༣ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༩ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཚེས་ ༡༡ ཉིན་འཇར་མན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་བ་མེའུ་ནིག་ཁུ་ (Munich) གནམ་ཐང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་པ་སོགས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། དེ་ནས་ཐོག་མར་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་དབུས་པའི་དེ་ཁུལ་ཆོས་ཚོགས་ཁག་གི་བླ་མ་དགེ་བཤེས་དང༌། པོ་རོ་ཀྲི་སེ་ཊན་ (Protestant) ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བླ་ཆེན་དང་ཆོས་པ་བཅས་དང་ལྷན་དུ་ཐུགས་སྨོན་མཛད་སྒོ་དང༌། མི་མང་ལ་བཀའ་སློབ་གནང་རྗེས་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་པས་གསོལ་སྟོན་ཕུལ། ཕྱི་ཉིན་ཞོགས་པ་ས་གནས་དང༌། ཡོ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནས་འབྱོར་བའི་གསར་འགོད་པ་མཇལ་འཕྲད་སྐབས་མི་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་བརྒལ་བ་ནས་ཕྱེད་ལྷག་ཙམ་ནི་གསར་འགོད་པ་ཡིན་ཞིང༌། ཡེ་ཤུའི་པོ་རོ་ཀྲི་སི་ཊན་ཆོས་ལུགས་ཚོགས་པས་ལོ་གཉིས་རེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དུས་ཆེན་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུས་ལྟར། དངོས་གཞིའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་གལ་ཆེའི་བཀའ་སློབ་གསན་བཞེས་གནང་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་འཇར་མན་གྱི་སྲིད་འཛིན་མཆོག་ཀྱང་ཕེབས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་གུས་འཚམས་དང་འབྲེལ་དེ་རིང་གསུང་བཤད་གསན་པར་ཕེབས་པ་ཡིན་ཞེས་ཞུས།

ཚོགས་ཞུགས་མི་གྲངས་ཆིག་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་གིས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཞུས། དེ་རྗེས་དེང་སང་འཇར་མན་ནང་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ལ་སྡང་ཟུག་བྱེད་པའི་དཀའ་རྙོག་གསར་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་སེལ་ཐབས་སུ་ན་གཞོན་བརྒྱད་སྟོང་ལྷག་ཙམ་ཞུགས་པའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་མི་དང་མིའི་བར་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་གཞི་རྩར་བཟུང་བའི་འབྲེལ་བ་གོང་འཕེལ་གཏོང་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྐབས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དེང་སྐབས་ཨུ་རུ་སུས་གཙོས་པའི་ཤར་ཡོ་རོབ་ཀྱི་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་འཐོར་ཞིག་གིས་རྡུལ་ཕྲན་དམག་འཁྲུག་གི་ཉེན་ཁ་ཆུང་དུ་སོང་ཡོད་པར་བརྟེན་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་དམག་དཔུང་དང་གོ་མཚོན་ཉུང་འཕྲི་བྱེད་དགོས། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རྒྱུན་དུ་རྙོག་གྲ་ཕྲན་བུ་ཡོང་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན། དམག་དཔུང་དང་གོ་མཚོན་མེད་ན་ཁོང་ཁྲོའི་གཞན་དབང་དུ་སོང་བའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གཏོར་བཤིག་དེ་ཙམ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་སོགས་སྩལ་བས་དགའ་བསུའི་ཐལ་མོ་ཡང་ཡང་བརྡབས། ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ཞིག་ཏུ་ཀེ་ཐོ་ལིག་ (Catholic) ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བླ་ཆེན་དང་བོད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་བཅས་ལྷན་དུ་ཐུགས་སྨོན་དང་རང་རང་ལུགས་ཀྱི་ཞལ་འདོན་གནང༌།

དེ་རྗེས་འཇར་མན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་སུམ་ཅུའི་ནང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་བཙུགས་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་མི་སྣ་དང༌། རིས་མེད་ཆོས་ཚོགས་ཁག་གི་འགོ་ཁྲིད། བོད་མིའི་ཚོགས་པའི་འགོ་དམངས། འཇར་མན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་ཚུང་གི་འགོ་ཁྲིད་རྣམ་པ་བཅས་ལ་མཇལ་འཕྲད་དང༌། དེ་རྗེས་མི་མང་བརྒྱད་སྟོང་བརྒལ་བར་སྙིང་རྗེའི་སྐོར་ལས་འཕྲོས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ། མཇུག་ཏུ་ (Munich) བོད་དོན་ཚོགས་པས་བོད་སྐོར་གྱི་པར་རིས་འགྲེམས་སྟོན་ཞུས་པ་སྒོ་དབྱེ་སྤྱན་ཞིབ་གནང་བ་བཅས་ཁུལ་དེའི་མཛད་འཆར་མཇུག་བསྒྲིལ།

ད་རེས་ཉིན་གསུམ་གྱི་དུས་ཆེན་འདི་འཇར་མན་མ་ཟད་ཡོ་རོབ་ཁུལ་ཡོངས་ལ་ཡེ་ཤུའི་དུས་ཆེན་ཆེ་ཤོས་སུ་བརྩི་གི་ཡོད་པ་ལྟར་མི་གྲངས་ཆིག་འབུམ་སྐོར་འཛོམས་པའི་ནང་ནས་མང་ཆེ་བ་ན་གཞོན་ཡིན་པ་དང༌། གསུང་བཤད་གནང་མཁན་གཅིག་ནི་མཐོ་སློབ་ཀྱི་མཁས་དབང་འོན་ཝ་ཡེ་ཚེ་སད་ཁར་ (Von Watts Shekhar) ཡིན་ཞིང༌། ཁོང་ནི་འཇར་མན་དང་ཡོ་རོབ་ཁུལ་ཡོངས་ལ་ཚན་རིག་མཁས་པའི་མཚན་སྙན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ྋགོང་ས་མཆོག་གདན་ཞུའི་སྙན་སེང་ཐོག་མ་ཞུ་མཁན་ཡང་ཁོང་ཡིན།

ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་ཨོ་སི་ཀྲ་རི་ཡའི་ (Austria) ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་ནས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་ཆེན་ཚོགས་པའི་གོ་སྐབས་དང་བསྟུན་ྋགོང་ས་མཆོག་གཞུང་འབྲེལ་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་བཞིན་རྒྱལ་ས་ཝི་ནར་ (Vienna) ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་གཞུང་འབྲེལ་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས།

དེའི་གོང་དུ་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་རྗེས་ཚོགས་པའི་ཚོགས་ཆེན་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་མཛད་སྒོར་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་གྲགས་ཅན་མི་སྣ་དང་ཚོགས་པ་བཅས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་དང་ལྷན་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་མགྲོན་གཙོར་ཕེབས་རྒྱུ་དང༌། དེ་རྗེས་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཆིག་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་བརྒལ་བའི་འཐུས་མིའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྒྱུའི་མཛད་འཆར་སོགས་ཚེས་ ༡༠ ཉིན་གསལ་བསྒྲགས་འགྲེམས་སྤེལ་ཟིན་པ་དེ་དག་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་ལ་གནོན་ཤུགས་སྤྲད་དེ་ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས།

དེ་འཕྲལ་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་པའི་ངོས་ནས་གནས་ཚུལ་དེར་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཤིང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱ་གྲམ་དམར་པོའི་ཚོགས་པ་སོགས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ལ་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་གིས་གོང་གསལ་གཏན་འབེབས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱ་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་ངེས་ཅན་ཡོད་ཀྱང་ཁོང་ཚོས་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོ་བསྟན་པ་བཅས་མཐར་རྒྱ་མི་ཚོ་ཕུད་པའི་ཚོགས་པ་ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་གྱིས་མཛད་འཆར་ཁག་འགྱུར་བ་བཏང་ན་མི་འགྲིགས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་དོན་ལས་འགུལ་གྱི་ལས་རིམ་ཁག་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ན་མི་འགྲིགས་པའི་གྲོས་ཆོད་བཞག་སྟེ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུའི་གྲ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ལ་ཕུལ་ཞིང༌། གཞུང་འབྲེལ་སྐུ་ཚབ་ཁག་ནས་ཀྱང་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་གནོན་ཤུགས་འོག་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་དང༌། བོད་མིའི་ལས་འགུལ་ཁག་ཚོགས་འདུའི་མཛད་འཆར་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མ་དྲང་བའི་གནས་ཚུལ་རེད་ཅེས་ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ཤུགས་ཆེ་བསྟན་པ་བཅས། སྐབས་དེའི་གནས་ཚུལ་རྒྱལ་ས་ཧྲིལ་པོར་ཁྱབ་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་འདུར་དོ་སྣང་གི་བསམ་བློའི་གཙོ་གནད་དེ་ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། བོད་དོན་ཐོག་བསྒྱུར་ནས་རླངས་འཁོར་ཁ་ལོ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་དེ་སྐོར་གླེང་བ་དང༌། ལྷག་པར་དེ་སྔ་རྒྱུས་མངའ་མེད་པའི་ཨ་ཧཕི་རི་ཀའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོའི་མི་སྣ་ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང༌། བོད་ཅེས་པ་དེ་འཛམ་གླིང་ཐོག་གནད་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག་པས་དེ་སྐོར་ཇི་འདྲ་ཡིན་ཞེས་རྩད་གཅོད་བྱེད་པ་སོགས་རྒྱལ་སྤྱིའི་དོན་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུའི་གྲ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ནས་གོང་གསལ་གནས་ཚུལ་ལ་འགྱུར་བ་མི་གཏོང་ཀ་མེད་བྱུང༌།

འོན་ཀྱང༌། དུས་ཚོད་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་ཚོགས་ཆེན་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོའི་སྐུ་མགྲོན་དུ་ཕེབས་ཐུབ་མེད་ཅིང་དེར་ལངས་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྣམ་འགྱུར་མཚོན་ཆེད་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཐོབ་པ་སྐུ་སྒེར་དང༌། ཚོགས་པའི་སྐུ་ཚབ་གྲགས་ཅན་རྣམས་མཛད་སྒོར་མ་ཕེབས་པར་ཞབས་སྟེགས་སྟོང་པར་ལུས།

ཚེས་ ༡༥ ཉིན་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་འཛམ་གླིང་ལྷན་ཚོགས་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད་པར་ཚོགས་ར་ཡོངས་ནས་དགའ་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐོག་མའི་མཛད་འཆར་ལྟར་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་ཡོངས་ཁྱབ་རང་བཞིན་གྱི་གསུང་བཤད་སྩལ་དོན། ‘ཉེ་ཆར་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཅིག་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཚད་གཞི་དེ་དག་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་འདོད་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ཨེ་ཤ་ཡ་དང༌། འཛམ་གླིང་སྡེ་ཚན་གསུམ་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཁག་ནང་རིག་གཞུང་མི་འདྲ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་སྤྱི་ཚོགས་དང་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་གནས་སྟངས་བཅས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཚད་གཞི་དེ་དག་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་ནང་བཀོད་འདོམས་བྱ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་རྩོད་གླེང་བྱེད་པ་དེར་ངོས་ནས་མོས་མཐུན་བྱེད་ཀྱི་མེད།

ངའི་བསམ་ཚུལ་བྱས་ན། ཨེ་ཤ་ཡའི་མི་རིགས་མང་ཆེ་བས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཚད་གཞི་དེ་ཡོངས་ཁྱབ་གཅིག་གྱུར་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་མི་བྱེད་པའི་འདོད་ཚུལ་དེར་མོས་མཐུན་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། གང་ལགས་ཞེ་ན། རང་དབང་དང་འདྲ་མཉམ། མིའི་ཆེ་མཐོང་བཅས་ཀྱི་རེ་འདོད་བྱེད་པ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལྷན་སྐྱེས་རང་བཞིན་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་དག་འགྲུབ་ཐབས་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཚང་མར་འདྲ་མཉམ་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།

འགྲོ་བ་མིའི་ཐབ་ཐང་ལ་བརྩི་སྲུང་བྱ་རྒྱུ་དང༌། དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་བར་འགལ་ཟླ་ཡོད་པ་ཞིག་མཐོང་གི་མི་འདུག རིག་གཞུང་དང༌། ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྒྱ་ཆེ་ཡོད་པ་འདི་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཚང་མའི་ནང་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ནུས་པ་སྲ་བརྟན་ཡོང་རྒྱུར་ཕན་ནུས་ཆེན་པོ་ཡོང་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

གང་ལགས་ཞེ་ན། ཆོས་ལུགས་དང༌། རིག་གཞུང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་རྒྱ་ཆེ་དེའི་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་ནང་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེད་རྒྱུའི་རྩ་འགངས་ཆེ་བའི་ནང་དོན་ཚུད་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་རིགས་རྒྱུད་རིང་ལུགས་གཞིར་བཟུང་ནས་དབྱེ་འབྱེད་ཕྱོགས་རིས་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། དེ་བཞིན་བུད་མེད་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཞན་པའི་མི་སྡེ་ཚོར་དབྱེ་འབྱེད་ཕྱོགས་རིས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རིགས་མངའ་ཁུལ་འགའ་ཞིག་གི་ནང་ལ་སྔར་སྲོལ་ཡུལ་ལུགས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་སྲིད་ཀྱང༌། ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ཡོད་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཐོག་ལ་གནས་ཚུལ་དེ་དག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་མིའི་སྤྱོད་ཚུལ་དེ་རིགས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་ངེས་པར་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་རེད། དེར་བརྟེན་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་འདྲ་མཉམ་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྩ་དོན་དེ་དག་གལ་ཆེར་ངོས་འཛིན་གྱིས་ལག་ལེན་འགེལ་ཐབས་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་སྩལ།

ཡང་ད་རེས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་འདུ་དེར་ཕེབས་བཞུགས་དང་སྟབས་བསྟུན་ནས་འཇར་མན་གྱི་སྐད་ཡིག་གསར་ཤོག་གི་གསར་འགོད་པ་ཌོས་ནུ་བྷོ་མིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ད་རེས་རྒྱལ་ས་ཝི་ནར་ནང་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་ཞུགས་གནང་རྒྱུར་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱོགས་ནས་འགོག་རྐྱེན་བཟོ་ཐབས་བྱས་པ་དེར་ངོ་རྒོལ་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ད་རེས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་འདུ་དེར་ཐུགས་རེ་ཇི་འདྲ་ཞིག་གནང་གི་ཡོད་ཅེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་རང་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་བསྐྱོད་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ངོ་རྒོལ་དང༌། བར་འཚང་ཐེ་བྱུས་བྱེད་པ། དམའ་འབེབས་བྱེད་པ་སོགས་བྱས་ཏེ་མང་ཚོགས་ནང་འགྲོ་རྒྱུར་འགོག་རྐྱེན་བཟོ་ཐབས་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ནས་ཡུན་རིང་གོམས་འདྲིས་ཡོད་ཅེས་དང༌། དེང་གི་སྐབས་འདིར་ང་ཚོ་ཚང་མས་འཛམ་གླིང་གི་ནང་ལ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང༌། མང་གཙོའི་རང་དབང་བཅས་ལག་ལེན་བྱེད་རྒྱུར་ཡོངས་ཁྱབ་ལས་འགུལ་ནུས་སྟོབས་ལྡན་པ་ཞིག་དངོས་སུ་མཐོང་ཐོས་ཡོང་བཞིན་པ་རེད། ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ད་རེས་རྒྱལ་ས་ཝི་ནར་ཚོགས་འདུ་དེ་ནི་འགྲོ་བ་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་རང་དབང་དང༌། མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུར་ང་ཚོ་ཚང་མས་སོ་སོའི་འོས་འབབ་ཀྱི་ལས་འགན་གསལ་བསྒྲགས་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཤིག་རེད་ཅེས་དང༌། ད་རེས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་དེས་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་སེམས་ཤུགས་དང༌། མ་འོངས་དོན་གནད་ཐད་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་མི་མང་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་དང༌། རང་དབང་ལ་བརྩི་བཀུར་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་འདོན་ཆོག་པ་མ་ཟད། གཞན་གྱི་བཙན་གནོན་དང༌། མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད། དཔལ་འབྱོར་གྱི་བཤུ་གཞོག དྲག་པོའི་བཙན་འཛུལ། དེ་བཞིན་མི་སེར་སྤེལ་བའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་འདྲ་མིན་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་དབང་སྒྱུར་བཅས་ལ་ངོ་རྒོལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་འདི་ནི་རང་བཞིན་དུ་ཡོང་བ་ཞིག་དང༌། འོས་ཤིང་འཚམས་པའི་ལས་ཀ་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་དེའི་ནང་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་འདུར་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ་རྒྱུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐད་གལ་གནད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཡང་མི་མང་དྲགས་པས་ཤོང་མིན་ལ་བརྟེན། ཐོག་མར་ཚོགས་ཁང་དེའི་ནང་ཚོགས་འདུ་གྲ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གི་འཐུས་མི་རྣམས་ལ། ལས་ཀར་དཀའ་ངལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་རུང་དམིགས་ཡུལ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཕྱིན་སེམས་ཤུགས་མ་ཉམས་པར་འབད་བརྩོན་བྱས་ན་འགྲུབ་མི་ཐུབ་པ་མེད་པ་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་ནས་བཀའ་སློབ་སྩལ་བར་ཕེབས་སྐབས་འཐུས་མི་ཚོ་དང་གསར་འགོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཕེབས་བསུའི་འདུ་ལོང་ཕེབས་འཁོར་ནས་བཤོལ་མ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དང༌། ཚོགས་ཁང་སྟེང་ཤོད་ཡོངས་སུ་ཁེངས་པའི་མི་ཚོགས་ནས་སྤྲོ་བ་ཆེན་པོས་གསུང་བཤད་ལ་དགའ་བསུ་ཞུས།

དེ་རྗེས་ཚོགས་ཁང་གི་ཕྱི་རོལ་ཉེ་འཁོར་དུ་ཆེད་མངགས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་ཚོགས་རར་ཕེབས་སྐབས་ཆར་པ་ཆེན་པོ་བབ་མུས་ཀྱང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གསུང་སྟེགས་ཐོག་ཕེབས་པ་དང་དུས་མཉམ་གློ་བུར་དུ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཁྱུག་ཙམ་སྤྲོས་པ་ཚང་མས་ངོ་མཚར་དུ་བརྩིས་ཤིང༌། ཆར་ཞོད་ཀྱི་ངལ་བར་མ་འཛེམས་པར་བཀའ་སློབ་ཉན་མཁན་གཞུང་འབྲེལ་སྐུ་ཚབ་དང༌། ཚོགས་པ་སྒེར་གྱི་སྐུ་ཚབ། གསར་འགོད་པ་སོགས་གནད་ཡོད་མི་སྣ་སུམ་སྟོང་བརྒལ་བས་དགའ་སྣང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོས་ཉན་ཐོག་དགའ་བསུའི་ཐལ་མོ་ཡང་ཡང་བརྡབས།

ཐེངས་འདིར་ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡའི་གཞུང་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་དམིགས་བསལ་ཆེ་བསྟོད་ཆེན་པོ་ཞུས་ཤིང༌། ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་སྲིད་འཛིན་དང༌། ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་སོ་སོས་མཇལ་འཕྲད་ཞུས་ནས་བོད་དོན་སྐོར་གསུང་གླེང་གནང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་དང༌། སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་བཅས་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་གཙོ་བོ་བོད་དོན་གྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནད་དོན་སྐོར་སོགས་བཀའ་སློབ་ཞུས་ཤིང༌། ཕན་ཚུན་དགོངས་འཆར་གསུང་རེས་ལྷུག་པོ་གནང་བ་བཅས་མཛད་འཕྲིན་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས།

ད་ལམ་གོང་གསལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་དང་བསྟུན་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་པའི་ཚོགས་འདུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིག་གནང་བ་དེར་སྔོན་ཚུད་མགྲོན་བརྡ་བྱུང་བ་བཞིན་རང་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་ཏུ་ཕྱི་དྲིལ་བཀའ་བློན་གྱིས་ཚོགས་གཙོ་གནང་བའི་སྐུ་ཚབ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་དང༌། བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་དང༌། བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་བཅས་ཕེབས་ཡོད་ཅིང༌། ཁོང་རྣམ་པས་ཚོགས་འདུ་ཁག་ལ་བཅར་ཏེ་བོད་དོན་གླེང་སློང་གི་འབོད་སྐུལ་དང༌། བོད་ནང་རྒྱ་གཞུང་གིས་གཏོར་བཤིག་དང་མནར་གཅོད་ཇི་ལྟར་བཏང་བའི་པར་རིས་འགྲེམས་སྤེལ། བོད་སྐོར་རྒྱབ་ཤ་དཀར་པོ་ཞེས་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱེད་བཞིན་པའི་དེབ་ཀྱི་ལན་འདེབས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ལམ་ནས་བོད་ཀྱི་བདེན་པ་ར་སྤྲོད་ཅེས་པས་གཙོས་བོད་དོན་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས།

དེ་བཞིན་སུད་སི་ནས་བོད་མི་བརྒྱ་སྐོར་ཆེད་དུ་ཡོང་བ་ཚོས་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་དང༌། སྐུ་གཤེགས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་ཚོར་འདས་མཆོད་བཅས་དམིགས་བསལ་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ། མཇུག་ཏུ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཁང་པ་ཞིག་ནང་གཞན་དང་སྤྱི་མཚུངས་བོད་དོན་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་གཏམ་བཤད་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་གོ་སྒྲིག་བྱས་པར་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ནས་བཀག་འགོག་བྱས་ཀྱང་དུས་ཐོག་ཚོགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ནས་ནང་དོན་སྐད་རིགས་དགུའི་ཐོག་ཐད་བསྒྱུར་གྱིས་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་ངེས་བྱུང་བ། ལྷག་པར་ད་རེས་དེབ་དཀར་གྱི་ལན་འདེབས་ཡིག་ཆར་གཞུང་འབྲེལ་སྐུ་ཚབ་ཚོས་གཙོས་པའི་ཀློག་པ་པོ་ཚོས་གདེང་འཇོག་ཆེན་པོ་གནང་སྟེ་མཇུག་ཏུ་མ་ལྡང་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་བྱུང༌།

ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ཀོ་རི་ཡའི་གྲྭ་པ་ཞིག་གིས་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་བཞིན་ཧང་གྷ་རིར་ (Hungary) ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་སྟེ་ཉིན་གཉིས་བཞུགས་རིང་དེ་གར་ཁོང་གིས་ཡོ་རོབ་ཁུལ་དུ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པའི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་བཞེངས་པར་ཐུགས་སྨོན་ཕྱག་ནས་དང༌། སྐབས་དེར་མངའ་སྡེའི་གཞུང་ནས་ཀྱང་ྋགོང་ས་མཆོག་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པར་རྗེས་དྲན་ཆེད་དེའི་ཉེ་འཁོར་དུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གླིང་ཁ་ཞེས་པ་ཞིག་བསྐྲུན་ཡུལ་ས་ཆ་ཨེ་ཀར་དགུ་ཕུལ་བ་སྟབས་ཅིག་ཏུ་ཕྱག་ནས་བྱིན་འབེབས་བསྐྱངས།

དེ་སྐབས་ཧང་གྷ་རི་སྲིད་གཞུང་གི་སློབ་སྟོན་པ་ཞིག་དང༌། ཅེ་ཀོ་སོ་ལོ་ཝ་ཀི་ཡའི (Czechoslovakia) སྲིད་འཛིན་སྐུ་ཚབ་བཅས་ཆེད་དུ་བཅར་བར་མཇལ་འཕྲད། གཞན་ཡང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་ཁག་དང༌། ཆོས་ཚོགས་ཁག གསར་འགྱུར་ལས་རིགས་སོགས་ལ་མཇལ་འཕྲད་གསུང་གླེང་བཅས་གནང་སྟེ་ཚེས་ ༡༨ ཉིན་སུད་སི་བརྒྱུད་ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ཁེ་ཎ་ཌའི་ (Canada) གྲོང་ཁྱེར་མོན་ཁི་ཌོན་ (Moncton) དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་དེ་གར་རྒྱལ་ས་ནས་མཇལ་བཅར་དུ་ཕེབས་པའི་ཁེ་ན་ཌའི་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་བོད་དོན་སྐོར་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་རིང་བཀའ་བསྡུར་ལྷུག་པོ་གནང༌། ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་ནས་གསར་འགོད་པར་གསུངས་དོན། བོད་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་གནད་དོན་འདི་བོད་དང་རྒྱ་ནག་བར་གྲོས་མོལ་བྱས་ཏེ་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་རེད། ང་ཚོ་གཞུང་ནས་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་དང༌། བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གནད་དོན་སྐོར་ལ་ད་ཕན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུས་ཡོད་ལ་ད་དུང་ཡང་མུ་མཐུད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ད་རེས་ཝི་ནར་ཐོན་པའི་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་དེར་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་སྲིད་གཞུང་གིས་ངེས་པར་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་ལོན་པ་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསུངས།

དེ་རྗེས་རྒྱ་ནག་གི་སློབ་ཕྲུག་ལྔ་བརྒྱ་བརྒལ་བར་མཇལ་འཕྲད་བཀའ་སློབ་སྩལ་བས་ཁོང་ཚོར་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་པ་དང༌། མཇུག་ཏུ་ཚོགས་འདུ་གྲ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གི་འགོ་ཁྲིད་རྒྱ་མི་བཅུ་སྐོར་ལ་ཟུར་མཇལ་སྐབས་ཁོང་ཚོས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ལ་ཚད་མེད་པའི་བརྩི་བཀུར་དང་བོད་མི་མང་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་སྒོ་ནས་འདས་པའི་གནས་ཚུལ་སྐོར་དགོངས་སེལ་ཞུས།

ཡང་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་དྲུག་ཐུན་མོང་ཐོག་འགྲོ་བ་མིའི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། ཁོར་ཡུག་གི་གནོད་འཚེ་སེལ་ཐབས་ཞེས་པའི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བཀའ་སློབ་སྔ་རྗེས་གཉིས་སྩལ་བ་སོ་སོར་མི་གྲངས་ཉིས་སྟོང་བརྒལ་བ་བཅར་འཛོམས་བྱུང༌། དེ་རྗེས་མཐོ་སློབ་ཐུན་མོང་གི་གསོལ་སྟོན་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་པའི་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས། གསར་འགོད་པར་མཇལ་འཕྲད་གསུང་གླེང༌།

གཞན་ཡང་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་གྱི་ཆོས་པ་ཁག་དང་ལྷན་དུ་ཐུགས་སྨོན་ཞལ་འདོན་དང་བཀའ་སློབ། ཨ་རི་ནས་དེ་གར་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་པའི་ཇིའུའི་བླ་མ་མི་བདུན་བརྒྱ་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ། གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་པ་དང༌། རོགས་ཚོགས་སོགས་ཚོགས་པ་ཁག་ཉི་ཤུའི་སྐུ་ཚབ་ལ་མཇལ་འཕྲད། ཁེ་ན་ཌ་ཁུལ་ཡོད་པའི་བི་ཏི་ནམ་ (Vietnam) མི་རིགས་ཉིས་སྟོང་བརྒལ་བ་ཆེད་མངགས་གུས་བསུ་ཞུ་ཆེད་འཛོམས་པ་རྣམས་ལ་མཇལ་འཕྲད་འཚམས་འདྲི། མི་མང་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་ཆོས་འབྲེལ་དང་རང་རིགས་མང་ཚོགས་ལ་མཇལ་ཁ། མཇུག་ཏུ་མངའ་སྡེའི་བློན་ཆེན་མཇལ་འཕྲད་བཅས་མཛད་དེ་ཚེས་ ༢༥ ཉིན་གྲོང་ཁྱེར་ཝན་ཁུ་བར་ (Vancouver) དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་མི་མང་བཞི་སྟོང་ལྷག་ཙམ་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བསམ་ཚུལ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོང་བ་དེ་སྤྱི་ཚོགས་དུམ་བུར་འགྲོ་བའི་འགལ་རྐྱེན་ལ་མི་འགྲོ་བར་སྤྱི་ཚོགས་ཆིག་སྒྲིལ་དུ་གནས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ལ་འགྲོ་བའི་ཐབས་ལམ་འཚོལ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ལས་ཀ་བྱེད་བདེ་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུའི་བཀའ་སློབ་དང༌། ཡང་མི་གྲངས་གོང་མཚུངས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་ཐོག་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ་བཅས་སྩལ་བར་ཡིད་མོས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཞུས།

དེ་ནས་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་སེ་ཨ་ཌར་ (Seattle) ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་དང༌། མི་མང་དོ་སྣང་ཅན་བཅས་ལ་གསུང་བཤད། ཕྱི་ནང་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་སོགས་ཆོས་འབྲེལ། ས་སྐྱ་ཕུན་ཚོགས་ཕོ་བྲང་བདག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་དགོན་གནས་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་གསར་བཞེངས་མཛད་པར་ཐུགས་སྨོན་རབ་གནས་དང༌། ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་འགན་བཞེས་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ། དེ་བཞིན་ཆོས་ལུགས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཆོས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་ཐུགས་སྨོན་དང་གསུང་བཤད་གནང་སྒོ་བཅས་ལེགས་པར་ཟིན་ཏེ་ཚེས་ ༡༩ ཉིན་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལྡི་ལི་བརྒྱུད་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་གནས་ཆུང་གྲྭ་ཚང་དང༌། བོད་ཁྱིམ། བཞུགས་སྒར་མི་མང༌། སྟོད་སྐྱིད་བཅས་ནས་ཕེབས་སྒོ་ཆེད་བསྒྲོན་དང༌། སེར་སྐྱ་མི་མང་གི་སེར་སྦྲེངས་སྤོས་མེ་སོགས་མཆོད་རྫས་ཐོགས་པའི་གུས་བསྟར། གཞུང་ཞབས་དྲུང་ཆེ་ཡན་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་བསུར་བཅར་ཏེ་ཉིན་གུང་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ ཐོག་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

ནུབ་ཕྱོགས་ཚང་ཚིང་གཡུ་ལོ་རྒྱས་པའི་ཚལ།།

མགོན་གང་དཔྱིད་དཔལ་ཕོ་ཉའི་དབྱངས་གཅིག་གིས།།

ཀུན་དགའི་དཔལ་དུ་བསྒྱུར་བའི་ངོ་མཚར་གཏམ།།

སྲིད་པའི་གངས་རྒན་དག་གིས་ད་དུང་རུམ།།

ཨེ་མ་ལུགས་གཉིས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་སྟེ།།

ཀུན་སྙོམས་ཐུགས་མཚོ་བསྲུབས་ལས་སྐྱེས་པའི་སྙིང༌།།

བྱམས་བརྩེའི་ཟེགས་མ་བཀྱེས་པའི་བསིལ་མངར་ལ།།

རོལ་བར་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ཀྱང་རྩོད་ལ་ཤོར།།

ད་དུང་ཆོས་ཀུན་ཡིན་ལུགས་གསལ་བའི་ངག།

དབྱངས་ཅན་དགྱེས་པའི་གདངས་སུ་འདྲ་བྱས་ཏེ།།

སྣ་ཚོགས་མོས་ཁམས་རྒྱ་མཚོར་རོ་གཅིག་ཏུ།།

བསྐྱིལ་བའི་མཛད་བཟང་འཇགས་མེད་མཁའ་ལ་འཕྱོ།།

སྔར་མེད་ལྷུན་པོ་སྟོང་གི་བརྗིད་བག་ཅན།།

ཀུན་ཁྱབ་ཁུར་པོ་ཕྲག་པ་ཡ་གཅིག་གིས།།

འདེགས་པའི་ངོ་མཚར་གཏམ་གྱི་བྱུང་བས་ནི།།

འཆི་མེད་གྲོང་ཡང་ཟ་ལ་དོགས་པས་ངལ།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། འབྲི་གུང་དགོན་སྒོ་དབྱེ་དང་འབྲས་སྤུངས་ཆོས་སྒར་སོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར། བཞུགས་སྒར་གྱི་མཛད་པ་ཐོར་བུ་ཁག་གཅིག་དང་སྔ་རྗེས་སུ་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་དགུ་ནང་ཕེབས་བཞུད། དགུང་གསར་དང་གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་དང་ཞོ་སྟོན་སྲུང་བརྩིའི་དུས་སྟོན། རང་གཞུང་ལས་བྱེད་ཆེ་ཕྲ་ཡོངས་ལ་གལ་ཆེའི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་རེ་བདུན་པའོ།། །།

རླབས་འཕྲེང་རེ་བརྒྱད་པ།

གཞུང་ཞབས་ཆེ་ཕྲ་ཡོངས་ལ་ལྷག་བསམ་སྐུལ་སློང་གི་བཀའ་སློབ་དང་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཕེབས་བཞུད། སྔ་རྗེས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་དྲུག་ནང་ཆིབས་བསྒྱུར། བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་སླད་ཐུབ་པའི་སྣང་བརྙན་གསར་བཞེངས། འཕྲོད་བསྟེན་བསྐྱར་ཞིབ་པ་སོགས་ཁག་གཅིག་ལ་བཀའ་སློབ། བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་མཛད་སྒོ་དང་རྒྱ་གར་བ་འབུམ་ཕྲག་བརྒལ་བར་ལམ་སྟོན། རྒྱུད་སྨད་དུ་ཆོས་འབྲེལ་བསྐྱངས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

ལྷག་བསམ་སྐུལ་སློང་གི་བཀའ་སློབ་དང་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་ནང་ཕེབས་བཞུད་སོགས།

༡༽གཞུང་ཞབས་ཆེ་ཕྲ་ཡོངས་དང་རྒྱུན་བཞུགས་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་དང༌། ས་གནས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་སོགས་ལ་སྩལ་བའི་ལྷག་བསམ་སྐུལ་སློང་གི་བཀའ་སློབ།

རང་གཞུང་བཀའ་ཤག་ནས་བར་ལམ་རང་རེའི་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ལམ་སྲོལ་འགྱུར་བ་བྱུང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་དེ་སྔའི་ལོ་འཁོར་ལས་བསྡོམས་ཀྱི་སྲི་ཞུའི་ཚོགས་ཆེན་ཡང་མེད་པར་གྱུར་ནས་དབུས་དང་ཕྱོགས་མཐའི་ལས་བྱེད་གང་མང་མཉམ་འཛོམས་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྒྱུ་ཉུང་དུ་སོང་བར་བརྟེན་གནད་དོན་འདི་དག་བཀའ་ཤག་ནས་ཆབ་སྲིད་བསམ་བློའི་ལས་དོན་གལ་ཆེ་ཞིག་ལ་མཐོང་སྟེ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་སྙན་སེང་ཞུས་པ་བཞིན་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་ཕྱེད་ཡོལ་ཆུ་ཚོད་ ༢ ཐོག་གངས་སྐྱིད་ཚོགས་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བཞུགས་སྒར་དུ་ཡོད་མུས་ཀྱི་བཀའ་བློན་ལས་ཟུར་རྣམ་པ་དང༌། སྤྱི་འཐུས། ཕྱི་རྒྱལ་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁག དྲུང་ཆེ་ཆུང་གིས་དབུས་ལས་བྱེད་ཆེ་ཕྲ། བཞུགས་སྒར་ས་གནས་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི། སྡེ་ཚན་ཁག་གི་འགན་འཛིན་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༣༥༠ སྐོར་ལ་ལྷག་བསམ་སྐུལ་སློང་གི་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘ཁ་སང་བཀའ་ཤག་ནས། ངས་སྐད་ཆ་ཞིག་བཤད་ན་གསུང་གི་འདུག སྔོན་མ་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ནང་ལ་ང་རང་ཚོའི་མི་མང་ལྟ་ཅི་སྨོས། ལས་བྱེད་པ་ཚོ་ཡང་བོད་ནས་ཚུར་འབྱོར་མ་ཐག་འཛམ་གླིང་ཕྱིའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་མཁན་ཉུང་ཉུང་ཡིན་པའི་སྐབས་ལ་ངས་བོད་མིའི་སྡོད་སྒར་ཁག་ལ་ཕར་ཚུར་ཡང་ཡང་ཕྱིན། དེ་བཞིན་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་པའི་ཐོག་ལ་ཡང་ཐུག་འཕྲད་དང༌། སྐད་ཆ་ཡང་ཡང་བཤད་པ་རེད། དེའི་དུས་ལྟོས་ས་ལྟོས་འཇོག་གི་ཕྲན་བུའི་མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཆེ་བ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་དེས་ཕན་ཐོགས་ཕྲན་བུ་བྱུང་ཡོད་ཤས་ཆེ། དེ་ནས་ད་བར་ལོ་མང་པོ་ཕྱིན་ཏེ་གང་ལྟར་མི་ཐོག་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་རྣམས་ཆེ་ཆུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཤེས་ཡོན་སྦྱོང་བརྡར་བྱས་པའི་གཞི་རྩ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། དེའི་ཐོག་ལ་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དོ་སྣང་མ་བྱས་ན་མ་གཏོགས། འཛམ་བུ་གླིང་སྒང་གི་གནས་ཚུལ་གང་ལ་ཡང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ས་ཡོད་པ་དང༌། དོ་སྣང་བྱེད་ས་ཡོད་པ། བྱེད་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་བཅས་བྱུང་ཡོད་པས་ད་ཆ་གང་ཅིའི་གནས་ཚུལ་མ་རྟོགས་པ་དང༌། མ་ཤེས་པའི་དུས་ཚོད་ཡོལ་ཟིན་པ་ལྟ་བུ་རེད། ད་ཆ་ཐུག་ས་གང་ལ་ཐུག་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་ལྷག་བསམ་དང༌། འབད་བརྩོན་བསྐྱེད་མ་བསྐྱེད་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། ལག་ལེན་བྱེད་སྟངས་མ་ཤེས་པ་དང༌། འཐོམ་མ་སངས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོལ་ཚར་བར་བརྟེན་ངས་སྐུལ་ལྕག་བྱེད་རྒྱུ་ཙམ་མ་གཏོགས། དེ་ལས་ལྷག་པའི་གསལ་བཤད་དང༌། ངོ་སྤྲོད། དམིགས་བསལ་ལམ་སྟོན་གསར་པ་བྱེད་དགོས་དོན་གང་ཡང་མི་འདུག བྱས་དང་མ་བྱས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཁག་ཁག་རེད་མ་གཏོགས། ཚང་མས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ལྷག་བསམ་ཟེར་བ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ལྷག་བསམ་ཡོད་ན་ལས་དོན་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་ལྷག་བསམ་གྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་བྱས་ན་ལས་ཀ་དེ་ལ་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་མངོན་མི་ཐུབ། འཕྲལ་སེལ་སོ་སོའི་མིང་གི་དོན་དག་དང༌། ང་རང་གི་ལྟོ་གོས་ཀྱི་དོན་དག་ཡིན་བསམ་པའི་ལས་ཀ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ད་ལྟ་ལས་ཀ་བྱེད་ས་འདི་ལས་ལྷག་པའི་དངུལ་མང་ཙམ་བྱུང་ན་བསམ་པའི་འདོད་རྔམ་དང༌། ཡང་ན་ཐོབ་གོ་སའི་དོན་དག་དང༌། གང་ལྟར་ཕོགས་ཟས་པའི་རྗེས་ལས་ཀ་ཞིག་མ་བྱས་ན་མི་འགྲིགས་ཀྱང༌། ཞོགས་པ་ལས་འགོ་ཚུགས་དུས་སྐར་མ་ལྔ་ལས་མ་བྱུང་ཡང་ཕྱི་ཙམ་བསྡད། དེ་རྗེས་རིམ་པས་སྐར་མ་བཅུ་གྲངས། གང་འཚམས་ནས་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་དུས་འགྱངས་ཕྱིན་པར་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་གཞུང་ཡོང་གི་མེད། ཁོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ཁྲལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མ་གཏོགས་ལྷག་བསམ་གྱི་རྒྱབ་མ་འཁྱོགས་པ་རེད། ལྷག་བསམ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ལས་ཀར་དཀའ་ངལ་ཕལ་ཆེར་ཡོང་གི་མ་རེད། ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ལས་དོན་འདི་ངའི་ཚོགས་གསོག་སྒྲིབ་སྦྱོང་ཡིན་སྙམ་པའི་བསམ་བློ་ཞིག་འཁོར་ཐུབ་ཀྱི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྒྲིག་གཞིའི་གནས་ཚུལ་ལམ་དང་ལུགས་སྲོལ་ལྟ་བུར་བཟུང༌། དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་འདི་བྱས་ན་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་དེ། སྒྲིག་གཞི་དང་མཐུན་གྱི་མི་འདུག་ཟེར་ནས་ལག་པ་འཕྱིས་ཏེ་ལས་དོན་འཐུས་ཤོར་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། ངས་རྟག་པར་དྲན་གྱི་ཡོད། སྒྲིག་གཞི་མིས་བཟོས་པ་རེད། སྒྲིག་གཞི་བཟོ་དོན་ནི་ལས་དོན་ཚགས་སུ་ཚུད་ཐབས་ཐོག་ལ་བཟོས་པ་རེད། གལ་ཏེ་ལས་དོན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་སྒྲིག་གཞི་དང་མ་མཐུན་པའི་ཐབས་ཤེས་བྱས་ཏེ་འགྲུབ་ཀྱི་ཡོད་ན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་རེད་བསམ་དྲན་གྱི་འདུག རྗེས་སུ་གནས་ཚུལ་དེ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་བསྟུན་ནས་ལག་ལེན་བཀལ་བ་ཡིན། སྒྲིག་གཞི་དང་འགལ་གྱི་འདུག་ཀྱང༌། གནས་ཚུལ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་རྗེས་སུ་སྤྱི་འཐུས་ལ་ཡིན་ཡང་རུང༌། འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་གང་ཡིན་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་ལ་དགོས་རྒྱུ་ཡང་རེད། སྒྲིག་གཞིས་ལག་པ་བསྡམས་པ་ལྟ་བུ་མིན་པ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་མིན་ནམ་སྙམ། སྒྲིག་གཞིར་བརྟེན་ནས་ལས་དོན་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ཛ་དྲག་གི་གོ་སྐབས་འཕྲོ་བརླག་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཕངས་པོ་རེད།’’17jམཆན། ཅེས་སོགས་འཕྲལ་ཕུགས་དགེ་བའི་བླང་དོར་ལམ་སྟོན་མཛད།

ཚེས་ ༢༨ ཉིན་སྔ་དྲོ་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་ལྟར་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཐོག་མར་རྒྱ་དམར་ནག་གཉིས་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཕྱོགས་དང༌། སྤྱིར་འཛམ་གླིང་དང་ཡང་སྒོས་རྒྱ་ནག་ནང་གནས་ཚུལ་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་སྟངས། ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་སྐོར། བོད་དུ་གཉེན་འཕྲད་འགྲོ་མཁན་རིགས་ནས་བོད་དོན་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གསལ་བཤད་ཐུབ་པ་དགོས་ལུགས། ཕོ་བྲང་དུ་བཞུགས་པའི་སྐབས་དང་འཁེལ་སྟབས་ཁྱུག་ཙམ་ཕེབས་ཐུབ་ན་སྙམ་པ་དང༌། ཚོགས་འདུའི་འགོ་འཛུགས་སར་གཞུང་འབྲེལ་གནང་སྟེ་ཕེབས་རྒྱུར་ཐུགས་འདོད་མེད་ལ་དགོས་པ་ཡང་མེད་ལུགས། ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ནས་ཉིན་གཉིས་པ་གསུམ་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་ཕེབས་ན་ཞེས་བཀའ་མོལ་བྱུང་དོན། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བར་ལམ་གྱི་གནས་ཚུལ་རོབ་ཙམ་ཞིག་གསུངས་རྗེས་དུས་ཡུན་སྐར་མ་ ༣༠།༤༠ ཙམ་བསྡད་ནས་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པའི་གོ་བསྡུར་བྱེད་སྟངས་གཟིགས་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པས་ཁྱུག་ཙམ་བསྡད་ན་བསམ་པ་བྱུང་ལུགས།

ད་ལྟ་སྤྱི་འཐུས་རྣམས་ཀྱིས་གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུའི་དོན་ཚན་གང་འདྲ་ཞིག་འཁེལ་ཡོད་མེད་ཅེས་བཀའ་རྩད་དང༌། ད་ལྟ་བར་དུ་སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་ནང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བཞིན་པ་དེ་ནི་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞིང༌། བཙན་དབང་ཞེས་པ་འདི་མིའི་རང་གཤིས་ལ་རན་གྱི་མེད་པར་བརྟེན། རིམ་པས་རིམ་པས་དུས་ཡུན་སོང་རྗེས་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ལ་བདེན་མཐའ་གསལ་རྒྱུ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་སྟབས་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་འགྱུར་བ་ཧ་ལས་པ་ཞིག་ཕྱིན་པ་དང༌། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཡང་འཛམ་གླིང་ཐོག་དོ་སྣང་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཏེ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་བཟང་པོའི་ཕྱོགས་ལ་སྨིན་བཞིན་ཡོད་ལུགས་སོགས་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཕེབས་གསལ། ‘‘ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་བྱས་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་ལྷག་ཙམ་ཕྱིན་པ་རེད། དེའི་རིང་ལ་ཕྲུ་གུ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུས་མཚོན། ལས་འགུལ་མང་པོ་ཞིག་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་པའི་དོན་དུ་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་མ་ཐག་པ་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ཡོད། དམིགས་ཡུལ་དེ་བཟུང་ནས་ལག་ལེན་འགེལ་སྐབས་ལས་ཀ་གསར་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་གིན་གཏོང་གིན་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་རེད།

བར་ལམ་བཅའ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ་མང་གཙོའི་ལག་ལེན་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་རེད། བར་ལམ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུའི་རིམ་པ་གསར་པ་ཆགས་ནས་དུས་ཡུན་གང་འཚམས་ཕྱིན་པ་དེའི་རིང་ལ་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་གནང་བ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ང་གཞིས་ཆགས་ཁག་ལ་འགྲོ་དུས་བཅའ་ཁྲིམས་སྐོར་ལ་ཕྲན་བུ་ཕྲན་བུ་བཤད་པ་ཡིན། བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད་ནང་ལའང་གྲོས་ཚོགས་དང་གྲོས་ཚོགས་ཞེས་ཡང་ཡང་ཐོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོའི་གཞུང་འཛིན་ལས་བྱེད་ཚོའི་ཐོག་ནས་རལ་གྲི་གནམ་གཡུག་ལྟ་བུ་བྱས་ཏེ། ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར། གང་ལྟར་སྤུས་ཀ་དག་ལོད་ལ་མ་ལྟོས་པར་མང་ཚོགས་ནང་ནས་འོས་བསྡུ་བྱས་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་བསྟུན་དགོས་པ་དང༌། དེའི་དབང་ཚད་འོག་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་པ་འདི་ནི་མང་གཙོའི་ངོ་བོ་ཤུགས་ཆེར་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པའི་རྟགས་མཚན་ཡག་པོ་རེད་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག

ང་སྔོན་མ་ཆུང་ཆུང་སྐབས་ནས་གཞན་ལ་སྐད་ཆ་འདྲི་རྒྱུའི་གོམས་གཤིས་ཤིག་ཡོད། འབྲེལ་ཡོད་ཚོར་གོ་བསྡུར་བྱ་རྒྱུ་སྨོས་མེད་ཐོག ངས་ངོ་ཤེས་པའི་སྤྱིར་བཏང་གི་མི་གད་པ་ཚུན་ཆད་ལ་ངས་བསམ་འཆར་དེ་འདྲ་དྲིས་པ་ཡིན། དེ་སྔོན་ཡིན་ན་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ལ་གོ་བསྡུར་བྱས་ནས་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་བྱས་ན་མ་འགྲིགས་པ་མེད་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་རེད།

ཡིན་ན་ཡང༌། བར་ལམ་ང་ཚོ་བཅའ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་ཟིན་པའི་རྗེས་ལ། ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུའི་རིགས་བཅའ་ཁྲིམས་དང་མཐུན་གྱི་ཡོད་མེད་བསམ་པའི་བསམ་བློ་གཉིས་པ་ཞིག་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་ནི་ཡར་རྒྱས་རེད་བསམ་པ་དྲན་གྱི་ཡོད། མ་འོངས་པར་མང་གཙོའི་ལག་ལེན་ཆ་ཚང་ཡོང་བ་ལ་ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དཔེར་ན། བོད་ནང་འོས་བསྡུ་བྱ་རྒྱུ་སོགས་ཕལ་ཆེར་དུས་ཚོད་གང་འཚམས་འགོར་སྲིད་ཀྱི་རེད།

དེ་སྔ་རྒྱ་མིས་དབང་སྒྱུར་མ་བྱས་གོང་ང་ཚོར་དེ་འདྲའི་ཉམས་མྱོང་མེད་པ་དང༌། རྒྱ་མིས་དབང་སྒྱུར་བྱས་རྗེས་དམར་པོའི་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་འོག་ཕྱིན་ནས་ཡང་དག་པའི་མང་གཙོའི་གོ་སྐབས་མེད་པ་དང༌། ཞེད་སྣང་ཁོ་ནའི་འོག་རྒྱ་མིའི་མཆུ་ཏོ་འགུལ་བསྐྱོད་བྱེད་སྟངས་ལ་བལྟས་ནས་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུ་ལས། གཏམ་བརྗོད་རང་དབང་རྩ་བ་ནས་མེད་པར་བརྟེན། མ་འོངས་པར་བོད་ནང་ལག་ལེན་འགེལ་སྐབས་དཀའ་ངལ་འཕྲད་རྒྱུ་དང༌། ཉམས་མྱོང་རིམ་པས་གསོག་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་རེད།

ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོ་རང་དབང་གི་ལུང་པར་ལོ་སོ་བཞི་ཙམ་གྱི་རིང་གཏམ་བརྗོད་རང་དབང་ལ་ལོངས་སྤྱད་ནས་བསྡད་པ་དང༌། གཉིས་ནས་འཛམ་གླིང་ནང་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་རྣམས་མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང༌། དངོས་སུ་ལག་ལེན་བཀལ་ནས་ཉམས་མྱོང་གང་འཚམས་བསགས་ཡོད། མ་འོངས་པར་བོད་ལ་རང་དབང་ཤར་བའི་མཚམས་ལ་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་འདིས་དབང་ཆ་འཛིན་རྒྱུ་ཡིན་ཟེར་གྱི་མེད་ཀྱང༌། ང་ཚོས་ཉམས་མྱོང་བསགས་པ་རྣམས་བོད་ནང་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུ་གནད་འགག་ཆེན་པོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ད་ལྟ་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བའི་འཕྲལ་སེལ་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡིན་ནའང༌། མ་འོངས་པར་བོད་ནང་དེང་རབས་དང་མཐུན་པའི་མང་གཙོའི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་ཐོག་ང་ཚོས་ཉམས་མྱོང་བསགས་པ་རྣམས་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ང་ཚོའི་ལས་འགན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་རྟག་ཏུ་དྲན་གྱི་ཡོད།

སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་དམ་འབུལ་བྱེད་སྐབས་ག་དུས་ཡིན་ནའང༌། སྤྱི་འཐུས་རང་ཉིད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་གང་ནས་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་སོ་སོ་སྤྱི་འཐུས་ནང་སླེབས་པའི་རྗེས་ལ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ། མདོར་ན་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་སྤྱི་མི་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་དམ་བཅའ་བཞག་པ་ལྟར། སྤྱི་མི་དངོས་འབྲེལ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་རྒྱུན་དུ་ཞུ་ཡི་ཡོད།

ལྷག་བསམ་ལ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་མང་པོ་ཡོད། ལྷག་བསམ་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས་རྒྱབ་མ་འཁྱོགས་པའི་སྐབས་ལ་ལྷག་བསམ་སྤུ་སུད་དོག་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། སྐབས་རེ་ལྷག་བསམ་སྤུ་སུད་དོག་དྲགས་ཏེ། སྤྱི་མི་སྤྱི་མིའི་གདན་ཐོག་སྡོད་མི་ཐུབ་པ་ཡོང་མི་སྲིད་པ་མ་རེད། དེ་སྔ་ནས་དེ་འདྲ་བྱུང་ཡོད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ལ་ཕྱི་ནས་མཐོང་ཚུལ་ཡོང་སྲིད་པ་དང༌། ལྷག་སྲིད་པ་ཡིན་པས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

སྔོན་མ་ནས་རྟག་ཏུ་ཞུ་ཡི་ཡོད་ལ། ད་རེས་ཀྱང་ཞུས་ན་བསམ་པ་དྲན་སོང༌། ཆོས་ལུགས་ཡིན་ཡང་རུང༌། ཆོལ་ཁ་ཡིན་ཡང་རུང༌། སོ་སོའི་འབྱུང་ཁུངས་གང་ནས་ཡིན་རུང་སྤྱི་འཐུས་ནང་སླེབས་ཚར་བའི་རྗེས་ལ་ཆེ་ས་ནས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་བ་ལས། ཆུང་སར་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་རྗེས་སུ་བྱབ་ཆུང་ཆགས་ན་ཡག་པོ་མེད། དེ་གལ་ཆེན་པོ་མཐོང་གི་འདུག’’ ཅེས་མཛུབ་མོས་རི་སྟོན་གྱི་ཚུལ་དུ་ལམ་སྟོན་གསལ་གསལ་མཛད་རྗེས་གྲོས་ཚོགས་ནང་བགྲོ་གླེང་བྱེད་མུས་ལ་ཐུགས་ཞིབ་བསྐྱངས་ཏེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཞབས་བཀོད།

༢༽རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད་འཕྲིན།

༡༩༩༣ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༩ ཉིན་སྔ་དྲོ་བཞུགས་སྒར་ནས་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་འཇའ་མུ་བརྒྱུད་ལྡི་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཤིང༌། ཕྱི་དྲོ་སབ་རུ་ཧའོ་སི་ཚོགས་ཁང་ (Sapru House) དུ་ས་རྡར་ཅ་རན་སིང་འཇོ་ཤི་ (Sadar Charan Singh Joshi) ནས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བའི་ཞི་བདེ་དང༌། འཛུགས་སྐྲུན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་རྒྱ་གར་གྱི་ལྷན་ཚོགས་སུ་གདན་ཞུས་བཞིན་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་ཟུར་པ་ཅན་རྡར་ཤེ་ཀར་ (Chandra Shekhar) སོགས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་དང་དོན་གཉེར་ཅན་མི་གྲངས་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་འདུས་པའི་སར་གོང་གསལ་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཏིན་མུར་ཏིའི་ (Teen Murti) ཚོགས་ཁང་དུ་རྒྱ་གར་བློན་ཆེན་ཟུར་པ་དང་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ། དམག་དཔོན་ཟུར་པ། གསར་འགོད་པ་སོགས་གནད་ཡོད་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་བཞི་བཅུ་སྐོར་དང་ལྷན་དུ་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་འཕོ་འགྱུར་གྱིས་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཞི་བདེ་དང༌། སྲུང་སྐྱོབ་ཐོག་ཤུགས་རྐྱེན་ཇི་ཡོང་སྐོར་གྱི་བགྲོ་གླེང་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཞབས་འཁོད་གསུང་བཤད་གནང༌།

དེ་ཉིན་དགོང་དྲོ་སྐུ་ཞབས་ནི་རྗ་ལིང་གྷ་པ་ (Nijalingappa) ནས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བའི་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ཆེ་བསྟོད་དགའ་བསུ་ཞུ་བའི་མཛད་སྒོར་ཞབས་བཀོད་དང་སྦྲགས་གལ་ཆེའི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་གནང་ཞིང་ཆེ་བསྟོད་དགའ་བསུའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་གནད་ཡོད་འཐུས་མི་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ཕེབས་ཡོད་པ་མ་ཟད་འཐུས་མི་ཚོས་འཕགས་བོད་ཀྱི་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དང༌། མ་འོངས་པའི་འབྲེལ་ལམ་གལ་ཆེའི་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་གདེང་འཇོག་ཆེན་པོ་གནང་བ་དང༌། བོད་ཀྱི་རང་དབང་ནི་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང༌། ལྷག་པར་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་ཞི་བདེ་བཅས་པར་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་བརྟེན། བོད་ནང་ཞི་བདེ་དང༌། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་དབང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བཅས་ངེས་པར་དུ་དགོས་པ་མ་ཟད། དེར་རྒྱ་གར་མི་མང་དང༌། རྒྱ་གར་སྲིད་གཞུང་ནས་དོ་སྣང་དང་སེམས་ཁུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བཅས་ངེས་པར་གནང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་གནང་བ་དང༌། ཁོང་རྣམ་པས་ཀྱང་བོད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་གནང་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་གསུང་བཤད་ཤུགས་ཆེ་གནང༌། ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ད་དུང་སྲིད་བློན་ཟུར་པ་ཅན་རྡར་ཤེ་ཀར་དང༌། ར་སྦི་ར་ཡེ། (Rabi Ray) ཕྱོགས་འགལ་ཚོགས་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་སྦ་ཇི་སྤ་ཡེ་ (Vajpayee) སོགས་རྒྱ་གར་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་གལ་ཆེ་ཚང་མའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཕེབས་ཡོད་པ་དང་གསུང་བཤད་ཀྱང་ཤུགས་ཆེ་གནང༌།

ཚེས་ ༡༡ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཨ་ཤོ་ཀ་མགྲོན་ཁང་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་གསར་ཤོག་ཆེ་ཁག་གི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་རྣམས་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་འཕགས་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་དང༌། བོད་ཀྱི་ཞི་བདེའི་ཕན་ནུསཋ བར་ལམ་བོད་རྒྱ་གཉིས་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་སྐོར་གྱི་གནས་སྟངས་བཅས་ངོ་སྤྲོད་གསལ་བཤད་དང་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཁག་གི་དྲི་བར་བཀའ་ལན་སྩལ།

ཕྱི་དྲོ་མ་སྦལ་ལང་གྷ་ (Mabhal Langa) ཚོགས་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་རྒྱ་གར་ནང་སྲིད་བློན་ཆེན་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་སྦོ་ཌ་སིང་ (Buta Singh) ནས་ཚོགས་འདུའི་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བའི་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་བདུན་གྱི་དབུ་ཁྲིད་དང་ལྷན་ཐུགས་སྨོན་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་མཛད་སྒོར་ལྷན་བཞུགས་དང་དེར་འདུ་འཛོམས་བྱུང་བའི་མང་ཚོགས་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཞིང་གསུང་བཤད་གནང་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཁག་དང་ཁ་ཆེའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི། ཡུ་གྷན་ཌི་ (Uganda) ལྡི་ལིར་བཅའ་སྡོད་གཞུང་ཚབ་བཅས་ཡོད་ཅིང༌། ཁོང་རྣམ་དང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་གསུང་བཤད་ཤིན་ཏུ་ཤུགས་ཆེ་གནང༌།

དེ་ཡང་ཚེས་ ༡༠ ཉིན་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཚོར་བོད་ནང་རྒྱ་རིགས་ཁྱོན་ཆེ་གནས་སྤོས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དེས་བོད་མིའི་རིག་གཞུང་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཅས་རྩ་མེད་གཏོང་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། ཛ་དྲག་གི་དཀའ་ངལ་དེ་སྐྱོབ་ཐབས་སུ་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནས་འདས་པའི་ལོ་ ༡༤ རིང་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་ཞི་མོལ་གནང་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་གནང་བཞིན་ཡོད་ཅེས་དང༌། ཡང་ད་ལྟ་ང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་སྐོར་ལ་རོབ་བསྡུས་ཤིག་ཞུས་པ་ཡིན། དེར་ཕལ་ཆེར་ཚང་མས་ཐུགས་སྣང་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། བོད་ནང་གཏོར་བཤིག་ཕྱིན་པ་དང༌། དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་སྐོར་དེ་དམིགས་བསལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་མང་པོ་བྱ་དགོས་ཡ་མི་འདུག

གང་ལྟར་བོད་མི་རིགས་ནི། རིག་གཞུང་དང་ཆབས་ཅིག་རྩ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་སླེབས་འདུག ཉེན་ཁ་སེལ་ཐབས་ལ། ད་ལྟ་ཛ་དྲག་གནས་ཚུལ་ནི་རྒྱ་མི་ཁྱོན་ཆེ་བོད་ལ་ཡར་ཡོང་བསྡད་པ་འདིས་རྐྱེན་པས་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ངོ་མ་ཞིག་ལ་འགྱུར་རྒྱུའི་ཉེན་ཁའི་མཚམས་ལ་སླེབས་བསྡད་པ་ཡིན་དུས། ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་དེ་སྐྱོབ་རྒྱུའི་དོན་དག་ལ་འདས་པའི་ལོ་ ༡༤ རིང་ང་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཆགས་ནས་དེའི་རིང་ལ་ངའི་ངོས་ནས་འབད་བརྩོན་ལྡང་ངེས་རིམ་པར་བྱས་པ་ཡིན།

ཡིན་ནའང༌། ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ལ་རྩ་བ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ཀྱང་བརྡ་ལན་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཞིག་ལ། ངོ་ཐོག་རིང་ངའི་ངོས་ནས་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ཞིབ་ཕྲ་ཡོད་པ་གྲོས་འཆར་བཏོན་དུས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དེའི་ཐོག་གྲོས་བསྡུར་གནང་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཡོང་གི་མི་འདུག ཡས་གཅིག་འགྲིགས་མི་འདུག་མས་གཅིག་འགྲིགས་མི་འདུག་གསུངས་ནས་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ལ་གྲུབ་འབྲས་བྱུང་ཡོད་པ་མ་རེད་དེ་ཡིན་ནའང་ངའི་ངོས་ནས་མུ་མཐུད་དེ་བརྡ་ལན་བརྒྱུད་ནས་རིམ་པས་མི་དངོས་ཡོང་ཐུབ་རྒྱུ་འབད་བརྩོན་མུ་མཐུད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ངའི་ལངས་ཕྱོགས་ལ་འགྱུར་བ་མེད། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་རྒྱ་ནག་ལ་རྒྱལ་སྤྱིས་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་བཞིན་པ་དེས། བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་ཕྲན་བུ་ཡོང་བཞིན་འདུག་པས་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཚོས་རྒྱ་གར་མི་མང་གི་བསམ་ཚུལ་ལ་བརྩི་འཇོག་གནང་སྟེ། རྒྱ་ནག་ལ་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་ཐུབ་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་གནང་རོགས་ཞེས་སྐུལ་མ་གནང༌།

ཡང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་འདས་པའི་ལོ་ ༡༤ རིང་གི་ང་ཚོར་ཉམས་མྱོང་གསལ་པོ་ཞིག་གང་བྱུང་ལབ་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་འབད་བརྩོན་བྱེད་པ་དེ་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས། ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱི་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་དེར་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད་འདུག

དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་ཙང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནོན་ཤུགས་ཟེར་ན་འདྲ། དེ་འདྲའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ནས་བོད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། རྣམ་འགྱུར་བཟང་པོ་ཞིག་ཐོན་དུས་དེས་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐོན་ཡོང་གི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ད་དུང་ཡང་དངོས་གནས་དྲང་གནས་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་རྒྱུ་དང་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་བ་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད་འདུག ཡང་སྒོས་ལྷག་པར་བོད་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་བསྡད་པའི་འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་རེད་འདུག ཅེས་དང༌།

ད་ལྟ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཡོད་བསྡད་པ་དེ་སྐྱོབ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། རིམ་པས་བོད་ཡུལ་སྣོད་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་བཀོད་པའི་ཆ་ནས་ཡིན་ནའང་འདྲ། དེ་བཞིན་ལོ་སྟོང་ཕྲག་རིང་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་གོམས་གཤིས། རིག་གཞུང་དེ་འདྲའི་ནང་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་ཡིན་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བོད་འདི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་བཟོ་ཐུབ་རྒྱུ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་རན་པོ་ཡོད་བསྡད་པ་ཞིག་རེད།

དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་བཟོ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། བོད་ཡུལ་ནང་ཡོད་པའི་མིས་མཚོན་པའི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་རྒྱུ་ཙམ་མ་ཟད། ཁྱིམ་མཚེས་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཡང་དངོས་གནས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་པ། དམག་གི་ཉེན་ཁ་མེད་པ་གཅིག་དང༌། དེའི་བརྒྱུད་ནས་དཔལ་འབྱོར་ཐོག་ལ་ཡིན་ནའང་དོན་མེད་ཀྱི་འགྲོ་སོང་མང་པོ་མི་ཡོང་བའི་ཕན་ཐོགས་ཏན་ཏན་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག

རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་དོན་དམ་པའི་ཞི་བདེ་གཅིག་དང༌། གྲོགས་བཤེས་གཅིག་ཏུ་གནས་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་རེད། གང་ལགས་ཞེ་ན། ལུང་པ་གཉིས་པོ་དེ་མི་འབོར་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ལུང་པ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་རེད། ཅེས་དང༌།

བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐུབ་ན། བོད་ཙམ་མ་ཡིན་པར། རྒྱ་ནག་དང༌། དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཡོད་རེད་ཅེས་དང༌། ཡང་རྒྱ་ནག་ནང་ལ་ཡིན་ནའང་བར་ལམ་འགྱུར་བའི་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འོག་ནས་གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་རྒྱ་ནག་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་ཡོད་བསྡད་པ་མང་པོ་ཞིག་ཉམས་ཆག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཕྱིན་འདུག དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་རྒྱ་མི་ན་གཞོན་ཕོ་མོ་ས་ཡ་མང་པོ་ཞིག་གིས་བསམ་བློའི་ནང་ལ་གཏིང་ཟབ་ཀྱི་ཚོར་བ་ཟེར་ནའང་འདྲ། ནང་གི་ཉམས་མྱོང་ཟེར་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་དེ་ཚོའི་གྲས་ཉམས་ཆག་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དེས་རྐྱེན་པས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རུལ་སུངས་ཀྱི་སྐོར་ཧ་ཅང་ཡོང་བསྡད་པའི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་རེད།

དེ་ཚོའི་ཐོག་ལ་ཡིན་ནའང་བོད་ཀྱི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་རིག་གཞུང་དེའི་ཐོག་ནས་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཞིག་སྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་པ་ཞིག་ངས་མཐོང་གི་འདུག དེ་འདྲ་སོང་བ་ཡིན་དུས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དེ་སྲུང་སྐྱོབ་ཡག་པོ་ཞིག་བྱས་ནས་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་ཡག་པོ་ཞིག་བྱུང་ཐུབ་ན། བོད་ཡུལ་ཙམ་མ་ཟད་ཨེ་ཤ་ཡའི་ས་ཁུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་དང༌། ནང་བསམ་བློ་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ལ་ཕན་ཐོགས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་ཡོང་ཐུབ་པ་ངས་མཐོང་གི་འདུག དེ་འདྲས་རྐྱེན་པས་བོད་ཀྱི་གྲོགས་པོ་རྣམ་པ་ཚོས་མཁྱེན་དང་མཁྱེན་གྱི་རེད་ལ། ད་དུང་ངས་གཅིག་ཞུ་འདོད་བྱུང༌། བོད་ཀྱི་དོན་དག་དེ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་ས་ཞིག་མ་རེད། བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་རྩ་བ་དྲང་བདེན་གྱི་གནས་ཚུལ་རེད། དྲང་བདེན་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ལ་ཆེ་ཆུང་གི་སྐད་ཆ་ཡོད་མ་རེད་དེ་ཡིན་ནའང་དྲང་བདེན་ཙམ་དུ་མ་ཟད་གོ་དོན་མང་པོ་ཡོད་པ་གཅིག་མཐོང་གི་འདུག དེ་གྲོགས་པོ་རྣམ་པ་ཚོར་ཞུ་ན་བསམ་པ་དྲན་བྱུང༌། ཞེས་སོགས་གསུངས།

ཚེས་ ༡༢ ཉིན་སྐུ་ཞབས་ཝེ་ཇེ་ཁ་རན་དི་ (Vijay Kranti) ནས་གོ་སྒྲིག་གནང་སྟེ་རྒྱལ་ཡོངས་གསར་འགོད་བདུན་ཅུ་དོན་ལྔ་ཙམ་ལ་མཇལ་འཕྲད་དང༌། ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཙམ་རིང་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་གནད་དོན་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་དང༌། གསར་འགོད་པའི་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང༌། བར་ལམ་བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་ལམ་གྱི་གནས་སྟངས་བཅས་ཀྱི་དྲི་བ་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ། ཕྱི་དྲོ་ཨ་ཤོ་ཀ་མགྲོན་ཁང་དུ་སྐུ་ཞབས་ཇའོ་ཇེ་ཧཕུར་ན་ཌ་སི་ (George Fernandes) ནས་གོ་སྒྲིག་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བའི་གལ་ཆེའི་ཆབ་སྲིད་མི་སྣ་དང་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་སོགས་མི་གྲངས་ཉེར་ལྔ་ལ་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་གནས་སྟངས་སྐོར་བཀའ་སློབ་དང་ཁོང་ཚོའི་དྲི་བ་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་བཅས་སྩལ་རྗེས་གསོལ་སྟོན་འདེགས་འབུལ་ལྷན་བཞེས་མཛད།

དེ་བཞིན་མཛད་གསེང་དུ་བཟོ་གྲྭ་ཆེ་ཁག་གི་ལས་བྱེད་སྐྱིད་སྡུག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཁག་དང་གནད་ཡོད་མི་སྣ། རྒྱ་གར་གཞོན་ནུའི་འགོ་ཁྲིད་མི་སྣ། བུད་མེད་མཐུན་ཚོགས། ལྡི་ལི་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་ཕྲུག་ཚོ་ཁག་གཅིག་སོགས་ལ་མཇལ་འཕྲད་གསུང་མོལ་མཛད་དེ་ཚེས་ ༡༣ ཉིན་ལྡི་ལི་ནས་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཉིན་གུང་ཆུ་ཚོད་ ༡ ཐོག་ཞབས་སོར་བདེ་འཁོད་བསྐྱངས།

དེ་བཞིན་ད་ལམ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་གསར་པའི་ནང་འཚོགས་པའི་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་སར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། རྒྱ་ནག་ནས་ཁོང་ལ་ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུའི་ཡང་སྲིད་འཚོལ་ཞིབ་ཀྱི་ཐད་རོགས་རམ་སྐྱབས་འཇུག་གནང་རོགས་ཞེས་བཤད་པ་དང༌། ཉེ་ཆར་རྒྱ་གར་ལྡི་ལིའི་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་ཚབ་ཆེན་མོས་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་ཡོང་ཐབས་བྱེད་པ་སོགས་ནི་རྒྱ་ནག་ནས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་གོམ་པ་མདུན་སྤོས་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་མཚོན་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་གསུངས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་ཐུགས་སྨོན་སྐྱབས་ཞུའི་སྙན་ཤོག་དང༌། སྐྱབས་རྟེན་བཅས་འབུལ་ལམ་ཞུས་ཤིང༌། དེ་རྗེས་ཚེས་ ༡༤ ཉིན་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་ནས་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་བའི་ནང༌། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ཡང་སྲིད་སྐོར་ཐུགས་སྨོན་སྐྱབས་འཇུག་ཡོང་བའི་འབྲེལ་ཡོད་བརྒྱུད་སྐྱབས་སྙན་ཞུས་འདུག་ཅིང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་རིགས་མི་མང་གི་ཁེ་ཕན་ལ་གཟིགས་ནས་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་ཡོང་ཐབས་དང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་འབྲེལ་གཏུགས་གནང་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་ཀྱང་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང༌།

བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་མ་ཐག་གཟིམ་ཆུང་དུ་བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་རྒྱུད་སྡེ་ཀུན་བཏུས་ནང་བཞུགས་གླེགས་བམ་ཀ་པའི་ནང་གསལ་རིགས་གསུམ་སྤྱིའི་དབང་གི་སྔོན་འགྲོ་སྟ་གོན་ནས་དངོས་གཞི་དང༌། ཐུབ་པ་དམ་ཚིག་གསུམ་བཀོད་ཀྱི་དབང་བཅས་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས་པའི་མཛད་གསེང་དུ། ཐའེ་ཝན་བདུན་རེའི་ཚགས་པར་གྱི་ཆེད་གཏོང་གསར་འགོད་སྐུ་ཞབས་ཕིན་ལུའུ་དང་དོང་ཕིན་ལིན་གཉིས་མཇལ་བཅར་གྱིས་བཅར་འདྲི་ཞུས་པར་དང་ལེན་གནང་ཞིང༌།

དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་གཉིས་དང་སྐར་མ་བཅོ་ལྔའི་རིང༌། གསར་འགོད་པས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པའི་ཁྱབ་ཆེའི་དོན་གནས་ཁག་ལ་རེ་རེ་བཞིན་གསུང་འགྲེལ་ཞིབ་རྒྱས་གནང་བ་དང༌། དེའི་ནང་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་དང་པེ་ཅིན་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་དང༌། ཁོང་གི་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་མང་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་ཐད་ཀྱི་དགོངས་བཞེད། ཏིང་ཞའོ་ཕིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས་ཞེས་པ་ལག་བསྟར་རུང་མིན་སྐོར། དེ་བཞིན་ཆོས་ལུགས་ཚད་མའི་མྱོང་གྲུབ། ཐ་ན་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་འགོ་ཁྲིད་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་དབུ་ཁྲིད་མི་སྣའི་སྐོར་ལ་གདེང་འཇོག་བཅས་ཕྱོགས་ཚང་མར་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གསར་འགོད་པར་ཁོང་གིས་ཐའེ་ཝན་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཐོང་ཆེན་གནང་གི་ཡོད། བཙན་བྱོལ་གཞུང་དང་ཐའེ་ཝན་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ལེགས་བཅོས་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན་ཞེས་དང༌། ཧ་ཅང་བརྩེ་བྱམས་ཆེན་པོའི་ངང་རྒྱ་མི་རིགས་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་མཛའ་གྲོགས་བསྒྲིགས་འདོད་ཡོད་ཅེས་སྩལ་ཞིང༌། ཐའེ་ཝན་དང་བོད་བཙན་བྱོལ་གཞུང་བར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཐོང་ཆེན་གནང་གི་ཡོད་པར་བརྟེན། ཟླ་ཤས་སྔོན་གང་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པས་ཐེ་ཝན་ལ་འཚམས་གཟིགས་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ། སྐུ་ངོ་མས་ཐའེ་ཝན་ལ་འཚམས་གཟིགས་བསྐྱང་རེ་ཆེ་བ་དང་མིག་སྔར་ཞིབ་ཕྲའི་གནད་དོན་ཁ་ཤས་ལ་ཐུག་ནས་བཞུགས་ཡོད་ཚུལ་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། ག་དུས་ཕེབས་ཐུབ་མིན་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ག་ཚོད་མགྱོགས་ན་དེ་ཚོད་ཀྱིས་ཡག་པོ་ཡོད་ཅེས་སྩལ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་ཉེ་དུས་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་པས་གང་ཉིད་ཕྱིར་ལོག་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཐེངས་མང་ཞུས་པའི་སྐོར་དང༌། སྐུའི་གཅེན་པོ་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ ༡༩༧༩ ལོའི་ལོ་མཇུག་ནས་བཟུང་ད་བར་སྔ་རྗེས་སུ་པེ་ཅིན་ལ་འཚམས་འདྲིར་ཐེངས་ ༡༡ ཕེབས་ནས་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་འབྲེལ་བ་ཞུས་ཡོད་རུང༌། གྲོས་མོལ་དེ་དག་ལ་རྩ་བའི་ཆ་ནས་ཡར་རྒྱས་གང་ཡང་མེད་ཁར། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྐད་ཆ་ཡར་ཤོད་མར་ཤོད་བྱས་ཏེ་བོད་ལ་ལོག་དགོས་ཚུལ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཕྱིར་ལོག་གནང་མིན་གྱི་གནད་དོན་ཞིག་ལ་ཐུག་མེད་པར། གཙོ་ཆེ་ཤོས་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་པས་དབང་སྒྱུར་འོག་གི་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་ལ་རག་ལས་ཡོད་ཅེས་སྩལ།

སླར་ཡང་གསུང་དོན། ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་གུང་ཁྲན་སྲིད་གཞུང་གཅིག་ལ་ཁ་གཏད་ལངས་ཡོད་པ་སོང་ཙང༌། རང་བཙན་སྐོར་སྐད་ཆ་གླེང་མི་དགོས་པ་ཡིན། བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ལེགས་བཅོས་ཡོང་ཆེད་ངོས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་བྱས་ན་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས་ཞེས་པ་བོད་ཐོག་ལག་བསྟར་བྱུང་ཡང་མ་འཚམས་པ་མི་འདུག་སྙམ་ཞེས་སྩལ་རྗེས་བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་རྒྱལ་བ་མི་འཁྲུག་པའི་དབང་ཆེན་དང༌། རིགས་གསུམ་སྤྱིའི་དབང་གི་སྒྲུབ་ཐབས། སྤྱན་རས་གཟིགས་དོན་ཡོན་ཞགས་པའི་དབང་དང༌། ཀྱེ་རྡོར་མན་ངག་ལུགས་ཀྱི་ལམ་དབང་གསན་བཞེས་ཐོག བོད་ཚེས་ ༡༠ འཁེལ་བས་སྤྱན་རས་གཟིགས་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་ཆོ་ག་དང་འབྲེལ་བའི་བཏང་རག་ཚོགས་འཁོར་ཟབ་རྒྱས་འབུལ་གནང་མཛད།

༣༽སུད་སི་དང་ཨ་རི། ཨ་ཧཕི་རི་ཀའི་གྷ་བྷོན་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད་འཕྲིན།

སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ཆེན་མོར་ཆིབས་བསྒྱུར་ཡོང་བ་ཞེས་ཚོགས་འདུའི་གྲ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་བས་ལོ་གསུམ་གོང་ནས་སྙན་སེང་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་བཞིན་ཞབས་སོར་འགོད་སླད་བཞུགས་སྒར་ནས་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་རིམ་བཞིན་སུད་སི་དང༌། ཨ་རི། ཨ་ཧཕི་རི་ཀའི་གྷ་བྷོན་ (Africa Gabon) བཅས་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་ནང་མཛད་དོན་བསྐྱངས་སླད་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣༡ ཐོག་མར་སུད་སིར་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་གཞིས་འཁོད་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་དུ་དོན་གཅོད་པའི་ལས་བསྡོམས་སྙན་སེང་དང༌། དེ་བཞིན་ཚོགས་སྐྱིད་ཁག་གི་འགན་ཁུར་བའི་ལས་བསྡོམས་སྙན་སེང་བཅས་གསན་བཞེས་དང༌། མང་ཚོགས་ལ་དེང་དང་འབྱུང་འགྱུར་བཅས་ཀྱི་བྱེད་སྒོའི་ལམ་སྟོན་ཞིབ་པར་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་སུད་སིའི་འབྱོར་ལྡན་སྦོན་ཁིར་སི་ཁྱིམ་ཚང་ནས་ཉེ་ལམ་བོད་ཀྱི་སྐོར་ལ་སེམས་ཁུར་དོན་གཉེར་ཆེན་པོས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། ལག་རྩལ་ལ་སོགས་པའི་འགྲེམས་སྟོན་ཞིག་གཉེར་བ་དེར་སྤྱན་ཞིབ་ཡོང་བའི་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཐུགས་ཞིབ་གནང་སྟེ་ཁྱིམ་བདག་ལ་ལེགས་སོ་བསྔགས་བརྗོད་མཛད། སུད་སིའི་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་དཔོན་རིགས་ཆེད་དུ་བཅར་ནས་དེང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཕྱོགས་སྐོར་ཁོང་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་སྙན་ཞུ་དང་འབྲེལ་ཇི་དགེའི་ལམ་སྟོན་ཡོང་བ་ཞུས་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ནང་མའི་བཀའ་མཆིད་ལྷུག་པོར་སྩལ།

ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༣ ཉིན་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆི་ཁ་གྷོར་ (Chicago) ཚོགས་བཞིན་པའི་འཛམ་གླིང་གི་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་རྒྱས་འཛོམས་ཚོགས་འདུར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་སླད་ཡུལ་དེར་ཞབས་སོར་བཀོད། ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་མཁན་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་དང་འཐུས་མི་སོགས་མི་གྲངས་དྲུག་སྟོང་ཙམ་ཡོད་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་དབུ་ཁྲིད་ཁག་གི་བཀའ་བསྡུར་ཚོགས་འདུར་སྔ་རྗེས་གཉིས་ཙམ་ཞབས་བཅགས། མཇུག་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་གྱི་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོར་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་ཚོགས་ཞུགས་འཐུས་མིའི་ཐོག་མི་མང་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་བཅར་བ་ཁྱོན་མི་གྲངས་སུམ་ཁྲི་སྐོར་ལ་ཆོས་ལུགས་ཁག་དབར་གུས་བརྩི་དང་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་ཟབ་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། དེ་ལྟར་ཡོང་བར་བྱེད་པ་ལ་གཞི་རྩའི་གནས་ལུགས་ངོ་མ་གསལ་པོ་རྟོགས་པ་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་གལ་ཆེའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་བར་ཚོགས་ར་ཡོངས་ཀྱིས་མོས་གུས་དང་བ་ཆེན་པོས་དགའ་བསུའི་ཐལ་མོ་ཡང་ཡང་བརྡབས་པར་མ་ཟད། དབུལ་པོར་རིན་ཆེན་རྙེད་པ་ལྟ་བུའི་དགའ་ཚོར་གྱི་རྣམ་པས་ཁེངས་པ་མཐོང་བའི་ཐོག ཉེན་རྟོག་སྐུ་སྲུང་སོགས་འགན་ཁུར་མི་སྣ་ཚོས་ད་རེས་ལྟ་བུའི་གསུང་བཤད་ཉན་མཁན་གྱི་མི་ཚོགས་འདུ་ལོང་འདི་འདྲ་སྔོན་ཆད་བྱུང་མྱོང་མེད་ཅེས་ཕན་ཚུན་ཧ་ལས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གླེང་མོལ་བྱས་ཤིང༌། དེ་བཞིན་ཚོགས་འདུ་གྲ་སྒྲིག་གི་འགན་ཁུར་བ་ཚོས་ཀྱང་དེ་ཉིན་གྱི་ཚོགས་འདུ་དེ་ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་འདུ་ཁག་གི་ནང་ནས་གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་དང༌། ཤུགས་རྐྱེན་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་སོང་ཞེས་དམིགས་བསལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས།

བོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་དེ་ཁུལ་ཨ་རིར་འབྱོར་ལྡན་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་གིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ཕེབས་སྒྲིག་གཟབ་རྒྱས་ཀྱི་གདན་ཞུས་དང་འབྲེལ་ཆི་ཁ་གྷོ་ཉེ་སྐོར་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་ཁྱིམ་དུ་མགྲོན་འབོད་བྱས་པ་དེའི་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་མི་རྣམས་ལ་གཞི་རྩའི་བོད་མིའི་བདེན་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་འོད་སྣང་ལྡན་པའི་མདུན་ལམ་སྐོར་དང༌། གནས་སྐབས་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་ཏུ་སྡོད་རིང་ཡང་རང་རེའི་ཕ་མེས་རིམ་བརྒྱུད་ནས་འཇགས་པའི་བྱམས་བརྩེའི་རང་གཤིས། ཡ་རབས་བཟང་པོའི་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཆེས་ཆེར་མངོན་པར་བྱས་ཏེ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བོད་མིའི་མིག་ལྟོས་བཟང་པོ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ་དེ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་ཤིག་ཡིན་ལ། རང་རེའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱང་ཡིན་སྐོར་སྩལ།

ཨ་རི་དོན་གཅོད་ནས་ངོ་སྤྲོད་གནས་ཚུལ་སྙན་སེང་དང༌། རིག་རྩལ་འཁྲབ་སྟོན་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་རྗེས་མགྲོན་བདག་ནས་ཚང་མར་གསོལ་སྟོན་གཟབ་རྒྱས་ཕུལ། མཁྱེན་ལྡན་མ་སིན་ཏིའི་ཀལ་ལིས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པས་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་བཞིན་གྲོང་ཁྱེར་སེན་ཀྲེ་ལུའི་སིར་ (St. Louis) ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་མི་མང་གི་ཚོགས་འདུར་བཀའ་སློབ་དང༌། དེ་གའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭར་གཟིགས་སྐོར་གྱིས་ཀླད་པར་བརྟག་དཔྱད་གནང་མཁན་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་དང་གསུང་མོལ་ཞིབ་པར་གནང་རྗེས་ཀླད་པ་གཤག་བཅོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་ཏོ་སོང་ (Tucson) ལ་ཕེབས་ནས་མི་མང་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་གསུང་བཤད་དང༌། བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་དང་འབྲེལ་གསོལ་སྟོན་ལ་ཕེབས་པའི་ཚོགས་མི་དང་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་པར་ཁག་སོ་སོར་འཚམས་འདྲི་བསྐྱངས།

དེ་ནས་དོན་གཉེར་ཅན་མི་གྲངས་ཉིས་སྟོང་སྐོར་ལ་བཞུགས་གནས་མགྲོན་ཁང་གི་ཚོགས་ཁང་ནང་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོའི་སྙིང་རྗེ་སྐོར་ཟུར་དུ་ཕྱུངས་ཏེ་ཉིན་བཞིའི་རིང་གསུང་ཆོས་གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་བློའི་ནུས་པ་དང་འཚམས་པའི་ལྗགས་བཤད་རྒྱས་བསྡུས་རན་ཞིང༌། གོ་བདེ་གཙོ་འདོན་དུ་མཛད་པས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་རྨད་དུ་བྱུང་བ་བསྐྲུན། དེ་ནས་བོད་དོན་ལ་སྔོན་ནས་སེམས་ཁུར་ཆེན་པོས་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་བྱེད་མཁན་ཨ་རིའི་ཧི་མ་ལ་ཡ་ཐེབས་རྩ་ (American Himalayan Foundation) ཞེས་པའི་ཚོགས་པས་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་བཞིན་ལོ་སི་ཨན་ཇི་ལི་སིར་ (Los Angeles) ཞབས་སོར་བཀོད།

སྐབས་དེར་ཚོགས་པས་བོད་མིའི་ཆེད་དུ་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་ཀྱི་གསོལ་སྟོན་ཞིག་གཉེར་པར་རྣམ་ཀུན་མི་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་ཡས་མས་ལས་ཡོང་གི་མེད་ཀྱང༌། དེ་ཉིན་དྲུག་བརྒྱ་བརྒལ་བ་འཛོམས་ནས་ཨ་སྒོར་འབུམ་གཉིས་ལྷག་ཙམ་འདུ་འགོད་ཐུབ་པ་བྱུང༌། དེ་ནས་ཧ་ཅང་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་ཨ་རིའི་གློག་བརྙན་འཁྲབ་སྟོན་དང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཧཱ་རི་སན་ཧཕོར་ཌ་ (Harrison Ford) ནས་རིག་རྩལ་དྲིལ་བསྒྲགས་ལྟ་བའི་འཁྱེར་སོ་དང་ཡིད་དབང་འགུགས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ནུས་པ་འདོན་ཐད་ལ་མཛུབ་ཁྲིད་རང་བཞིན་གྱི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཡོང་བ་ཞེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སྔོན་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་བཞིན་ཁོང་གི་བཞུགས་གནས་སུ་ཉིན་གཉིས་བཞུགས་ཞག་གིས་རེ་བ་དོན་དང་ལྡན་པར་མཛད།

དེ་རྗེས་ཨ་ཧཕི་རི་ཀའི་གྷ་བྷོན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་དེ་སྔོན་འཇར་མན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་འདེགས་པ་ཌོག་ཀྲར་ཨལ་སྦ་ཀྲ་ཤོའི་ཛར་ (Albert Schweitzer) ཞེས་པའི་ཡུལ་དེར་མི་མང་བདེ་ཐབས་ཀྱི་སྨན་ཁང་ཞིག་བསྐྲུན་ཏེ་ལོ་མང་རིང་ཨ་ཧཕི་རི་ཀའི་མི་མང་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུས་པའི་རྗེས་དྲན་ཚོགས་འདུའི་མགྲོན་གཙོར་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་ལྟར་ཞབས་སོར་བཀོད།

གཞན་ཡང་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་མཁན་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་བྱ་དགའ་བཞེས་མཁན་སྦེ་ཀྲི་ཝུཡུ་ཡམ་སེ་ (Betty Williams) དང༌། དེ་མིན་ཨལ་སྦ་ཀྲ་ཤོའི་ཛར་སྨན་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས་མཁྱེན་མཁན་འབྲེལ་ཡོད་རིམ་གྲས་ཁག་གི་མི་སྣ་སྟེ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད། ཚན་རིག་པ། དཔལ་འབྱོར་རིག་པ། ཁོར་ཡུག་རིག་པ་མཁས་དབང༌། རིག་པ་སྨྲ་བ། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་དང༌། གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ་བཅས་ཡོད་ཅིང༌། མཐའ་མའི་མཇུག་བསྡོམས་ཚོགས་འདུར་ཐོག་མར་སྨན་ཁང་འཛུགས་ཡུལ་གྲོང་ཁྱེར་ལམ་པ་ར་ནི་ (Lambarene) ཞེས་རྒྱལ་ས་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཆུ་ཚོད་གཅིག་བརྒལ་བའི་སར་ཚོགས་འདུར་ཞབས་སོར་བཀོད་ཅིང༌། ཌོག་ཀྲར་ཨལ་སྦ་ཀྲ་ཤོའི་ཛར་གང་ཉིད་ནས་ཕྱག་ལས་ཇི་ལྟར་གནང་བའི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། ད་ཕན་ཚོགས་འདུ་ཉིན་ཤས་ཚོགས་པའི་མཐའ་བསྡོམས་གྲོས་ཆོད་བཅས་སྙན་སེང་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཌོག་ཀྲར་གང་གིས་མི་མང་གི་ལུས་ཁམས་བདེ་ཐང་ལ་སྨན་པའི་ཞབས་འདེགས་ལོ་མང་གནང་བའི་བྱམས་བརྩེའི་ཀུན་སློང་དང་བྱ་སྤྱོད་བཟང་པོར་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཀྱི་བསྔགས་བརྗོད་དང༌། དེ་རིགས་དར་སྤེལ་གཏོང་དགོས་པ་སོགས་སྐུལ་སློང་གི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་བསྐྱངས། མཇུག་ཏུ་ཡེ་ཤུ་དང༌། ཡུལ་པའི་གླུ་གཞས་བྲོ་གར་གཟིགས་འབུལ་དང༌། གསོལ་སྟོན་རྒྱས་པར་བཤམས་པ་བཅས་མཛད་སྒོ་མཇུག་བསྒྲིལ་གྱིས་རྒྱལ་སར་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཐེངས་འདིའི་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐོར་སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་བསྟན་འཛིན་དགེ་བྱེད་ལགས་ཀྱིས་གསུང་དོན། ད་རེས་ཀྱི་གཟིགས་སྐོར་འདི་ནི་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སྒུག་གནང་པའི་ཐུགས་ཀྱི་རེ་བ་དེ་བསྐངས་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་ཕན་ཚུན་གྱི་གནས་སྟངས་ཤེས་རྟོགས་ཉེ་རུ་གཏོང་ཐབས་སུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གོམ་པ་གསར་པ་ཞིག་འཛུགས་ཐུབ་ཐབས་ཀྱི་ཐུགས་རེའི་ཐོག་ཕེབས་ཡོད། ཨ་ཧཕི་རི་ཀའི་ནང་གནས་སྡོད་བྱེད་མཁན་མི་མང་རྣམས་ཀྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་ཞུ་ཐུབ་པ་དང༌། ལྷག་པར་རྒྱ་ནག་གི་བཙན་དབང་འོག་གནས་པའི་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་ཐོས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གཟིགས་སྐོར་དེ་ནི་ྋགོང་ས་མཆོག་ཨ་ཧཕེ་རི་ཀའི་གླིང་ཕྲན་ནང་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་ཐེངས་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། ཕྱི་ཉིན་དེ་ནས་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ལྡི་ལི་བརྒྱུད་ཚེས་ ༢༦ ཉིན་བཞུགས་སྒར་དུ་གཞུང་དམངས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང་བཅས་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

༤༽རྒྱ་གར་གཞུང་དམངས་ལ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་སླད་ཐུབ་པའི་སྐུ་བརྙན་གསར་བཞེངས་མཛད་པ།

༡༩༥༩ ལོར་བོད་མི་རྣམས་རང་ཡུལ་བཞག་ནས་རྒྱ་གར་དུ་སྐྱབས་བཅོལ་ལ་འབྱོར་བ་ནས་བཟུང་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་བོད་མིར་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། ཤེས་ཡོན། འཚོ་གནས་བཅས་ཀྱི་མཐུན་འགྱུར་རིམ་ཅན་དུ་གནང་ཡོད་པ་དེའི་བཀའ་དྲིན་ཆ་ཤས་གསབ་ཕྱིར་རྒྱ་གར་གྱི་གཞུང་དང་མི་མང་ལ་བོད་ཀྱི་རྗེ་འབངས་ཡོངས་ནས་གུས་བརྩི་ཆེན་པོས་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་གསར་པར་སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་གྱི་སྐྱེད་ཚལ་ (Buddha Jayati Park) དུ་རང་གཞུང་དཔལ་འབྱོར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཟུར་གསོག་རྟེན་བཞེངས་བཟོ་གྲྭའི་དབུ་ཆེ་སྤེན་རྡོར་ལགས་གཙོ་བྱས་ནས་གསར་བཞེངས་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྣང་བརྙན་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པ་མཐོ་ཚད་ཕི་ཊི་བརྒྱ་ཡོད་པ་བཞུགས་གསོལ་དང༌། དེར་བོད་ཧིན་དབྱིན་གསུམ་གྱི་ཡི་གེའི་ཐོག་རྡོ་ལ་བརྐོས་པའི་སྨོན་ཚིག་སྩལ་ཞིང༌།

དེའི་ནང་འཁོད་དོན། རང་ཅག་རྣམས་གཞི་རྩའི་འབྱུང་ཁུངས་གནས་སྟངས་འདྲ་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ས་སྟེང་འདིར་འགྲོ་བ་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་ཆ་ཤས་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིང༌། ཚང་མ་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་དང༌། བདེ་བ་སྒྲུབ་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པའང་ཀུན་ཏུ་མཚུངས། འཛམ་གླིང་ཆུང་དུ་སོང་བ་ལྟ་བུས་མི་རྣམས་ཕན་ཚུན་བརྟེན་རེས་བྱ་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང༌། ད་དུང་རང་རེར་དབུལ་ཕོངས་དང༌། མི་འབོར་འཕེལ་དྲགས་པ། རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་སྐྱོན། ཡུལ་འཁོར་དང་ལྟ་གྲུབ་ཆོས་ལུགས་བཅས་པའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་སྙེད་ཅིག་འབྱུང་བཞིན་པ་ཡིན།

དེས་ན་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གདམས་དོན་འཚེ་བ་སྤོང་བ་དང༌། གཞན་ལ་ཕན་གཞོལ་བ། མ་མཐའ་འང་གཞན་གནོད་ལས་ལྡོག་པ་བཅས་ནི་དེང་གི་དུས་འདིར་སྐབས་བབས་དགོས་མཁོ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོར་གྱུར། སྟོན་པ་མཆོག་དེས་བསྟན་པའི་བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེའི་ལམ་བཟང་རང་གཞན་ཡོངས་ལ་དྲན་སྐུལ་ཐེབས་པའི་ཆེད་དང༌། རྒྱ་གར་མི་མང་ལ་གུས་བརྩིའི་བསམ་འདུན་མཚོན་པ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་གྱི་སྐྱེད་ཚལ་འདིར་མཉམ་མེད་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྣང་བརྙན་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་ལྟར། སྟོན་པའི་ཐུགས་རྗེ་བྱིན་རླབས་སྐྱེ་རྒུའི་རྒྱུད་ལ་ཡོངས་སུ་འཇུག་པར་གྱུར་ཅིག

ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐྱེ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་སྟོན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་ལོ་ ༢༥༣༩ ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢ ལ། ཞེས་གསལ་བ་བཞིན།

༡༩༨༣ ལོར་སྐབས་དེའི་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་སྐུ་གཤེགས་ར་རྗིབ་གྷན་དྷི་ (Rajiv Gandhi) དེ་ཉིད་ལ་གནས་ལུགས་ཞིབ་གསོལ་དང་སྦྲགས་སྣང་བརྙན་བཞུགས་ཡུལ་ལྡིང་ཁང་གི་བཀོད་པའི་འདྲ་དཔེ་སྤྱན་འབུལ་དང༌།

༡༩༩༠ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༩ ཉིན་ས་ཆོག་དང་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་ལས་གཞི་དངོས་སུ་འགོ་ཚུགས་ཏེ་བཟོ་བསྐྲུན་ལས་རྒྱུན་ལོ་གསུམ་དང་ཕྱེད་ལ་ཉེ་བའི་རིང་ལེགས་པར་གྲུབ་ཅིང༌། སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཐོག་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་རྣམ་པ་དང༌། རྣམ་གྲྭ་གསུང་ཆོག་ནས་རྡུལ་མཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་དཔལ་འཇིགས་མཛད་རྡོ་རྗེའི་སྒོ་ནས་རབ་གནས་དགེ་ལེགས་ཆར་འབེབས་ཉིན་གསུམ་རིང་བསྐྱངས།

དེ་ཡང་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༣༠ ཉིན་བོད་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༥ འཁེལ་བས་དེ་ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༦ ནས་ ༡༠ བར་ལྡི་ལི་སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་གྱི་སྐྱེད་ཚལ་དུ་རྣམ་གྲྭའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཐུབ་དབང་སྣང་བརྙན་གསར་བཞེངས་ཀྱི་རབ་གནས་སྟ་གོན་འཇིགས་བྱེད་བདག་སྐྱེད་གྲུབ་རྗེས་གསོ་སྦྱོང་མཛད།

ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་དང་པོ་ཐོག་ཨ་ཤོ་ཀ་གསོལ་མགྲོན་ཁང་དུ་དཔྱ་ཁྲལ་འགན་འཛིན་གཞོན་པ་སྐུ་ཞབས་ཨེ་སེ་ཨེསེ་ར་ཎ་མཆོག་དང་ (Mr.S.S Rana) ལྕམ་སྐུ་མེ་ལི་ཀྲ་རོག་ནོར། (Mrs.Meilitte Rogner) རྒྱ་གར་མཁའ་འགྲུལ་ཉམས་ཞིབ་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་ངེས་སྟོན་པ་གཙོ་བོ་སྐུ་ཞབས་ཀེ་ཀེ་མི་ཏ་ར། (Mr. K.K. Mitra) ངེས་སྟོན་པ་སྐུ་ཞབས་ཨེ་སེ་གྷོ་སྤལ། (Mr. S. Gopal) སྐུ་ཞབས་ཨ་ཤི་ཏི་ཅོབ་ར་དང་ཚོགས་པ། (Mr. Ashish Chopra and Group) ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡའི་གཞུང་ཚབ་དྲུང་ཆེ་གཞོན་པ་ལྕམ་སྐུ་ཨ་ལེག་འཛན་ཀྲ་ར་བྷ་ར་དྷར་ཝིག་ (MS. Alexandera Brothwich) མང་གཙོ་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་སྐུ་ཞབས་སྤེ་ཀྲར་ར་ཕེ། (Mr. Peter Raf) རི་དྭགས་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་ལས་མཁས་དབང་ཧོར་མོ་འཛེ་ཨ་ས་དྷི། (Dr. Hormoz Asadi) སུད་སི་སྐུ་ཞབས་རྟ་སྲས་ཚུལ་ཁྲིམས་བཅས་པར་རིམ་བཞིན་མཇལ་ཁ་སྩལ།

ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༦ ནས་ཕྱེད་ཡོལ་ཆུ་ཚོད་ ༣ པ་ཡས་མས་བར་རབ་གནས་དངོས་གཞིར་ྋགོང་ས་མཆོག་དབུས་པའི་དཔལ་ས་སྐྱ་ཁྲི་ཆེན་དང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ། སྨིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན། འབྲི་གུང་ཆེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེ། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བཅས་ཞབས་སོར་འཁོད། ཕྱི་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༤།༣༠ ནས་ ༦ བར་ཨ་ཤོ་ཀ་གསོལ་མགྲོན་ཁང་དུ་ལྡི་ལིར་བཅའ་བཞུགས་ཨ་ཧཕི་རི་ཀའི་གཞུང་ཚབ་ཁག་གི་མགྲིན་ཚབ་གཙོ་གྱུར་ལྡི་ལི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་བརྒྱུད་རེ་འདུན་ཞུ་དོན་ལྟར། ལྷོ་ཨ་ཧཕི་རི་ཀ (South Africa) དང༌། ཨལ་ཇི་རི་ཡ། (Algeria) ཨན་གྷོ་ལ། (Angola) ཨི་རྗིབ་ཊ། (Egypt) ཨི་ཐོ་པི་ཡ། (Ethiopia) གྷ་ན། (Ghana) ཀེནཡ། (Kenya) ལི་སྦི་ཡ། (Libya) མའོ་རི་ཤ་སི། (Mauritius) ནེ་རྫི་རི་ཡ། (Nigeria) སཱ་ཌར། (Sadr) སེ་ནི་གྷན། (Senegal) སོ་མ་ལི་ཡ། (Somalia) སུ་ཌན། (Sudan) ཏན་ཛཱ་ནི་ཡ་ (Tanzania) ཡུ་གྷན་ཌ། (Uganda) ཛཱ་ཡི་རི། (Zaire) ཛཱམ་བྷི་ཡ། (Zambia) ཛིམ་བྷཱ་སྦེ་ (Zimbabwe) བཅས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ ༡༩ དང་དྲུང་ཆེ་དང་པོ (First Secretary) ཡོངས་མི་གྲངས་ ༣༢ སྐོར་མཇལ་བཅར་བྱུང་བ་སོ་སོ་ངོ་སྤྲོད་དང་ལྷན་དུ། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ། སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས། ཆོས་ལུགས་དང་མི་རིགས་དཀར་ནག་ཇི་འདྲ་ཡིན་རུང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་ལམ་དམ་ཟབ་དགོས་སྐོར་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྗེས་གསོལ་ཇ་ལྷན་བཞེས་བསྐྱངས།

གྲ་སྒྲིག་འགན་ཁུར་བས་ངོ་སྤྲོད་གནས་ཚུལ་ཐུང་ཙམ་ཞུས་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཁོང་རྣམ་པར་འཚམས་འདྲི་དང་འབྲེལ་འཛམ་གླིང་ཕན་ཚུན་བརྟེན་རེས་བྱས་ཏེ་གནས་པའི་དོན་དངོས་ལ་གཞིགས་ནས་བོད་དང་ཨ་ཧཕི་རི་ཀའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་ཕན་ཚུན་ཕྱོགས་ཚང་མའི་ཁེ་ཕན་ལ་ཐུག་ལུགས་བཀའ་སློབ་དང༌། ཁོང་ཚོས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པའི་གནད་དོན་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ་མཇུག་ཁོང་རྣམ་པའི་རེ་འདུན་བཞིན་གསོལ་ཇ་ལྷན་བཞེས་མཛད།

ཚེས་ ༢ ཉིན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མེས་པོ་གྷན་ངྷིའི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་ཐོག་རྟེན་འབུལ་མཛད་སྒོ་དངོས་གཞི་ཚུགས། ཐོག་མར་དེ་ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༨།༣༥ ཐོག་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་ཚོགས་གཙོ་ཤིབ་རཱརྫ་པ་ཊེལ་ (Shiv Raj Patel) མཆོག་ནས་གདན་ཞུ་ལྟར་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་མདུན་དུ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གྷན་ངྷིའི་སྐུ་བརྙན་གསར་བཞེངས་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་མཛད་སྒོར་ཞབས་སོར་བཀོད། ཆུ་ཚོད་ ༡༠ ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་ཨར་སྦེན་ཀ་ཊ་རཱ་མན་ (R Venkatraman) སྐྱེད་ཚལ་གཞུང་སྒོའི་ནང་ཕེབས་འཁོར་བཤོལ་མཚམས། བོད་ཕྲུག་བུ་གཅིག་གིས་རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་དང༌། རྒྱ་གར་བའི་བུ་མོ་གཅིག་གིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་མེ་ཏོག་ཆུན་པོ་རེ་ཕུལ་རྗེས་བོད་གཞུང་ཟློས་གར་བའི་བྲོ་པ་དང༌། གཞས་མས་སྤྱན་དྲངས། གཟིམ་སྒོ་དང་པོར་རྒྱ་གར་དང་བོད་པའི་བུ་མོ་གཉིས་ཀྱིས་དར་རེ་གོང་བཞིན་ཕུལ། གཟིམ་སྒོ་གཉིས་པར་བོད་མི་ཕོ་མོ་གཉིས་ནས་ཕྱེ་མར་ཆང་ཕུད་འབུལ་བཞེས་དང༌། གཟིམ་སྒོ་གསུམ་པར་རྒྱ་གར་བའི་གཞོན་ནུ་མ་གཉིས་ཀྱིས་དྲི་ཆབ་ཕུལ།

བཀྲ་ཤིས་ལྗོངས་ཀྱི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ནས་དུང་རྒྱའི་སྙན་སེང་དང་བཞུགས་སྟེགས་ཐོག་ཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན་རྣམ་གྲྭ་གསུང་བཟང་བ་རྣམས་ནས་ཐུབ་སྐུའི་མདུན་ངོས་སུ་བཞེངས་ཏེ་རོལ་ཆ་དང་བཅས་མཆོག་གསུམ་ཤིས་བརྗོད་དབྱངས་བཅས་གསུངས། དེ་མཚམས་མཛད་སྒོའི་གོ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་ར་ས་གོ་ཊ་ (Rasgotra) ནས་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་གནང༌།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐུབ་སྐུ་བཞེངས་བསྐྲུན་མཛད་པའི་དགོས་དོན་གནས་ལུགས་གསུང་བཤད། རྒྱ་གར་གྱི་དགེ་སློང་མ་རྣམས་ནས་པ་ལིའི་མདོ་ཚིག་གདངས་དབྱངས་དང་བཅས་གསུང་འདོན་གྲུབ་བསྟུན། ྋགོང་ས་མཆོག་དང་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་རྣམ་གཉིས་ནས་སྣང་གསལ་ཁག་གཉིས་ཞལ་འབྱེད་མཛད་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་རྟགས་བརྒྱད་དང༌། རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན། རྫས་བརྒྱད་མཐུན་འགྱུར་དང་བཅས་རྒྱ་གར་སྲིད་ཟུར་ཕྱག་བརྒྱུད་རིམ་འབུལ་བསྐྱངས། དེ་ནས་ཐུབ་སྐུར་ཞབས་སྐོར་དུ་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དབུ་ཁྲིད་རྣམས་ཀྱང་ལྷན་ཕེབས་ཀྱིས་བཞུགས་གནས་སུ་ཞབས་སོར་འཁོད།

སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་ནས་རྒྱ་གར་གཞུང་དམངས་ཀྱི་ཚབ་གནང་སྟེ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྐུ་བརྙན་རྟེན་འབུལ་མཛད་པ་བདག་གིར་ཞུ་བའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་གསུང་བཤད་གནང༌།

དེ་རྗེས་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་རྒྱ་གར་བའི་གར་མཁན་སོ་ནལ་མཱན་སེང་ (Sonal ManSingl) ནས་གླུ་གར་མཆོད་སྤྲིན་སྤྲོ་འབུལ། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བྱང་ཆུབ་ལྗོན་ཤིང་འདེབས་འཛུགས་བསྐྱངས་རིང་ཟློས་གར་བས་རོལ་དབྱངས་མཆོད་སྤྲིན་སྤྲོས། བཞུགས་ཞབས་འཁོད་བསྟུན་རྣམ་གྲྭ་གསུང་བཟང་བ་རྣམས་བཞེངས་ནས་བསྟན་འབར་མ་གསུངས། ལྡི་ལི་བོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་རྡོ་བུམ་སྤྲུལ་སྐུས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་སྙན་སེང་རྗེས་མཛད་སྒོ་དངོས་གཞི་གྲོལ།

འདི་ཉིན་མཛད་སྒོར་ལྡི་ལི་ཁུལ་བཞུགས་ཧིན་རྡུ་དང༌། རྒྱལ་བ་པ། ཡེ་ཤུ། ཁ་ཆེ། སིག་སོགས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དང་ཕྱི་རྒྱལ་གཞུང་ཚབ་ཁག ༢༧ གྱི་སྐུ་ཚབ། ཐེག་ཆེན་དང་གནས་བརྟན་སྡེ་པའི་དགེ་འདུན་པ། ཡུལ་ཁག ༢༢ ནས་ཆེད་ཕེབས་སྐུ་མགྲོན། ལྡི་ལིར་གནས་བཞུགས་འབྲེལ་ཡོད་འཕགས་བོད་ཀྱི་སྐུ་མགྲོན་རྣམ་པ་བཅས་མི་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་ཙམ་འདུ་འཛོམས་བྱུང༌། དགོང་དྲོ་རྟེན་འབྱུང་མཛད་སྒོའི་རྗེས་འབྲེལ་སྣོད་བཅུད་རྟེན་འབྱུང་རིག་པའི་སྐོར་ལྡི་ལི་བོད་ཁང་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་སྣང་གསལ་ཞལ་འབྱེད་རྗེས་སྒོ་དབྱེའི་གསུང་བཤད་ཕེབས་དོན་སྙིང་པོར། དེང་སྣོད་བཅུད་ཡོངས་ལ་ཉམས་ཉེས་དོ་ཕོགས་འབྱུང་གཞི་ཁག་ལ་སྐྱོན་སེལ་ལམ་ཕྱོགས་འདོན་ཐབས་གལ་ཆེ་ཡིན་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཕེབས་རྗེས། ཚོགས་འདུ་འདིའི་ཐོག་དམིགས་བསལ་བཀའ་རྩོམ་མཛད་དོན།

ཇི་སྙེད་སྣོད་བཅུད་འཁོར་འདས་བརྟན་གཡོའི་ཆོས།།

ཀུན་ཁྱབ་རྟེན་འབྱུང་གནས་ལུགས་ལེགས་གཟིགས་ནས།།

བརྩེ་ཆེན་ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་ལ་འདོམས་མཁས་པ།།

མཉམ་མེད་བུ་རམ་ཤིང་པས་དགེ་ལེགས་སྩོལ།།

རྒྱལ་ཀུན་བརྩེ་ཆེན་ཕུང་པོའི་རང་གཟུགས་ལ།།

སྤྱན་རས་གཟིགས་ཞེས་མཚན་དུ་གསོལ་བའི་ལྷས།།

བདག་སོགས་འགྲོ་བའི་ཤེས་རྒྱུད་སྨིན་པ་དང༌།།

ཡང་དག་གནས་ཚུལ་མཐོང་བར་བྱིན་གྱིས་རློབས།།

ཐོག་མ་མེད་ནས་རྟག་ཏུ་གོམས་པ་ཡི།།

རང་ཉིད་གཅེས་འཛིན་བློ་ཡི་མཐུ་བརྟས་པས།།

སྤྱི་མཐུན་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཁོར་ཡུག་ཁྱོན།།

འབྱུང་བ་སྦགས་བཙོག་མནོལ་བས་བསླད་པར་གྱུར།།

མཚོ་དང་མཚེའུ་དྭངས་བསིལ་ཡོན་ཏན་ཉམས།།

མཁའ་རླུང་དུག་ཅན་རྫས་རིགས་དུ་མས་ཁྱབ།།

མཁའ་དབྱིངས་རང་གྲུབ་བླ་བྲེར་བུ་ག་རྡོལ།།

སྔོན་མེད་ནད་རིགས་དུ་མས་འགྲོ་མང་མནར།།

སྲིད་པར་ཆགས་པའི་གངས་རི་མཐོ་བརྗིད་རྣམས།།

དབུ་འཕང་སྨད་ཅིང་རིམ་གྱིས་ཆུ་རུ་བཞུར།།

འཕེལ་འགྲིབ་བྲལ་བར་གྲགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཡང༌།།

རང་བཞིན་ལས་འདས་གླིང་ཕྲན་དལ་གྱིས་བྱིངས།།

མེ་ཆུ་རླུང་གི་འཇིགས་པ་མཐའ་ཡས་ཏེ།།

ཚ་དྲོད་འབར་བས་རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་སྐམ།།

རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བ་ཚྭའི་ནུས་པ་ཉམས།།

ནགས་ཚལ་སྟོངས་པས་སྔོན་མེད་རླུང་འཚུབ་ལྡང༌།།

གང་དག་ནོར་གྱི་འབྱོར་པས་མ་ཕོངས་ཀྱང༌།།

གཙང་མའི་རླུང་ཙམ་བརྔུབ་པའི་སྐལ་བས་དབེན།།

ཆར་དང་ཆུ་རྒྱུན་རྣམས་ཀྱང་དག་བྱེད་ཀྱི།།

ནུས་པ་ཉམས་ཏེ་བརླན་གཤེར་རྫས་སུ་ཟད།།

མི་ཕྱུགས་སྐམ་གཤེར་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀུན།།

ལུས་ལ་གདུག་ཅན་ནད་རིགས་དུ་མས་གཟིར།།

སེམས་ལ་བྱིངས་འཐིབ་རྨོངས་པས་རབ་ནོན་ཏེ།།

ལུས་སེམས་བདེ་ལ་སྤྱོད་པའི་གོ་སྐབས་ཕྲ།།

གཞན་ཡང་བཅོས་མའི་རྫས་སྦྱོར་ཆེས་སྤྱོད་ཅིང༌།།

འདོད་རྔམས་དབང་གིས་འཕྲལ་གྱི་ཁེ་ཕན་སླད།།

རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་གཅོད་བྲེགས་ལ་སོགས་པས།།

འབྱུང་བ་ས་ཡི་ཟུངས་བཅུད་བརླག་པར་བྱས།།

གསང་སྔགས་རྒྱུད་དང་སྨན་རྩིས་གཞུང་སོགས་ལས།།

ཕྱི་ཡི་སྣོད་དང་སྐྱེ་བོའི་ནང་གི་ཁམས།།

ཕན་ཚུན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་གཤིས།།

གསུངས་པའི་བདེན་དོན་དེང་སྐབས་མྱོང་བས་གྲུབ།།

ས་འདི་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ།།

རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུ་སྙོམས་ཤིང་ཉེ་འཁོན་མེད།།

ཅེས་སོགས་བདེན་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ས་ཆེན་འདི།།

སྟོན་པས་རང་གི་མཆོད་སྦྱིན་དཔང་དུ་མཛད།།

སེམས་ལྡན་ཚེ་འདིའི་སྐྱེས་མའི་དྲིན་དྲན་ནས།།

དྲིན་གཟོར་བརྩོན་པ་ཡ་རབས་ངང་ཚུལ་བཞིན།།

ཉེ་འཁོན་མེད་པར་ཀུན་སྙོམས་མ་མ་སྟེ།།

ས་གཞི་འདི་ཡང་གཅེས་ཤིང་སྐྱོང་བའི་ཡུལ།།

རང་བཞིན་དྭངས་གཙང་འབྱུང་བ་བཞི་ཡི་ཁམས།།

དོན་མེད་ཆུད་གསོན་སྦགས་བཙོག་རྙོགས་བསླད་སོགས།།

སྐྱེ་འགྲོའི་བདེ་སྐྱིད་གཞི་མ་བརླག་བགྱིད་པའི།།

བྱ་བ་སྤངས་ནས་ཀུན་ཕན་ལས་ལ་གཞོལ།།

ཐུབ་པ་མཆོག་ཉིད་ལྗོན་པའི་དྲུང་དུ་བལྟམས།།

ལྗོན་པའི་དྲུང་དུ་བདུད་བཅོམ་བྱང་ཆུབ་བརྙེས།།

ལྗོན་པ་ཟུང་གི་དྲུང་དུ་མྱ་ངན་འདས།།

འདི་ལྟར་ཐུབ་པས་ལྗོན་པར་གཙིགས་སུ་མཛད།།

གང་དུ་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ།།

མཚན་དཔེ་བཞད་པའི་ས་ཡི་ཐིག་ལེ་དེར།།

འབུམ་ཕྲག་རྒྱལ་བའི་སྐུ་ཡི་གཟུགས་གསལ་བའི།།

ཙན་དན་ལྗོན་པས་མཚན་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས།།

འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ཡེ་ཤེས་ལྷ་དང་ནི།།

ཡུལ་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་ལྷ་ཀླུ་མཐུ་བོ་ཆེ།།

དུ་མ་ཞིག་ཀྱང་ལྗོན་པའི་སྡོང་པོ་ལ།།

གནས་གཞི་འཆའ་བར་ཡོངས་སུ་མ་གྲགས་སམ།།

ལྗོན་ཤིང་བཟང་པོས་རླུང་ཁམས་གཙང་བར་བྱེད།།

ལྗོན་པས་སྲོག་རླུང་གཏོང་ལེན་རམ་འདེགས་བྱེད།།

ལྗོན་པས་མིག་དང་ཡིད་ལ་སིམ་པ་སྟེར།།

གྲིབ་བསིལ་སྣུམ་པོ་ཀུན་གྱི་ངལ་གསོའི་གནས།།

ཟླ་མེད་སྟོན་པ་མཆོག་དེས་འདུལ་བ་ལས།།

ལྗོན་ཤིང་གཞོན་ནུ་ཇི་ལྟར་སྐྱོང་བའི་ཚུལ།།

དགེ་སློང་རྣམས་ལ་གདམས་པའི་ཚུལ་འདིས་ཀྱང༌།།

ལྗོན་ཤིང་འདེབས་སྐྱོང་དགེ་ལས་མཆོག་ཏུ་རྟོགས།།

སྐྱེས་པ་གཅོད་དང་གཅོད་དུ་གཞུག་པ་དང༌།།

ས་བོན་འཇོམས་དང་རྩྭ་སྔོན་སྦགས་པ་སོགས།།

དགེ་སློང་རྣམས་ལ་སྟོན་པས་བཀག་པ་ཡང༌།།

ཁོར་ཡུག་གཅེས་སྐྱོང་གདམས་པར་བཟུང་བར་འོས།།

སྐབས་གསུམ་གྲོང་དུ་རྒྱལ་བའི་བྱིན་རླབས་ལས།།

འདུས་བྱས་མི་རྟག་ལ་སོགས་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ།།

བཞི་པོ་སྟོན་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ཟབ་མོ་ཡང༌།།

ལྗོན་པའི་ཤིང་གི་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བར་གསུངས།།

གཞན་ཡང་ལྗོན་པས་ཆར་ཆུ་འདྲེན་པར་བྱེད།།

ལྗོན་པས་ས་ཡི་ཟུངས་ནི་འཛིན་པར་བྱེད།།

དཔག་བསམ་ཤིང་ཞེས་འདོད་པ་ཀུན་སྟེར་བའི།།

དགོས་པ་རྣམས་ཀྱང་དོན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་ཡིན།།

ཡ་ཐོག་དུས་ཀྱི་རང་རེའི་མེས་པོ་རྣམས།།

ལྗོན་འབྲས་ཟས་དང་ཤུན་པ་གོས་སུ་སྤྱོད།།

སྡོང་དུམ་གཙུབས་ལས་མེ་ཡི་རིག་པ་རྙེད།།

གནོད་འཚེ་ལྷགས་ཚེ་ལྗོན་པར་སྐྱབས་སུ་བསྟེན།།

ཚན་འཕྲུལ་བསྐལ་པ་བདོ་བའི་དུས་འདིར་ཡང༌།།

གནས་དང་སྤྱོད་ཆས་ཕལ་ཆེར་ལྗོན་པའི་དྲིན།།

འཐབ་རྩོད་ཁོང་ཁྲོའི་མེ་ཡིས་སྙིང་བསྲེག་ཚེ།།

འཕྲལ་དུ་ཞི་བསིལ་ཚོར་བ་ལྗོན་པས་སྟེར།།

མདོར་ན་མི་དང་མི་མིན་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན།།

འཚོ་བའི་གཞིར་གྱུར་ལྗོན་ཤིང་སྟོངས་གྱུར་ན།།

འཛམ་བུའི་ཤིང་གི་སྒྲ་ཡིས་ཉེར་བསྟན་པའི།།

གླིང་འདི་འཇིགས་རུང་མྱ་ངམ་ཐང་དུ་འགྱུར།།

གཞན་ཡང་སྲོག་ལས་གཅེས་པའི་དངོས་པོ་ནི།།

འགའ་ཡང་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོད་མ་ཡིན།།

སྲོག་ཆགས་བཅས་པའི་ཆུ་ལ་སྤྱོད་པ་སོགས།།

འདུལ་བའི་ཁྲིམས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀག།

ཆོས་ལྡན་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་དེར།།

རི་རྒྱ་ཀླུང་རྒྱ་ཨར་ལས་རྒྱ་སྡོམ་སོགས།།

མགོན་མེད་སྐྱབས་བྲལ་ཉམ་ཆུང་དུད་འགྲོ་ཡི།།

ཕངས་པའི་སྲོག་གི་སྲུང་སྐྱོབ་ལུགས་བཟང་བྱུང༌།།

རི་དྭགས་རྔོན་དང་ཉ་རིགས་འཛིན་པ་སོགས།།

རྩེད་འཇོ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་དུ་གཞན་སྲོག་ལ།།

བག་ཚ་མེད་པར་འཚེ་བ་རྩོམ་བྱེད་པ།།

སྲོག་ལྡན་སྤྱི་ཡི་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་པའི་ལས།།

དེས་ན་སྣོད་བཅུད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ཚུལ།།

རྟག་ཏུ་ཡིད་བཅངས་ཀུན་ཕན་དགེ་བློའི་ངང༌།།

རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ནུས་པའི་འབྱུང་གནས་རྣམས།།

གཅེས་བཟུང་བསྲི་ཚགས་བརྩོན་པ་ལྷོད་མི་བྱ།།

ཁྱད་པར་ནམ་ཟླའི་དུས་ཚིགས་ངེས་བཟུང་སྟེ།།

ལྗོན་པ་འདེབས་འཛུགས་ཆོ་ག་སྐྱོང་བྱས་ན།།

རང་བདེ་གཞན་ཕན་འགྲོ་བ་སྤྱིའི་སྲི་ཞུར།།

སྨིན་པའི་དོན་ལྡན་ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་འགྲུབ།།

དེ་ལྟར་སྐབས་བབས་བླང་དོར་གནས་དག་ལ།།

འཇུག་ལྡོག་མ་ནོར་ཚུལ་བཞིན་འབད་པའི་མཐུས།།

སྣོད་བཅུད་དགེ་མཚན་ཉམས་མེད་སླར་གསོས་ཏེ།།

བདེ་དགེའི་ལྗོན་ཚལ་ཕྱོགས་བརྒྱར་རྟག་འཕེལ་ཤོག།

ཅེས་པ་འདི་ནི་བར་སྐབས་ངོས་རང་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཡུལ་གྲུ་དུ་མར་བསྐྱོད་འཁོད་ཀྱིས་སྐྱེ་འགྲོའི་བདེ་སྡུག་གི་སྣང་ཚུལ་ཇི་སྙེད་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང༌། ལྷག་པར་ཚན་འཕྲུལ་གྱི་བསྐལ་པ་དར་བའི་དབང་གིས་ལྷའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་འགྲན་བཟོད་པའི་ཁང་ཁྱིམ་གྱི་བཀོད་པ་སོགས་ཡར་རྒྱས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཇེ་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡང༌། དོན་དུ་སྲོག་ལྡན་ཀུན་གྱི་འཚོ་བའི་གཞི་རྟེན་ཁོར་ཡུག་བདེ་སྙོམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐོག་དོ་ཕོག་ཚབས་ཆེ་འབྱུང་བཞིན་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དེ་སྔ་བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དུ་རང་བཞིན་འབྱུང་ཁམས་སྐྱོན་བྲལ་དུ་གནས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལུས་ཅན་ཀུན་ཀྱང་འཚོ་ཁམས་བདེ་ལྡན་དུ་སྤྱོད་པའི་འདས་པའི་གནས་ཚུལ་བློ་ཡུལ་དུ་ཤར་ཞིང༌།

དེང་སྐབས་བོད་ཐེ་བའི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་ཉམས་རྒུད་མྱུར་ཚད་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བཞིན་པ་འདི་ཐོག་སྤྱི་བྱེ་ཚང་མས་འཕྲལ་ཡུན་ཁེ་གྱོང་བསམ་ཞིབ་ཀྱིས་འགན་ཁུར་ཐབས་བརྩོན་ཆེ་བསྐྱེད་མ་བྱུང་ཚེ་རིམ་གྱིས་སྣོད་བཅུད་ཡོངས་ལ་ཉམས་ཉེས་བློས་མི་འཆུན་པ་ཡོང་ངེས་ཀྱི་མྱོང་ཚོར་གཏིང་ཟབ་བྱུང་སྟེ་སྐྱེ་བོ་རེ་རེའི་ངོས་ནས་དུས་དང་རྒྱུན་གྱི་སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་སྣོད་བཅུད་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་ཐབས་ཚུལ་ལ་འབད་གལ་གཞེན་སྐུལ་གྱི་ཚུལ་དུ། ལྡི་ལི་སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་སྐྱེད་ཚལ་དུ་ཟངས་ཚ་གསེར་མའི་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྣང་བརྙན་བཞུགས་གསོལ་གྱིས་རྒྱ་གར་གཞུང་དམངས་ལ་རྟེན་འབུལ་ཞུ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་སྣོད་བཅུད་རྟེན་འབྱུང་སྐོར་རྒྱལ་འདུས་ཚོགས་འདུ་བསྡུ་འཚོགས་ཀྱི་སྐབས་དང་བསྟུན། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐྱེ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་སྟོན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་ལོ་ ༢༥༣༧ ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢ ལ་བྲིས། ཞེས་དབྱིན་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་དེབ་ཆུང་བཀྱེ་འགྲེམས་གནང༌། ལྷན་ཚོགས་འདིར་ཕྱི་ནང་ལྟ་གྲུབ་ལ་མཁས་པ་དང༌། ཁོར་ཡུག་བདེ་སྐྱོང་གི་འགན་འཛིན་སོགས་གནད་ཡོད་མི་སྣ་དུ་མ་ཕེབས་འཛོམས་བྱུང༌།

ཚེས་ ༣ ཉིན་ཀ་ལི་ཀ་ཏར་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་དེ་གར་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། རྒྱ་གར་བ་སྐུ་ཞབས་ཧོབ་པི་ཤར་རྣམ་གཉིས་ནས་གྲ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་བརྗོད་གཞི་ཇི་ལྟར་བྱས་ཏེ་ཆོས་དང་རིག་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་དང་ཞི་བདེ་ཡོང་ཐབས། ཞེས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུར་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་རྒྱ་གར་བ་དང༌། བོད་མི། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་མི་གྲངས་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ལ་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ། རྒྱ་གར་བ་གསུང་བཤད་གནང་མཁན་གྲས་སུ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང༌། གྲགས་ཅན་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་ལྟར་ཁྲིམས་རྩོད་པ་སྐད་གྲགས་ཅན་སྐུ་ཞབས་ཇ་སེ་མ་ལ་ནིས་གསུང་བཤད་གནང་སྐབས་བོད་ནི་རང་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་འགྲེལ་བཤད་ཧ་ཅང་གཏིང་ཟབ་གནང་བ་དང་འབྲེལ་ཁོང་ནས་བོད་ཀྱི་རང་བཙན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པའི་བཀའ་མོལ་ཤུགས་ཆེ་གསུངས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་སྐུ་ཞབས་ཡ་སི་ཝ་ནས་གསུང་བཤད་གནང་སྐབས་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ཉིད་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྐུ་མགྲོན་གནད་ཆེ་ཞིག་ཡིན་པས། གང་ཉིད་ནས་བཙན་བྱོལ་བ་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་ནམ་ཡང་མ་གནང་རོགས་ཞེས་དང༌། རྒྱ་གར་མི་མང་ནས་བོད་མི་མང་ལ་སེམས་ཁུར་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལུགས་སོགས་གསུངས། དེ་བཞིན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་སྐུ་ཞབས་བྷན་ད་རི་ནས་ཀྱང་གོང་བཞིན་ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། བོད་མི་མང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པའི་གསུང་བཤད་གནང༌། གཞན་ཡང་འབྲེལ་ཡོད་འགན་བཞེས་རྣམས་ནས་བློ་རྩལ་ཅི་ཡོད་ཀྱིས་གསུང་བཤད་གནང་བ་བཅས་སྟོན་འཁོར་ཚེས་ ༤ ཉིན་དགོང་དྲོ་བཞུགས་སྒར་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

ཆོས་སྲིད་རིག་པའི་གདངས་དབྱངས་གྱེར་བཞིན་དུ།།

གངས་ལྗོངས་བསོད་ནམས་དཔུང་པ་འདེགས་མཁས་པ།།

མདུན་ན་འདོན་དང་སྣེ་མོར་འཁོད་པའི་ལྷན།།

སྒོར་མོའི་གྲལ་དུ་བགྲོས་པའི་སྐབས་ཉུང་ཕྱིར།།

ད་ནི་ཆོལ་གསུམ་འདུན་མ་གསོ་བའི་གྲར།།

ར་མ་ལུག་གི་རྣམ་འགྱུར་ཛ་མ་ཛོར།།

མངོན་པས་མགོན་གང་ཞལ་གསུང་ཚངས་པའི་དབྱངས།།

ལན་ཅིག་འཁྲོལ་བའི་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པའི་དོན།།

ལྷག་བསམ་དངུལ་དཀར་ཕྱིས་པའི་མེ་ལོང་དུ།།

ཤར་བའི་ལམ་སྟོན་གསེར་ཞུན་བརྩེགས་པའི་ནོར།།

ཕངས་མེད་སྦྱིན་པའི་ཆོ་ག་ལྷུར་བླངས་པས།།

མཐའ་དག་ཡིད་ཁམས་དོན་ཡོད་ཟོང་གིས་བརྟས།།

དབྱར་སྐྱེས་ཆུ་འཛིན་འཁྲིགས་པའི་ལྡིང་ཁང་ནས།།

ངོམས་མེད་ལེགས་བཤད་གསེར་གྱི་ཟེགས་མ་འབུམ།།

དགེ་ལེགས་བྱིན་རླབས་སྟོང་གི་ཉམས་འགྱུར་གྱིས།།

འཕོ་བས་གདུང་བའི་བུ་རྣམས་སིམ་པ་བརྟས།།

སྲིད་པའི་ཆོས་ཉིད་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ལས།།

ནམ་ཡང་རྟག་བརྟན་དགའ་བའི་ལོངས་མེད་ཀྱང༌།།

ཀུན་ཁྱབ་བརྩེ་བའི་ཐུགས་རྒྱུད་འབྱམས་ཀླས་པས།།

གླིང་འདི་ཞི་བ་དམ་པའི་དཔལ་དུ་སྒྲུབ།།

17 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

མཇལ་བཅར་བ་ཁག་གཅིག་ལ་བཀའ་སློབ་དང་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་མཛད་སྒོ།

༡༽འཕྲོད་བསེྟན་བསྐྱར་ཞིབ་པ་དང་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་སོགས་ལ་བཀའ་སློབ།

༡༩༩༣ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་བསྐྱར་ཞིབ་ཚོགས་འདུ་བ་འཕྲོད་བསྟེན་དྲུང་ཆེ་གཙོས་སྨན་སློབ་པ་ཟབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་མི་གྲངས་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ལས་ཀ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་རེད། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་ཐོག་མར་འབྱོར་བའི་སྐབས་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཡོད། སྐབས་དེར་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མཐུན་རྐྱེན་མ་འཛོམས་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ས་ཆུ་དང༌། ཟས་སྤྱོད་སོགས་མང་པོ་ཞིག་འགྱུར་བ་ཐེབས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་ ༥༩ དང་༦༠།༦༡།༦༢ དེ་ཚོའི་ནང་ལོགས་ལ་ང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་སྡུག་ཤོས་ཆགས་བསྡད་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་དེ་དུས་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད། ད་ཆ་དེའི་དུས་ཚོད་དེ་ཡོལ་ཟིན་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘སོ་སོའི་ལས་རིགས་ག་རེའི་ཐོག་ལ་ཡིན་ནའང་འགན་ཐེག་ཐུབ་པ་ཞིག་ཐོན་ཡོང་རྒྱུ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ང་རང་ཚོའི་ཁ་ནས་རང་དབང་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན་ཟེར་ཚང་མས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། རང་དབང་བསྒྲུབ་ཟེར་བ་འདི་ལས་རིགས་ཚང་མའི་ནང་གཞན་ལ་རེ་ལྟོས་མ་དགོས་པར་སོ་སོའི་མི་རང་ཉིད་ཀྱིས་འགན་ཆ་ཚང་འཁྱེར་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་རང་དབང་ཡིན་པ་རེད།

ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་དབང་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། ལས་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ནང་ལ་རྟག་པར་མི་གཞན་དག་ཅིག་ལ་མི་གླ་སྒྲིག་དགོས་བྱུང་ན་དེ་དོན་གྱིས་རང་དབང་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། བྱས་ཙང་དཔེར་ན། དེང་དུས་ཀྱི་སྨན་པའི་ལས་ཀའི་ཐོག་བོད་པ་རང་གི་ངོས་ནས་ག་ཚོད་མང་མང་ཞིག་ཐོན་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་ཡོད། ཁོ་རང་དབང་གི་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘གང་ལྟར་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ལས་ཀ་བྱེད་པ་འདི་སོ་སོས་ཆོས་ཤིག་ཁས་བླངས་ནས་ཆོས་པའི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་ནི་དངོས་གནས་དྲང་གནས་བསོད་ནམས་གསོག་པའི་ལས་ཀ་བཟང་པོ་ཞིག་རེད། རང་ཉིད་གདན་གྱི་སྒང་ལ་བསྡད་དེ་སྒོམ་ཉམས་ལེན་བྱེད་མ་ཐུབ་ན་ཡང་ཀུན་སློང་རྣམ་དག་གི་ཐོག་ནས་སྨན་པའི་ལས་ཀ་དང༌། འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ལས་ཀ་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་ནད་གཅོང་གི་རིགས་ལ་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དེ་ནི་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་ཤོས་ཤིག་ཆགས་ཡོད།

སོ་སོ་ཆོས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ལས་ཀ་འདི་ཁ་འདོན་བྱས་པ་ལས་ལྷག་པའི་གཞན་ཕན་གྱི་བྱ་བ་བཟང་པོ་ཆགས་བསྡད་ཡོད། ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། དེ་རྩིས་ཚང་མས་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས།18jམཆན། ཞེས་སོགས་ལམ་སྟོན་མཛད།

ཚེས་ ༡༣ ཉིན་ཕྱེད་ཡོལ་བོད་འབྱོར་མི་གྲངས་ ༡༥༤ དང༌། བོད་དུ་ཐོན་མཇལ་བ་ ༤༤ བཅས་པར་མཇལ་ཁ་སྲུང་བྱིན་སྩལ་ཐོག་བཀའ་སློབ་ཕེབས་འབྲས། ‘‘ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནས་ཚུར་རང་དབང་ལུང་པར་སླེབས་པ་རེད། ང་རང་ཚོ་ཐུག་པར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་ནང་ལ་ཡོད་བསྡད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ཡིན་ཞེས་ངས་རྣམ་ཀུན་རྟག་པར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་བསྡད་ཡོད་ཀྱང་མཐར་གཏུགས་ན་རང་གི་སྲོག་ཀྱང་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།

སྤྱིར་ན་འདས་པའི་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་གྱི་རིང་དང༌། ཡང་སྒོས་འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་ལྷག་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་བོད་མིའི་ངོས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུང་པར་ཤ་ཞེན་དང༌། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་ཞེན་ཁོག་བྱས་པ་ཡིན་ན་དེ་རྒྱ་མིའི་རྣ་བར་མི་འགྲོ་བ་བྱེད་པ་དང༌། བོད་པ་གཅིག་གིས་རང་གི་རིགས་ཞེན་དོར་ཏེ་རྒྱ་སྐད་བདེ་པོ་རྒྱག་པ་དང༌། རྒྱ་མིར་དགའ་པོ་བྱས་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡར་ཐོན་རེད་ཅེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་ལྟ་འདིར་ཁྱེད་རང་ཚོ་དགེ་འདུན་པ་གང་འཚམས་ཤིག་སླེབས་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོ་དགེ་འདུན་པའི་ངོས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན། གྲྭ་ཆས་གྱོན་ཐུབ་ཙམ་ཞིག་དང༌། གྲོང་ཆོག་རྒྱུགས་ཤེས་ཙམ་ཞིག་གིས་འགྲིགས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཟེར་བ་འདི་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ཟེར་རམ། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཆོས་འདྲ་མི་འདྲ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་ཁྱད་ཆོས་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་མིན་ཤེས་དགོས་པ་རེད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཆོས་ལུགས་སྤྱིར་བཏང་ཕལ་མོ་ཆེ་ལ་རྨོངས་དད་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད།

ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ཡིན་ན་རྨོངས་དད་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་རྨོངས་དད་མིན་པ་དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཁས་པ་དེ་འདྲ་དང་ཚན་རིག་པ་དེ་འདྲ་ནས་ནང་པས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སྟངས་དེ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པོ་འདུག་ཅེས་ནང་པའི་ཆོས་དེ་རྨོངས་དད་ལ་བརྩི་གི་ཡོད་པ་མ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་སོ་སོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། སྤྱོད་ལམ་གོམས་གཤིས་ནང་ལེགས་པའི་ཆ་གང་དང་གང་ཡོད། ཉེས་པའི་ཆ་གང་དང་གང་ཡོད་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། དེ་བཞིན་རྒྱ་མིའི་གོམས་གཤིས་གང་ལ་ཡང་ལེགས་ཉེས་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་བཟང་པོའི་ལེགས་ཆ་རྣམས་ཟིན་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། ངན་པ་རྣམས་དོར་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་མ་གཏོགས། ཁ་ནས་འུར་ཤོབ་ལུང་པ་གང་བཤད། ལག་ལེན་ངོ་མའི་ཐོག་ནས་གཞན་གྱི་ཉེས་སྤྱོད་རང་ལ་འཇགས་པ་མ་ཚོར་བར་བསྡད་ན་ཡག་པོ་མ་རེད། དཔེར་ན། ཚོད་མེད་ཀྱི་ཆང་འཐུང་བ་དང༌། ཐ་མག་འཛད་མེད་འཐེན་པ། རྒྱུན་དུ་མ་ཅང་རྒྱག་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཡག་པོ་གང་ཡང་མིན། དེ་ཚོ་མི་དགོས་པ་རེད།’’19jམཆན། ཅེས་སོགས་ཞིབ་པར་སྩལ། དེ་ནས་འབུམ་ཚོགས་སུ་བཅར་འབྱོར་ ༨༢ དང༌། ཕྱོགས་མཐའ་ནས་སླེབས་འབྱོར་བོད་མི་ ༡༠༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། དེ་རྗེས་རིགས་ལམ་སློབ་གྲྭ་ནས་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་ཐོན་པ་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་མི་གྲངས་ཉི་ཤུར་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘ད་ཁྱེད་རང་ཚོ་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་ཐོན་པ་རེད། ཡག་པོ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོའི་ནང་ལ་བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བ་ཚོས། སོ་སོའི་མཐོང་ཐོས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་གང་ཡོད་པ་རྣམས་ཕྲུ་གུ་ཚོར་སློབ་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཕྲུ་གུ་ཚོར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སློབ་གསོ་ཟེར་དགོས་པ་རེད་དམ། གང་ལྟར་ཁོ་ཚོར་སེམས་ཤུགས་སྐྱེད་ཐབས་བྱེད་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

བར་ལམ་བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་དབང་ཤུགས་འོག་ལ་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་མྱངས་དང་མྱོང་བ་འདི་ཁུལ་རིམ་འབྱོར་དེ་འདྲ། རྒྱ་གར་ནང་ང་ཚོའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་ཕྱིན་ནས། བོད་ནང་ག་རེ་བྱུང་བ་དེ་ཚོ། རང་རང་སོ་སོའི་མྱོང་བའི་ཐོག་ནས་ལེགས་སྦྱར་ཤོད་རྒྱུ་དེ་འདྲ་བྱས་པ་རེད། ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་འདུག ད་ལྟ་འདིར་ཡོད་ཁྱོད་རང་ཚོ་བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བས་དགེ་རྒན་བྱེད་དུས། སོ་སོའི་དངོས་མྱོང་གང་ཡོད་ཕྲུ་གུ་ཚོར་ཤོད་དགོས་པ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་ཞིག་རེད། ཞར་ཞོར་གོ་སྐབས་ནམ་བྱུང་ལ་ཤོད་དགོས། ཁྱེད་རང་ཚོའི་སེམས་ལ་བཞག་ནས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

དེ་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོ་དགེ་རྒན་བྱེད་མཁན་ཚང་མར། གཙོ་བོ་གཞན་ལ་ཕན་སེམས་ཡོད་དགོས་པ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། དགེ་རྒན་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ཕོགས་གཅིག་པུར་དམིགས་ནས་ལས་ཀ་བྱས་པ་ཡིན་ན། རྩ་བའི་ལས་འགན་ཡག་པོ་ཞིག་འགྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ཕྲུ་གུ་ཚོར་སློབ་ཚན་གང་བསླབ་པ་ཚང་མ་ཤ་ཚའི་ཐོག་ནས་སློབ་དགོས། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཕྲུ་གུ་རེ་རེའི་མ་འོངས་པའི་མི་ཚེའི་གང་པོའི་མདུན་ལམ་གྱི་དོན་དག་ལ་སེམས་ཁུར་བླངས་ནས་བསླབས་པ་ཡིན་ན། ཕྲུ་གུ་ཚོའི་ཆ་ནས་ཀྱང་དགེ་རྒན་ལ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་གུས་བརྩི་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་ལ། ཕྲུ་གུ་རེ་རེའི་ཐོག་སེམས་ནས་དགེ་རྒན་ལ་དགའ་བའི་གུས་བརྩི་བྱེད་པའི་གཞི་རྩའི་སློབ་ཚན་གང་བསླབས་པ་དང༌། བསླབ་བྱ་བརྒྱབ་པ་རྣམས་སེམས་ལ་འཇགས་པོ་ཡོང་གི་རེད།

དགེ་རྒན་གྱིས་འཛིན་གྲྭར་སློབ་དགོས་པ་དེ་ཁྲལ་གྱི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་བསླབས་པ་ཡིན་ན། ཕྲུ་གུ་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལའང་ཁྲལ་གྱི་འདུ་ཤེས་སླེབས་པ་མ་གཏོགས། བསླབས་པ་རྣམས་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ལ་འཇགས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཁག་པོ་རེད། དགེ་རྒན་གྱི་སྤྱོད་ལམ་ཡག་པོ་དགོས་པ་དང༌། དགེ་རྒན་གྱི་སེམས་པ་བཟང་པོ་དགོས་པ་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དེ་ཁྱེད་རང་ཚོའི་སེམས་ལ་བཞག་དགོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས།’’ ཞེས་སོགས་ཚིག་ཉུང་དོན་བསྡུས་སུ་སྩལ།

ཚེས་ ༡༨ ཉིན་བལ་ཡུལ་རྣམ་རྒྱལ་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭའི་འཛིན་གྲྭ་བཅུ་པའི་སློབ་ཕྲུག་གྲངས་ ༧༢ དང་དགེ་ལས་བཅས་པར་མཇལ་ཁ་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘དེ་རིང་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་སློབ་ཕྲུག་ཚོ་ཁག་ཅིག་སླེབས་པ་ལ་ངོས་ནས་དགའ་བསུ་ཡོད། ད་རེས་ཁྱེད་རང་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་ཡོང་དོན་གཙོ་བོ་ནི་དྷ་རམ་ས་ལར་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་བལྟ་རྒྱུ་དང༌། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ། དེ་མིན་ཉེ་སྐོར་སློབ་གྲྭར་ལྟ་སྐོར་བྱེད་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་ཡོད་པ་རེད། དེ་དག་ལ་བལྟས་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་འཕྲལ་སེལ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་སོ་སོའི་མི་ཚེའི་ནང་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དང༌། སོ་སོའི་མི་ཚེའི་མདུན་ལམ་ཐོག་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཁྱེད་རང་ཚོ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་འདི་ཕྲུ་གུ་གཞན་དག་ཚོའི་སྤྱིར་བཏང་མི་ཚེའི་འགྲོ་སྟངས་བཞིན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང་མི་འདྲ་བ་ཡིན། སྔར་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་མཚན་སྙན་ཆེན་པོ་དེ་སྐུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ཡབ་གཤེགས། ཡུམ་ལ་ཨ་ཁུ་ཨ་ནི་སོགས་གཉེན་ཚན་དགྲར་ལངས་ནས་སྐུ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་སྐབས་ཡུམ་ནས་ཁོང་མཐུ་བསླབ་པར་བཏང་བ་རེད།

མི་ལ་དང་སློབ་གཉེར་བ་གཞན་དག་འགའ་ཤས་མཉམ་དུ་མཐུ་བསླབ་པར་ཐོན་ཁར་ཡུམ་གྱིས་མི་ལར་མངགས་ཆ་གནང་དོན་གཞན་དག་ཚོ་དང༌། ཁྱོད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་གྱུར་མིན། ཕྲུ་གུ་གཞན་དག་ཚོ་འ་ཆད་འུ་ཐུག་མིན་པར་རྒྱགས་ཤིང་སྐྱིད་པའི་སྒོ་ནས་མཐུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་རེད། ཁྱེད་རང་གི་ཕ་འདས། གཉེན་ཚན་དགྲར་ལངས། དཀའ་ངལ་འདི་ལྟ་བུའི་འོག་ནས་བུ་ལ་རེ་བ་བརྒྱབ་སྟེ་མཐུ་བསླབ་པར་བཏང་བ་ཡིན།

ཁྱོད་ཀྱིས་མཐུ་བསླབ་ནས་ཕྱིན་ཆད་གདེང་འཁེལ་བའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་ཨ་མ་རང་ཤི་རྒྱག་གི་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་རེད། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ང་རང་ཚོའི་བོད་ཕྲུག་ཚོར་ཆ་བཞག་ན་ཡང་སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་ནང་གཞོན་སྐྱེས་ཚང་མས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང༌། བོད་ཕྲུག་ཚོའི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་གནད་དོན་མི་འདྲ་བ་ཡིན།

བོད་ཕྲུག་ཚོ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཆགས་འཇིག་ཅིར་འགྱུར་གྱི་དུས་ཚོད་ལ་སླེབས་པའི་མི་རབས་ཤིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད། དེ་ལ་གཞིགས་པའི་འགན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་བསམ་པའི་ཐོག་ནས་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཧུར་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།’’20jམཆན། ཞེས་སོགས་གསལ་གསལ་སྩལ།

གཞན་ཡང་ཚེས་ ༢༠ ཉིན་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་དང་ཕྱོགས་མཐའ་ནས་སླེབས་འབྱོར་བོད་མི་ ༤༢ བཅས་པར་མཇལ་ཁ་སྲུང་བྱིན་སྩལ་ཐོག་བཀའི་ཕེབས་སྒོར། ‘‘ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་འཚམས་འདྲི་ཡོད། ངོས་རང་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། མི་སྣ་འཛོམས་པོ་འདུག དགེ་འདུན་པ་དང༌། ལས་བྱེད་པ། དགེ་རྒན། མི་མང༌། ལྷག་དོན་བཙོན་ལ་བསྡད་མྱོང་བ་དང༌། རྒྱ་མིའི་མེ་མདའ་ཕོག་མཁན་བཅས་ཡོད་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་གི་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། སྒེར་གྱི་དོན་དག་མ་རེད། བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་དག་རེད། བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་གནས་སྟངས་དེ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྐྱང་རྐྱང་མིན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད།

ཇི་སྲིད་བོད་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་དབང་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤུས་དག་ཤོས་དང༌། རྒྱ་ཆེ་ཤོས་དེ་བོད་ནང་གནས་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་རང་དབང་བརླག་པའི་ཉིན་མོ་དེར་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཉམས་ཆག་འགྲོ་གི་རེད།

དེར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་རང་དབང་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཟབ་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད། ང་རང་ཟུར་དུ་མཚམས་བསྙེན་སྒྲུབ་བྱས་ནས་སྡོད་མ་ཐུབ་ན་ཡང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་རང་དབང་གི་ལས་དོན་འདི་སོ་སོས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བྱས་ན། ཆོས་བྱས་པ་དང་གཅིག་པ་རེད་བསམ་ནས་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་མིས་བོད་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ནས་ད་བར་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཕྱིན་པ་རེད།

རིམ་པས་རྒྱ་མིས་འདྲ་ཆགས་པོ་བྱེད་རྒྱུའི་གདོང་འབག་ཕུད། རང་མདོག་རྗེན་པ་བསྟན་ཏེ་བོད་ནང་གཏོར་བཤིག་དང༌། བཙན་དབང་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་གདུག་རྩུབ་བྱས་ཏེ་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་སོ་དྲུག་ཙམ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་སླེབས་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་ལྷག་ཙམ་ཕྱིན་པ་རེད། གང་ལྟར་དུས་ཡུན་འདིའི་རིང་ལ་ང་ཚོས་རྒྱ་མི་ལ་དཔུང་གི་ཐོག་ནས་ཁ་གཏད་གཅོག་མ་ཐུབ་ཀྱང༌། ང་རང་ཚོར་བདེན་པ་ཡོད་པ་འདིའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིར་རྩོད་པ་རྒྱག་གི་ཡོད། རྒྱ་མི་ཡང་མི་རང་སོང་བ་ཡིན་སྟབས་དུས་ཚོད་རིམ་སོང་རྗེས་རྒྱ་མིའི་རྣ་བར་བདེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་བགྲང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་མིས་བདེན་དོན་རྟོགས་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཆགས་ཀྱི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོས་མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཆུང་ཆུང་གི་བསམ་བློ་གུ་དོག་བྱེད་མི་རུང༌། ད་ལྟ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པ་རྫོགས་འགྲོ་ཡི་ཡོད་རེད། ང་ཚོ་བོད་པས་སྐྱིད་སྡུག་མང་པོ་ཞིག་མྱངས་པ་རེད། ང་ཚོའི་མི་ཐོག་གོང་མ་ཚོའི་སྐབས་ལ་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་རང་དབང་ཡོད་པ་དང༌། ལྟོ་གོས་འགྲིགས་ཙམ་ཡོད་པ་འདིའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོ་ལྷོད་ཡངས་དང་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན། ཐ་མ་ང་ཚོའི་ལུང་པ་ཤོར། ལུང་པའི་ནང་གཏོར་བཤིག་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་རེད།

འདི་དག་གི་ལན་རྩ་ཚང་མ་རྒྱ་མིས་བྱས་པ་མ་རེད། ང་ཚོ་བོད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཚགས་ཚུད་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་ཉེར་ལེན་ལས་བྱུང་བ་རེད། ང་ཚོའི་དེ་སྔའི་ཉམས་མྱོང་ལ་གཞིགས་ན། ང་ཚོ་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་གནས་པ་གང་ཞིག་ལ། འཛམ་བུ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་གང་ཡོད་ལ་མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཆུང་དྲགས་ནས་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་པ་རེད།

མ་འོངས་པར་ང་ཚོ་རང་དབང་རང་ལག་ཏུ་སོན་པ་དང༌། རང་དབང་སོན་ནས་མིས་སྨོན་རང་སྐྱིད་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་དང་མ་ཡོང་ང་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་དང༌། འཇོན་ཐང་ལ་རག་ལས་ཡོད་པས། ཚང་མས་བསམ་བློ་གྲུང་པོ་བྱས་ཏེ་ཆོས་དང་སྲིད། ཕྱི་དང་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ཚང་མར་དོ་སྣང་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། རྒྱ་མིས་བཙུགས་པའི་སློབ་གྲྭའི་ནང་ཕྲུ་གུ་གཏོང་འདོད་མེད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཚོད་དེ་འདྲ་བྱེད་རྒྱུ་མེད། མདོ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ལ། རྩྭ་ས་ཆུ་སའི་དོན་ལ་བོད་མི་ནང་ཁུལ་འཁྲུག་པ་བརྒྱབ། མེ་མདའ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཚུལ་ཟེར་བ་དེ་ཚོ་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་པོ་རེད། ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། དེ་འདྲ་བྱེད་རྒྱུ་མེད།

དེ་བཞིན་ང་ཚོའི་ཕ་མེས་དུས་ནས་བོད་ནང་བདག་པོས་མ་བཟུང་བའི་སྐམ་གཤེར་ལ་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་ལ་འཚེ་བ་མི་བྱེད་པའི་མིག་ལྟོས་བཟང་པོ་ཡོད། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ཆབ་འབངས་ཚང་མར་རི་རྒྱ་ཀླུང་རྒྱ་བསྡམས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འདི་ཚོའི་གྲས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་མིག་དཔེར་འོས་པའི་བྱ་བ་བཟང་པོ་རེད། དེང་སང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ལ་ཡིན་ནའང༌། གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་རེད།’’21jམཆན། ཅེས་སོགས་འདི་ཕྱི་གཉིས་སྨན་གྱི་ལམ་སྟོན་མཛད།

༢༽བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༩༣ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་དྷ་རམ་ས་ལ་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་དབུ་བརྙེས་ཏེ་ལོ་ངོ་སོ་གསུམ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་སྐབས་དགེ་ལས་ཚང་མ་གཟིམ་སྒོ་ཆེན་པོའི་མདུན་རུ་བསྟར་ཉིས་བསྒྲིགས་ཀྱིས་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕེབས་བསུ་ཞུས་ཤིང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ཕེབས་འཁོར་བཤོལ་མཚམས་སློབ་ཕྲུག་ཕོ་མོ་གཉིས་ནས་ཆང་ཕུད་དང་གྲོ་སོ་ཕྱེ་མར་འདེགས་འབུལ་ཐོག་སློབ་གྲྭའི་དབུ་འཛིན་དང་སློབ་སྤྱི་སོགས་ནས་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་ཕུལ་རྗེས་མཛད་སྒོའི་སྡིངས་ཆའི་དབུ་བཞུགས་སུ་ཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན་རོལ་ཆའི་རུ་ཁག་གིས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་སློབ་གྲྭའི་གཉའ་ཁྲི་དང༌། སྲོང་བཙན། ཁྲི་སྲོང༌། ཁྲི་རལ་བཅས་ཁང་ཚན་བཞི་དང་བོད་ཁྱིམ་ཁྱབ་ཁོངས་པ་ཀུན་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭ་དང༌། དྷ་ཤོད་བོད་ཁྱིམ། སུ་ཇཱ། ལ་དྭགས། སྦེལ་ཀོབ་བཅས་པའི་རྩེད་འགྲན་སློབ་ཕྲུག་ཕོ་མོ་རྣམས་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་དང་སློབ་གྲྭའི་མཚོན་རྟགས་ཀྱི་དར་ཆས་སྣེ་ཁྲིད་འོག་རང་རང་སོ་སོའི་སློབ་གྲྭ་དང་ཁང་ཚན་གྱི་སེར་དམར་སྔོ་ལྗང་གི་དར་ཆེན་བསྒྲེངས་ཤིང་རུ་སྒྲིག་གུས་འདུད་དང་དེ་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་གླུའི་རོལ་དབྱངས་ཕུལ་ནས་ཚང་མ་སྐུ་བཞེངས་རྗེས་དྷ་སྟེང་བོད་ཁྱིམ་འགོ་འཛིན་པདྨ་རྡོ་རྗེ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་གཙོས་པའི་སྐུ་མགྲོན་ཁག་དང་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་བཅས་ལ་དུས་ཆེན་གྱི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་འཚམས་ཞུ་དང་ཆབས་ཅིག་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་ཤིང༌། མཛད་སྒོའི་ཐོག་རང་གཞུང་བཀའ་ཤག་གི་སྐུ་ཚབ་ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་དང༌། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ་སོ་ནས་དུས་དྲན་གསུང་བཤད་གནང༌།

མཇུག་ཏུ་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘ཕྲུ་གུ་ཚོར་ལྟ་རྟོག་བྱེད་མཁན་མ་མ་ཚོའི་ངོས་ལ་བརྗོད་ན། འཚར་ལོངས་ཡོང་བཞིན་པའི་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་བསམ་བློ་ཤིན་ཏུ་གཉོམ་ཆུང་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་དག་ས་བོན་གྱི་མྱུ་གུ་ཇི་བཞིན་བསྐྱེད་འཚར་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་ཁོང་ཚོའི་བསམ་བློའི་འཕེལ་ཤུགས་དང་བསྟུན་ནས་མུ་མཐུད་བསམ་བློ་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས་པ་ལས་ཞེད་སྣང་དང༌། དངངས་སྐྲག འཚེར་སྣང་སྐྱེ་བ་བཅས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་བཟུང་ན་ཁོང་ཚོའི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་འདོད་ཀྱི་བསམ་བློ་རིམ་པས་སྦུག་བཀག་ཐེབས་ན་ཡག་པོ་མེད། འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ཡང་ང་རང་ཚོ་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་འདྲིས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་འཚར་ལོངས་ཡོང་བཞིན་པའི་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་དེ་ཚོར་ཡང་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་ཡོད་པས་དེའི་གཞན་དབང་ལ་ཕྱིན་ན་མགོ་ལོག་རྩེད་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པས། དེ་རིགས་ལ་སྟངས་འཛིན་ངེས་པར་བྱེད་དགོས།

ཡག་ཤོས་ཕྲུ་གུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་རིམ་པས་སྒྲིག་རང་ཁུར་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་མཆོག་དམ་པ་རེད། དེ་མེད་ན་དགེ་རྒན་དང༌། ཕ་ཚབ་མ་ཚབ་དང་ཕྲུ་གུ་ཚོ་དབར་གྱི་རྒྱུན་གྱི་འབྲེལ་བ་དེ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བྱམས་བརྩེའི་ཚོར་སྣང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ན། ཕྲུ་གུ་ཚོས་ཀྱང་ཁྱིམ་ཚང་གི་ཕ་མ་ཚོར་སོ་སོའི་ཕ་མ་ངོ་མ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་དགའ་པོ་བྱས་ཏེ་བློ་གཏད་བཅོལ་ནས་བརྩི་བཀུར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ།

དེ་ལྟར་བྱུང་ན་བརྩི་བཀུར་ཡོད་པའི་མི་དེས་སྟངས་འཛིན་ཕྲན་བུ་བྱས་པར་ཕྲུ་གུའི་སེམས་ནང་མི་དགའ་བ་དང་ཞེད་སྣང་ཕལ་ཆེར་ཡོང་གི་མ་རེད་ལ། དགའ་ཞེན་གྱི་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་སྤྱོད་ལམ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་བ་ཡོང་སྲིད། གཞི་རྩའི་དགའ་ཞེན་མེད་ན་ཕྲུ་གུས་ཐོག་མར་ཞེད་སྣང་དང༌། དེ་ནས་རིམ་པས་ངོ་ལྐོག་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད།

གང་ལྟར་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་འཚར་ལོངས་ཡོང་མཁན་ཚོའི་བསམ་བློ་གཅེས་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུ་འདི་འཛིན་གྲྭའི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ཙམ་མིན་པར། ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོའི་ནང་ཉིན་ཞག་ཕྲུགས་གཅིག་གི་དུས་ཡུན་རིང་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་ཀ་གལ་ཆེ་ཞིག་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཡུལ་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པའི་མི་ཚང་མ་ཐོག་མར་མ་ཡི་མངལ་ནས་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་ཡིན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་ཁས་ལེན་གྱི་ཡོད་ལ། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པའི་རྟགས་མཚན་ཡང་མང་པོ་ཡོད་པ་བཞིན་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་མི་འདྲ་བ་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་མིན་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ལུས་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ཕལ་མོ་ཆེ་སྐྱེས་པའི་སྐབས་གཅིག་པ་ཡིན།

འོན་ཀྱང་མིའི་གཤིས་ཀ་དང༌། སྤྱོད་ལམ་མི་འདྲ་བ་ཡོང་བ་ནི་རང་ཉིད་གང་དུ་གནས་སའི་ཡུལ་གྱི་ས་བབ་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང༌། ཕྱིའི་རྐྱེན། ཡུལ་དེ་གའི་རིག་གཞུང༌། གོམས་གཤིས་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་རིམ་པས་གཤིས་ཀ་དང༌། སྤྱོད་ལམ་མི་འདྲ་བ་དེ་ཡོང་གི་ཡོད། ང་རང་ཚོ་བོད་མིའི་གཤིས་ཀ་འདི་ཕར་ཕྱོགས་རྒྱ་མི་དང་བསྡུར་ན་ཡང་ཕྲན་བུ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་དང༌། ཚུར་ཕྱོགས་རྒྱ་གར་བ་ཞིག་དང་བསྡུར་ན་ཡང་ཕྲན་བུ་མི་འདྲ་བ་ཞིག ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་ཞིག་དང་བསྡུར་ན་ཡང་ཕྲན་བུ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད།

ང་ཚོ་བོད་པའི་གཤིས་ཀ་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན་ཕྲན་བུ་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང༌། ཡ་རབས་གཞུང་བཟང་གི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད། དེ་ཡང་ང་རང་སྒེར་གྱི་ངོས་འཛིན་གཅིག་པུ་མིན་པར་མི་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ང་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་ཀྱི་འདུག ཁོང་ཚོས་བོད་པའི་གཤིས་ཀ་འདི་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་བཟང་པོ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ནས་དེ་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་བཞིན་གཞོན་སྐྱེས་ཁག་གཅིག་རྩ་བའི་ལྷག་བསམ་དང༌། རྒྱལ་གཅེས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་ཡག་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཕྲན་བུ་སེམས་མ་སྐྱིད་པ་ཡོང་སྐབས་བློ་སྦུག་དོག་པོ་བྱས་ཏེ་ཆང་ཚོད་མེད་འཐུང་བ་དང༌། རྒྱན་པོ་རྩེད་བ། མ་རབས་ཀྱི་འཆལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་བཅས་བྱེད་མཁན་རེ་ཟུང་ཡོང་གི་ཡོད་འདུག དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱིས་འཕྲལ་རྐྱེན་དབང་དུ་མ་བཏང་བར་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཁེ་གྱོང་ལ་བསམ་བློ་མ་འཕྱུགས་པ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ང་རང་ཚོ་དུས་ཚོད་འགག་རྩ་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་ཐུག་སྐབས་མ་འགྲིགས་མ་འཐུས་པ་ཚང་མ་རྒྱ་མིའི་ཐོག་ལ་གཡོགས་ན་ཡག་པོ་མེད་ལ། དེ་འདྲ་བྱས་ནའང་ཡག་པོ་མེད། ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་གང་བྱེད་ཐུབ་པ་རྣམས་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་ཀྱི་རིག་པ་བསྒྲིམ་ནས་སོ་སོའི་མདུན་ལམ་སོ་སོས་མ་འཕྱུགས་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།’’22jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ།

དེ་རྗེས་བོད་ཁྱིམ་ནང་ལོ་ཉི་ཤུ་ལས་ཀ་བྱས་པའི་ལས་བྱེད་རྒན་གྲས་བཞི་ལ་ཚོགས་གཙོ་ནས་གཟེངས་བསྟོད་བྱ་དགའ་གནང་བ་དང༌། འདི་ལོའི་འཛིན་རིམ་བརྒྱད་པའི་སྦྱང་འབྲས་བཟང་ཤོས་ཀྱི་སློབ་ཕྲུག་རྩེ་ཕུད་གཅིག་ལ་བྱ་དགའ་གཟེངས་བསྟོད་གནང་རྗེས་སློབ་གྲྭ་སྤྱིའི་རྒན་བདག་ནས་བོད་ཁྱིམ་ནང་ཁུལ་རྩེད་འགྲན་ཐེངས་དང་པོའི་དམ་བཅའ་ཕུལ་ཞིང་དེ་མཇུག་གཞས་སྣ་དང་ལུས་རྩལ་བྱེད་སྒོའི་རྣམ་གྲངས་ཁག་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་ཏེ། ྋགོང་ས་མཆོག་དབུ་རྩེའི་ལྷ་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་རྗེས་ཕྱེད་ཡོལ་ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ བར་བཞུགས་འཇགས་བསྐྱངས།

གངས་ལྗོངས་ལུགས་གཉིས་གཉོམ་པའི་དུས་ཀྱི་ཆར།།

ཤར་ཕྱོགས་ཚུལ་མིན་སྒྲིབ་གཡོག་ནག་པོ་དེས།།

ཆོས་སྲིད་ཉི་ཟླའི་འཆར་ནུབ་འགོག་སྙམ་ཡང༌།།

ཐུགས་བརྩེའི་ཕྱག་རྒྱས་གླིང་བདུན་བཅིངས་ལ་ལྟོས།།

མ་སྨད་ཁ་བ་དཀར་པོའི་བསིལ་ལྗོངས་སུ།།

བཞུགས་པའི་འཕྲིན་ལས་དབྱར་རྔ་མ་བརྡུངས་ཀྱང༌།།

འཕགས་ཡུལ་ཚང་ཚིང་གཡུ་ལོ་བཀོད་པའི་ཚལ།།

འགགས་མེད་གསུང་དབྱངས་གཅིག་གིས་དོན་ཡོད་བྱས།།

རིགས་ཀྱི་རེ་བའི་རླངས་པ་མཁའ་དབྱིངས་སུ།།

འཕྱུར་བའི་ཆོལ་གསུམ་སྙིམ་པའི་པད་ཚལ་དུ།།

གདམས་པའི་གནའ་དེང་ཤེས་རིག་ནོར་བུའི་མཛོད།།

སྩལ་དང་སྩོལ་ལ་བསྒྲུན་པའི་སྐབས་མ་མཆིས།།

ཉེར་གཅིག་གཉན་འཕྲང་དུས་ཀྱི་འཇིགས་རྔམ་ཁྲོད།།

ཟབ་གསུང་འཚེ་མེད་དབུ་མའི་ལམ་བཟང་གིས།།

མ་ནོར་ཐེམ་སྐས་རིང་མོའི་དབྱིངས་རུམ་དུ།།

ཁྲིད་མཁས་སྟོན་པ་ཆེན་མོ་གུས་པའི་ཡུལ།།

18 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༨༧ ནས་ ༩༤ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

19 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་རིམ་འབྱོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༨༥ ནས་ ༩༧ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

20 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༩༧ ནས་ ༡༠༧ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

21 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་རིམ་འབྱོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༩༨ ནས་ ༡༠༦ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

22 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༡༠༨ ནས་ ༡༢༧ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

འཇར་མན་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་ནང་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད་འཕྲིན།

གངས་ལྗོངས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་འཇར་མན་དང༌། ཧཕ་རན་སི། དབྱིན་ཇི་བཅས་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་ནང་ཡོད་པའི་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ནས་གདན་ཞུའི་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་བཞིན་སྟོན་འཁོར་ཆིབས་ཞབས་བཅས་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ནས་འཇའ་མུ་བརྒྱུད་མཁའ་ཐོག་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་དེ་གར་ནེ་རུའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོར་ཚོགས་པའི་སྐུ་ཞབས་ཇའ་ཡ་པ་ཀ་ཤི་ (Jaya Pakash Narayan) སྐུ་གཤེགས་པའི་རྗེས་དྲན་ཐེངས་བཅུ་བཞི་པའི་གསུང་གླེང་ཚོགས་འདུར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བོད་ཀྱི་རང་དབང་ཞེས་པའི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ།

དེ་རྗེས་འཇར་མན་དུ་ཕེབས་ཐོན་མཛད་དེ་ཚེས་ ༢༣ ཉིན་གྲོང་ཁྱེར་སྦར་ལིན་ (Berlin) དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། དེ་ཉིན་འཛམ་གླིང་རང་དབང་མང་གཙོ་མནའ་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་སྐབས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའི་ཚོགས་འདུར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་ཟབ་རྒྱས་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་པའི་དགའ་བསུའི་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས། ཡུ་རན་ནི་ཡ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མིར་མཇལ་འཕྲད་བཅས་དང༌། ཤོལ་སི་ཕི་ཀར་ཞེས་པར་ཕེབས་ཏེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་དཀའ་རྙོག་རྣམས་ཕན་ཚུན་བསམ་ཤེས་དང༌། གོ་བསྡུར་གྱི་ལམ་ནས་སེལ་རྒྱུའི་ཐད་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་ནང་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་གྲོགས་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཐུབ་པའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་དང་འབྲེལ་ཁོང་ཚོས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པའི་དོན་ཚན་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ་མཇུག་ལྷན་དུ་སྒོམ་གྱི་ཐུན་ལ་ཁྱུག་ཙམ་བཞུགས།

ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ཧཕ་རན་སིའི་རྒྱལ་ས་པཱ་རི་སིར་ (Paris) ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་བསུར་བཅར་བའི་གསར་འགོད་པར་མཇལ་འཕྲད་དང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་ས་དང༌། དེ་མིན་ས་ཁུལ་གང་མཚམས་ཤིག་གནའ་བོའི་རིག་གཞུང་ཤུལ་འཛིན་གྱི་དྲན་རྟེན་དུ་ཉར་ཚགས་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་གནང་བ་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཤེས་རིག་དང༌། རིག་གཞུང་ཚན་རིག་ལྷན་ཁང་ལ་འབུལ་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་གླེང་ཟིན་མཚམས་དེ་ཁུལ་གནས་འཁོད་བོད་མིས་མགྲོན་ཁང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ནས་ཕེབས་སྟོན་གྱི་རིམ་པ་བསྟར།

དེ་ནས་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཁག་གི་འགན་ཁུར་བ་དང་དགེ་རྒན་སོགས་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ། གཞན་ཡང་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཡོ་རོབ་མཉམ་མཐུན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་སྐུ་ཞབས་མ་ཁེལ་ཧར་ཝེ་ (Michael Herve) དང༌། སྦེ་ལོར་ཀེ་ (Belorgey) གཉིས་དང༌། གློག་བརྙན་ལས་རིགས་མཁས་པ་གཅིག་བཅས་ལ་སྔ་རྗེས་སུ་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས། ཕྱི་ཉིན་པལེ་སི་ཌེ་ཀོང་རི་སི་ (Palais Des Congres) ཞེས་པས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་ཚོང་དོན་དང་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཞེས་པའི་ཚོགས་འདུར་ཞབས་སོར་བཀོད།

དེ་གར་ཧོ་ལན་ཌའི་དཔལ་འབྱོར་བློན་ཆེན་ཟུར་པ་འཛམ་གླིང་དངུལ་ཁང་གི་གཙོ་འཛིན་གནང་མྱོང་མཁན་སྐུ་ཞབས་ཨེ་ཅེ་ཇིལ་ཝུ་ཀྲེ་ཝིན་ (H.J.Witteveen) དང༌། དེ་བཞིན་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་པ་སོགས་མཁས་དབང་གྲགས་ཅན་ཁག་གཅིག་དང་ལྷན་གསུང་མོལ་དང༌། མི་མང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཞིག་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་སྤྱི་པའི་འགན་ཁུར་ཞེས་པའི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་དང་མི་སྣ་མང་པོར་མཇལ་འཕྲད་གསུང་གླེང་བཅས་མཛད།

ཚེས་ ༢༧ ཉིན་བོད་དང་བོད་མིའི་གནས་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་པར་རིས་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཞིག་སྒོ་དབྱེ་དང༌། དེ་སྔ་བོད་དུ་ཕྱག་ལས་གནང་མྱོང་ཞིང་བོད་དང་རྒྱ་ནག་སྐོར་ཉམས་ཞིབ་མཁས་པ་སྐུ་ཞབས་ཧན་རིན་ཧལ་རར་ (Heinrich Harer) དང༌། རོ་སྦ་ཀྲ་ཕོ་ཌི་ (Robert Ford) སོགས་ལ་མཇལ་འཕྲད་གནང་བ་མ་ཟད། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་ཧཕ་རན་སིའི་ལས་རིགས་ཁག་གི་མཁས་དབང་དང༌། མི་མང་ལ་ཕན་བདེ་སྐྲུན་མཁན་གྱི་མི་སྣ་བསམ་ཤེས་ཅན་སོགས་མི་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་བརྒལ་བས་བོད་མི་མང་གི་རང་དབང་ལས་འགུལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་འཁོད་པའི་ཡིག་ཆ་མཚན་རྟགས་ཆ་ཚང་འཁོད་པ་ཞིག་འཕྲོད་བསྟེན་བློན་ཆེན་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་ཇ་ཡ་ཀུ་ཤི་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འབུལ་ལམ་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། ཧཕ་རན་སིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་བློན་ཆེན་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཞིང༌། སྐབས་དེར་བློན་ཆེན་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མིའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་སུ་ཧཕ་རན་སི་གཞུང་ནས་རོགས་རམ་གནང་རྒྱུའི་དགོངས་གཞི་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྟོག་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བཏང་ནས་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་ལས་དོན་གང་དང་གང་བྱེད་དགོས་སྐོར་ཞིབ་འཇུག་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ཞུས།

ཧཕ་རན་སིའི་སྲིད་འཛིན་གྱི་ལྷ་ལྕམ་ཌི་ནལ་མི་ཊར་རོན་ (Danielle Mitterrand) ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁར་བཅར་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་བོད་དོན་སྐོར་ཐུགས་ཁུར་ཆེན་པོས་མུ་མཐུད་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ཞུས་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཀྱང་ད་བར་ལྕམ་སྐུ་ནས་བོད་དོན་ཐད་ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་འབད་བརྩོན་ཤུགས་ཆེ་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་གནང་བ་མ་ཟད། ད་དུང་ཡང་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་མ་གསལ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་མུ་མཐུད་གནང་རོགས་ཞེས་སྐུལ་ལྕག་དང་ཉིན་གུང་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་མཛད། ཡེ་ཤུའི་ཀེ་ཐོ་ལིག་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་གི་བཀྲེས་སྐོམ་སེལ་བའི་ཚོགས་པས་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་གི་ཚོགས་འདུ་གལ་ཆེ་ཤིག་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་དེར་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཚེས་ ༢༨ ཉིན་མེ་འཁོར་ཐོག་གྲོང་ཁྱེར་ཕེ་རིའི་ཕེག་ཅར་ (Prefecture) ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གུས་བསུའི་ཚོགས་ཆེན་དུ་མང་ཚོགས་ལ་འཚམས་འདྲིའི་གསུང་བཤད་དང༌། གསར་འགོད་པར་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སྐོར་ངོ་སྤྲོད། བཀའ་ལན་སྩལ་འོས་སྩལ།

དེ་ནས་ཀརྨ་མི་འགྱུར་གླིང་དུ་ཕེབས་ནས་བླ་གྲྭར་མཇལ་ཁ་ཆོས་འབྲེལ་དང༌། རྟེན་དགོན་ལ་རབ་གནས་མེ་ཏོག་འཐོར་བར་མཛད། ཚན་རིག་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་ཕེབས་ཏེ་ཚན་རིག་དང༌། རང་བྱུང་ཁམས། མིའི་འདུ་ཤེས་བཅས་ཕན་ཚུན་རྟེན་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་གྱི་གལ་ཆེའི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ། ཕྱི་ཉིན་གྲོང་ཁྱེར་སྒེ་རེ་ནོ་སྦེལ་ (Grenoble) དུ་ཕེབས་ནས་དེ་གའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་དགེ་རྒན་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དངོས་པོ་དང༌། མིའི་འདུ་ཤེས་སྐོར་བཀའ་སློབ་དང༌། དེ་བཞིན་གསར་འགོད་པ་དང༌། བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་ཐད་རོགས་རམ་འབོད་སྐུལ་ཚོགས་པའི་ཁོངས་མི་སོགས་ཁག་སོ་སོར་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས། ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ཀརྨ་གླིང་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་དེ་གར་ཉིན་རེའི་མི་ཚེའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་ཆོས་འབྲེལ་དང་ལོ་གསུམ་ཆོས་མཚམས་ལ་བཞུགས་མཁན་མཚམས་པ་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་གནང་ནས་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོ་མཛད།

ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡ ཉིན་འཇི་ནི་ཝ་ (Geneva) བརྒྱུད་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ས་ལོན་ཌོན་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད། དེ་གར་མེ་ཌམ་ཀྲུ་སུ་ (Madame Tussaud) ཞེས་པའི་འཛམ་གླིང་ཐོག་སྙན་གྲགས་ལྡན་པའི་དབུ་ཁྲིད་དང༌། དེ་མིན་ཆོས་ལུགས་དང་ཆབ་སྲིད། དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས། དམག་དོན། སྒྱུ་རྩལ་སོགས་ཀྱི་ཐད་དམིགས་བསལ་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་མི་སྣའི་སྣང་བརྙན་གྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ཆེན་པོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་བརྙན་ཞིག་བཞེངས་བསྐྲུན་ཆོག་པ་སྔོན་ཚུན་སྙན་སེང་དང་འབྲེལ་སྐུ་ཚད་ཐིག་ལེན་སོགས་འཆར་གཞི་ཞིབ་ཚགས་བཀོད་དེ་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་བརྙན་བྱམས་བརྩེའི་འཛུམ་མདངས་རྒྱས་པ་ཞིག་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་དཀྱིལ་གྱི་སྡིངས་ཆའི་དབུས་སུ་བཞེངས་བསྐྲུན་ཞུས་པ་དེའི་ཐོག་མའི་མཇལ་སྟོན་དབུ་འབྱེད་བསྐྱངས་པ་མ་ཟད། འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ལ་གཟིགས་སྐོར་གྱི་ལས་དོན་མི་སྣ་ཚོར་བསྔགས་བརྗོད་གནང༌།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་འདི་ནི་ངོས་དང་འདྲ་པོ་ཞིག་བཞེངས་འདུག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་བ་དང༌། སྐུ་བརྙན་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་རྒྱུན་དུ་མཆོད་པའི་དགེ་སློང་གི་ན་བཟའ་ངུར་སྨྲིག་ཅན་དེ་སྒྲོན་ཡོད་པ་དང༌། སྐུ་ཞི་བའི་ངང་ཚུལ་ཐོག་ཕྱག་གཉིས་དམ་པོར་འཇུས་གནང་བ་ཞིག་བཞེངས་ཡོད། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་སྐུ་བརྙན་དེར་སྐོར་བ་ཁ་ཤས་བསྐྱོན་ཏེ་ཐུགས་ཞིབ་ཀྱིས་གཟིགས་གནང་ཞིང༌། མཐའ་མ་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་སྐུ་བརྙན་དེར་ཕྱག་འཆང་ནས་སྐུ་པར་ཞིག་ཀྱང་སྒྲོན་གནང་མཛད།

ཕྱི་ཉིན་ཧཕ་རན་སིར་ཕྱིར་ཕེབས་ཀྱིས་སྦོར་ཀྲིའི་ཡོ་ (Bordeaux) ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་དང་དེ་གའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་བཀའ་སློབ་དང་བཀའ་འདྲི་བཀའ་ལན་སྩལ།

ཚེས་ ༣ ཉིན་ཧཕ་རན་སིའི་གྲོང་ཁྱེར་སྦོ་ལི་ཝ་ (BLOIS) ཁུལ་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་ཕོ་བྲང་ཤ་ཏོ་རྡི་ལོ་སི་ (Chateau de Blois) ཞེས་པའི་ནང་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་པ་དང་སྒྱུ་རྩལ་བློན་ཆེན་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་ཇེག་ལང་ (Jack Lang) དང༌། ས་གནས་རྫོང་དཔོན་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་དང་འབྲེལ་སྐུ་ཞབས་ལང་ནས་ཕེབས་བསུ་གསུང་བཤད་ཟིན་མཚམས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཚང་མ་མཉམ་དུ་གནས་ཚེ་ཕན་ཚུན་བར་ཉེ་བའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། མིའི་རིགས་ཕན་ཚུན་ཆིག་བསྒྲིལ་གྱི་བསམ་བློ་འདི་ནི་ད་ལྟའི་འཛམ་གླིང་ནང་དཀའ་ངལ་སེལ་སླད་ཤིན་ཏུ་ནས་གལ་ཆེ་ཡིན་པ་དང༌། ཆབས་ཅིག་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་དུས་ཚོད་གཉན་འཕྲང་འདི་འདྲའི་སྐབས་སུ་ཧཕ་རན་སི་མི་མང་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་ཐོབ་པར་དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ཞེས་གསུངས།

ཚེས་ ༤ ཉིན་ཧཕ་རན་སིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་དང༌། འཐུས་མི་རྣམ་པས་གཞུང་འབྲེལ་སྣེ་ལེན་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་པ་དང༌། གྲོས་ཚོགས་ཁང་གསར་པས་སྔར་ཡོད་ཀྱི་བོད་དོན་ཉམས་ཞིབ་ཚོགས་པ་བསྐྱར་འཛུགས་གནང་བ་དེའི་ནང་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཁག་གི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཞུགས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་མཇལ་ཁར་བཅར་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ད་ལྟ་བོད་ནང་དཀའ་ངལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་སེལ་ཐབས་ལ་ཉམས་ཞིབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཡིག་ཆ་གྲོས་ཚོགས་སུ་བཀའ་བསྡུར་གནང་རྒྱུར་འབུལ་རྒྱུ་དང༌། དེ་བཞིན་སྲིད་གཞུང་ལའང་གནང་སྒོའི་དཔྱད་གཞིར་དགོངས་འཆར་གྱི་ཚུལ་དུ་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་སྙན་སེང་ཞུས་པར་དགྱེས་མཉེས་ཀྱི་བསྔགས་བརྗོད་མཛད།

ཚེས་ ༧ ཉིན་ཀྲུ་ལུའུ་སི་ (Toulouse) ཞེས་པར་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་གྲོང་ཁྱེར་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོའི་ནང་མང་ཚོགས་ལ་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཛམ་གླིང་གི་མདུན་ལམ་ལ་བསམ་ཞིབ་ཅེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་ནས་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ། ཕྱི་ཉིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཚོགས་ཁང་དུ་གསར་འགོད་པར་མཇལ་འཕྲད་དང༌། ཡེ་ཤུའི་པོ་རོ་ཀྲི་སེ་ཊན་ (Protostant) ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མི་སྣ་ཉི་ཤུ་སྐོར་བཅས་ལ་ཁག་སོ་སོར་མཇལ་འཕྲད་གསུང་གླེང་མཛད།

དེ་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་མཐོ་སློབ་ཅིག་ལ་ཕེབས་ནས་གཟིགས་སྐོར་དང་བཀའ་སློབ་གནང་སྒོ་གྲུབ་རྗེས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཞབས་སོར་བཀོད་ནས་ཉིན་བསྟུད་ཕྱི་ནང་གི་སྐལ་ལྡན་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལེའུའི་བཀའ་ཁྲིད་གསུང་ཆོས་ཟབ་རྒྱས་དང༌། བཀའ་གདམས་ལྷ་བཞིའི་རྗེས་གནང་བཅས་སྩལ། ཆོས་ཚོགས་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་བསྟན་འགྲོའི་མགོན་དཔུང་དམ་པར་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་ཁྲི་ཕྲག་ཏུ་བརྟན་པའི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་བསྟར་འབུལ་ཞུས།

ཚེས་ ༡༣ ཉིན་ཧཕ་རན་སིའི་སྲིད་འཛིན་རྨི་ཊར་རང་ (Mitterrand) མཆོག་ནས་ཕོ་བྲང་དུ་གདན་ཞུས་བཞིན་ཐོག་མའི་མཇལ་འཛོམས་གནང་ཞིང༌། དབུ་ཁྲིད་རྣམ་གཉིས་ཧ་ཅང་དགྱེས་སྤྲོ་ཆེན་པོའི་ངང་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འཕེལ་ཚུལ་སྐོར་ལ་གསུང་གླེང་ལྷུག་པོར་གནང༌། ད་རེས་ཧཕ་རན་སིར་གདན་ཞུའི་སྦྱིན་བདག་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཁག་བརྒྱད་ཅུ་ཐུན་མོང་གི་གཅིག་འདུས་ཚོགས་པ་དང༌།

དེ་བཞིན་ཧཕ་རན་སིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་བ་ཁག་ལྔའི་སྤྱི་ཁྱབ་པ་བཅས་ཐུན་མོང་གིས་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་བཞིན་ཁོང་ཚོའི་རེ་བ་དོན་དང་ལྡན་པར་མཛད་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་ས་ལྷ་ས་གཙོས་པའི་བོད་ཀྱི་ས་གནས་གལ་ཆེ་ཁག་གཅིག་གནའ་བོའི་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་དྲན་རྟེན་དུ་གཅེས་ཉར་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཤུགས་ཆེ་གནང་ཞིང༌། དགོངས་འཆར་རེ་འབོད་འདི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཤེས་རིག་དང༌། རིག་གཞུང་ཚན་རིག་ལྷན་ཁང་ལ་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན་གནས་ཡོངས་བསྒྲགས་ཀྱང་གནང༌།

ཧཕ་རན་སིའི་གཞུང་དང༌། གྲོས་ཚོགས་ཁང༌། ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་བཅས་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ཚད་མཐོའི་ཆེ་མཐོང་གི་གུས་བསུ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཞུས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་རླུང་འཕྲིན་བརྙན་འཕྲིན་ཐོག་དྲིལ་བསྒྲགས་དང༌། གསར་ཤོག་ཆེ་ཁག་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སྐོར་གླེང་བརྗོད་དང་དཔྱད་རྩོམ་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་ཐོན་པ་སོགས་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད་དོན་ཐོག་མའི་འཆར་གཞི་ལས་བརྒལ་བའི་ལེགས་གྲུབ་ངང་ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཚེས་ ༡༧ ཉིན་གཞུང་དང་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་གུས་བསུ་སེར་སྦྲེངས་བཅས་བཞུགས་སྒར་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་མཛད་དོན་སྣ་མང་རུ་འཛིང་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང༌། སྐུ་ངལ་བའི་རྣམ་པ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་མི་མཛད་པར་ཚེས་ ༢༢ ཉིན་ཕྱོགས་མཐའ་ནས་འབྱོར་བ་རང་རིགས་ ༡༢༣ དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བ་ ༢༠༠ སྐོར་ལ་མཇལ་མང་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘ང་ལ་ཆ་བཞག་ན། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་ཡིད་ཆེས་དང༌། རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ང་ལ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་ཞིག་ཐོགས་པའི་རྗེས་འབྲེལ་རང་བཞིན་གྱིས་འགན་ཁུར་ཞིག་འཁྲི་ཡི་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་ཚོའི་ཚེ་རབས་མང་པོའི་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་དུས་ཚོད་སྡུག་ཤོས་འདིའི་སྐབས་ལ་ང་རང་ཚོ་སྐྱེས་པ་རེད། དེ་འདྲའི་དབང་གིས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ད་རེས་ཆེད་མངགས་ཐུག་འཕྲད་དུ་ཡོང་བ་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཐུགས་རྗེ་ཆེ།’’ ཞེས་དང༌།

མུ་མཐུད། ‘‘ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དུལ་ཞིང་ལ་སྐྱེས་པའི་བོད་མི་ཤ་སྟག་ཡིན། ང་ཚོར་ཤེས་ཡོན་ཡོད་མེད་དང༌། རྒྱུ་ནོར་ཡོད་མེད། གང་ལྟར་ཡང་བོད་པ་ཟེར་བ་དང༌། བོད་གངས་ཅན་པ་ཟེར་བའི་མིང་འདི་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་ཕྱིན་ཀྱང་འགྱུར་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། བོད་གངས་ཅན་པ་ཞེས་པའི་མིང་འདི་ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུའི་དོན་དག་ལ་གསར་དུ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པར། ང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནང་ནས་བོད་པ་ཟེར་བའི་མིང་འཐོགས་མཁན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་དང༌། ལུང་པ་ཞིག་ཆགས་ཚར་བ་རེད། དེ་བཞིན་ང་ཚོའི་ཡི་གེ་འདི་ཡང་བོད་པས་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུའི་དོན་དག་ལ་གསར་དུ་བཟོས་པ་མ་རེད། ང་ཚོར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གཞན་དག་སུ་ཞིག་ལ་རེ་མ་དགོས་པའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཅིག་ང་རང་ཚོར་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཞི་དྲག་ཐབས་ཤེས་ཡོད་རྒུ་རྩལ་སྤྲུགས་ཀྱི་འོག་ནས་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་བོད་མི་རིགས་མངོན་མེད་བཟོ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་བཏང་བར་དོན་འབྲས་མ་བྱུང་སྟབས་ད་ཆ་བོད་ཡུལ་ནང་རྒྱ་མི་འབོར་ཆེན་བཏང་སྟེ་གྲངས་འབོར་གྱི་ཆ་ནས་བོད་མི་མངོན་མེད་བཟོ་རྒྱུའི་ཐབས་བྱུས་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་ཛ་དྲག་དང་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་པར་བརྟེན། ང་ཚོས་བོད་ནང་རྒྱ་མི་མང་པོ་བཏང་བ་དེ་འགྲིགས་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་འཛམ་བུ་གླིང་གང་སར་སྐད་རྒྱག་གི་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་རྒྱ་ཁོངས་སུ་ཁས་ལེན་བྱེད་མཁན་ལུང་པ་ཚོས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ནང་རྒྱ་མིས་འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཁོར་ཡུག་ཉམས་ཉེས་འགྲོ་གི་ཡོད་པ། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཉམས་ཆག་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་ཐོག་ལ་རྒྱ་མིར་སྐད་ཆ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་ལྟ་ཕན་ལོ་བཅུ་བཞི་ལྷག་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་ཡིན། རྩ་བ་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཐ་དད་སོ་སོ་རེད། དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཆགས་པ་མ་གཏོགས། ང་ཚོས་བསམ་བཏང་དྲན་སྐྱེས་བྱས་ནས་བཟོས་པ་གང་ཡང་མ་རེད། ཡིན་ནའང་མ་འོངས་པར་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཁྱིམ་མཚེས་བྱས་ནས་སྡོད་དགོས་སྟབས་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཕན་གྱི་ཐབས་ལམ་བཙལ་ཆོག་གི་རེད། གཉིས་ཕན་གྱི་ཐབས་ལམ་བཙལ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ད་ལྟ་བར་དུ་འབད་བརྩོན་དེ་ལྟར་བྱས་པ་རེད། དེ་ལ་རྒྱ་མིས་ཁ་བྲལ་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད།’’23jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་ནས་ཉིན་གསུམ་རིང་སྒ་རྗེ་ཁམས་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ་དབུ་བཞུགས་དང་འབྲེལ་རྣམ་གྲྭ་སློབ་དཔོན། དགེ་བཤེས་རྣམ་པ། སྐུ་ཞབས་བགྲེས་གྲས་རྣམ་པ་དབུས་ཆོག་གྲྭ་རྗེ་འབངས་ཉེར་ལྔ་ནས། བུམ་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་པ་སྔོན་བཏང་དང་འབྲེལ་ཚེས་ ༢༦ ཉིན་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང་སློབ་དཔོན་ཁམས་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་ཞུས་ཏེ་ཆོག་གྲྭ་ལྷན་གྲལ་དུ་འཁོད། ཐོག་མར་རྒྱུན་ཕྱག་གསུམ་པ་གསུངས། གུ་རུའི་ཐུགས་དམ་གནད་སྐུལ་ལན་གསུམ་གསུང་རྗེས་གསང་བདག་རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ་གྱི་ཆོས་སྡེའི་སྒོ་ནས་འཁོན་སེལ། དམ་སེལ། གྲིབ་སེལ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་གཟི་བྱིན་འབེབས་པ་སོགས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས།

འཛམ་གླིང་ཐ་གྲུ་ཡངས་པའི་རྒྱལ་ཁམས་སུ།།

ཕྱག་ཟུང་མོས་གུས་དང་བཅས་རིགས་ཀྱི་དོན།།

སྣ་ཚོགས་ཆོས་ལུགས་འབུམ་དགུའི་འོད་ཚོགས་སུ།།

སྤྲོ་མཛད་དགོངས་པའི་སྣང་བ་ཉི་ཟླས་འཛིན།།

ལེགས་བཤད་དབྱངས་བཅས་ངུར་སྨུག་གཤོག་ཟུང་གིས།།

ས་ཆེན་གོ་ལ་ཡམ་ཡོམ་འདར་བྱེད་པས།།

ཁྲི་འབུམ་བྱེ་བ་མང་པོའི་ཆེ་རྒུ་རྣམས།།

གཟུགས་སྐུའི་མཚན་དཔེ་སྤྱི་བོའི་རྒྱན་དུ་མཆོད།།

ངེས་དོན་ཀུན་ཁྱབ་ཐུགས་ཀྱི་དཔྱིད་དཔལ་དུ།།

འཁྲུངས་པའི་ལེགས་བཤད་གེ་སར་རབ་བཞད་ཅིང༌།།

ཚན་རྩལ་རིག་བུའི་རྐང་དྲུག་རྩེ་དགའི་རོ།།

ལྷུར་ལེན་གསུང་གི་དབྱངས་སྙན་ཆེས་ཆེར་སྒྲོག།

སེམས་དང་ཚེ་སྲོག་གཉོམ་པོའི་རྒྱུན་ཐག་གིས།།

ང་ཁྱོད་རིས་སུ་བཅད་པའི་གནས་ལུགས་སྟོང༌།།

མདའ་མཚོན་གོ་ཆས་བཏང་བའི་དགེ་སློང་དེས།།

གནས་ལུགས་ཕྲ་མོའི་དྲང་ལ་གཞལ་འདི་མཚར།།

23 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་རིམ་འབྱོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༡༠༧ ནས་ ༡༢༣ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་བཞི་པ།

རྒྱ་གར་བ་འབུམ་ཕྲག་བརྒལ་བར་ལམ་སྟོན་དང་རྒྱུད་སྨད་དུ་གསུང་ཆོས་སྩལ་བ།

༡༩༩༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་སྤུ་ནར་ (Puna) ཞབས་སོར་འཁོད། ཕྱི་ཉིན་སན་ཌི་མིར་ (St.Mira’s Educationl Institute) ཞེས་པའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་གྲྭ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་དྲུག་ཅུ་འཁོར་བའི་མཛད་སྒོའི་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོར་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་གྲུབ་རྗེས་དེ་གའི་སྨན་ཁང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས། ཉིན་གུང་དེ་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་རང་རིགས་བལ་གོས་ཚོང་པ་བརྒྱ་སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དགོང་དྲོ་མ་ཏིར་ཡ་བི་ཧར་ཞེས་ (Maitreya Vihar) ཞེས་པའི་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཕེབས་ནས་ཚོགས་མི་བརྒྱ་ཕྲག་སྐོར་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་སློབ་དང་མཐུན་རྐྱེན་ཞལ་འདེབས་གསོལ་རས་སྩལ་ནས་འབོམ་བྷེར་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར། འབོམ་བྷེ་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གི་འགན་ཁུར་བ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་བཅས་བཞུགས་གནས་མགྲོན་ཁང་དུ་ཕེབས།

ཚེས་ ༥ ཉིན་ཞོགས་པ་རྒྱ་གར་བ་བཟོ་གྲྭའི་བདག་པོ་ཞིག་གིས་བཙུགས་པའི་སྨན་ཁང་ (Hinduja) ཞེས་པར་གཟིགས་སྐོར་མཛད་སྐབས་ཀླད་པ་གཤག་བཅོས་ཀྱི་ཕུལ་ཏུ་བྱུང་བའི་ལག་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ནུས་སྤྱན་ལམ་དུ་བསྟར། དེ་ནས་ཡུལ་མིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་འདོན་གནང་མཛད་པའི་ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུ་བའི་ཚོགས་འདུའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད། ཚོགས་འདུར་ནང་སྲིད་བློན་ཆེན་ཟུར་པ་སྦུ་ཊ་སེང་ (Buta Singh) དང༌། མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་དོན་བློན་ཆེན་སོགས་དཔོན་རིགས་རྣམ་པས་དེར་འདུས་མི་གྲངས་ལྔ་སྟོང་སྐོར་ལ་ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་པའི་གསུང་བཤད་གནང༌།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གུས་ལན་འཚམས་འདྲི་དང་སྦྲགས་བོད་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་ཀྱི་དབར་མཛའ་མཐུན་འབྲེལ་བར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་ད་ལྟ་ང་ཚོའི་མི་མང་གི་རང་དབང་བརྩོན་ལེན་བྱས་པའི་འཐབ་རྩོད་འདི་རྒྱ་གར་མི་མང་གི་བདེ་སྐྱིད་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ལྟར་རྒྱ་གར་གྱི་མི་མང་ནས་གོ་རྟོགས་རྒྱ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་རིང་དཔོན་རིགས་ཚོའི་གསུང་བཤད་གནང་སྟངས་ནས་གསལ་པོ་མཁྱེན་རྟོགས་བྱུང་ན། ད་ཕན་གང་ཉིད་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་དཔོན་རིགས་ཚོས་ཟོན་གནང་དྲགས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ཡང་ཡང་གསུང་མྱོང་བ་དེ་དག་ད་ནས་ཕྱིར་འཐེན་གནང་ཆོག་པ་འདུག་སྙམ་པའི་ཐུགས་སྤོབས་རྙེད་བྱུང་བ་ཚང་མར་དམིགས་བསལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་སོགས་འཕགས་བོད་ཀྱི་མཛའ་འབྲེལ་གོང་དུ་འཕེལ་བར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ངེས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་ཟབ་རྒྱས་སྩལ།

ཚེས་ ༦ ཉིན་སོ་མི་ཡ་ (Somaiya) ཞེས་པའི་ཚོགས་པར་ཞབས་སོར་བཀོད། ཚོགས་པ་དེའི་ཁོངས་སུ་སྔོན་འགྲོའི་སློབ་གྲྭ་ནས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་བར་གྱི་འཛིན་རིམ་མཐུན་རྐྱེན་ཆ་ཚང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་རེས་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་གྱི་སྡེ་ཚན་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་དེའི་ཐོག་མའི་སྒོ་འབྱེད་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་དོན་ལྟར། ཤིས་བརྗོད་ཐུགས་སྨོན་གྲུབ་རྗེས་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་སྐོར་འབེལ་གཏམ་ལྷུག་པོར་གནང༌།

མཇུག་ཏུ་དེ་གའི་ཁྱབ་ཁོངས་མི་གྲངས་དྲུག་སྟོང་སྐོར་ལ་སློབ་སྦྱོང་གི་དམིགས་ཡུལ་དང་སློབ་གསོ་སྤྲོད་སྟངས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་བཀའ་སློབ་དང་སྦྱང་འབྲས་རྩེར་སོན་གྱི་སློབ་ཕྲུག་ཁག་གཅིག་ལ་བྱ་དགའི་ལག་ཁྱེར་ཕྱག་བསྟར་གསོལ་རས་སྩལ། དགོང་དྲོ་སྐུ་གཤེགས་ཌོག་ཀྲར་ཨམ་བྷེ་ཀར་ (Dr.Ambedkar) རྗེས་དྲན་ཚོགས་འདུ་ཁག་གཉིས་སྟེ། ཁོང་གི་ཚ་བོས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་མི་མང་ཆིག་ཁྲི་སྐོར་ཞུགས་པའི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་དང༌། དེ་བཞིན་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཚོགས་བློན་ཆེན་དང༌། དངུལ་རྩིས་བློན་ཆེན་གཉིས་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་མི་མང་ཆིག་འབུམ་སྐོར་ཞུགས་པའི་དྲན་གསོའི་ཚོགས་ཆེན་སོ་སོར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཌོག་ཀྲར་ཨམ་བྷེ་ཀར་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཚུལ་གྱི་ལྟ་སྤྱོད་ཟབ་མོ་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་སེམས་ཅན་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་འདི་ཕྱི་འཕྲལ་ཕུགས་ཀུན་ཏུ་བདེ་སྐྱིད་མཛད་མཐའ་མེད་པ་བསྐྲུན་པའི་མཛད་རྗེས་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དེ་ཁོང་གིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལམ་བཟང་འདིར་ཁྲིད་པའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་རྒྱས་པར་སྩལ།

དེ་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཧོན་སུར་རབ་རྒྱས་གླིང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས། བྷེང་ལོར་གནམ་ཐང་དུ་ས་གནས་རྫོང་དཔོན་དང་སྐོར་བྱ་བའི་སྤྱི་ཁྱབ། ལྷོ་ཕྱོགས་གཞིས་ཆགས་ལྔའི་འགོ་འཛིན། གདན་ས་གསུམ་དང་རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད། རྣམ་གྲོལ་གླིང་རྫོང་དཀར་ཆོས་སྡེ་སོགས་ཆོས་སྒར་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ། ས་གནས་གྲོས་ཚོགས་དང་རང་བདེན་ཚོགས་ཆུང༌། གཞོན་ནུ་དང་བུད་མེད་ཚོགས་པ་བཅས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ། ས་ཁུལ་བོད་མི་མང་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས།

ཧོན་སུར་རབ་རྒྱས་གླིང་གི་ས་སྣེ་ཟིན་པ་དང་ས་གནས་རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་ཀྱིས་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་ཕུལ་བ་དགྱེས་བཞེས་དང༌། གཞིས་སྒར་གྱིས་གཙོས་པའི་སྡེ་ཚན་སོ་སོས་ཆེད་དུ་སྒྲོན་པའི་ཕེབས་སྒོ་བཅུ་གཉིས་རིམ་བཞིན་བརྒྱུད་དེ་གྲོ་སོ་ཕྱེ་མར་དང་ཇ་ཆང་འོ་མ་གསུམ་གྱི་ཕུད་བཏེགས། ཕེབས་ལམ་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཀར་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱི་ལག་ཏུ་ཁ་བཏགས་དང༌། བདུག་སྤོས། མེ་ཏོག་སོགས་ཐོགས་པའི་ཕེབས་བསུ་གུས་བསྟར་དང༌། གསང་ཆེན་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་གིས་དབུས་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་སེར་སྦྲེངས་བཅས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང༌། ཤར་བྱང་གི་ཆོས་རྗེ་རྣམ་གཉིས་དང་རྒྱུད་པའི་མཁན་བླས་སྤོས་སྣེ་བཅས་རྒྱུད་སྨད་འདུ་ཁང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ནས་གནས་གཟིགས་གྲུབ་བསྟུན་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། རྒྱུད་པའི་མཁན་པོས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ། བཞུགས་གྲལ་དུ་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས་པ་སོགས་མཛད་སྒོ་ལེགས་པར་གྲུབ་མཚམས་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་མཛད།

ཚེས་ ༨ ཞོགས་པ་སྒྲུབ་ཞག་དང་འབྲེལ་རས་བྲིས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་བཀའ་དབང་གི་སྟ་གོན་དང༌། དེ་ཉིན་བོད་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༥ དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་འཁེལ་བས་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་གིས་དབུས་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་མཆོད་འབུལ་གྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གསུང་ཆོས་གནད་སྨིན་ཉམས་སུ་བསྟར། དེ་ནས་སྒྲུབ་ཞག་སྔོན་སོང་གིས་དངོས་གཞིའི་བཀའ་དབང་གི་རིམ་པ་དང༌། ཕྱི་ཉིན་ཞོགས་པ་བུམ་གསུམ་སྒྲུབ་ཞག་དང༌། དགོང་དྲོ་གོང་མའི་དབང་གསུམ་བཅས་གང་གི་གསུང་སྐྱེས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཤར་བྱང་གི་ཆོས་རྗེ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་དབུས་པའི་གདན་ས་གསུམ་དང༌། རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་སོགས་ཀྱི་མཁན་པོ་བླ་སྤྲུལ་དང་གྲྭ་བཙུན་བཅས་སེར་མོ་བ་བཞི་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་བརྒལ་བ་དང༌། ཕྱི་ནང་གི་དད་ལྡན་སྐྱེ་བོ་ཕོ་མོ་གང་འཚམས་ཤིག་བཅས་ལ་དབང་བརྡ་འཕྲོད་ངེས་བཀའ་དྲིན་སྩལ།

ལྷག་པར་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་བཞིན་གསང་བ་འདུས་པའི་ལས་རུང་བཏང་ཟིན་པའི་ཚོགས་ཉུང་འདུས་ལ་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་གྲས་ཀ་སྨད་རྒྱུད་ཁྲི་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད་དབུ་འཛུགས་དང༌། ཚོགས་ཡོངས་ལ་གསང་ཆེན་རྒྱུད་གྲྭ་གཉིས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུན་གྱི་འཆད་ཉན་ཉམས་བཞེས་ཀྱི་གཙོ་བོ་དམ་ཆོས་འགྲེལ་བ་བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད་དབུ་ཚུགས་ཏེ་ཚེས་ ༢༠ བར་ཉིན་རེ་སྔ་དགོང་ཆུ་ཚོད་ ༦ ལྷག་ཙམ་བསྟར་ཆགས་སུ་སྩལ།

མཛད་གསེང་དུ་དགའ་ལྡན་ཤར་བྱང་གི་མཁན་པོ་གཉིས་དང༌། ཚོགས་ཆེན་དབུ་མཛད་སོགས་གཙོས་ཕྱི་ནང་དད་ལྡན་མང་པོ་ཟུར་མཇལ་དང་རང་རང་བློ་མོས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན་རེ་འདོད་བསྐངས་པར་མཛད།

འཆར་ཅན་གསུང་ཆོས་ཀྱི་སྔ་རྗེས་སུ་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དོན་སྙིང་པོར། ད་རེས་ཀྱི་གསུང་ཆོས་འདིའི་སྦྱིན་བདག་དང༌། གསུང་ཆོས་གནང་ས་གཉིས་ཐད་ནས་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་རྗེས་མཇུག་དགེ་ལུགས་པ་སོང་ཙང༌། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་བསྟན་པའི་ཁྱད་ཆོས། དེ་འཛིན་འདུས་སྡེའི་བཤད་སྒྲུབ་དང༌། འཛིན་སྐྱོང་སྐོར། རང་གི་ལྟ་གྲུབ་གཙང་མར་སྐྱོང་གིན། ཆོས་བརྒྱུད་གཞན་ལའང་དག་སྣང་སྦྱོང་དགོས་པ་ལ་སོགས་པའི་བཀའ་སློབ་རིམ་ཅན་དུ་ཕེབས་པའི་ནང་ཚན་རེ་ཟུང་དཔེ་མཚོན་དུ་འགོད་པར་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས། ཚུལ་ཁྲིམས་གཙང་ཞིང་མང་དུ་ཐོས་པ་དང༌།། བྱང་སེམས་འབྱོངས་དང་ལྟ་སྤྱོད་གཙང་མ་སོགས།། བློ་བཟང་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་བསྟན་པ་ལ།། བསྲེ་ལྷད་མེད་པའི་རྣམ་ཐར་འཁྱོང་བར་ཤོག། ཅེས་གསུངས་པ་ནང་བཞིན། འཇམ་མགོན་བླ་མའི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ། བསྲེ་ལྷད་མེད་པར་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱ་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

དེ་ཡང་བསྲེ་ལྷད་ཟེར་བ་ནི། ཆོས་བརྒྱུད་སོ་སོའི་དམ་པ་གོང་མའི་མན་ངག་གི་དགོངས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་སྐད་བརྡ་ཆད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ་ཚོ་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པར་རང་རང་གི་ལུགས་སོར་བཞག་བྱས་ནས་སྐྱོང་དགོས་པ་ཞིག་ལ་གོ་བ་མ་གཏོགས། གང་ཟག་གཅིག་གིས་ཆོས་བརྒྱུད་མི་འདྲ་བའི་ཉམས་ལེན་སྣ་ཚོགས་བྱས་པ་ཞིག་ལ་གོ་རྒྱུ་མ་རེད། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་བཀའ་རྩོམ་ཁག་ནང༌། ཆོས་བརྒྱུད་ཚང་མའི་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་མང་པོ་ཞིག་གསུངས་ཡོད། ཁོང་ལས་བསྲེ་ལྷད་མཁན་ཆེ་བ་སུ་ཡོད། གོང་གི་སྨོན་ལམ་འདི་དང་དགེ་སློང་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཞིག་གི་ཞལ་རྫུན་སྣང་བར་འགྲོ་ཡི་རེད།

ཡིན་ནའང་ཁོང་གི་གསུང་ནང༌། རང་རང་གི་བརྡ་ཆད་མ་འདྲེས་པར་མཛད་ནས་གསུངས་པ་མ་གཏོགས། ཕན་ཚུན་བསྲེ་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་ཉམས་ལེན་སྣ་ཚོགས་བྱས་ནའང༌། མ་བྱས་ནའང༌། རང་རང་གི་མོས་པ་དང་འཚམས་པར་བྱ་རྒྱུ་ཞིག་དང༌། དེའང་ཕྲག་དོག་དང་འགྲན་སེམས་མེད་པར་ཆོས་བརྒྱུད་ཕན་ཚུན་ལ་དག་སྣང་ནོར་བུའི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཐོག ཉམས་ལེན་ག་རེ་བྱས་ནའང་མངོན་ལྐོག་མེད་པར་སྤུས་དག་པོ་བྱ་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

ཡང༌། དེ་སྔ་སྐད་ཆ་ཁ་ཤས་བྱུང་བ་ནང་བཞིན་གདན་ས་ཁག་ནང་ཆོས་ཞུགས་དང༌། དགེ་བཤེས་གཏོང་སྒོ་ཟེར་བ་འདི་ཚོར་སློབ་གཉེར་པར་དཀའ་ངལ་མང་པོ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་ཙང༌། མི་དགོས་པ་བྱས་ན་ཟེར་ནས་ལབ་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ངས་བལྟ་དུས་མཚམས་མཚམས་ཨ་མཆོག་གསལ་པོ་གཅིག་དང༌། ཨ་མཆོག་མཁྲེགས་ཙམ་བྱས་པ་གཅིག་བཅས་གཉིས་ཡོད་བསྡད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་འདུག སྐད་ཆ་ཉན་སྙིང་འདོད་པ་དེ་ཨ་མཆོག་གསལ་བ་དེས་ཉན། སྐད་ཆ་ཉན་འདོད་མེད་པ་དེ་ཨ་མཆོག་གཅིག་པོ་དེས་ཉན་གྱི་ཡོད་ས་རེད།

ཡང་བར་ལམ་གཞིས་ཆགས་ཚོའི་ནང་ལྷ་འདྲེ་ཀླུ་སོགས་ཀྱི་གནོད་པ་རེད་ཟེར་ནས་ན་ཚ་དང༌། སེམས་ཚབས་ཐོག་ནས་གཟོས་མི་བདེ་བའི་རིགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོང་བསྡད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། རྣམ་རྟོག་མ་བྱས་ན་ཡག་ཤོས་རེད། ལྷ་འདྲེ་དེ་འདྲ་འདི་བར་བཀའ་ཆོས་ས་ལའང་ཡོད་མདོག་ཁ་པོ་རེད། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་འདྲེ་ཁྱེད་རང་ཚོ། རང་ཉིད་བདེ་བ་འདོད་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་དང༌། སྔར་ལས་ངན་བསགས་པའི་འབྲས་བུར་ད་ལྟའང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་བསམ་ནས། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་འཚེ་བའི་བསམ་སྦྱོར་ངན་པའི་རིགས་དེ་ཚོ་སྤོངས་དགོས་པ་རེད།

བསྟན་དགྲ་ངོ་མར་གླགས་མ་འཁེལ་ནས། ཉམ་ཆུང་གི་སེམས་ཅན་ལ་ཐུབ་ཚོད་གཏོང་གིན་བསྡད་ན་བྱབ་ཆུང་རེད་ལ། ཐབས་སྡུག་རེད། དོན་རང་ཉིད་ད་དུང་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པ་མྱོང་བའི་རྒྱུ་ལས་མ་འདས་པ་ཡིན་ཙང༌། ལས་འབྲས་བརྩི་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་ཚོ་ཡིན་ནའང༌། ཇི་ལྟར་བཀའ་བསྒོས་དམ་ལ་བཞག་པ་ནང་བཞིན་སོ་སོའི་མིང་དོན་དང་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བ་ལ་གནོད་འཚེ་བྱེད་མཁན་རིགས་ཚར་གཅོད་རྒྱུ་དང༌། ཆོས་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་མཁན་ལ་མགོན་སྐྱབས་བྱ་རྒྱུ་ཁྱོད་རང་ཚོའི་ལས་འགན་རེད་ཅེས་གསུངས་ཏེ་རྡོ་རྗེའི་ཐ་ཚིག་ནན་པོ་བསྒྲགས་པར་མཛད།

ཚེས་ ༢༡ ཞོགས་པ་གཏང་རག་ཆོ་གའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཕེབས། ཕྱེད་ཡོལ་ནས་རྫོང་དཀར་ཆོས་སྡེ་དང་རྙིང་དགོན་ཨོ་རྒྱན་གླིང་གཉིས་ལ་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་དང༌། གཞིས་ཆགས་ལས་ཁུངས་སུ་གཟིགས་སྐོར་ཕྱག་ནས་དང་འབྲེལ་འབྲས་ལྡན་ཤིང་སྣ་ཕྱག་བསྟར་གྱིས་འདེབས་འཛུགས་མཛད།

ཚེས་ ༢༢ ཉིན་སྔ་དྲོ་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང་གི་སྒྲུབ་ཞག་དང༌། དེ་ནས་སེར་སྐྱ་ཆིག་ཁྲི་བརྒལ་བར་སེམས་བསྐྱེད་དང༌། ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་ལེགས་པར་སྩལ་མཇུག་བླ་མཆོད་ཚོགས་འཁོར་གྱི་གསུང་ཆོས་དང༌། རྒྱུད་སྨད་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བཞེད་སྲོལ་མདོ་ལུགས་ཀྱི་བརྟན་བཞུགས་ཞབས་བརྟན་བསྟར་འབུལ་ཐོག་མཁན་པོ་དང་ས་གནས་འགོ་འཛིན་གཉིས་ནས་མལ་ལྗགས་བཤད་དང་བཅས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་མུར་འབུལ་བ་རྣམས་བསྟར་འབུལ་ཞུས།

ཕྱེད་ཡོལ་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ལས་བསྡོམས་སྙན་ཞུའི་ཚོགས་ཆེན་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད། ས་གནས་འགོ་འཛིན་ནས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས། ནང་འཕྲོད་བཀའ་བློན་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་མཆོག་ནས་རང་གཞུང་གི་མཛད་བྱུས་སྐོར་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ལུགས་གསལ་བཤད་དང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་པའི་ལམ་སྟོན་གསུང་བཤད་མཇུག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་གཞིས་སྒར་དང་ཆོས་སྒར་གཉིས་ཀ་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་བར་དགྱེས་མཉེས་ཀྱི་བསྔགས་བརྗོད་དང༌། ད་དུང་ཡར་རྒྱས་ཕྱོགས་སུ་བརྩོན་པ་བསྐྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་དང༌། བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་བའི་སྐོར། ཆོས་དད་རང་དབང༌། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་སོགས་ལ་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། ‘‘དེ་རིང་འདིར་ཕྱོགས་མཐའ་ནས་མི་གང་ལ་གང་འཚམས་སླེབས་པ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་ལ་ཡོང་བ་ཁྱེད་རང་ཚོ་གང་འཚམས་འདུག དཔེར་ན། གྲྭ་ས་ཁག་ལ་སློབ་གཉེར་ཆེད་ཡོང་བ་ཧ་ལམ་སྟོང་ཕྲག་སྐོར་སླེབས་ཡོད་པ་འདྲ། ཁྱེད་རང་ཚོས་གནས་ཚུལ་སྔ་ཕྱི་ཆ་ཚང་ཤེས་ཀྱི་མེད་པར་བརྟེན། ངས་གསལ་བཤད་ཕྲན་བུ་བྱས་ན་བསམ་པ་བྱུང༌།

ད་ལྟ་བཀའ་བློན་ནས་གནས་ཚུལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་ས་དེ་དག་རྡོག་སྒྲུག་བརྒྱབ་ཏེ་བཤད་པ་ལྟར། དེ་ཚོ་སྦ་གེ་སྦུག་གེ་དང༌། སྦམ་པོ་བྱས་པས་ལ་དག་གི་མ་རེད། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ལས་བསྡོམས་ནང་ལ་ཡོད་པ་བཞིན་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་ཡོད། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་ས་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་ཐུབ་ཐབས་མེད་པ་དང༌། མི་གྲངས་འཕེལ་ཡོང་གི་ཡོད་པས་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འདིའི་ཐོག་ལ་ཆོག་ཤེས་བྱས་ནས་འཐུས་ཤོར་མེད་ཙམ་བྱུང་ན་འགྲིགས་ཀྱི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་བྱས་ན་རྩ་བ་ནས་འགྲིགས་ཐབས་མེད་པ་རེད།

ང་ཚོས་ཐབས་ལམ་གསར་པ་གང་འཚོལ་དགོས་ཀྱི་འདུག་གམ། གཙོ་བོ་འདི་ག་ས་གནས་ས་ཐོག་གི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཉམས་མྱོང་ཡོད་མཁན་དང༌། ཆ་རྒྱུས་ཡོད་མཁན་ཚོས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་རྒྱུ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ལ་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་དང༌། ཕན་ཚུན་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཕྱོགས། མུ་མཐུད་དེ་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་འདི་ཛ་དྲག་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་སྐོར་དང༌། སློབ་སྦྱོང་གི་སྐོར་ད་ལྟ་བཀའ་བློན་ནས་སྙིང་བསྡུས་བྱས་ཏེ་ལབ་པ་རྣམས་ཡག་པོ་བྱུང་སོང༌།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་ནས་ཐའེ་ཝན་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་པའི་སྐོར་ལ། བར་ལམ་ཐའེ་ཝན་ནས་གནད་ཡོད་ཀྱི་མི་སྣ་དེ་འདྲ་ཚུར་ཡོང་ནས་ང་ཚོར་འབྲེལ་བ་བྱུང༌། ང་ཚོས་ཀྱང་གཞུང་འབྲེལ་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་གཅིག་ཐའེ་ཝན་ལ་ཕྱིན་ནས་སྲིད་འཛིན་དང༌། སྲིད་བློན་དེ་ཚོ་ཐུག་འཕྲད་བྱས་ནས་སྐད་ཆ་འགོ་ཚུགས་པ་འདི་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པའི་གནས་ཚུལ་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། དེ་རྗེས་སྲིད་འཛིན་གྱིས་ཡོངས་གྲགས་ཐོག་གསར་འགོད་པར་གསུང་སྟངས་དེ་ཚོ་ཡག་ཐག་ཆོད་འདུག ཐའེ་ཝན་དང་ང་ཚོའི་འབྲེལ་བ་འདི་ལུགས་མཐུན་ནམ། གཙང་མ་ཞིག་འབྱུང་ཐུབ་ན། ཐའེ་ཝན་ལ་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད། ང་ཚོར་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད། གཙོ་བོ་བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འདི་རྒྱ་མིས་ཤེས་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཆོས་དད་རང་མོས་ཟེར་བ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། ཧ་ལམ་མ་ཎི་ལག་སྐོར་ལག་ཏུ་འཁྱེར་ཆོག་པ་དང༌། ཕྲེང་བ་འཁྱེར་ནས་སྐོར་བ་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་ཆོས་དད་རང་མོས་ཆ་ཚང་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་བསམ་བློ་འཁོར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས། འཆད་ཉན་དང༌། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་བྱས་ཏེ་བསམ་བློར་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་དགོས་པ་མ་གཏོགས། ཕྱག་འཚལ་བ་དང༌། གླིང་སྐོར་ལ་འགྲོ་ཆོག་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲིས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད།

དེས་ན་དགོན་པ་ཁག་གི་གྲྭ་པ་ཚོས་སློབ་གཉེར་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་སྔ་སློབ་གཉེར་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་གསར་པ་འདིའི་ནང་དཔེ་ཆ་ལྟ་རྒྱུ་དང༌། ལྷ་རབ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལ་བལྟས་ནས་རྩོད་པའི་ཐོག་ནས་བརྡར་ཤ་བཅད་དེ་གཏན་ལ་འབེབས་ཐུབ་པ། དེ་མིན་ན་ཡང་གཞུང་དོན་བཤད་ཉན་གྱི་ཐོག་ནས་གང་ལྟར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཤེས་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘སྤྱིར་བཏང་ཐོག་ང་ཚོས་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད། རྒྱ་མིའི་ནང་ནས་གནས་ཚུལ་བདེན་པ་དེ་ཚོ་ཆ་ཚང་ཤེས་པ་ཡིན་ན་བོད་པའི་བདེན་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད། ཕྱི་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་མིའི་ནང་ནས་ང་ལ་ཁ་སངས་ཏེ་འདི་འདྲ་བཤད་བྱུང༌། ང་ཚོ་རྒྱ་ནག་ནང་ལ་ཡོད་དུས་བོད་ཅེས་པ་རྗེས་ལུས་དང༌། གདུག་རྩུབ། ཀླ་ཀློའི་རང་བཞིན་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད།

དཔེར་ན་སྐྱེས་མ་ཆོག་པའི་ཕྲུ་གུ་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་རྫུན་བཟོ་བྱས་པའི་གློག་བརྙན་དེ་ཚོའི་ཐོག་ནས་བོད་ནི་གདུག་རྩུབ་ཅན་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གི་ཡོད། དེ་རྗེས་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་སླེབས་ནས་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་ཤེས་པའི་ཚེ། བོད་དེ་འདྲ་རེད་མི་འདུག ང་ཚོ་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་པར་དངོས་གནས་བརྡབ་གསིག་དང༌། གཏོར་བཤིག་ཆེན་པོ་བྱས་འདུག

གང་ལྟར་བོད་ལ་གྱོང་གུད་ཆེན་པོ་ཕོག་འདུག ང་རང་རྒྱ་མི་རིགས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དགོངས་དག་ཞུ་ཡི་ཡིན་ཟེར་མཁན་དེ་འདྲ་ང་ལ་ཐུག་མྱོང༌། དེ་ལྟར་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་བདེན་དོན་ཇི་ཙམ་གསལ་པོ་ཤེས་པའི་ཚོད་ཀྱིས་བོད་པར་ཤ་ཚ་དང༌། བོད་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ལ་བསམ་བློའི་ནང་ནས་སེམས་ཁུར་ལེན་མཁན་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན། བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མི་དང་བོད་པ་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་འབྲེལ་བ་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། གྲོགས་པོ་བཟོ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་བཟོ་དགོས།’’24jམཆན། ཞེས་སོགས་བླང་དོར་ལམ་སྟོན་སྩལ་འབྲེལ་མི་མང་ནད་གཅོང་ཉམ་ཐག་རྣམས་ལ་ཧིན་སྒོར་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ ༢༥༠༠༠༠ གསོལ་རས་སྩལ་ཞིང༌། བརྟན་བཞུགས་འབུལ་བའི་ཁོངས་དབུ་ཞྭ་དང་སྐུ་ཆོས་ཙམ་ལས་དེ་བྱིངས་ཕྱིར་སློག་སྩལ།

ཚེས་ ༢༢ ཉིན་ཕེབས་སྐྱེལ་གཟབ་རྒྱས་བཅས་ཧོན་སུར་ནས་ཞལ་གྱེས་ཏེ་མ་རྡ་ར་སི་ (Madras) བརྒྱུད་ཨོ་རོ་སྦེལ་གྲོང་རྡལ་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད། དེ་ནས་བོད་དོན་ཐོག་སེམས་ཁུར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེན་པོ་གནང་མཁན་ཧཕ་རན་སི་མི་རིགས་རྩོམ་བྲིས་མཁས་པ་ཀལ་ཌི་ཨར་སྦི་ (Claude Arpi) ཡིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་མི་སྡེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཡུལ་གྲོང་གསར་པ་ཞིག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པར་གཟིགས་སྐོར་གདན་ཞུས་དང༌། ལྷག་པར་རྒྱ་གར་གྱི་པར་པ་མཁས་པས་ཆེད་མངགས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལྗོངས་དང་མི་མང༌། ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། ལག་རྩལ་གྱི་དངོས་པོ་སོགས་བོད་དང་བོད་མི་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་པར་རིས་འགྲེམས་སྟོན་ལ་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

དེ་ནས་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་གཞིའི་ཁོངས་བོད་ཀྱི་ཁང་པ་གསར་སྐྲུན་གྱི་རྨང་རྡོ་འཇོག་པའི་མཛད་སྒོར་ཕེབས། དེ་སྐབས་སྐུ་ཞབས་ཀལ་ཌི་ཨར་སྦི་ཁོང་ཉིད་བོད་ནང་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་དུ་ཕེབས་སྐབས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོད་མིས་ཕྱི་རྒྱལ་བཙན་འཛུལ་བར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་བཙན་རྫོང་གྲགས་ཅན་རྒྱལ་རྩེ་ནས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ས་ཕག་ཞིག་བསྣམས་ཕེབས་པ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ཕུལ་བ་ཕྱག་བསྟར་གྱིས་རྩིག་གཞིར་འཇོག་པར་མཛད་པ་དང༌། ཐུགས་སྨོན་བྱིན་རླབས་སྩལ་རྗེས་ལྡི་ལི་བརྒྱུད་ཚེས་ ༢༥ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

སྐབས་དེར་རྡོར་གླིང་བདེ་དོན་རྨ་བྱ་ཚེ་དབང་འགྱུར་མེད་དང་སྐུ་མཆེད་བོད་འབྱོར་སྐལ་བཟང་གཡུ་སྒྲོན་མཇལ་བཅར་སྐབས་རྣམ་སྲས་རྟ་བདག་བརྒྱད་ཀྱི་འཕྱར་དར་ངོ་འདྲ་གཉིས་ཡོད་པ་ནས་འཕྱར་དར་སྤྲིན་གསེབ་མ་ཞེས་པ་འབུལ་ལམ་ཞུས། འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ནི། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་སོ་བདུན་པ་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་རྣམ་སྤྲུལ་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་རྒྱ་གར་ནས་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་དང་སློབ་དཔོན་པདྨ་སཾ་བྷ་ཝ་གཉིས་སྤྱན་དྲངས། འཕགས་ཡུལ་བྷི་ཧར་ཨོ་ཏནྟ་པཱུ་རིའི་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་དཔེ་བྱས་ཏེ་དཔལ་བསམ་ཡས་མི་འགྱུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས། དེ་ལ་སྲུང་མ་ནུས་མཐུ་དང་ཚད་ལྡན་ཞིག་དགོས་པ་གང་བཟོ་རྣམས་བཀའ་གྲོས་པ་ན། བྷ་ཏ་ཧོར་གྱི་ཡུལ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་པེ་ཧར་འདི་ཉིད་ལེགས་པར་དགོངས་པ་མཐུན།

དེ་ཡང་ཆོས་རྒྱལ་དང་བཀའི་བློན་པོ་རྣམས་བསམ་ཡས་ཀྱི་བར་ཁང་ནང་བཀའ་གྲོས་ལ་བཞུགས་པའི་སྐབས། སྲས་མུ་ཏིག་བཙན་པོས་ཚོམས་ཀྱི་སྒོ་བརྡུང་བ་ཞང་རྒྱ་ཚང་ལྷ་སྣང་གི་བུ་དབུ་རིང་གིས་ནང་ནས་སྒོ་ཕྱེད་ཙམ་ཕྱེ་སྟེ། ད་ལྟ་རྒྱལ་བློན་རྣམས་བཀའ་གྲོས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པས་རེ་ཞིག་ནང་དུ་ཕེབས་མི་ཆོག་བྱས་པར་ཐུགས་ཁྲོས་ནས་ཆུ་གྲི་བསྣུན་ཏེ་ཞང་གི་བུ་དབུ་རིང་བསད་པའི་ཉེས་པར་ལོ་གསུམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་དགྲ་ཐམས་ཅད་འདུལ་བའི་དམག་དཔོན་དང༌། བྷ་ཏ་ཧོར་གྱི་སྒོམ་གྲྭ་བཅོམ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་པེ་ཧར་སྤྱན་འདྲེན་པའི་ཕོ་ཉར་བཀའ་བསྒོས་པ་ན། ལྷ་སྲས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོར་གསོལ་བ་བཏབ་པས། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་རྗེ་འབངས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐོང་བར་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་སྲས་རྟ་བདག་བརྒྱད་དང་གནོད་སྦྱིན་བྱེ་བའི་ཚོགས་སྤྲིན་ཕུང་གཏིབས་པ་ལྟར་བསུས་ཏེ་ལྷ་སྲས་ཀྱི་གྲོགས་མཛད་དགོས་པ་གཉེར་དུ་གཏད།

དེའི་ཚེ་མཐའ་མི་མགོན་བརྩོན་གྱིས་རྣམ་ཐོས་སྲས་ཀྱི་བཀོད་པ་རྣམས་འཕྱར་དར་ལ་རི་མོར་བྲིས། སློབ་དཔོན་གྱིས་རབ་གནས་མཛད་པས་རྣམ་སྲས་རྟ་བདག་བརྒྱད་དངོས་སུ་བསྟིམས་ཏེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་འཕྱར་དར་རམ། རྒྱལ་པོའི་བླ་དར་དུ་གྲགས་པ་གཉིས་ཡོད་པ་དུས་ཕྱིས་རྒྱལ་རྩེལ་ཁུལ་སྤོས་ཁང་ཚོགས་པ་ཞེས་པའི་དགོན་པའི་ནང་རྟེན་དུ་ཡོད་པ་ནས་གཅིག་ྋརྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོས་བཞེས་ཏེ་ལྷ་སར་གཟིམ་ཆུང་གི་རྟེན་གྲས་སུ་བཞུགས་ཡོད་པ་དང༌། གཅིག་སྤོས་ཁང་ཚོགས་པར་ཡོད་མུས་ལ་བརྟེན།

༡༩༩༢ ལོར་རྒྱལ་རྩེ་རྨ་བྱ་བའི་མི་ངོ་ཕུན་ཚོགས་ནོར་བུ་རྒྱ་གར་དུ་གཉེན་འཕྲད་ཆེད་འབྱོར་སྐབས་སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་རྟ་ར་བས་གོང་གསལ་སྤོས་ཁང་ཚོགས་པར་ཡོད་པའི་འཕྱར་དར་དེ་བཞིན་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་དུ་འབུལ་ཐབས་བྱ་དགོས་མངགས་ཆ་བགྱིས་པ་བཞིན། རྨ་བྱ་ཕུན་ཚོགས་ནོར་བུས་རྩད་གཅོད་ཐབས་ཤེས་བྱས་དོན་སྤོས་ཁང་ཚོགས་པའི་གནས་འཛིན་གྲྭ་རྒན་ཞིག་གིས་ད་བར་སྦས་སྐུང་ཉར་ཚགས་བྱ་མུས་ད་ཆ་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་ཏུ་སོན་ངེས་ཡིན་ཚེ་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་རྨ་བྱ་ཕུན་ཚོགས་ལ་སྤྲད་ཅིང༌། ཕུན་ནོར་ནས་ཚ་མོ་སྐལ་བཟང་གཡུ་སྒྲོན་མདུན་རྒྱ་གར་དུ་འབུལ་རྒྱུ་བསྐུར་བ་ལྟར་ཕུལ། ཕྱིས་སུ་ལྷ་བྲིས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ལ་ཉམས་གསོ་དགོས་པའི་བཀའ་མངགས་གནང་བ་ལྟར་ཞུས།

གྲངས་མེད་བསྐལ་བའི་ཐུགས་བསྐྱེད་བྱིན་རླབས་ཀྱིས།།

རྣམ་འདྲེན་སྟོང་གི་ཐུགས་བརྩེའི་ཟབ་གསལ་དབྱངས།།

མ་ལུས་གླིང་བཞིའི་མཁའ་ལམ་ཡངས་པོ་རུ།།

སྙན་པའི་དབྱར་སྐྱེས་སྒྲ་བརྒྱ་ལྷང་ལྷང་ལྡིར།།

སྔོན་བྱུང་འཕགས་ཡུལ་གཙུག་ལག་ཆོས་ཀྱི་མདངས།།

དུས་དང་བསྐལ་བའི་ཉི་ཟླའི་འཆར་ནུབ་ཁྲོད།།

མེ་སོན་ཙམ་ཡང་བྲལ་བའི་སྐབས་འདི་ན།།

གངས་ལྗོངས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མེས་འོད་སྣང་འཕྲོས།།

མུ་ཏིག་དོ་ཤལ་བརྒྱུས་པའི་ས་འཛིན་གྱིས།།

བཏེགས་སྙམ་མགོན་གང་ཞལ་གསུང་ཆུ་བོའི་རྒྱུན།།

རིས་མེད་འབབ་པས་འཕགས་ཡུལ་བུས་པ་དག།

མོས་གུས་སེམས་ཀྱི་ཞིང་ས་སྣུམ་པོར་བྱས།།

ཐུབ་བསྟན་སྙིང་པོ་ཟ་བའི་རྣམ་དཔྱོད་ནི།།

ཡབ་རྗེ་བློ་བཟང་གྲགས་ཀྱི་རྗེས་འགྲོ་ཞིང༌།།

ལུས་ཅན་རྒྱ་མཚོ་སྐྱོང་བའི་ཐུགས་སྟོབས་ཀྱང༌།།

མ་ལུས་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པའི་བཅུད་དུ་སྨིན།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། གཞུང་ཞབས་ཆེ་ཕྲ་ཡོངས་ལ་ལྷག་བསམ་སྐུལ་སློང་གི་བཀའ་སློབ་དང་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཕེབས་བཞུད། སྔ་རྗེས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་དྲུག་ནང་ཆིབས་བསྒྱུར། བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་སླད་ཐུབ་པའི་སྣང་བརྙན་གསར་བཞེངས། འཕྲོད་བསྟེན་བསྐྱར་ཞིབ་པ་སོགས་ཁག་གཅིག་ལ་བཀའ་སློབ། བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་མཛད་སྒོ་དང་རྒྱ་གར་བ་འབུམ་ཕྲག་བརྒལ་བར་ལམ་སྟོན། རྒྱུད་སྨད་དུ་ཆོས་འབྲེལ་བསྐྱངས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་རེ་བརྒྱད་པའོ།།

24 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གསུམ་པ། ཤོག་ངོས་ ༨༨ ནས་ ༡༠༨ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

བོད་ཀྱི་འདས་དང་ད་ལྟ། མ་འོངས་བཅས་པའི་གནས་སྟངས་སྐོར་གྱི་གལ་ཆེའི་བཀའ་སློབ།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་འབྲི་གུང་བྱང་ཆུབ་གླིང་སྒོ་དབྱེའི་མཛད་སྒོར་བཅར་བའི་ལ་དྭགས་པ་སོགས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་མི་མང་དང་བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བའི་མི་མང་བཅས་མི་གྲངས་ལྔ་སྟོང་བརྒལ་བར་ནང་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཕྱོགས་དང༌། ལྷག་པར་བོད་མིའི་བདེ་སྡུག་གནས་སྟངས་འདས་དང༌། ད་ལྟ། མ་འོངས་བཅས་པའི་ཐོག་མ་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན།

དེ་རིང་འདིར་བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བ་ཁག་གཅིག་ཡོད་པར་བརྟེན་ཁོང་ཚོར་གནས་ལུགས་ཕྲན་བུ་འགྲེལ་བཤད་བྱ་རྒྱུ་ཡོད་པས་ལ་དྭགས་དང༌། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ནས་ཕེབས་པ་ཚོ་ཟུར་ཉན་བྱས་ཏེ་ང་ཚོ་བོད་མིའི་བདེ་སྡུག་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་འདུག་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་ཡག་པོ་ཉན་རོགས།

ད་རེས་བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བ་སྐུ་ཞབས་ཚོ་དང༌། བོད་མི་རྒན་བྱིས་གང་འཚམས་ཤིག་འདིར་སླེབས་ཡོད་པར་ང་རང་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་བྱུང༌། ང་རང་ཚོ་འཕྲད་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཁ་ས་ཁ་ཉིན་ཉིན་གཉིས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཐོས་ཡོད། ང་རང་ཚོ་དངོས་གནས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལུང་གིས་ཟིན་པའི་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་ལོྗངས་ཀྱི་ང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ནང་སྐྱེས་པའི་མི་ཐོག་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་ཆ་བཞག་ན་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ངའི་མི་ཚེ་འདིར་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་པོ་འདུག ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཙམ་ནས་སོ་སོའི་ལུང་པ་དང་བྲལ་ཏེ་མི་ཡུལ་ལ་གྱར་ནས་ད་ཆ་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་བརྒྱད་ལ་སླེབས་ཏེ་མི་ཚེ་མང་ཆེ་བ་སོ་སོའི་ལུང་པ་དང་བྲལ་ཏེ་མི་ཡུལ་ལ་གྱར་ནས་ད་ཆ་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་བརྒྱད་ལ་སླེབས་ཏེ་མི་ཚེ་མང་ཆེ་བ་སོ་སོའི་ལུང་པར་བསྡད་མ་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་ཡང་མི་ཚེའི་ནང་གི་དུས་ཚོད་ཡག་ཤོས་འདི་མིའི་ལུང་པར་བསྐྱལ་དགོས་བྱུང་བ་རེད། སོ་སོའི་ལས་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་བསྟན་པ་དང༌། འགྲོ་བའི་དོན་དག་ལ་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་རྒྱུ་རང་གི་ལས་སྨོན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་ལ། བོད་མི་མང་ཚོས་ཀྱང་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་དང་དགའ་མོས་ཆེན་པོ་འདི་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

ང་རང་དེ་དག་དང་མཉམ་དུ་བསྡད་དེ་ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུ་ཞིག་མ་བྱུང་ཡང༌། ངས་ཕྱི་རྒྱལ་རང་དབང་ལུང་པར་བསྡད་དེ་གང་ཐུབ་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང༌། ཡང་སྒོས་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་སྤྱི་དོན་ལ་སྒོ་གང་ས་ནས་ཕན་ཐོགས་ཀྱི་ལས་ཀ་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱས་པ་ཡིན། རང་གི་ནུས་པས་མ་ལྡང་བའི་གནས་ཚུལ་ནི་ཐ་དད་རེད། འཛམ་གླིང་ཐོག་སོ་སོའི་ངོས་ནས་བསམ་པ་རྣམ་དག་དང༌། དྲང་པོ་དྲང་བཞག་བྱས་པ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་མིའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དྲང་པོ་བྱེད་མཁན་དང༌། བསམ་པ་རྣམ་དག་བྱེད་མཁན་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་དུས། ང་རང་སྒེར་གྱི་ངོས་ལ་ཆ་བཞག་ན་འཛམ་གླིང་ས་གནས་གང་ས་ནས་སེམས་ཐག་ཉེ་པོའི་གྲོགས་པོ་མང་པོ་ཞིག་རྙེད་བྱུང༌། བོད་སྤྱི་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་བཤད་ནའང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་ཐོག་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་དང༌། སོ་སོའི་ཐད་ནས་བསམ་པ་རྣམ་དག་གཡོ་ཟོལ་མེད་པ་བྱེད་དུས། བྱེད་སྟངས་འདི་ལ་རང་བཞིན་གྱི་དགའ་མོས་དང༌། བརྩི་བཀུར། ཤ་ཚ། རྒྱབ་སྐྱོར་བཅས་བྱེད་མཁན་འཛམ་གླིང་ཐོག་ལོ་རེ་བཞིན་ཇེ་མང་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། དེ་ནི་ང་ཚོར་སེམས་གསོ་དང༌། སྐྱོ་རོགས་བྱེད་མཁན་ཡག་ཤོས་ཤིག་ཆགས་ཡོད།

དེ་ལྟར་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དུས་དངོས་གནས་སེམས་སྐྱོ་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དུས་གོ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཆོད་ཡོད་བསམས་ནས་སྤྲོ་བ་འཕེལ་གྱི་འདུག ཡིན་ནའང་གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་རྒྱ་མིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་ནས་བཟུང་དུས་ད་ལྟ་བར་དུ་དངོས་གནས་གཏོར་བཤིག་དང༌། ཉམས་ཆག་ཧ་ལས་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན་རྒྱ་མི་ཐོག་མར་ཡོང་བའི་སྐབས་ང་ཚོའི་ས་མཚམས་ཁག་ལ་འཛིང་རེས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་བཏང་ཡོད་པ་དང༌། དེ་རྗེས་ཤུགས་ཆེ་བ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༥ ལོའི་ལོ་མཇུག་ནས་ ༥༦།༥༧།༥༨།༥༩ མཐའ་མ་དྲུག་བཅུ་རེ་གྲངས་བར་དུ་རྒྱ་དམག་དང་འཛིང་རེས་བྱས་ཡོད། ཐོག་མར་ཁམས་དང༌། དེ་ཡང་ལི་ཐང་ཁུལ་ནས་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱི་རྒྱ་དམག་དང་འཛིང་རེས་བྱེད་པའི་འགོ་ཚུགས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༦ ལོར་ཁམས་ཁུལ་དང༌། ༡༩༥༧།༥༨ ལོ་དེ་ཚོར་མགོ་ལོག་ཁུལ་དང༌། ཨ་མདོའི་ཁུལ། མཐའ་མ་ ༡༩༥༨ ལོ་དབུས་གཙང་ཁུལ་ནས་བྱས་ཏེ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་ཆོལ་གསུམ་གྱི་ས་ཁུལ་ཡོངས་ལ་རྒྱ་མིས་དྲག་གནོན་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་བྱུང་བ་རེད།

དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ལོ་བར་དུ་བོད་མི་དུས་མིན་རྐྱེན་འདས་ཅི་སོང་གི་གནས་ཚུལ་ང་ཚོའི་ལག་ཏུ་འབྱོར་བ་ཁག་སྟེ། དཔེར་ན། ༡༩༥༩ ཟླ་ ༣ ནས་ ༡༩༦༠ ལོའི་ཟླ་ ༩ བར་ལྷ་སའི་ཉེ་འཁོར་ལ་རྒྱ་མིས་དྲག་གནོན་བྱས་ཏེ་བོད་མི་དམར་གསོད་བཏང་བའི་གྲངས་འབོར་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་ཐོ་བཀོད་བྱས་པའི་ཡིག་ཆ་གཞི་ལ་བཞག་ན་བོད་མི་བརྒྱད་ཁྲི་བདུན་སྟོང་བསད་འདུག དེ་ནི་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་ཐོ་བཀོད་བྱས་པའི་ཡིག་ཆ་ངོ་མ་རྒྱ་མིའི་དམག་དཔོན་ཞིག་གི་ལག་ནས་ང་ཚོར་ཐོབ་པ་དེའི་ནང་གསལ་པོ་འཁོད་འདུག

དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ཕན་ཆད་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ནས་འདི་ཕྱོགས་མི་སྣ་ཡོང་བ་ཚོ་དང༌། འདི་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་དང༌། གཉེན་འཕྲད་མང་པོ་ཕྱིན་ཡོད་པ་སོགས་འབྱུང་ཁུངས་མང་པོ་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་ལ་ང་ཚོས་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱེད་དུས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ལོ་ཕན་ལ་བོད་མི་དམར་གསོད་བཏང་བ་དང༌། འཐབ་འཛིང་བཏང་ནས་བསད་པ། སྡུག་མནར་མ་བཟོད་པར་རང་ཤི་རྒྱག་དགོས་བྱུང་བ། ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་པ། ལྷག་པར་མདོ་སྨད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༧།༥༨ ནས་འགོ་ཚུགས་ཏེ་མུ་གེ་བྱུང་ཡོད་པ་དང༌། དབུས་གཙང་ཁུལ་ལ་ཕྱི་ལོ་དྲུག་བཅུ་རེ་གྲངས་ནང་མུ་གེ་བྱུང་སྟེ་རྒྱ་མིས་བོད་མི་ཚོར་ཟླ་བ་གཅིག་གི་ལྟོ་ཆས་ཚད་གཞི་བཟོས་པ་དེས་ཉིན་བཅོ་ལྔ་ཉི་ཤུ་ལས་མ་ལྡང་བར་དེ་འཕྲོས་ཀྱི་ཉི་མ་རྣམས་སྔོ་ལྡུམ་དང༌། ཤིང་གི་ལོ་མ། རང་བྱུང་གི་ས་འཇམ་པོ་བཅས་ཟས་ནས་སྡོད་དགོས་བྱུང་འདུག

སྔོ་ལྡུམ་ཡུན་རིང་ཟ་མཁན་དེ་ཚོར་སྐྲང་སྦོས་ཀྱི་ན་ཚ་འཕོག་པ་སོགས་ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་པ་འབུམ་ཕྲག་ཁ་ཤས་བྱུང་འདུག གོང་གསལ་གནས་ཚུལ་གྱི་རྐྱེན་པས་བོད་མི་དུས་མིན་འདས་གྲོངས་སོང་བ་ས་ཡ་གཅིག་དང་འབུམ་གཉིས་ཙམ་ཟིན་པ་འདི་ནི་བོད་མིའི་རྩ་འབོར་ས་ཡ་དྲུག་བརྗོད་པའི་ནང་ནས་ས་ཡ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཤི་བ་གྲངས་ཚད་ཧ་ཅང་མཐོན་པོ་རེད། དགོན་པ་དང༌། ལྷ་ཁང་དྲུག་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཞིག་མེད་པ་བཟོས་ནས་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ལ་ཉམས་ཆག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་མ་ཟད། དུས་ད་ལྟའང་བོད་མིའི་ལུས་སྲོག་རྒྱ་མིར་དབང་བ་ལྟ་བུའི་གནས་སྟངས་སུ་གནས་ཡོད། བར་ལམ་རྒྱ་མིའི་སྲིད་བྱུས་སྐབས་རེ་ཕྲན་བུ་ལྷོད་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། སྐབས་རེ་དམ་དུ་འགྲོ་བ་བའི་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་རིང་ཁ་སང་སྔོན་མའི་གནས་ཚུལ་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཕྲན་བུ་ལྷོད་དུ་ཕྱིན་ནས་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་མེད་པ་དང༌། དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་ཀྱང་བཟང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་བརྩི་འཇོག་ཡོད་མདོག་གི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ནས་བོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དུས་སྔར་ལོ་རྒྱུས་ནང་བྱས་རྗེས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་རེད་ཅེས་བསྟོད་བསྔགས་ཀྱང་ཕྲན་བུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

ཁོ་རང་ཚོའི་བསམ་བློ་ངོ་མ་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ཐོན་ནས་བོད་ཅེས་བརྗོད་དུས་ཆེས་མུན་ནག་དང༌། ཆེས་རྗེས་ལུས། ཆེས་ཀླ་ཀློ། ཆེས་གདུག་རྩུབ་ཅན་ཞིག་རེད་ཅེས་བཤད་ནས་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཡོངས་རྫོགས་ཕན་ཐོགས་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། དེ་ཚོའི་ཐད་བར་ལམ་ཕྲན་བུ་བརྗོད་སྟངས་འགྱུར་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན་རྒྱ་མིའི་དབང་བསྒྱུར་གྱི་འོག་རིམ་པས་བོད་མི་རིགས་དང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་རྩ་བརླག་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཏན་ཏན་ཡོད། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ཁོང་ཚོས་འཆར་གཞི་ལྡན་པའི་ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད། དེ་རིང་ཁ་སང་དེ་ལྟའི་འཆར་གཞི་ལྡན་པ་ཡིན་མིན་བརྗོད་མི་ཐུབ་ཀྱང༌། རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེ་བོད་དུ་སླེབས་པ་དང༌། རྒྱ་མིས་དབང་སྒྱུར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ལས་རིགས་ཕྲན་བུ་གལ་ཆེ་རྣམས་རྒྱ་སྐད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་དུས་རང་བཞིན་བོད་ཡིག་གི་བརྩི་མཐོང་བརླག་འགྲོ་བ་དང༌། སོ་སོའི་མི་ཚེའི་མདུན་ལམ་ཞིག་འཚོལ་དགོས་བྱུང་ན་རྒྱ་ཡིག་མ་བསླབ་ཐབས་མེད་ཆགས་ཤིང༌། བོད་ཡིག་གི་ཤེས་ཡོན་ཇི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་མཐའ་མ་བོད་པའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་དགེ་རྒན་བྱེད་རྒྱུ་ཙམ་མ་གཏོགས། དེ་ལས་ལྷག་པའི་མདུན་ལམ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་མེད་པ་ཆགས་ཡོང་དུས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་གི་མཐོང་བརླག་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད།

ཕ་མ་ཚོ་བོད་པའི་རིག་གཞུང་ལ་ཞེན་ཁོག་དང༌། གུས་བརྩི་ཡོད་ཀྱང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་རྒྱ་ཡིག་གཙོ་བོ་མ་བྱས་ཐབས་མེད་ཆགས་ཡོད། མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ལ་འགྲོ་དགོས་བྱུང་ན་ཡིག་ཚད་གཙོ་བོ་རྒྱ་ཡིག་ཐོག་ནས་གཏོང་གི་ཡོད་དུས། དམའ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ནས་བཟུང༌། འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭ་བར་བོད་ཡིག་ཐོག་ཤུགས་བརྒྱབ་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་གྱི་སློབ་ཕྲུག་དེ་ཚོ་མཇུག་ཏུ་རྒྱ་ཡིག་ཡིག་ཚད་མ་ལོན་པར་རྗེས་ལུས་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ནས་བཤད་ན་བོད་མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་རྩ་བརླག་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁའི་སྒང་གནས་ཡོད།

དཔེར་ན། ནང་སོག་ལ་ཆ་བཞག་ན་ནང་སོག་རང་གི་ཡུལ་མི་ས་ཡ་གསུམ་ཙམ་ཡོད་གནས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག ཡུལ་མི་ས་ཡ་གསུམ་ཙམ་ཡོད་པའི་ས་ཆ་དེའི་ཐོག་ད་ཆ་རྒྱ་མི་ཇི་ཙམ་སླེབས་ཡོད་ཅེ་ན་གནས་ཚུལ་ཁ་ཤས་ནས་རྒྱ་མི་ས་ཡ་བཅོ་བརྒྱད་དང༌། ཁ་ཤས་ཀྱིས་ས་ཡ་ཉི་ཤུ་སླེབས་པ་བརྗོད་ཀྱི་འདུག གང་ལྟར་ཡུལ་མི་ས་ཡ་གསུམ་ཡོད་སར་རྒྱ་མི་ས་ཡ་བཅོ་ལྔ་བརྒལ་བ་ཞིག་སླེབས་ཡོད། གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་རིམ་པས་ཡུལ་སོག་ཡུལ་ཡིན་ཀྱང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱ་ཡུལ་ཆགས་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་བཞིན་བོད་ལུང་པར་ཆ་བཞག་ན་རིམ་པས་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ངོ་མ་ཞིག་ཆགས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁའི་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་འདུག ང་རང་ཚོ་ཕྱི་ལོག་སྡོད་མཁན་བོད་མི་ཚོར་ཆ་བཞག་ནའང་བཙན་བྱོལ་བྱས་ཏེ་རང་ཡུལ་བྲལ་ནས་བསྡད་ཡོད། ཁྱེད་རང་སོ་སོའི་ལུང་པར་སྡོད་མཁན་ཚོར་ཆ་བཞག་ནའང་དཀའ་ངལ་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ལ་མི་ཐོག་སྦྲེལ་ཏེ་བསྡད་ཡོད། དེ་ལྟར་ང་ཚོ་བོད་མི་དུས་རབས་འདིར་སྐྱེས་པའི་མི་ཐོག་འདི་སྐོར་བསམ་བློ་གཏོང་དུས་སེམས་ཧ་ཅང་སྐྱོ་པོ་འདུག

ད་ལྟ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་པ་ཞིག་གིས་བོད་པར་ཞེན་ཁོག་བྱས་ན་དེ་ཁྲིམས་འགལ་ལ་འགྲོ་བ་དང༌། བོད་པ་ཞིག་གིས་རྒྱ་མིར་ཞེན་ཁོག་བྱས་ན་དེ་ཡར་ཐོན་ལ་བརྩི་བ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པ་འདི་ནི་ཧ་ཅང་སྐྱོ་པོ་རེད། རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་ལ་ཆ་མཚོན་ན་དེ་རིང་བཤད་པ་སང་ཉིན་ཆ་འཛིན་མེད་པ། ཁ་ནས་ཏང་གི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་མེད། ཏང་གི་སྲིད་བྱུས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཡིན། འགྱུར་བ་མེད་ཅཻས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ཉིན་རེ་བཞིན་འགྱུར་བའི་གནས་ཚུལ་ནི་རླུང་བུ་བརྒྱབ་པ་ལྟར་ཡིད་བརྟན་མེད་པ་ཞིག་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་ཆབ་སྲིད་གདུག་རྩུབ་ཅན། ཡིད་བརྟན་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་དུས། དེ་རིང་གི་སྲིད་བྱུས་འདིའི་འོག་ནས་སྐད་ཆ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཤོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། སང་ཉིན་སྲིད་བྱུས་འགྱུར་ནས་དེ་རིང་གི་སྐད་ཆ་འདིར་ནག་ཉེས་གང་འདྲ་ཞིག་འགེལ་ཡོང་བསམས་ནས་མི་ཚང་མ་བློ་གཡེང་དང་དོགས་ཟོན་ཁོ་ནའི་ངང་སྡོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

ང་ཚོ་བོད་པ་ཞེས་ལྟོ་ཆས་ཟ་སྟངས་ཐ་དད་དང༌། བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ཐ་དད། གོམས་གཤིས་ཐ་དད། ལོ་རྒྱུས་ཐ་དད་ཡིན་པས་འདི་ཕར་ཞོག རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོའི་ནང་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་མང་ཆེ་བ་ཡིད་ཐང་ཆད་དེ་སྡོད་དགོས་པ་ཆགས་ཡོད། དབང་སྒྱུར་བྱེད་མཁན་དེ་འདྲ་ཞིག་གིས་བོད་ཡུལ་དབང་བསྒྱུར་ཏེ་བསྡད་ཡོད་པ་དེ་ནི་དངོས་གནས་སེམས་སྐྱོ་པོ་རེད། དཔོན་པོ་གསར་པ་དེ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་དང༌། ཡ་རབས་ལུགས་བཟང་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡོད་ན་རང་དབང་བྲལ་ཡང་ཕྲན་བུ་བློ་བལྟ་ས་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། དཔེར་ན་རྒྱ་གར་དབྱིན་ཇིའི་འོག་ཚུད་སྐབས་མ་གཞི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་བྱས་ཏེ་ཧ་ཅང་སྐྱོ་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་སྐབས་ཁྲིམས་ས་ཟུར་དུ་ཡོད་པ་རེད།

དཔེར་ན། མ་ཧྭ་ཏ་མ་གྷ་དྷིས་རྒྱ་གར་རང་བཙན་གྱི་ལས་འགུལ་གནང་སྐབས་དེས་རྐྱེན་པས་དབྱིན་ཇིའི་དོ་དམ་བཙོན་འཇུག་འོག་བཞུགས་དགོས་བྱུང་ཞིང༌། དེ་སྐབས་ཁོང་རང་གི་ལྟ་བ་རྒྱས་བཤད་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་རང་བཙན་ཐོབ་ཐང་བཅས་པ་ཁྲིམས་སར་རྩོད་ཆོག་གི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་གྱིས་མཚོན་པའི་དམར་པོའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་འདིའི་འོག་ལ་སྐད་ཆ་བཤད་ས་གཏན་ནས་མེད། ཁྲིམས་ས་དང༌། ལས་རིགས་ཚང་མ་ཏང་གི་བཀོད་སྒྲིག་དང་སྟངས་འཛིན་འོག་སྡོད་དགོས། ཁྲིམས་ལྟ་བུ་རང་བཙན་ཞིག་ཟུར་དུ་མེད་པ་འདིས་རྒྱུ་མཚན་བཤད་ས་མེད་པ་རེད། ངོས་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོགས་པོ་ཁ་ཤས་ལ་འདི་ལྟར་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། སྔོན་མ་རྒྱ་གར་དབྱིན་ཇི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་དབང་སྒྱུར་འོག་ཚུད་སྐབས་དངོས་གནས་གདུག་རྩུབ་མྱངས་ཡོད། ཁོང་ཚོས་དྲག་གནོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། མི་ཡང་གསོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཐབས་སྡུག་རེད། ཡིན་ནའང་དེང་སང་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བསྡུར་ན། དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་འདི་དེ་ཚོ་ལས་ཀྱང་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བ་ཡོད་ཅེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད།

དངོས་གནས་ང་ཚོ་བོད་ད་ལྟའི་མི་ཐོག་འདི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཐབས་སྐྱོ་པོ་སེམས་སྐྱོ་དགོས་པ་ཞིག་རེད་འདུག ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཇི་ཙམ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན་ད་ལྟ་བརྗོད་པ་བཞིན་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་ང་རང་དུས་ཚོད་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་པོ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་སྐྱེས་ཏེ་མི་ཚེ་འདི་གའི་ངང་ལ་ཕྱིན་སོང་བསམ་པ་སྐབས་རེ་དྲན་གྱི་འདུག་རུང༌། བསམ་བློ་ཞིབ་ཏུ་གཏོང་དུས་ང་རང་དངོས་གནས་དུས་ཚོད་དཀའ་ངལ་ཅན་བོད་མི་རིགས་ཆགས་འཇིག་གི་མཚམས་ལ་སླེབས་སྐབས་སྐྱེས་པའི་མི་ཞིག་ཆགས་ཡོད། སོ་སོའི་ནུས་པ་བཏོན་ཏེ་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན། བོད་མི་རིགས་ཆགས་འཇིག་གི་མཚམས་ལ་ཐུག་པའི་དུས་ཚོད་འདིར་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། དངོས་གནས་ལས་ཀ་བྱས་ན་བྱེད་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། ནུས་ཤུགས་བཏོན་ན་འདོན་ས་ཡོད་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ལ་སྐྱེས་པ་ཡིན་དུས་འདི་ནི་གཟི་བརྗིད་རེད་འདུག་སྙམ།

ང་རང་ཚོ་བསྐལ་བཟང་དུས་བཟང་གི་དུས་ཚོད་ལ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། དམིགས་བསལ་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་ས་གང་ཡང་མེད། ང་རང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གཉན་འཕྲང་ཅན་ཞིག་དང༌། བོད་མི་རིགས་འཇིག་ལ་ཕྱོགས་པའི་དུས་ཚོད་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་སྐབས་ལ་སྐྱེས་པའི་མི་ཡིན་དུས། དངོས་གནས་ང་ཚོའི་ཐོག་ལས་འགན་ཆེན་པོ་ཞིག་སླེབས་ཡོད། ང་རང་ཚོས་ནུས་ཤུགས་བཏོན་ཏེ་ལས་འགན་འདི་འགྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། དེ་ནི་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཡིན། བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་རང་ལ་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཡོད་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་ནུས་པ་རྣམས་འདོན་དགོས་པའི་དུས་ལ་སླེབས་ཡོད།

དེ་ལྟར་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་འགལ་རྐྱེན་ཇི་ཙམ་མང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ང་རང་ཚོར་རྣམ་དཔྱོད་དང་སྙིང་སྟོབས་འདོན་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཤིག་ཡོང་གི་ཡོད། ད་ལྟ་ཕན་ཆད་བོད་མི་མང་སེམས་ཞུམ་མེད་ཅིང༌། སོ་སོའི་སྲོག་གི་ཉེན་ཁའི་འོག་ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པ་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད། བར་ལམ་གྲྭ་བཙུན་དང༌། སློབ་གྲྭ་བ་སོགས་གང་འཚམས་ཤིག་སྲོག་དོར་དགོས་བྱུང་བ་དང༌། མང་པོ་ཞིག་བཙོན་ལ་ཚུད་དེ་སྡུག་སྦྱོང་ཁྲིམས་གཅོད་ཚད་མེད་བཏང་ནས། མདོར་ན་ལུས་ཀྱི་ཟུངས་ཁྲག་ཚུན་གཙགས་པ་སོགས་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་མང་པོ་མྱོང་བཞིན་ཡོད། དེ་དག་གི་སེམས་ཤུགས་ནི་དངོས་གནས་ཧ་ལས་པ་ཞིག་རེད།

ང་ཚོས་དགའ་སྤྲོ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ལ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༩།༥༠ ལོ་དེ་ཚོར་རྒྱ་མི་ཐོག་མར་ཡོང་སྐབས་ཁོང་ཚོར་གདོང་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་ཐོག་རྣམས་རྫོགས་ཟིན་པ་དང༌། དེ་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩།༦༢ བར་རྒྱ་མིར་འཐབ་རྩོད་གདོང་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་ཐོག་དེ་དག་ཀྱང་གང་འཚམས་ལོ་ན་རྒས་པོ་ཆགས་ཏེ་ད་ཆ་ལོ་ ༦༠།༧༠ སླེབས་ནས་མི་ཚེ་རྫོགས་ལ་ཉེ་བའི་དུས་ལ་སླེབས་ཡོད། དེ་རིང་ཁ་སས་རྒྱ་མིར་མུ་མཐུད་བསུན་པོ་བཟོ་མཁན་ནི་གཞོན་སྐྱེས་མི་རབས་རྣམས་ཡིན། ང་རང་ཚོའི་མི་ཐོག་བརྗེ་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང༌། མི་རབས་གསར་པ་ཚོས་མུ་མཐུད་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་འདིའི་ཐོག་ནས་དངོས་གནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་སྙིང་སྟོབས་འདོན་གྱི་ཡོད་པ་གསལ་པོ་ཡིན།

རྒྱ་མི་ཚོའི་ཐོག་མའི་བསམ་བློར་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་ནང་འཚར་ལོངས་བྱས་པའི་མི་ཐོག་དེ་དག་གིས་གསར་བརྗེར་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་མ་གཏོགས། མི་ཐོག་གསར་པ་དེ་ཚོས་གསར་བརྗེར་དགའ་བསུ་བྱེད་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱས་ཏེ་མི་ཐོག་རྒན་པ་རྣམས་རྫོགས་རྗེས་ཁོང་ཚོ་བློ་ལྷོད་པོའི་ངང་རང་གི་འདོད་པ་ལྟར་བོད་དབང་སྒྱུར་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་རེ་བ་ཞིག་བརྒྱབ་ཀྱང་འགྲུབ་ཐུབ་མེད། དེ་རིང་ཁ་སང་མི་ཐོག་རྒན་པ་ཚོ་ལས་གཞོན་པ་ཚོ་སེམས་ཤུགས་ཆེ་བ་ཡོད་གནས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག མི་ཐོག་རྒན་པའི་གྲས་ཁ་ཤས་སྙིང་རྗེ། སྔོ་མ་སྡུག་སྦྱོང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་མྱངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ད་ཆ་བློ་ཁོག་ཕྲན་བུ་ཆུང་བ་ཡོད་བཟོ་འདུག གཞོན་སྐྱེས་དེ་ཚོ་རྒྱ་རོ་ཞེས་ཤོད་མཁན་ཚང་མ་སེམས་ཤུགས་མེ་ལྟར་འབར་བ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག དེ་དག་གི་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་མཚོན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་ངོ་མཚར་སྐྱེ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན། ད་ཕན་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་འདི་རྒྱ་མིས་མེད་པར་བཟོ་ཐུབ་མེད་ལ། ད་དུང་ཡང་གཉན་འཕྲང་གི་དུས་ཚོད་འདིར་ཚང་མས་ངར་ཤུགས་བསྒྲིམས་ཏེ་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་གསལ་བའི་དོན་ལ་ཞུམ་མེད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་རྒྱུན་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

བར་ལམ་ལོ་ཤས་ནང་འཛམ་གླིང་ཐོག་འགྱུར་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་མཆོག་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཞལ་གདམས་བཀའ་སློབ་ནང། ཡང་སྒོས་དམར་པོའི་ལམ་ལུགས་ཆེས་ཆེར་བདོ་བས་རྗེ་བཙུན་དམ་པའི་སྐྱེ་སྲིད་རྩད་གཅོད་མི་ཆོག་པ་དང༌། ཆོས་བྱེད་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་མཆོད་རྒྱུན་རྩ་འཕྲོགས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་པ་དམག་མིར་བཅུག་པས་མཚོན་ྋརྒྱལ་བསྟན་མིང་མེད་དུ་བཅོམ་པ་རྡ་ཁུ་རལ་གྱི་ལས་ལུགས་ཇི་བྱུང་གོ་ཐོས་བྱུང་དང་འབྱུང་མུས་ཀྱི་སྲོལ་ལྟར་འབྱུང་འགྱུར་བོད་ལྗོངས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཞིང་འདིར་ཡང་ཕྱི་ནང་གང་ས་ནས་ལྷགས་པར་ངེས་པ་ཞེས་སོགས་བཀའ་གནང་ཡོད་ལ། ང་རང་ཚོས་ཀྱང་དེ་སྔ་ཨུ་རུ་སུ་དམར་པོ་ཞེས་ཞེད་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་ལུང་པ་དེར་དེང་སང་ཧ་ལས་པའི་བསྒྱུར་བཅོས་ཕྱིན་ནས་ཡོངས་སུ་ཕྱི་ནང་ལོག་ཡོད།

ཡོ་རོབ་གླིང་ཆེན་ནང་བཙན་དབང་མཁན་གྱི་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཀྱང་ལྷག་མེད། རྒྱ་ནག་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ལོར་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་མངོན་གསལ་དོད་པོའི་སྒོ་ནས་འགོ་ཚུགས་པ་དང་དེ་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༦།༨༧ ལོ་དེ་དག་གི་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་གྱི་ནུས་ཤུགས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་དེས་རྐྱེན་པས་མཐའ་མ་ཧུའུ་ཡའོ་པང་གྲ་མ་འགྲིགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོན་ཡོད། དེ་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོ་གནམ་བདེ་སྒོ་མོ་ཆེའི་མདུན་དུ་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐོན་ནས་འཛམ་གླིང་གིས་མིག་ལྟ་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱ་མི་འུ་ཐུག་སྟེ་གདོང་པགས་དབྲལ་ནས་མི་བསད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་དྲག་འཐབ་ལག་ལེན་བསྟར་བ་རེད། ལས་འགུལ་དེ་རྒྱ་ནག་མི་མང་དང༌། ལྷག་པར་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང༌། སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་རྟོགས་ཕྲན་བུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་མི་དེ་ཚོ་དམངས་གཙོ་གཅིག་སྡུད་ཟེར་བའི་བཙན་དབང་ལམ་ལུགས་ལ་ཞེན་པ་གཏིང་ནས་ལོག་སྟེ་རང་དབང་མང་གཙོའི་དོན་གཉེར་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྟགས་མཚན་གསལ་པོ་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། རྒྱ་ནག་ནང་འགྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་འགྲོ་ཡི་ཡོད། ཕྱོགས་གཞན་ནས་དཔལ་འབྱོར་སྲིད་བྱུས་ལྷུག་གཏོང་གི་གནས་ཚུལ་འོག་འདས་པའི་ལོ་བཅུ་གྲངས་ནང་རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གང་འཚམས་ཕྱིན་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་འདུག

ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དཔལ་འབྱོར་སྲིད་བྱུས་ལྷུག་གཏོང་དང་ཆབ་སྲིད་ཐད་ཤིན་ཏུ་དམ་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ་གནས་ཐུབ་པའི་རེ་བ་རྒྱག་གི་ཡོད་ཀྱང༌། འཛམ་གླིང་གི་མཁས་པ་མང་པོས་བརྗོད་པར་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ངེས་ཅན་ལ་སླེབས་སྐབས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་དབང་ཤུགས་ཆེ་རུ་མ་བཏང་ན། དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་རང་བཞིན་དུ་ཡོང་བ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་རེད་བརྗོད་ཀྱི་འདུག དེར་བརྟེན་རིམ་པས་ལོ་ཤས་ནང་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་རེད། ཚུར་ཕྱོགས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་དང༌། ཆོལ་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ནང་རྒྱ་མིར་ཞེ་ལོག་ནས་མི་དགའ་བ་བྱེད་པའི་བསམ་བློ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་བཅས་དེ་དག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་ལོ་ཁ་ཤས་ནང་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུ། དཔེར་ན། ནམ་ལང་རྒྱུར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ལྟར་མགྱོགས་མྱུར་བདེན་མཐའ་གསལ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཆེན་པོའི་སྒང་ལ་སླེབས་ཡོད་དུས་ཚང་མས་སྔར་བཞིན་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་རིག་པ་བསྒྲིམ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཤེས་སོང་ངམ།

དེ་རིང་འདིར་དགེ་འདུན་པ་མང་པོ་འདུག ད་ལྟ་བོད་ནང་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་སྟེ་ས་ཁུལ་གང་སར་དགོན་པ་དང༌། ལྷ་ཁང་ཉམས་གསོའི་ལས་ཀ་ཞིག་བྲེལ་འཚུབ་ངང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྩ་བ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་སྤུས་དག་པོ་ཡོང་བར་ཚང་མས་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེའི་ཐད་ལྷོད་ཡངས་ཤོར་ན་དགོན་པ་ཉམས་གསོ་བྱས་ཏེ་གྲྭ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གསར་ཞུགས་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡང༌། སྤུས་ཀ་ཡག་པོ་མ་བྱུང་ན་མཇུག་ཏུ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཀྱི་རེད། རྟགས་ཆ་ལུགས་འཛིན་ཐུབ་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས་ངོ་མའི་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་དང༌། ཉམས་ལེན་ཐོག་དང་པོ་ནས་མིག་ལྟོས་བཟང་པོ་ཞིག་འཛུགས་མ་ཐུབ་ན། རྗེས་སུ་དགོན་པ་ནང་གྲྭ་པ་གང་འཚམས་ཡོད་ཀྱང་དེ་དག་དོན་ངོ་མའི་ཐོག་ཆ་བེ་ཆོབ་བེ་ལུང་པ་གང་ཆགས་པ་ཡིན་ན་ཡག་པོ་མེད། མང་བ་ལས་སྤུས་དག་པ་གཙོ་བོར་འཛིན་དགོས། ད་ལྟ་དགོན་པ་ཉམས་གསོ་བྱེད་དུས་སྔོན་མ་གྲྭ་པ་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད་ས་ཞིག་ལ་ཐོག་མར་འགོ་ཚུགས་སྐབས་གྲྭ་པ་བཅུ་བཅོ་ལྔ་ལས་མེད་ནའང་དེ་དག་སྤུས་དག་པོ་སློབ་གཉེར་ཐོག་དང༌། འདུལ་ཁྲིམས་ཀུན་སྤྱོད་གང་ཐད་ལ་བལྟ་བཟོ་ཡོད་པའི་གཞི་རྩ་ཡག་པོ་ཞིག་ཚུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། རིམ་པས་དེའི་ཐོག་ལྔའམ། བཅུ། ཉི་ཤུ་སྣོན་མ་བརྒྱབ་ཀྱང་སྤུས་ཀ་ཞན་དུ་མ་སོང་བ་རང་འཇགས་སྡོད་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད། དེ་མིན་ཧ་བེ་ཧོབ་བེར་ཕྲུ་གུ་མང་པོ་ཞིག་ཕ་མ་ཚོས་དགོན་པར་བསྐྱལ་འདོད་བྱེད་པ་དང༌། ཕྲུ་གུ་ཚོས་ཀྱང་གྲྭ་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ནས་དགོན་པའི་ནང་འཛུལ་ན་མཐའ་མ་ཕྱིའི་རྟགས་ཆ་ལུགས་བརྗེ་ཐུབ་པ་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས། ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་དེ་ཙམ་མེད་པ་དང༌། ཉམས་ལེན་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱང་མེད་པ་དེ་འདྲ་ཆགས་ན་ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དཔལ་འབྱོར་ཐད་ལ་ཡང་ཕྲན་བུ་གནོད་ཀྱི་འདུག

ད་ལྟ་ང་ཚོའི་མི་མང་གི་དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་ཕྲན་བུ་བཟང་དུ་འགྲོ་བའི་སྐབས་ལ་དེ་དག་བོད་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད་ཤུགས་རྒྱག་དགོས་པ་ལས། དངུལ་ཕྲན་བུ་བྱུང་བ་དེ་ལམ་སང་དགོན་པའི་ཞལ་འདེབས་ལ་འབུལ་གྱིན་བསྡད་ན། མ་གཞི་སྐད་ཆ་དེ་ངས་བརྗོད་རྒྱུ་མི་འཚམས་པ་ལྟ་བུ་འདུག་ཀྱང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ཡག་པོ་ཨེ་ཡོང་སྙམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག སྔོན་ལ་ལུང་པ་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བའི་ཐོག་ལ་ཤུགས་བསྒྲིལ་ཐུབ་ན། ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གང་འཚམས་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ་དགོན་པ་དང༌། ལྷ་ཁང་བཞེངས་རྒྱུ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོང་གི་རེད། ད་ལྟ་སྤུ་སྐྱེས་ཏེ་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་ལམ་སང་རྩེ་བཏོགས་རྒྱག་རྒྱུ་ཤུགས་ཆེ་དྲགས་ན་ག་རེ་བྱས་ཡོང་བསམ་སྟེ་བློ་གཡེང་ཡོང་གི་འདུག་ལ། དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་ཐོག་ཀྱང་གནད་འགག་ཆགས་ཀྱི་འདུག

གནད་འགག་གཞན་ཞིག་ལ་ཕ་རོལ་ཕྱོགས་ཀྱིས་བོད་མིའི་སྐྱེ་སྒོ་དབང་ཤེད་ཀྱིས་བཀག་ནས་ཕྲུ་གུ་མངལ་ནས་འདོན་པ་དང༌། ལྷག་པར་ས་ཁུལ་ཁུག་ཀྱོག་ཁ་ཤས་ལ་བུ་མོ་ལོ་ ༡༤།༡༥ དེ་འདྲ་ཡང་སྐྱེ་སྒོ་བཀག་པའི་གནས་ཚུལ་ངས་ཐོས་བྱུང༌། དེ་རིགས་མང་པོ་མེད་ནའང༌། དེ་ཚོའི་གྲས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཕྲུ་གུ་རྩ་བ་ནས་སྐྱེ་རྒྱུ་མེད་པ་བཟོས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། འཆར་ལྡན་བུ་བཙའ་ཟེར་བའི་ཕྲུ་གུ་གྲངས་བཅད་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་མ་རེད། དངོས་གནས་བྱས་ན་རྒྱ་མི་མི་འབོར་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་ཁོ་རང་ཚོ་སྐྱེ་སྒོ་མང་ཙམ་བཀག ཚུར་ཕྱོགས་ང་ཚོ་བོད་པ་དང༌། སོག་པོ་སོགས་དངོས་གནས་མི་གྲངས་ཉུང་ཉུང་ཡིན་པས་གནས་སྐབས་སྐྱེ་སྒོ་མ་བཀག་པར་བཞག་ན་འོས་པོ་འདུག་ཀྱང་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་པར་དབང་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེ་སྒོ་འགོག་གི་ཡོད་པ་དང༌། ང་རང་ཚོ་ཚུར་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་དང་དུ་བླང་ནས་ཚད་ལོང་སྤུས་དག་མེད་པའི་གྲྭ་བཙུན་མང་པོ་བྱུང་ན། ད་ལྟ་ང་ཚོའི་མི་རིགས་རྩ་བརླག་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་བཞིན་པའི་སྐབས་ལ་དེ་ཡང་ང་ཚོས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པའི་གནད་འགག་ཅིག་ཆགས་ཡོང་གི་འདུག

ལྷག་པར་ཡུལ་གྲུ་ཆུང་ཆུང་ནང་གི་བུ་མང་པོ་ཞིག་དགོན་པར་ཞུགས་ནས་གྲྭ་པ་བྱེད་པ་དང༌། ཡང་ཁག་ཅིག་རྒྱ་གར་དུ་ཡོང་བ་དེ་འདྲ་བྱས་ནས་གྲོང་གསེབ་དེ་ཚོའི་ནང་བུད་མེད་མང་ལ། སྐྱེས་པ་ཉུང་བའི་གནས་སྟངས་འགྱུར་ལྡོག་གིས་རིམ་པས་གྲོང་གསེབ་དེ་དག་རྒྱ་མི་སྡོད་ས་ལྟ་བུ་ཆགས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་འདུག

དེར་བརྟེན་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་བའི་དགོན་པ་དེ་ཚོས་དང་པོ་ནས་གྲངས་ཚད་གཙོ་བོར་མི་འཛིན་པར་སྤུས་ཚད་གཙོ་བོར་འཛིན་རྒྱུར་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ནས་དགོན་པ་ཚོའི་ནང༌། དཔེར་ན། སེ་ར དང༌། འབྲས་སྤུངས་དགོན་པ་དེ་ཚོའི་ནང་ཕལ་ཆེར་སློབ་གྲྭ་ཡོད་འདུག་པ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག མ་འོངས་པར་དགོན་པ་ཁག་གིས་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་དགོས་པ་མ་ཟད། སྤྱིར་བཏང་ཤེས་ཡོན་གྱི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ་དེ་ཡང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

དཔེར་ན། ཉི་ཧོང་གི་ནང་པའི་དགོན་པ་དང༌། ལྷ་ཁང་ཆེན་པོ་དེ་ཚོར་རང་གི་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་མང་པོ་ཡོང་གི་འདུག དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཤེས་ཡོན་ཡང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཏེ་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཕན་ཐོགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་རེད། ང་རང་ཚོས་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་དགོན་པ་ཁག་གི་ནང་དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་གྱི་སློབ་སྦྱོང་མཐུན་རྐྱེན་ཡོད་པ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། འདིར་གྲྭ་པ་གང་འཚམས་ཡོད་སྟབས་འཕྲོས་བཤད་བྱས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན།

དེ་ནས་བར་ལམ་བོད་ནང་གཞི་རྐང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ཤེས་ཡོན་ཡོད་པའི་མི་རབས་རྫོགས་འགྲོ་གི་ཡོད་ཅིང༌། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་ཉུང་ཤས་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱིས་བར་ལམ་བྲིས་པའི་རྩོམ་དེབ་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཐོན་པ་དེ་ཚོར་བལྟ་དུས་དངོས་གནས་བསམ་བློ་མང་པོ་བཏང་སྟེ་ཧུར་ཐག་བྱས་འདུག མངོན་གསལ་དོད་པོའི་སྐད་ཆ་ཤོད་ས་མེད་ཀྱང་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ་འདིའི་རྣམ་པ་གཟེངས་སུ་ཐོན་པ་ཡོང་བའི་དོན་ལ་ཚང་མས་ཁུར་བསྐྱེད་བྱས་པར་ང་རང་དགའ་པོ་བྱུང༌། མི་དེ་ཚོའི་གྲས་མང་པོ་ལྷག་མེད་ལ། བར་ལམ་ཁོང་ཚོས་སྡུག་སྦྱོང་མང་པོ་མྱོང་དགོས་བྱུང་ཡོད།

ད་ཆ་ཚེ་མཇུག་འདིར་གཞི་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་དོན་ལ་སོ་སོས་རྩོམ་ཡིག་གང་ཡོང་བྲིས་ཏེ་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་ཀྱི་འདུག་པར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌།

དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པར་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁུལ་མང་པོའི་ནང་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་བཞིན་ཡོད། དུས་ཚོད་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་སྐབས་ལ་བོད་ནང་ཆ་བཞག་ན་ལྷ་ས་སྨན་རྩིས་ཁང་གིས་མཚོན་པའི་མདོ་སྟོད་སྨད་ཁུལ་དུ་ཡང་གསོ་བ་རིག་པ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཡུལ་ཁག་ཁ་ཤས་ཚུགས་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག དེ་བཞིན་སྒེར་གྱི་སློབ་གྲྭ་དང༌། ཁ་ཤས་ཀྱིས་ལས་ཞོར་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་ནས་བོད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་དང༌། ཆ་རྐྱེན་ཡོད་མཁན་གྱིས་དབྱིན་ཡིག་ཀྱང་སློབ་པ་དེ་ཚོ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡིན། དེ་མཚུངས་སྒེར་སོ་སོས་དང་དོད་བྱས་ཏེ་སྨན་ཁང་ཆུང་ཆུང་དེ་འདྲ་གཉེར་ནས་སྨན་བཅོས་ཐད་ཞབས་འདེགས་ཞུ་མཁན་འདུག་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡོད།

གལ་ཆེ་ཤོས་ད་ལྟ་ང་ཚོས་རང་དབང་ཆེད་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་འདི་དཀའ་ངལ་མང་པོ་བརྒྱུད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། མ་འོངས་པར་རང་དབང་ཉི་མ་འཆར་སྐབས་ང་རང་ཚོས་གང་འདྲ་བྱེད་དགོས་པའི་ཐད་ད་ལྟ་ནས་གོ་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་རིང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༢ ལོ་ཙམ་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་རྩ་ཁྲིམས་ཤིག་བཟོས་པ་དེའི་གཞི་རྩ་མང་གཙོའི་ཐོག་བཞག་ཡོད། དེའི་ནང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དབང་ཆ་དེ་འཐུས་མི་གསུམ་ཆ་གཉིས་ཀྱི་འོས་ཤོག་ཐོག་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བཀོད་དེ་མང་གཙོའི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

ཡིན་ན་ཡང་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དབང་ཆར་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་ན་མི་འགྲིགས་པར་ཐག་གཅོད་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཀོད་དེ་ད་ལྟ་བར་ལོ་མང་པོ་ཞིག་སོང་ཞིང༌། དེའི་རིང་འགྱུར་བ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་པར་བརྟེན། ད་ཆ་སྔོན་མ་བཟོས་པའི་རྩ་ཁྲིམས་དེ་དག་མང་གཙོའི་ངོ་བོ་ཆ་ཚང་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་རྒྱུ་སྐབས་སུ་བབ་ཡོད་དུས། མ་འོངས་བོད་ཀྱི་བྱེད་འཆར་སྐོར་ལ་བར་ལམ་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཡིག་ཆ་ཞིག་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད།

དེའི་ནང་གི་སྙིང་དོན་ནི་ང་རང་ཚོ་མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་སྟེ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམ་བྱུང་འཚམས་ངས་བར་བརྒལ་སྲིད་གཞུང་ཞིག་བསྐོ་འཛུགས་བྱ་རྒྱུ་དང༌། བར་བརྒལ་སྲིད་གཞུང་དེ་ལ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་ཡོད་པའི་དབང་ཚད་རྩིས་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་དང༌། བར་བརྒལ་སྲིད་གཞུང་དེས་ལོ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ཚུད་དུ་རྒྱལ་ཡོངས་མི་མང་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་བསྡུ་བསྐོང་བྱ་རྒྱུ་དང༌། འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་དེ་ནི་རྩ་ཁྲིམས་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དེས་བོད་ཀྱི་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱ་རྒྱུ། རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱེད་སྐབས་བསམ་བློའི་དཔྱད་གཞི་ཡོང་ཆེད་འཛམ་གླིང་ཐོག་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་ནས། དཔེ་མཚོན་སྙིང་བསྡུས་ཁ་ཤས་ཤིག་ད་ལྟ་གོ་སྒྲིག་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན། གང་ལྟར་ང་ཚོས་མ་འོངས་པའི་བོད་དེ་རང་དབང་མང་གཙོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཡོང་བ་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཞག་སྟེ་འཆར་གཞི་དེ་འདྲ་བཀོད་ཡོད།

བར་བརྒལ་གྱི་དུས་ཡུན་དེའི་རིང་ད་ལྟ་བོད་ནང་རྒྱ་མིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པའི་ལས་ཁུངས་ཁག་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་གྱི་བོད་མི་ཚོས་དམིགས་བསལ་གྱི་འགན་འཁྱེར་དགོས། ལས་བྱེད་པ་དེ་ཚོས་ནང་ནས་མི་ཁ་ཤས་བར་ལམ་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ཕྲན་བུ་སྨྱོན་པ་ལྟ་བུའི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཁ་ཤས་ཡོད་སྲིད། མི་དེ་ཚོའི་གྲས་ལ་ང་ཚོས་རྒྱ་མིའི་སྐད་ཆ་བཞིན་སྔོན་བྱས་ལ་རྩད་གཅོད་མེད་པའི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་རྒྱུ་ཡིན། མི་དེ་ཚོས་གྲས་མང་པོ་ཞིག་ནི་དབང་མེད་དང་ཞེད་སྣང་འོག་རྒྱ་མིའི་མདུན་ལ་སྤྲེལ་ལད་འཁྲབ་དགོས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ཁ་ཤས་ནི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་མ་ཤེས་པར་རྒྱ་མིས་འཁྱོགས་བཤད་བྱས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་གནས་ཚུལ་ཁོ་ན་ཐོས་པ་དེ་ལ་ཉམས་འུར་བྱས་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཆགས་ཡོད།

རྡོ་དོན་སྙིང་པོ་དེ་རིང་ཁ་སང་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ལས་བྱེད་པར་ཆ་བཞག་ན་ཧ་ལམ་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་རྒྱ་མིར་ཞེ་ལོག་ནས་བསྡད་ཡོད། བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་དང༌། དེ་བཞིན་པེ་ཅིན་སོགས་ས་ཁུལ་འདྲ་མིན་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་གོ་གནས་གང་འཚམས་མཐོ་པོ་སླེབས་པ་དེ་འདྲ་ནས་རང་རིགས་དང༌། དེ་མིན་ཕྱི་རྒྱལ་མི་སྣ་བཅས་བརྒྱུད་དེ་འདི་ཕྱོགས་ཁ་ལན་དང་སྐྱབས་ཞུ་བསྐུར་མཁན་ཡོང་གི་འདུག དེས་ག་རེ་མཚོན་གྱི་ཡོད་ཅེ་ན། ཁོང་ཚོ་རྒྱ་མིའི་ཕོགས་ཟས་ནས་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ནང་བསྡད་ཡོད་ཀྱང༌། ནང་དོན་བསམ་བློ་བོད་པ་རང་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད་པ་གསལ་པོར་མཚོན་པ་དེ་ཡིན།

སྔོན་ཆད་སྨྱོ་མཆོངས་རྒྱག་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོད་ནའང༌། དེ་ནི་གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་མ་ཤེས་པ་དང་གཅིག གཉིས་ནས་རྒྱ་མིས་ཚ་འདེད་ནག་འདེད་བཏང་བའི་འོག་ཞེད་སྣང་གིས་བྱེད་དགོས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་དུས་ད་ལྟ་ང་ཚོས་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་པོ་གཏོང་དགོས། རིགས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བོད་ནང་རིམ་པས་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ན་དེ་སྐབས་ནང་ཁུལ་དུ་གསོད་རེས་བཏང་མི་ཡོང་ངམ་སྙམ་ནས་ཞེད་སྣང་བྱེད་ཀྱི་འདུག ང་ཚོས་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་མི་ཡོང་བའི་བསམ་བློ་ད་ལྟ་ནས་གཏོང་དགོས། དོན་མེད་ང་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་སྡུག་པོ་གཏོང་རེས་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཚེ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་མི་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། འཛམ་གླིང་གི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ལ་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་འདུག ཐོག་མར་རང་བཙན་རྩོད་ལེན་བྱས་ཏེ་རང་དབང་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་རང་དབང་གི་བདེ་སྐྱིད་ལ་ལོངས་སྤྱད་དེ་བདེ་ལྷོད་ངང་མ་བསྡད་པར། ནང་འཁྲུག་བརྒྱབ་སྟེ་ནང་ཁུལ་སྡུག་པོ་གཏོང་རེས་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་འདུག ང་རང་ཚོས་དེ་དག་ནས་ཉམས་མྱོང་བླངས་ཏེ་མ་འོངས་པར་ང་རང་ཚོ་དངོས་གནས་ཆིག་སྒྲིལ་དམ་ཟབ་ཏུ་གནས་དགོས་པ་ལས་ཐལ་ཆའི་ལས་ཀ་མི་ཡོང་བའི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

དེ་ནས་དེ་རིང་ཁ་སང་མདོ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་འབྲོག་པའི་ས་ཁུལ་དེ་འདྲ་ལ་རྩྭ་ཆུའི་དོན་གནད་ཆུང་ངུ་ལ་འཁྲུག་པ་བརྒྱབ་སྟེ་རྒྱ་མིས་རི་དྭགས་རྔོན་ཆེད་དུ་སྤྲད་པའི་མེ་མདའ་ཡང་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་ནང་ཁུལ་གསོད་རེས་གཏོང་གི་ཡོད་འདུག ཨ་མདོ་ཁུལ་ལ་དེ་འདྲ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོས་བྱུང༌། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། ང་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་ཕྲན་བུ་མི་མཐུན་པ་ཡོང་སྐབས་བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་གཏོང་དགོས། གནད་དོན་ཆུང་ངུ་ཞིག་གི་ཐོག་ལམ་སང་ལག་པ་བཀྱག་སྟེ་གསོད་རེས་བྱེད་པ་ནི་བསམ་བློ་རྒྱ་ཆུང་དྲགས་པའི་ཐབས་སྐྱོའི་བྱ་བ་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཞབས་འདྲེན་ཡིན།

མ་འོངས་པར་ང་ཚོར་རང་དབང་ཐོབ་མཚམས་ཚང་མའི་ནུས་པ་སྤྱི་པའི་ཐོག་བསྒྲིལ་ཏེ་ཆུང་རྩག་རིགས་སྣང་ཆུང་དུ་བཏང་ནས་ང་ཚོའི་བོད་འདི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཡོང་བའི་ངས་སྨོན་ལམ་ཚུན་ཆད་བརྒྱབ་ནས་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཞེས་པ་འདི་འཚེ་བ་སྤངས་པའི་ལུང་པ་ཞིག་དང༌། མདོར་ན་བྱ་བྱིའུ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་ཚང་མ་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ལ་གནས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་འདི་ཡིན། དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོང་བ་ལ་ང་རང་ཚོའི་མི་མང་གི་སྤྱོད་པ་འདི་དངོས་གནས་ཡ་རབས་དང༌། བྱམས་བརྩེའི་ཚོར་སྣང་གིས་ཁྱབ་པ་ཞིག་དགོས་པ་ལས། ཕྲན་བུ་འགྲིགས་མ་འགྲིགས་ལ་གྲི་མགོར་ལག་པ་འཆང་མཁན་ཞིག་བྱུང་ན་མི་འགྲིགས། འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ཚང་མས་ཤེས་དགོས་པ་དང༌། སེམས་ལ་འཇགས་པ་བྱེད་དགོས།

མ་འོངས་པའི་བྱེད་ཕྱོགས་ནི་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐག་བཅད་དེ་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན། དེང་སང་རྒྱ་མི་ཚོ་འུ་ཐུག་ནས་ང་ཚོས་ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པར་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་ཆེད་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདི་ནི་ཁོང་ཚོས་ཆེད་མངགས་རྫུན་བཟོ་འཁྱོག་བཤད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། ང་ཚོར་དམིགས་ཡུལ་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་མེད། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་འགོ་ཁྲིད་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་གང་ཞིག་འདིང་གི་འདུག་གམ་ཞེས་སུ་ལ་སྐད་ཆ་དྲིས་ཀྱང་ཤོད་རྒྱུ་མེད་ལ། དེ་སྐོར་དོགས་པ་ཙམ་ཡང་བྱེད་མཁན་མེད། ཕྱི་རོལ་ཏུ་ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཕལ་ཆེར་ཆིག་འབུམ་སུམ་ཁྲི་སྐོར་ཡོད་པ་འདིའི་ནང་མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཕར་བཞག་རྨི་ལམ་ལ་ཡང་རྨིས་མཁན་ཨེ་ཡོད། དེ་ནི་རྒྱ་མི་ཚོས་རི་བོང་གནམ་བརྡིབ་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རེད་ལ། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ང་ཚོས་དེ་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་རྒྱ་མི་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱིས་ཤེས་བཞིན་དུ་རྫུན་དང་ཧམ་པ་གང་འདྲ་ཞིག་བཤད་ན་དགའ་བསམས་ནས་བཤད་པ་ཞིག་རེད། ང་ཚོ་ནི་མ་འོངས་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན།

མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་མཚམས་ངས་ལས་འགན་འཁྱེར་གྱི་མིན་ཞེས་ཚིག་ཐག་བཅད་ནས་བཤད་ཡོད། འདི་ནི་ང་སེམས་ཤུགས་ཆག་པ་དང༌། ཡང་ན་ལས་གཡོལ་བྱས་ནས་བཤད་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མིན། ད་ལྟ་བརྗོད་པ་བཞིན་ང་རང་ཚོ་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་དུས། ང་རང་མ་ཤི་བར་དུ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དང༌། བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུ་འདི་སོ་སོའི་ལས་ཀྱིས་བསྐོས་པའི་ལས་ཀ་ཞིག་ཡིན་པས། ངས་དུས་ནམ་ཡང་བློས་གཏོང་ཐབས་མེད། ཡིན་ན་ཡང་སྲིད་གཞུང་ཞིག་སྒྲིག་འཛུགས་བྱེད་སྐབས་ངས་དེའི་ནང་མ་བསྡད་པར་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བསྡད་ན་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡོད། ང་ཚོ་མ་འོངས་པར་མང་གཙོའི་འོས་བསྡུའི་ལམ་ནས་འགྲོ་དགོས། འཛམ་གླིང་ཐོག་འདི་ལས་བརྟན་པ་དང༌། སྤུས་དག་པ་མེད། དེ་ལྟར་བྱས་ཏེ་ཉམས་མྱོང་རིམ་པས་གསག་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་འདུག གང་ལྟར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ང་རང་ལོ་དྲུག་ཅུར་སླེབས་རྒྱུར་ཐག་ཉེ་ཞིང༌། དྲུག་ཅུ་ནས་བདུན་ཅུ། བརྒྱད་ཅུ། དགུ་བཅུ་བཅས་མཐོ་ན་ལོ་སུམ་ཅུ་ཙམ་སྡོད་མི་སྡོད་ལས། དེ་ལས་བརྒལ་ཏེ་སྡོད་མི་ཐུབ་པ་སུས་ཀྱང་ཤེས་ཀྱི་རེད། འདི་འདྲ་ཡིན་དུས་མ་འོངས་པར་ད་ལྟ་ནས་བརྩི་པའི་ལོ་ཉི་ཤུའམ། སུམ་ཅུ་ནང་ཚུད་ལ་ང་རང་ཚོའི་མི་རབས་ནས་བོད་ཡུལ་འདི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་རང་དབང་མང་གཙོའི་ཡུལ་ལུང་ཞིག་ཏུ་བསྐྲུན་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་གོ་རིམ་ཁག་ལག་ལེན་ངོ་མའི་ཐོག་ནས་ཉམས་མྱོང་བསགས་ཏེ་ལྷིང་འཇགས་སྲ་བརྟན་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་པ་མ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་མེད། ཉེན་ཁ་མི་འདུག་གམ།

སྤྱིར་འཛམ་གླིང་ལུང་པ་གཞན་དག་ནང་ལའང་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་དངོས་སུ་འགྲོ་དུས་མང་གཙོའི་ཉམས་མྱོང་བྱང་ཆུབ་པ་ཞིག་མ་ཆགས་བར་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་འཕྲད་ཀྱི་འདུག ང་ཚོ་བོད་ལའང་དེ་ལྟར་དཀའ་ངལ་མང་པོ་འཕྲད་སྲིད། དེ་འདྲའི་སྐབས་སུ་ངས་གཞུང་གི་ཕྱི་ལ་བསྡད་དེ་འ་འུབ་མ་འདུས་པའི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྐབས་ངས་བསླབ་བྱ་རྒྱག་རྒྱུ་དང༌། བྱུས་གཏོགས་བྱས། དེ་མིན་ང་ཚོས་འོས་བསྡུ་བྱས་ནས་ཐོན་པའི་མང་གཙོའི་སྲིད་གཞུང་དེས་འགན་ཆ་ཚང་ཁྱེར་ཏེ་འགྲོ་གི་ཡིན་ན། ང་རང་མ་ཤི་གོང་ནས་དེའི་ཐད་རྒྱུས་མངའ་ཆ་ཚང་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། ལག་ལེན་བྱང་ཆུབ་པ་ཞིག་ཆགས་ནས་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། དེ་མིན་ངས་གང་འཁྱོལ་བར་འགན་ཁྱེར་ཏེ་བསྡད་ན། ང་ནི་ལོ་སུམ་ཅུའི་ནང་ཚུད་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་མ་གཏོགས་སྡོད་ཐབས་མེད། ཧ་མཐོ་ན་ལོ་བརྒྱ་ཙམ་སྡོད་ཐུབ་ན་ལྷ་རྒྱལ་རེད། དུས་ནམ་ཞིག་ངའི་མི་ཚེ་ནི་རྫོགས་ནས་མེད་པ་ཆགས་རྒྱུ་རེད། དེ་སྐབས་ཧ་བེ་ཧོབ་བེ་བྱས་ཏེ་འདྲ་མིན་བྱུང་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་བརྟན་པོ་མེད། འདི་འདྲ་ཡིན་དུས་ངས་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་དེ་བསྡད་པ་ཡིན་ན། འཕྲལ་སྒང་བོད་མི་མང་པོའི་བསམ་བློ་ཟོས་བདེ་ཞིང་བག་ཕེབས་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡང༌། དོན་གྱི་ཆ་ནས་དྲིན་ཆུང་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་འདུག དེར་བརྟེན་ངས་ཚིག་ཐག་བཅད་དེ་མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་མཚམས་ངས་བོད་གཞུང་ནང་ལས་འགན་འཁྱེར་རྒྱུ་མིན་ཞེས་ཤོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་འདྲ་ཡིན། ང་རང་ཚོའི་མ་འོངས་པའི་བྱེད་ཕྱོགས་ནི་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་བོད་འདི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་སུ་འགྱུར་བ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ང་རང་གི་མི་ཚེའི་ཚེ་ལྷག་གང་ཡོད་པ་དེའི་རིང་སྤྱིར་འཛམ་གླིང་ཐོག་རིམ་པས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་སྲོལ་གཏོད་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། ཡང་སྒོས་རང་ཡུལ་བོད་ལུང་པ་འདི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་སུ་འགྱུར་རྒྱུའི་སྨོན་ལམ་ཚུན་བརྒྱབ་སྟེ་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།

དེ་ནས་ད་རེས་ཚང་མ་འཕྲད་པའི་ཞོར་ལ་གནས་ཚུལ་ཆུང་རྩག་ཁ་ཤས་བརྗོད་རྒྱུར། བར་ལམ་ལོ་ཤས་གོང་ནས་བོད་ནང་ཆང་རག་འཐུང་མཁན་མང་དུ་སོང་བ་དེས་རྐྱེན་པས་ལུས་པོ་དང༌། དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་སུ་འགྲོ་བའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཡོང་གི་འདུག མི་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱིས་བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་གཏོང་དགོས། མ་གཞི་སེམས་མ་སྐྱིད་པ་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་ལངས་པའི་སྐབས་ཉིན་མ་འཁྱོལ་ཐབས་སུ་ཆང་རག་འཐུང་བ་ཞིག་ཡིན་པས། གནས་ཚུལ་ལ་བལྟས་ན་ཁག་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡང༌། ཕུགས་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་རང་གིས་རང་ལ་དྲིན་ཆུང་བཏང་བ་ཡིན། དེས་རྐྱེན་པས་ལས་ཀ་མ་བགྱི་པར་འཐུས་ཤོར་བ་དང༌། སོ་སོའི་ལུས་པོར་ཡང་ན་ཚ་འཕོག་པ་བཅས་ཡག་པོ་མ་རེད། ཆང་རག་ཚོད་མེད་འཐུང་བ་དང་གཅིག གཉིས་ནས་དེང་སང་བོད་ནང་ཐ་མག་ཉལ་ཐག་འཐེན་མཁན་ཁ་ཤས་ཡོང་གི་ཡོད་འདུག དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་བྱེད་རྒྱུ་མེད། དེ་བཞིན་རྒྱན་པོ་འགྱེད་པའི་རྩེད་མོ་མ་ཅང་རྒྱག་མཁན་མང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་དེ་ལ་ས་ཕག་རྩིག་ཟེར་བའི་མིང་གསར་པ་ཞིག་ཀྱང་བཏགས་འདུག མ་ཅང་བརྒྱབ་སྟེ་བསྡད་ན་ཡག་པོ་མེད། ལྷག་པར་ན་ནིང་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཐོས་བྱུང༌། དེ་ཆ་ཚང་བདེན་པ་ཡིན་མིན་མི་ཤེས་ཀྱང༌། ཕ་མ་གཉིས་ཀ་མ་ཅང་རྒྱག་པར་ཕྱིན་ཏེ་ཕྲུ་གུ་ཁྱིས་ཟས་པ་རེད་བརྗོད་ཀྱི་འདུག དེ་ཚོའི་གྲས་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། འདི་འདྲ་བྱེད་རྒྱུ་མེད།

མ་ཅང་བརྒྱབ་ནས་ཉིན་མཚན་གང་འགྲོ་མི་ཤེས་པར་བསྡད་ན་ལས་ཀ་དང༌། ལྟོ་གོས་ལ་འཐུས་ཤོར་འགྲོ་རྒྱུ་སྨོས་མེད་ཁར་ཕར་ཕྱོགས་རྒྱ་མི་ལའང་ངོ་ཚ་བ་མི་འདུག་གམ། ང་རང་ཚོ་ཚུར་ཕྱོགས་ནས་བོད་མི་རིགས་འདི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ང་ཚོར་རང་དབང་དགོས་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་ཁ་ཐབས་འདི་འདྲ་ཞིག་ལས་མེད་ན་དངོས་གནས་ཉེན་ཁ་ཡིན། འདི་འདྲ་རྩ་བ་ནས་བྱེད་རྒྱུ་མེད། དེ་བཞིན་ཡག་ཉེས་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྒྱ་མིས་བཙུགས་པའི་སློབ་གྲྭ་དེ་ཚོའི་ནང་ཕྲུ་གུ་སློབ་སྦྱོང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡིན། དཔེར་ན། མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་ལ་རྒྱ་ཡིག་མ་གཏོགས་བོད་ཡིག་སློབ་ཀྱི་མེད་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། ཡིན་ནའང་སྔ་འཕྲོས་རྒྱ་ཡིག་མ་གཏོགས་སློབ་ཀྱི་མེད་ཀྱང་སློབ་སྦྱོང་མེད་པ་ལས་ཡོད་པ་ལེགས་པས་ཕྲུ་གུ་སློབ་གྲྭར་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ནས་ལས་རིགས་འདྲ་མིན་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོས་ལས་ཀའི་ཐོག་དོ་སྣང་མ་བྱས་པར་དེ་ལས་གཡོལ་ཏེ་ཉི་མ་གང་འཁྱོལ་དུ་སྡོད་རྒྱུ་མེད། རང་ཉིད་རྒྱ་མིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པའི་ལས་རིགས་གང་ཞིག་ཏུ་ཡོད་ཀྱང་ལས་རིགས་དེའི་ནང་དུ་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ་ཉིན་རེ་བཞིན་ཉམས་མྱོང་བསགས་ནས་སླད་ཕྱིན་ལས་རིགས་དེའི་འགན་ཆ་ཚང་རང་གིས་འཁྱེར་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས།

ང་ཚོས་རང་དབང་དགོས་ཞེས་རྩོད་པ་ལྟར་ཉི་མ་གཅིག་ང་ཚོ་རང་ཁྱིམ་རང་བདག་དང༌། སོ་སོའི་ལུང་པའི་འགན་ཆ་ཚང་བོད་པ་རང་གིས་འཁྱེར་དགོས་པའི་དུས་ཤིག་ཤར་སྐབས་ང་ཚོས་འགན་ཁྱེར་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་མ་ཐུབ་ན་ཞབས་འདྲེན་ཆེན་པོ་ཡིན། ད་ལྟ་རྒྱ་མི་ཡོད་བཞིན་པའི་སྐབས་ལ་རྒྱ་མིས་འགྲིགས་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་དེ་སྐད་བརྒྱབ། ཉི་མ་གཅིག་རྒྱ་ལག་རྩལ་པ་དེ་ཚོ་མེད་པ་ཆགས་ཉིན་འཕྲུལ་འཁོར་གྱིས་མཚོན་པའི་ལས་རིགས་ཁག་ང་ཚོས་མུ་མཐུད་མཇུག་སྐྱོང་བྱེད་མ་ཐུབ་པར་ཅམ་བཞག་བྱེད་དགོས་ཆགས་ན་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་པོ་ཡིན། ཁ་ནས་རྒྱ་མི་རྒྱུགས་ཤིག་བརྗོད་རྒྱུ་ལས་སླ་པོ་ཡིན། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་རྒྱ་མི་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་ང་ཚོས་འགན་ཆ་ཚང་འཁྱེར་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་ད་ལྟ་ནས་གཏོང་དགོས། དེར་བརྟེན་ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོས་ལས་ཀར་གཡོ་ཟོལ་མེད་པའི་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ་ཉམས་མྱོང་བསགས་ནས་ཕྱིན་ཆད་སོ་སོས་འགན་འཁྱེར་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

སྤྱི་ཡོངས་ནས་རྒྱ་དང༌། བོད་ཅེས་ང་ཚོ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན། དཔེར་ན། གཞུང་ལམ་དང༌། སློབ་གྲྭ། སྨན་ཁང་སོགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་སྐོར་ཤོག་ཐོག་ཡིག་ཆར་འཁོད་པར་བལྟས་ན་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་ཞིག་འདུག ཡིན་ནའང་དེའི་ཁེ་ཕན་མཐར་ཐུག་གང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་རྒྱ་མི་ཚོའི་ལག་པར་འགྲོ་བ་མ་གཏོགས། བོད་པ་ཚོར་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཁེ་ཕན་ཐོབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་འདུག པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་གཤེགས་ཁར་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ་གསུངས་པའི་ནང་རྒྱ་མི་བོད་ལ་སླེབས་ནས་ཡར་རྒྱས་གང་འཚམས་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང༌། གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་དེ་དག་དང་བསྡུར་ན་གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་ཤིན་ཏུ་མང་བས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དེས་དེའི་ཚབ་དོ་ཐུབ་མེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད། གང་ལྟར་བོད་ནང་ཡར་རྒྱས་གང་འཚམས་ཕྱིན་པ་དེ་ཕྱི་རྒྱལ་མི་སྣའི་མིག་སྔར་ཁྲ་ཁྲ་ཟིང་ཟིང་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ཙམ་ཞིག་ལས། ངོ་མ་ཞིབ་ཚགས་པོའི་ཐོག་ནས་བོད་པའི་ཁེ་ཕན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་དངོས་གནས་ང་ཚོར་གྱོང་གུན་ཆེན་པོ་རག་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ནས་རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་སྐྱིད། བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད་ཅེས་དེ་དུས་ནས་སྲིད་བྱུས་འདི་གཏན་འབེབས་གནང་ཡོད། ངས་རྩེད་མོ་དང་སྦྲགས་ནས་རྒྱ་མི་ཚོ་ཆུའི་ནང་གི་འབུ་སྲིན་ཆུང་ཆུང་རིགས་བཟའ་རྒྱུར་དགའ་པོ་རེད། དེ་རིགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་བོད་ལ་མེད། རྒྱ་མི་ཚོ་རྒྱ་ཡུལ་ལ་བསྡད་ན་སྐྱིད་ཀྱི་རེད། རྒྱ་ནག་ལ་ཡ་ཙི་དང༌། དུང་དཀར། ཉ་རིགས་འདྲ་མིན་སོགས་འབེལ་པོ་ཡོད། ཁོ་རང་ཚོ་རྒྱ་ནག་ལ་བསྡད་ན་སྐྱིད་ཤོས་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་པ་ནི་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད་གསུངས་པ་ལྟར་བོད་ལ་ཚག་ཤ་དང༌། རྩམ་པ་འབེལ་པོ་ཡོད་པས་དེ་དག་ཟས་ཏེ་བསྡད་ན་སྐྱིད་ཤོས་ཡིན། སྔར་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད་བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད་ཅེས་གསུངས་པ་འདི་དངོས་གནས་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་དང༌། བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀར་ཁེ་ཕན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།

ད་ལྟ་བོད་ནང་རྒྱ་མིས་དབང་བསྒྱུར་ཏེ་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ལ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་ལས་ཀ་བྱེད་སྐབས་རྒྱ་མི་ཚོ་གདོང་པགས་མཐུག་དྲགས་པ་མ་གཏོགས་འཛམ་གླིང་ཐོག་ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེངས་ངང་སྡོད་དགོས་ཀྱི་འདུག རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་གང་འཚམས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ནས་རྒྱལ་ཁ་ཕྲན་བུ་ཐོབ་ཡོད་ཀྱང་བོད་དོན་གནས་ཚུལ་ཐད་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ལ་ག་དུས་ཡིན་ན་ཡང་ཕམ་ཁ་འཁེལ་ནས་དཀའ་ངལ་མུ་མཐུད་འཕྲད་དང་འཕྲད་བཞིན་པ་རེད། བོད་རྒྱ་མིས་བཟུང་བའི་རིང་ལ་བོད་པ་ཚོ་སྡུག་པ་སྨོས་མེད་ཁར། རྒྱ་མི་ཚོ་ཡང་རྟག་པར་རྫུན་བཤད་ནས་སྡོད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་འདྲ་བྱས་ཏེ་སྡོད་པ་ལས་རྒྱ་དང༌། བོད་གཉིས་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་པ་ནི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་བོད་པའི་ཟ་སྟངས་འགྲོ་སྟངས་དང༌། རྒྱ་མིའི་ཟ་སྟངས་འགྲོ་སྟངས་གཉིས་རྩ་བ་ནས་འདྲ་གི་མེད། ཐ་དད་སོ་སོ་རང་ཁྱིམ་རང་བདག་བྱས་ཏེ་སྡོད་ཀྱི་ཡིན་ན་གཉིས་ཀར་ཁེ་ཕན་ཡོད། ང་ཚོས་སྔོན་ཆད་རྒྱ་མིས་ང་ཚོར་སྡུག་པོ་བཏང་བྱུང་ཞེས་འཁོན་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། དཔེར་ན་ང་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན། རྒྱ་མིས་ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ང་ཚོར་སྡུག་པོ་བཏང་བྱུང་བསམ་ནས་རྒྱ་མིར་འཁོན་འཛིན་བཟུང་སྟེ་སྡུག་པ་ཞིག་བྱེད་བསམ་པ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་དྲན་གྱི་མེད། དེ་ལྟར་བྱས་ཏེ་ཕན་ཐོགས་མེད། ད་ལྟ་བརྗོད་པ་བཞིན། རྒྱ་མི་ཚོས་སྔར་བྱས་ལ་བརྩད་གཅོད་མེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་བཞིན་ང་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།

ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ང་ཚོའི་ཐོག་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་གི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། དེ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སེམས་ཅན་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལས་དང༌། ཡང་སྒོས་ང་ཚོ་སོ་སོས་བསགས་པའི་ལས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། ཕྱོགས་གཉིས་ནས་རྒྱ་མི་ཚོ་ཡང་དབང་མེད་ལས་ཀྱིས་དེད་པ་ལྟ་བུས་སྡོད་ཐབས་མེད་པ་ཆགས་ཡོད། གལ་ཆེ་ཤོས་ང་ཚོས་མ་འོངས་པར་བོད་དང༌། རྒྱ་ཞེས་ཁྱིམ་མཚེས་བྱས་ཏེ་ཕན་ཚུན་འཆམ་པོའི་ངང་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་རོགས་བྱས་ཏེ་སྡོད་ཐུབ་པའི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་དགོས་པ་ལས་རྒྱ་མི་ཞེས་ང་ཚོས་ཁོང་ཁྲོ་བྱས་ན་ཆོ་མེད། ང་རང་ཚོ་གཉིས་ཕན་ཞིག་དང༌། ང་རང་ཚོ་ཚང་མར་དགེ་མཚན་ཡོད་པ་ཞིག་གི་ཐོག་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། ང་རང་ཚོ་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་བོད་རྒྱ་ཁྱིམ་མཚེས་བྱས་ཏེ་ཡོད་པ་འདི་འཁྲུག་པ་རྒྱག་མི་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་སེམས་གནག་བྱེད་མི་དགོས་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་དེ་ནི་གཉིས་ཀའི་ཁེ་ཕན་ཡིན།

ད་ཕན་འདས་པའི་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལྷག་ཙམ་གྱི་གོང་སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༨ ལོའི་ལོ་མཇུག་དང་ ༧༩ ལོའི་ལོ་འགོ་ནས་བཟུང་ང་ཚོ་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་དབར་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཞིང༌། ཐོག་མའི་འབྲེལ་བ་འགོ་ཚུགས་སྐབས་ཏིང་ཞའོ་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་ནང༌། བོད་རང་བཙན་གཙང་མ་ཞེས་པའི་སྐད་ཆ་དེ་ཕར་ཞོག འདི་སྐོར་ང་ཚོས་སྐད་ཆ་བྱ་ཐབས་མེད། དེ་མིན་གནས་ཚུལ་ག་རེ་ཡིན་ཀྱང་ང་རང་ཚོ་གོ་བསྡུར་བྱས་ཆོག་གི་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད། རྩ་བ་ང་རང་ཚོ་བོད་དང་རྒྱ་ཞེས་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་པ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཡིག་ཆ་ཚང་མའི་ནང་གསལ་པོ་ཡོད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལའང་བོད་དང་རྒྱ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་འོག་ནས་མིའི་བསམ་བློའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་དུ་ཡོད། དེ་ལྟར་ཡོད་པའི་དབང་གིས་དཔེར་ན། རྒྱ་མིས་བོད་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ནས་ལོ་བཞི་བཅུ་བརྒལ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་ཀྱང་བོད་འདི་མེས་རྒྱལ་དང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པའི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཞེས་མ་ཎི་བགྲངས་པ་ནང་བཞིན་བགྲངས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ནི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་མིན་པ་ཞིག་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་བཟོ་དགོས་དུས། ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབ་ན་མ་གཏོགས་བྱ་ཐབས་གཞན་མེད་པ་རེད། བོད་འདི་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་བསྙོན་མེད་ཅིག་ཡིན་ན་ལོ་ཡུན་དེ་ཙམ་རིང་མུ་མཐུད་ནས་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཞེས་མ་འཚམས་བཞིན་དུ་ཨུ་ཚུགས་རྒྱག་དགོས་དོན་མེད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་དང་རྒྱ་ཐ་དད་ཡིན་པ་ལྟར། ངས་སྔོན་མ་སྔ་རྗེས་རིམ་པ་བཤད་ཡོད། མཐའ་མ་ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཐོབ་ཐང་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ཏུ་འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་བབ་འོས་བོད་ཀྱི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་ཡོད། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་རང་དབང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཤིག་སྔ་ཕྱི་མ་གཏོགས་ཡོང་དགོས་ལ་དེ་ལྟར་ཡོང་སྐབས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་རེད།

ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་གང་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དང་པོ། བོད་མི་རིགས་འདི་འཇིག་འགྲོ་བ་དང་གཅིག བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཉམས་ཉེས་འགྲོ་བ་དང་གཉིས། བོད་ལུང་པའི་ནང་གི་ཤིང་ནགས་རྣམས་གཅོད་འབྲེག་བྱེད་པ་དང་གསུམ། ས་གཏེར་ཁག་སྔོག་འདོན་བྱེད་པ་དང་བཞི་བཅས་ཡིན། ས་གཏེར་བཏོན་པ་དེ་ཚོ་རིགས་འགའ་ཞིག་བོད་པ་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་མེད་ཅིང༌། བོད་ལུང་པའི་ནང་རྒྱ་མིས་རྐུན་མ་ཧམ་ཆེན་ལྟ་བུ་བྱས་ཏེ་རྒྱ་མི་གཏེར་ལས་པ་ཡོང་ནས་ས་གཏེར་བོད་པས་མ་ཤེས་པར་བཏོན་ནས་བོད་ལུང་པའི་པགས་པ་བཤུས་ཏེ་རྒྱ་ནག་ལ་འཁྱེར་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྐུན་མའི་བྱེད་སྟངས་རང་རེད། དངོས་གནས་བྱས་ན་བོད་པས་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་འདི་ལ་ཐོན་ཁུངས་འདི་ཡོད། གཏེར་ཁ་འདི་ཡོད་ཅེས་བཤད་ནས། བོད་པ་ཚོ་ལའང་དངུལ་ཕྲན་བུ་སྤྲད་དེ། བོད་པ་ཚོ་ལའང་བལྟ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོ་ལའང་གཏེར་དངོས་དེ་ཚོ་ནས་ཁེ་ཕན་ཕྲན་བུ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱས་ན་བྱེད་སྟངས་སྡུག་པ་ལ་དཔགས་པའི་ཕྲན་བུ་བཟང་བ་ཡོང་གི་རེད།

འོན་ཀྱང་ཁོང་ཚོས་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་གཏེར་ཁ་ཕྲན་བུ་གལ་གནད་ཆེ་བ་ཡོད་ས་ཞིག་ཡིན་ན། དེའི་སར་བོད་པ་གཅིག་ཀྱང་གཏོང་གི་མེད། དཔེར་ན། རླངས་འཁོར་ཁ་ལོ་པ་ཚུན་ཆད་ས་མཚམས་ནས་བརྗེ་གི་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། ཇག་པ་རྒྱག་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡོད། དེ་ནི་རྐུན་མའི་བྱེད་སྟངས་རང་རེད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོའི་ལུང་པ་པགས་པ་བཤུ་གི་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་མི་རིགས་ལ་མཐོང་ཆུང་འདི་ཙམ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་བོད་མི་རིགས་འཇིག་འགྲོ་བ་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་རྩ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་བའི་དུས་ཚོད་ལ་སླེབས་ཡོད།

དེར་བརྟེན་ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་ལ་ཛ་དྲག་གིས་དགོས་མཁོ་ཆེ་ཤོས་ནི། བོད་ཀྱི་མི་རིགས་དང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཉིས་སྐྱོབ་ཐབས་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ཡིན། བོད་ཀྱི་མི་རིགས་དང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་འཚོ་གནས་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། བདེན་དོན་ང་ཚོས་རིམ་པས་རྩོད་ཆོག་གི་རེད། སྔོན་ལ་མཐའ་མའི་བདེན་དོན་རྩོད་པའི་གོང་ལ་ང་རང་ཚོའི་མི་རིགས་རྩ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདི་ངས་ཛ་དྲག་ཅིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་ནང་རྒྱ་མིས་ཁྲིམས་དང་མཐུན་པའི་འགྲོ་སྟངས་གང་ཡང་མེད་པར་རང་སྣང་གང་དྲན་གྱིས་བོད་མི་གློ་བུར་འཛིན་བཟུང་བྱེད་པ་དང༌། འཛིན་བཟུང་བྱས་ཕྱིན་ཉེས་བརྡུང་དྲག་པོ་བཏང་སྟེ་མི་ནད་གཅོང་བཟོ་བ། མདོར་ན་ལུས་ཀྱི་ཟུངས་ཁྲག་ཚུན་གཙགས་པ་བཅས་ཀྱི་ཐུབ་ཚོད་ཚད་མེད་གཏོང་བ་དེ། དངོས་གནས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་འགལ་བའི་བྱ་བ་རེད། དེར་བརྟེན་ཁོ་པ་ཚོས་ནང་ཁུལ་ལའང་གསང་བ་དམ་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག དཔེར་ན། ནམ་ཕྱེད་མཚན་གུང་ལ་རྒྱ་མིའི་ཉེན་རྟོག་པ་གློ་བུར་བོད་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་ནང་འཛུལ་ནས་དེའི་ནང་གི་མི་ཞིག་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ད་དུང་ནང་མི་ཚོར་ཁྱེད་རང་ཚོའི་མི་འཛིན་བཟུང་བྱས་སོང་ཞེས་གཞན་ལ་བཤད་མི་ཆོག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་འདུག དེ་ལྟར་བརྗོད་དགོས་དོན་ག་རེ་ཡིན་ནམ། དྲང་བདེན་གྱི་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་འདྲ་བརྗོད་དགོས་དོན་མེད། ལས་ཀ་ཚང་མ་རྐུ་རྫུན་གྱི་ལས་ཀ་ཤ་སྟག་བྱས་སྟབས། ཁོ་པ་ཚོ་ངོ་ཚ་དགོས་པའི་མ་བདེ་བ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། མི་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་ནང་མི་ཚོར་ཕྱི་ལ་བཤད་མི་ཆོག་བརྗོད་པ་ནི་ཧ་ཅང་བཙན་ཤེད་ཀྱི་སྐད་ཆ་རེད། དེ་ནི་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་བཏང་བ་ཞིག་ཨ་ཅང་ཅང༌། ཁོ་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་ལའང་ལྐོག་ཏུ་གསང་བ་བྱེད་དགོས་པ་ལས། མི་གཞན་ལ་བརྗོད་མི་ནུས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་ཡིན་པས་ངེས་པར་དུ་མཚམས་འཇོག་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས།

གཉིས་པ། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་དེང་སྐབས་འཆར་གཞི་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་མིན་ད་ལྟ་བརྗོད་མི་ཐུབ་ཀྱང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ད་ལྟ་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཉམས་བརླགས་དང༌། རིམ་པས་རྩ་འཐོར་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོར་སླེབས་ཡོད། ང་ཚོས་དངོས་གནས་བཤད་ན། འཛམ་གླིང་ཐོག་དེ་རིང་ཁ་སང་རྒྱ་ནག་གི་རིག་གཞུང་དང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཉིས་བསྡུར་ན་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཕལ་ཆེ་བས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་འདི་ཉིན་རེའི་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་འཚོ་བའི་ནང་མིའི་སྙིང་སྟོབས་འཕེལ་ཞིང༌། སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་བསྐྲུན་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལས། རྒྱ་ནག་གི་རིག་གཞུང་དེ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་མེད། དོན་དམ་དུ་ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་འདི་འཛམ་གླིང་ནང་འགྲོ་དོན་ཆེ་བ་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་ནག་གི་རིག་གཞུང་ཁྱབ་གདལ་ཆེ་བ་ཁ་ཟས་ཙམ་དང༌། དེ་མིན་ངོ་མཚར་དུ་བརྩི་བའི་ལག་རྩལ་རིག་གཞུང་རྙིང་པ་ཁག་ཡོད་ཀྱང༌། དེས་མིའི་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་སྦྱིན་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་འདིས་མིའི་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་སྦྱིན་གྱི་ཡོད། མི་ཐ་མལ་བ་ཉམ་ཐག་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་མཁན་དེ་འདྲ་ཡང༌། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་སླེབས་ཏེ་ཀུན་སྤྱོད་གཙང་མ་ཆགས་པ་དེ་འདྲ་བྱུང་ཡོད། དེས་ན་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་འདི་ང་ཚོ་བོད་པར་ཕན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལའང་ཕན་གྱི་ཡོད། ཕྱིན་ཆད་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་འདིས་རྒྱ་ནག་མི་མང་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད།

ད་ལྟ་ཕན་ཆད་གནས་ཚུལ་དཀའ་ངལ་དམ་བསྒྲགས་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ཏུའང༌། དཔེར་ན། པེ་ཅིན་དང་ཧྲང་ཧད། ཧང་ཀྲའོ། ཁྲིན་ཏུ་སོགས་ས་ཁུལ་མང་པོར་སྔར་ནས་ནང་པ་ཡིན་པའི་རྒྱ་མི་དེ་འདྲ་འདུག་ལ། ལྷག་པར་དེང་སང་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་ནང་སྤྱིར་ནང་པའི་ཆོས་དང༌། ཡང་སྒོས་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་དེ་རིང་ཁ་སང་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་འདུག དེ་ཚོས་གསང་བའི་ཐོག་ནས་བོད་པ་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་དཔེ་ཆ་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཕྱི་རྒྱལ་སྐད་ཡིག་ལ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་དེ་རིགས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་བརྒྱུད་ནས་རག་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚོས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་ནང་འཁྱེར་འགྲོ་གི་འདུག ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་ནང་ཆོས་བྱེད་མི་ཆོག་ཟེར་ནས་འཛེམས་ཟོན་བྱེད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ཏུའང་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད་ན། འཛམ་གླིང་ཕྱི་ནས་དེ་བས་ཀྱང་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་འདུག དེར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་འདི་ཡག་པོ་ཞིག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐུབ་ན་བོད་པར་ཕན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོར་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་བ་དང༌། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད། དེ་ལྟར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་འདི་བདག་པོ་རྒྱག་རྒྱུའི་འགན་ང་ཚོ་བོད་པར་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། དངོས་གནས་བྱས་ན་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོར་ཡང་འགན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། མདོར་ན། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྩ་བརླག་འགྲོ་བའི་དུས་འདིར་ང་ཚོས་དེ་དག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད།

གསུམ་པ། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད་ད་ལྟ་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་ང་ཚོའི་ལུང་པ་པགས་པ་བཤུ་གི་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ཡང་འཆར་གཞི་ལྡན་པ་ཞིག་མེད་པར་ག་ས་ག་ནས་ཕག་པའི་བསྔོག་པ་ནང་བཞིན་བཟོས་པའི་བྱེད་སྟངས་འདིས། དངོས་གནས་ནམ་ཞིག་བོད་ཀྱི་གནམ་གཤིས་དང་འབྱུང་བའི་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་རྒྱ་གར་གྱིས་མཚོན་པའི་ཡུལ་ཁག་མང་པོའི་ཆར་ཞོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་རྒྱ་གར་གྱི་ཚན་རིག་མཁན་དེ་འདྲ་ནས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག བོད་ཀྱི་གནམ་གཤིས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ལོ་རེའི་དུས་བཞིའི་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་བར་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། བོད་ས་མཐོའིདབུས་སུ་གནས་པ་དེའི་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ས་ཆ་དམའ་བས་རླུང་གི་འགྲོ་ཕྱོགས་ཐད་དེ་ནས་ཆ་བགོས་བྱས་ཏེ་འགྲོ་གི་ཡོད་པའི་སྐོར་རྣམ་ཀུན་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཡོད་ཅིང༌། གནས་ཚུལ་དེའི་འོག་ནས་བོད་ས་མཐོའི་གནམ་གཤིས་ལ་གལ་སྲིད་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། བོད་ཀྱི་གཡས་གཡོན་དུ་གནས་པའི་ཁོར་ཡུག་ས་ཁུལ་ཁག་གི་གནམ་གཤིས་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། དེས་མ་ཚད་ལྷ་སའི་གཙང་པོས་མཚོན་པའི་རྨ་ཆུ་དང༌། འབྲི་ཆུ་སོགས་ཆུ་བོ་མང་པོ་ཞིག་ཤར་ལ་རྒྱ་ནག་དང༌། བི་ཏི་ནམ། ལྷོ་ལ་རྒྱ་གར་དང༌། པ་ཀི་སི་ཐན་སོགས་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ནང་རྒྱུགས་ཀྱི་ཡོད་པས། གལ་ཏེ་བོད་ཀྱི་གནམ་གཤིས་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། ཡུལ་དེ་དག་གི་ཆུ་མང་པོའི་ཆུ་རྩ་བོད་ལ་ཐུག་ཡོད་དུས་ཁོང་ཚོར་ཆུའི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་གདོན་མི་ཟ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། ཆུ་ལོག་ཆེན་པོ་ཐོན་པའམ། ཡང་ན་ཆུ་རྩ་སྐམ་སྟེ་ཆུས་མ་ལྡང་བ་བཅས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཡོང་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཏན་ཏན་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་དེ་བོད་པའི་ཁེ་ཕན་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རྒྱ་གར་དང༌། རྒྱ་ནག་ཐེ་བའི་ས་ཁུལ་མང་པོའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། གོང་གསལ་དོན་ཚན་གསུམ་པོ་དེ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་དུ་མཐོང་གི་འདུག

དེ་དག་སྐོར་ད་ལྟ་ང་ཚོས་རྒྱ་མི་དང་མཉམ་དུ་སྐད་ཆ་བྱེད་པ་འདི་ང་ཚོ་བོད་པ་གཅིག་པུའི་ཁེ་ཕན་མ་ཡིན་པར་རྒྱ་མིའི་ཁེ་ཕན་ཡང་ཆགས་ཡོད། དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཐོག་རྒྱ་མི་ཚོ་གདོང་མཛེས་པོ་མེད་ཀྱང་མཛེས་པོ་ཞིག་བཅོས་ཏེ་བསྟན་ནས་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་བརྗོད་དུས་སྟོབས་ཆེན་ཡིན་པ་དང༌། སྲིད་བྱུས་ཡག་པོ་ཡོད་ཅེས་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབ་སྟེ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་སྲིད་བྱུས་གང་འཚམས་རན་པོ་ཞིག་རྙེད་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། རྒྱ་མི་ཚོར་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཐོག་རྒྱ་ནག་གི་མིང་ཡག་ཏུ་འགྲོ་གི་རེད། བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་རྒྱ་མི་ཚོར་ཐབས་ལམ་ཡག་པོ་རྙེད་པ་དང༌། བོད་ནང་གནས་ཚུལ་ལྷིང་འཇགས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ཧོང་ཀོང་གི་མི་མང་ས་ཡ་དྲུག་གི་བསམ་བློའི་ནང་ཞི་བདེ་སླེབས་ཐུབ་རྒྱུ་དང། དེས་རྐྱེན་པས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༧ ལོར་ཧོང་ཀོང་རྒྱ་ནག་དང་ཟླ་སྒྲིལ་གཏོང་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་མེད་པ་ཡོང་གི་རེད། དེ་བཞིན་ཐའེ་ཝན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཡང་རྒྱ་ནག་ནང་ཟླ་སྒྲིལ་གཏོང་རྒྱུའམ། དེ་མིན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐད་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐེབས་རྒྱུ་རེད། དེ་ལྟར་མ་བྱས་ཕྱིན་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འོག་ནས་དཀའ་ངལ་མུ་མཐུད་འཕྲད་རྒྱུ་རེད། དཔེར་ན། ད་ལྟ་ཧོང་ཀོང་དང༌། ཐའེ་ཝན་གྱི་མི་ཚོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་ཡིག་ཆ་འདྲ་ཆགས་པོ་གང་འདྲ་ཞིག་བཞག་ཀྱང་དེར་ཆ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། དཔེར་ན་བོད་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་དབར་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཟེར་བ་ཞིག་བཞག་ཡོད་པ་དེར་ཆོ་ག་རེ་འདུག་གམ་ཞེས་དེ་དག་དཔེ་བླངས་ས་བྱས་ནས་ཤོད་ཀྱི་འདུག དེ་ནི་དངོས་གནས་རེད།

ཐོག་མར་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐད་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་དངོས་གནས་ཉན་ཤེས་གོ་ཤེས་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། བསམ་བློ་ཆེ་ས་དང་གུ་ཡངས་ས་ནས་བཏང་བའི་ཐབས་ལམ་སྲིད་བྱུས་ཤིག་རྙེད་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། ཧོང་ཀོང་དང་ཐའེ་ཝན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ཕྱིན་ཆད་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཕྱི་འབྲེལ་ཐོག་ལའང་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་ཚོས་དེའི་ཐོག་བསམ་བློ་གཏོང་གི་མི་འདུག

དེ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་སྦུག་སུབ་དོག་དྲགས་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཉིས་ནས་ཞེད་སྣང་ལྟ་བུ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ངའི་ངོས་ནས་བར་ལམ་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལྷག་ཙམ་རིང་བསམ་པ་རྣམ་དག་གི་སྐད་ཆ་བཤད་པ་ཡིན། ངས་བསམ་པ་རྣམ་དག་གི་སྐད་ཆ་བཤད་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་བོད་མི་ནང་ཁུལ་ནས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་འཚོང་གི་འདུག་ཅེས་ཤོད་མཁན་བྱུང༌། ངས་བོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་བཙོང་པ་གང་ཡང་མིན། ངས་སྔ་རྗེས་བཤད་པའི་སྐད་ཆའི་ནང་བོད་འདི་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་རེད་ཅེས་ནམ་ཡང་བཤད་མེད། མ་འོངས་པར་ཡང་བོད་འདི་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་རེད་ཅེས་གང་འདྲ་བྱས་ཏེ་བརྗོད་ཐུབ་བམ། ང་མི་གཅིག་གི་ཁ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནའང་ལོ་རྒྱུས་དང་རྒྱལ་རབས་བསྒྱུར་བཅོས་འགྲོ་ཐབས་མེད།

ལོ་རྒྱུས་ནི་ལོ་རྒྱུས་རང་རེད། ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པ་འདི་བྱུང་ཟིན་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་མེད་པ་བཟོ་མི་ཐུབ། དཔེར་ན། ཨུ་རུ་སུ་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་དེ་སྔའི་ཨུ་རུ་སུའི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཨུ་རུ་སུ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་ཞིག་ལ་འཁྱོག་བཤད་བྱས་ཏེ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་བའི་ཐབས་ཤེས་བྱས་ཡོད་ཀྱང་ད་ཆ་ཕམ་ཉེས་ཕྱིན་པ་རེད།

རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་དབང་འཛིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཆ་བཞག་ན་ལོ་རྒྱུས་དེ་ཚོར་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་འདོད་ཡོད་ཀྱང་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པས། ངས་སྐད་ཆ་བཤད་དེ་བསྒྱུར་བཅོས་ཇི་ལྟར་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དམ། དེས་ང་རྫུན་པ་ཆགས་ཐུབ་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས་ལོ་རྒྱུས་བསྒྱུར་བཅོས་འགྲོ་གི་མ་རེད།

བོད་དང་རྒྱ་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་པ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གསལ་པོ་ཡོད་པ་བཞིན་ངས་ཀྱང་བོད་དང་རྒྱ་ཐ་དད་རེད་ཅེས་བརྗོད་རྒྱུ་མ་གཏོགས། བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཐུབ་ཐབས་མེད། གལ་ཏེ་བརྗོད་ཀྱང་རྒྱ་མིར་ཕན་མི་ཐུབ་པར། ང་རང་རྫུན་མ་བཟོ་ཐུབ་ཙམ་ཡོང་རྒྱུ་རེད། རྒྱ་མིས་ང་ལ་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་རེད་བརྗོད་དགོས་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཀྱང་དེ་ངས་བརྗོད་མི་ཐུབ།

བོད་དང་རྒྱ་ནག་ཐ་དད་སོ་སོ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ང་ཚོ་ཐུན་མོང་མོས་པ་མཉམ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་མཉམ་དུ་བསྡད་ཆོག་གི་རེད། དེ་ནི་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཆགས་པ་ཞིག་མིན་པར། འཇིག་རྟེན་མཐུན་འཇུག་གི་བག་མ་བསུ་ལེན་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོ་མཉམ་དུ་བསྡད་ནས་མཉམ་ཟ་མཉམ་འཐུང་བྱས་ཏེ་བོད་པའི་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་ལ་ཁེ་ཕན་སྤྲོད་དགོས་པ་སྤྲད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཀྱང་ང་ཚོ་བོད་པར་ཚུར་མཐོང་དང་བརྩི་འཇོག་ཆ་ཚང་ཞིག་བྱས་ན། ང་ཚོ་མཉམ་དུ་ལས་ཀ་བྱས་ཏེ་ལྟོ་གོས་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ནང་བཞིན་བྱས་ཏེ་སྡོད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། དེས་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཆགས་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ཡིན་ནའང་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ངའི་གྲོས་འཆར་འདི་ཕྲན་བུ་རིན་ཐང་ཆུང་དྲགས་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད།

ངས་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་རྩོད་ཆེད་བར་ལམ་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་དུ་ད་ལྟ་བར་ཐབས་ཤེས་བྱས་ཏེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ལོར་ཞི་བའི་གྲོས་གཞི་དོན་ཚན་ལྔ་དང༌། དེ་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨ ལོར་སི་ཏྲ་སི་སྦག་ཏུ་ཡོ་རོབ་ཀྱི་འཐུས་མིའི་གྲོས་ཚོགས་སར་གྲོས་གཞི་བཏོན་དེ་ཚོའི་ནང་ངས་ཕྲན་བུ་གུ་བཤངས་བྱས་དྲགས་འདུག་ཅེས་ཁ་ཤས་ལ་བསམ་ཚུལ་བྱུང་ཡོད། ངའི་བསམ་ཚུལ་ནི་འདི་ཡིན། གང་ལྟར་ད་ལྟ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པ་འདི་ལས་སྐྱོབ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། བོད་པ་ཚོའི་བསམ་བློའི་ངར་ཤ་ཕྲན་བུ་ཞི་འཇགས་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཐོག་ཀྱང་རྒྱ་ནག་ལ་མཐོང་ཚུལ་ཡག་ཏུ་འགྲོ་གི་རེད། དེ་མཚམས་ནས་རྒྱ་མི་ཚོ་ཡང་ང་ཚོར་ཚིག་ཟ་དོགས་འདྲོག་བྱེད་མ་དགོས་པ་དང༌། ང་རང་ཚོ་ལ་ཡང་སེམས་ནང་འུ་ཐུག་གི་གནས་ཚུལ་འདི་ཕྲན་བུ་ལྷིང་འཇགས་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ། དེ་སྐབས་རིམ་པས་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་ཡོང་གི་རེད། རྡོ་དོན་སྙིང་པོ་བོད་པར་ཁེ་ཕན་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་མི་ཚོར་ཡང་གང་འཚམས་ཀྱི་བློ་བཞག་ས་ཡོད་པའི་གཉིས་མོས་ཀྱི་ལམ་ཞིག་རྙེད་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དེ་ནི་ད་ཕན་ང་ཚོས་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་དང་མ་འོངས་པར་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་བློའི་འཆར་གཞི་གོ་རིམ་སྒྲིག་སྟངས་རྣམས་ཡིན། ད་ཕན་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་བརྡ་ལན་ཡག་པོ་ཞིག་བྱས་མ་བྱུང༌། དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ་ངའི་བསམ་པ་རྣམ་དག་གི་གྲོས་གཞི་འདིར་བོད་མི་ནང་ཁུལ་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་གུ་བཤངས་བྱས་དྲགས་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དངོས་གནས་ངས་ཀྱང་གུ་བཤངས་བྱས་ཡོད། ཡིན་ནའང་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་དེ་ནི་རང་བཙན་དང༌། ཕྱེད་རང་བཙན། རྣམ་པ་འགྱུར་བའི་རང་བཙན་བཅས་ཀྱི་ལས་འགུལ་རེད་ཅེས་ཚུར་སྙོན་འཛུགས་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་ནི་ཁོ་རང་ཚོར་གནོང་ཡོད་པ་དེས་མ་བཞག་པར་བརྟེན་ངའི་བསམ་པ་རྣམ་དག་གི་གྲོས་གཞིར་མིང་འདྲ་མིན་བཏགས་ནས་ཁག་འདོགས་བྱེད་ས་བཟོས་ཏེ་བརྡ་ལན་བྱ་རྒྱུ་ཉིན་འགྱངས་ཞག་ཕུད་བྱས་ཏེ་ད་བར་བསྡད་པ་རེད།

ད་ཕན་ང་ཚོས་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་འདིའི་ཐད་བོད་མི་ནང་ཁུལ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཕྱི་རོལ་བཅས་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ལོ་བཅུ་གསུམ་བཅུ་བཞི་ལྷག་ཙམ་རིང་བཟོད་བསྲན་ཆེན་པོས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་མེས་འཚིག་མེར་གཏུགས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་གནང་བར་ཚུར་ཕྱོགས་ལ་གྲུབ་འབྲས་གང་ཡང་མེད་པ་དང༌། ཕར་ཕྱོགས་རྒྱ་མིས་བོད་ནང་ད་དུང་རྐང་བརྐྱང་ལག་བརྐྱང་མུ་མཐུད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་གུ་བཤངས་ཇི་ཙམ་གནང་ཡང་ཕན་ཐོགས་མི་འདུག བོད་ནང་རྒྱ་མི་རྐང་བརྐྱང་ལག་བརྐྱང་མུ་མཐུད་བྱེད་དུ་བཅུག་ན། དེས་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་བོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་རིགས་ཁ་ཤས་ཕྲན་བུ་སེམས་ཤུགས་ཆག་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་འདུག་ཅེས་བརྗོད་མཁན་འདུག་ལ། སྐབས་རེ་དངོས་གནས་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་བཟོ་འདུག དེར་བརྟེན་སླད་ཕྱིན་ང་ཚོ་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་འགྲོ་དང་མ་འགྲོ་རྒྱ་མིའི་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་རག་ལས་ཡོད།

རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་བསམ་བློ་ཕྲན་བུ་གུ་ཡངས་ཙམ་ཞིག་བཏང་ནས་གུ་བཤངས་བྱས་པ་ཡིན་ན། ངའི་ངོས་ནས་ད་ལྟ་བར་དུ་གུ་བཤངས་ཀྱི་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་སྒོ་གང་ས་ནས་ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ད་དུང་ཡང་མུ་མཐུད་དེ་མཇུག་སྐྱོང་བྱས་ན་བསམ་པ་ཡོད། གལ་ཏེ་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་བསམ་ཤེས་མེད་པར་མུ་མཐུད་འབུ་ཆེ་ཆུང་ཟོས་ཀྱི་ངན་ཤེད་བྱེད་སྟངས་དེ་གའི་ཐོག་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། དོན་དག་སོན་རུང་མ་སོན་རུང་བསམ་བློ་གཞན་ཞིག་གཏོང་རྒྱུ་རེད།

ད་ལྟ་ངས་བོད་འདི་ཛ་དྲག་གི་གནས་ལས་སྐྱོབ་པའི་དགོས་མཁོའི་འོག་ནས་གུ་བཤངས་ཀྱི་བསམ་བློ་བཏང་ཡོད། ཅི་སྟེ་ངེས་མེད་ད་ལྟའི་ཛ་དྲག་གི་གནས་ལས་སྐྱོབ་པའི་དགོས་མཁོའི་ཐད་ནུས་པ་ཐོན་པའི་ཕན་ཐོགས་ཤིག་མ་བྱུང་ན། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ང་ཚོའི་བདེན་དོན་གྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཤིང༌། དེ་ནི་གནས་ཚུལ་འགྱུར་འགྲོས་ལ་བསྟུན་གྱིན་དུ་བྱ་རྒྱུའི་ལས་ཀ་ཞིག་ཡིན་པས་ད་ལྟ་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་མིན། ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ངས་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་གང་འདྲ་ཞིག་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་འཆར་གཞི་གོ་རིམ་གང་འདྲ་ཞིག་སྒྲིག་ཡོད་པ་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན་འདི་འདྲ་ཡིན། ཤེས་སོང་ངམ། ཞེས་སྩལ།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་སོ་བཞི་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

དེ་རིང་ང་ཚོས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་རྒྱལ་ཡོངས་མི་མང་གིས་སྒེར་ལངས་བྱས་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་བྱེད་པའི་སྐབས་འདིར་ང་ཚོའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་འཛམ་གླིང་ནང་འགྱུར་བ་བཟང་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བའི་དམིགས་བསལ་དུས་བབ་ཅིག་འཆར་ཡོད། ངའི་བསམ་པར་ཉེ་དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་དང༌། འཛམ་གླིང་གི་ཕྱོགས་གཞན་དུ་གདུག་རྩུབ་འོག་ཚུད་པའི་མི་མང་རྣམས་ཀྱི་རེ་འདོད་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཡོད་སྙམ། དམར་པོའི་བཙན་གནོན་དང༌། བཙན་དབང་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་དག་འོག་ཚུད་པའི་མི་གྲངས་ས་ཡ་མང་པོར་ད་ཆ་རང་དབང་ཐོབ་ཡོད་པ་དང༌། གླིང་ཆེན་ཚང་མའི་ནང་མང་གཙོ་དགོས་འདུན་གྱི་བསམ་པ་ཡང་ཉིན་རེ་བཞིན་གོང་འཕེལ་འགྲོ་གི་ཡོད།

བོད་མིས་སྙིང་སྟོབས་དང༌། ཆོད་སེམས་བརྟན་པོའི་སྒོ་ནས་བཙན་དབང་དང་མི་སེར་སྤེལ་བའི་ཐབས་ལམ་ལ་མུ་མཐུད་གདོང་ལེན་བྱེད་བཞིན་པ་དང༌། བཙན་གནོན་དང་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱས་རུང་རང་དབང་དང༌། ཞི་བདེ། མིའི་བརྩི་མཐོང་ལྡན་པ་བཅས་ཀྱི་མི་ཚེ་བསྐྱལ་རྒྱུའི་འདུན་པ་ཆུང་དུ་གཏོང་མི་ཐུབ།

དུས་དྲན་འདིར་ང་ཚོའི་ཡུལ་གྱི་རང་དབང་སླད་དུ་ལུས་སྲོག་བཏང་བའི་བོད་ཀྱི་དཔའ་བོ་ཕོ་མོ་རྣམས་ལ་གུས་འདུད་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ང་ཚོའི་རང་དབང་ཐོབ་ཐང་བསྐྱར་གསོ་མ་ཐུབ་བར་བོད་མི་མི་རེ་ངོ་རེར་འབད་འབུངས་ཧུར་བརྩོན་སྔར་བས་ཆེར་བསྐྱེད་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཡང་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།

ང་ཚོས་འཛམ་གླིང་གི་འགྱུར་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་དོན་གནད་བཞིར་དམིགས་བཀར་གྱིས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་སྟེ།

དང་པོ། ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་གྲོས་བསྡུར་ཞིག་བརྒྱུད་དེ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་རྣམས་ཞི་བའི་སྒོ་ནས་ཐག་གཅོད་ཡོང་ཐབས་སུ་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཕན་ཡོད་པའི་དོན་གནད་ལ་ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་མུ་མཐུད་གྲོས་མོལ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌།

གཉིས་པ། བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སྐོར་འཛམ་གླིང་མི་མང་ལ་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུའི་ལས་དོན་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་བརྩི་སྲུང་དང༌། ཞི་འགྲིགས་སྐོར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ལྟ་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐབས་སུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་སེམས་ཁུར་དང༌། གནོན་ཤུགས་ངེས་པར་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས།

གསུམ་པ། བོད་ནང་གི་དཔལ་འབྱོར་སྲིད་བྱུས་དེས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ངོ་བོ་ཡུན་གནས་ཐུབ་མིན་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་རྒྱུར་བརྟེན་འགྱུར་འགྲོས་དེ་དག་ལ་དོ་སྣང་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས།

བཞི་པ། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་འདི་མང་གཙོའི་ངོ་བོ་ཅན་དང༌། མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གྱི་གཞི་རྩ་སྲ་བརྟན་ཚུགས་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་ཆེར་བསྐྱེད་བྱེད་དགོས།

སྔ་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༦ པའི་ནང་པེ་ཅིན་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བསྐྱར་དུ་མཐུད་ཡོད། དེ་ཡང་ལྡི་ལིར་ཡོད་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་པས་ང་ཚོར་བརྗོད་དོན། ད་ཕན་བོད་དོན་སྐོར་རྒྱ་མིའི་ལྟ་སྟངས་གུ་དོག་ཆུང་ཚུལ་དང༌། གལ་ཏེ་བོད་མིའི་ཕྱོགས་ནས་དོན་དངོས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཞིག་འཛིན་ན། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་གུ་བཤངས་བྱེད་ཐུབ་ཚུལ་བརྗོད་ཡོད། འབྲེལ་ལམ་གསར་པ་དང་བསྟུན་ནས་བོད་མིའི་སྐུ་ཚབ་ཅིག་པེ་ཅིན་ལ་ཡོང་དགོས་པའི་མགྲོན་འབོད་བྱུང་བ་བཞིན་བཀའ་བློན་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་པེ་ཅིན་དུ་མངགས་ཤིང༌། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་བཀའ་བློན་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ལ་བསམ་ཚུལ་གུ་དོག་མཁྲེགས་བཟུང་གི་སྒོ་ནས་ཞི་འགྲིགས་ཐད་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་ནན་བརྗོད་བྱས་འདུག

དེར་བརྟེན་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བསམ་ཚུལ་ལ་བློ་ཕམ་ཡོད་པའི་བརྡ་ལན་དང་འབྲེལ་ད་དུང་ཡང་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀའི་མི་མང་གི་ཁེ་ཕན་ལ་བསམ་གཞིགས་ཀྱིས་གྲོས་བསྡུར་གང་ལེགས་ཡོང་ཆེད་ངོས་ནས་ལོ་མང་རིང་འབད་བརྩོན་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་དང༌། ངོས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་བཅས་འགྲེལ་བརྗོད་རྒྱས་པར་འཁོད་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་སྤྲོད་རྒྱུ་དང་སྦྲགས་སྐུ་ཚབ་མི་གསུམ་གཏོང་རྒྱུའི་བསམ་འཆར་བཏོན་པ་ཡིན། ངོས་ཀྱི་བསམ་པར་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཞི་བདེའི་ངང་གནས་ཐབས་སུ་དོན་དང་ལྡན་པའི་གྲོས་འཆར་དངོས་འབྲེལ་ཞིག་ད་ཆ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་འདོན་དགོས་པའི་དུས་ལ་སླེབས་ཡོད་སྙམ། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་གྲོས་མོལ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་ཆེད་འབད་བརྩོན་གང་ན་ཅི་ཡོད་བྱས་ཟིན་པ་ཡིན།

སྔར་ཕན་དུས་རབས་མང་པོར་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཁྱིམ་མཚེས་སུ་གནས་ཡོད་ཅིང༌། མ་འོངས་པར་ཡང་ཞི་བདེ་མཛའ་མཐུན་ངང་གནས་ཐུབ་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་རྙེད་རྒྱུར་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ངས་དུས་རྒྱུན་དུ་དེ་ལྟར་ཡོང་སྲིད་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དེའི་དོན་དུ་ང་ཚོས་འབད་བརྩོན་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། བསམ་ཚུལ་འདིའི་ཐོག་ནས་ངོས་ཀྱིས་ད་ཕན་ལོ་མང་རིང་འཛམ་གླིང་གི་ས་གནས་གང་སར་ཡོད་པའི་གྲོགས་པོ་རྒྱ་མི་ཕོ་མོ་མང་པོ་ཞིག་དང་དངོས་སུ་ཐུག་འཕྲད་བྱས་པ་མ་ཟད། བོད་མི་གཞན་རྣམས་ལའང་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཁོངས་ཀྱི་མི་མང་ཚོར་མཛའ་མཐུན་གྱི་འབྲེལ་མཐུད་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཡིན་པ་བཤད་ཡོད།

བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་དང༌། རྒྱ་ནག་མང་གཙོ་ལས་འགུལ་གྱི་ཚོགས་མིའི་བར་མཛའ་མཐུན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བཞིན་པ་འདིར་ངོས་རང་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང༌། དེའི་འབྲས་བུར་བོད་མིའི་དྲང་བདེན་གྱི་འདོད་འདུན་ཅི་ཡིན་ཁོང་ཚོས་ཤེས་རྟོགས་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བཞིན་པ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱའི་སྤུན་ཟླ་ཕོ་མོ་ཚོའི་ནང་ང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཤ་ཚ་སླེབས་ཡོད།

ཉེ་ཆར་ང་ཚོས་ཐའེ་ཝན་དང་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དངོས་སུ་བཙུགས་ཤིང༌། ད་ཕན་དྷ་རམ་ས་ལ་དང༌། ཐའེ་པེའི་བར་ལོག་རྟོག་ཇི་སྙེད་བྱུང་སྟེ་དེའི་འབྲས་བུར་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་བརླགས་ནས་ཚུལ་མཐུན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་བྱུང་ཐུབ་མེད། དེང་ཐའེ་ཝན་མང་གཙོ་ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་སྐྱོད་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་མཐུད་པ་འདིས་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཕན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཞིག་གཏོད་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད།

ཉེ་དུས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་འདུ་མང་པོ་ཞིག་ཚོགས་པ་དེ་ཚོའི་ནང་བོད་དུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་བཏང་བའི་སྐོར་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བོད་ཀྱི་ཁྲིམས་དོན་གནས་སྟངས་དང༌། བོད་མིའི་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་བཅས་ལ་བགྲོ་གླེང་བྱས་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་གཞུང་དང༌། གྲོས་ཚོགས་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་ནང་གི་དོན་དངོས་གནས་ཚུལ་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་ཆེད་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་བཏང་སྟེ་བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྡོག་རོལ་མུ་མཐུད་བཏང་བ་དེར་སེམས་འཚབ་ཡོད་པའི་གྲོས་ཆོད་བཞག་པ་དང་འབྲེལ་བོད་རྒྱའི་དབར་ཐད་ཀར་གྲོས་མོལ་བྱེད་དགོས་པའི་སྐུལ་མའང་བྱས་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་དག་ནི་བོད་དོན་འདི་ཆབ་སྲིད་གནད་དོན་གྱི་མཐའ་ལ་མ་ལུས་པར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་དོ་སྣང་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྟགས་མཚན་གསལ་པོ་ཞིག་ཡིན།

བྱམས་བརྩེ་དང་དྲང་བདེན། འཚེ་མེད་ཞི་ལམ་བཅས་ལ་མོས་ཤིང་མཐར་ཐུག་རང་དབང་མང་གཙོར་རྒྱལ་ཁ་འཐོབ་རྒྱུར་ཡིད་ཆེས་ཡོད་པའི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ང་ཚོའི་རྩ་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་མཉམ་རོགས་བྱས་པ་འདི་ལ་ངས་དཀའ་སྡུག་མྱོང་བཞིན་པའི་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཚོའི་ཚབ་བྱས་ཏེ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དམིགས་བསལ་རྒྱ་གར་གཞུང་དང་མི་མང་ནས་ད་བར་མུ་མཐུད་དེ་ཤ་ཚ་དང་གཟིགས་སྐྱོང་གནང་བ་འདི་ང་ཚོས་ནམ་ཡང་བརྗེད་ཐབས་མེད།

དེ་ལྟར་རེ་བ་ཆེ་བའི་ཡར་རྒྱས་ཤིག་བྱུང་ཡོད་རུང་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ནི་ད་དུང་ཐབས་སྡུག་ངང་གནས་ཡོད། ཆབ་སྲིད་ཐོག་མི་མཐུན་པའི་གནས་ཚུལ་ཕྲན་ཚེགས་རིགས་ལའང་ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་བྲལ་བའི་དྲག་གནོན་མུ་མཐུད་བྱེད་བཞིན་པ་དང༌། བོད་ནང་རྒྱ་མི་ཁྱོན་ཆེ་གནས་སྤོ་བྱེད་པའི་སྲིད་བྱུས་ཤིག་ཆེད་དུ་འཛིན་ནས་མི་འབོར་བཙན་འཛུལ་ད་དུང་མུ་མཐུད་ངང་འཛེམས་མེད་བྱེད་བཞིན་པ་འདིས་བོད་མི་གལ་གནད་ཇེ་ཆུང་དུ་སོང་བ་དང༌། བོད་མིའི་གོམས་གཤིས་རྣམས་རྒྱ་ལུགས་སུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད། གང་ལྟར་བསམ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་མིན་ཇི་ལྟར་ཡང་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དང༌། ཆོས། རིག་གཞུང་བཅས་པ་རྩ་མེད་གཏོང་བ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཡང་སྟེང་དུ་གནས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་རྙིང་ཁུངས་བོད་འདི་ད་ཆ་རྒྱའི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད།

ཉེ་དུས་རྒྱ་མིའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་ནང་གསལ་དུ་ཁོང་ཚོས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བའི་ས་ཁུལ་དེ་དམིགས་བསལ་དཔལ་འབྱོར་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་བརྗོད་འདུག་པ་དེར་གཞི་རྩའི་དགའ་བསུ་བྱེད་འོས་ཀྱང༌། རྒྱ་མིའི་སྲིད་བྱུས་གསར་པ་དེས་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་རྗེས་སུ་བོད་མིའི་རིག་གཞུང་གི་ངོ་བོ་དང༌། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་བཅས་པ་འཚོ་གནས་ཡོང་མིན་ཐད་ཤུགས་རྐྱེན་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཐེབས་རྒྱུར་དངངས་འཚབ་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད། བོད་མིའི་ཁེ་ཕན་གཙོ་བཟུང་མ་བྱས་ན། སྲིད་བྱུས་དེས་རྐྱེན་པས་ད་དུང་བོད་ནང་རྒྱ་མི་ཇེ་མང་སྤོ་ཞུགས་བྱེད་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་དང༌། དེས་བོད་མི་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུང་པར་གྲངས་ཉུང་ནུས་མེད་དུ་གྱུར་ཏེ་བོད་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱའི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རྒྱུ་དང༌། དེའི་དབང་གིས་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་ཉེན་ཚབས་ཆེན་པོ་འཕོག་ངེས་ཡིན།

གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་ངས་ས་གནས་གང་སར་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྣམས་དང༌། བོད་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ཁག དེ་བཞིན་བོད་ནང་ལས་གཞི་བརྩམ་འདོད་ཡོད་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་བཅས་ལ་བོད་མིའི་ཁེ་ཕན་དང༌། ང་ཚོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་རིག་གཞུང་གཅེས་སྲུང་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ལ་དུས་གཏན་དུ་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།

བོད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བའི་ལས་དོན་ནང་དངོས་སུ་ཞུགས་འདོད་ཡོད་མཁན་ཚོས་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་དང་འཕྲོད་བསྟེན། གྲོང་གསེབ་ས་ཁུལ་ཁག་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་བཅས་ལ་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པའི་ནན་སྐུལ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་རྣམས་རང་དགར་གང་བྱུང་སྔོག་འདོན་བྱེད་མི་རུང་ཞིང༌། ལྷག་པར་ལས་གཞི་དེ་རིགས་བོད་མིའི་ཁེ་ཕན་གྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་ན་དེའི་ཐད་བོད་མི་ཚོར་ཐེ་བྱུས་ཆ་ཚང་བྱེད་ཆོག་པ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་དུས་འགྱུར་བྱུང་སྟེ་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་སླེབས་རྗེས་བོད་མི་ཚོས་དུས་གཏན་དུ་རང་དབང་དང༌། མང་གཙོར་དོན་གཉེར་བྱས་ཡོད་ལ། ང་ཚོར་གང་ཅིའི་མཐུན་རྐྱེན་མེད་ནའང་མང་གཙོའི་ལག་ལེན་ཐད་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད། རང་དབང་ཅན་གྱི་བོད་ནང་དེ་ལྟར་མང་གཙོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་དར་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུར་ངོས་ནས་སེམས་ཐག་གཙང་བཅད་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་ཐོབ་རྗེས་ངོས་ནས་གཞུང་འབྲེལ་འགན་དབང་གང་ཡང་འཛིན་རྒྱུ་མིན་པ་མང་ཚོགས་ལ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཟིན་པ་ཡིན། དེ་ཡང་མང་གཙོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་དར་སྤེལ་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་ངོས་ནས་ཐག་གཅོད་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཡིན། ངོས་ཀྱི་བསམ་བློ་ནས་རང་དབང་ཅན་གྱི་ཞི་བདེ་དང༌། དངོས་འབྲེལ་གྱི་མང་གཙོ་ཡང་དག་པ། དམག་འཐབ་སྤོང་བ། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་འཇུག་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་འདི་དག་༼མ་འོངས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན།༽འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པའི་ནང་བསྐྱར་དུ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད། མིའི་ལོ་རྒྱུས་གང་ལ་བལྟས་ན་ཡང༌། འགྲོ་བ་མིའི་རང་དབང་དང༌། མིའི་བརྩི་མཐོང་གི་འདོད་འདུན་འདི་ལས་ནུས་ཤུགས་ཆེ་བ་གཞན་གང་ཡང་མེད་པ་འདི་བཙན་དབང་དང་གཅིག་སྡུད་རིང་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་ཚང་མས་གསལ་པོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད།

མིའི་ལུས་པོ་ཚེ་གཡོག་ཏུ་བཀོལ་བ་དང༌། བཙོན་ཁང་དུ་འཇུག་ཐུབ་ཀྱང༌། མིའི་བློ་སེམས་ནི་ནམ་ཡང་དབང་དུ་བསྡུ་བ་དང༌། ཕམ་ཉེས་གཏོང་ཐུབ་པ་ཞིག་མིན། ཇི་སྲིད་ང་ཚོར་མིའི་ཆོད་སེམས་དང་དམ་བཅའ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ང་ཚོའི་འདོད་འདུན་དང་ཡིད་ཆེས་ལ་རྒྱལ་ཁ་འཐོབ་རྒྱུའི་ནུས་ཤུགས་ལྡན་ཡོད། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་གཅིག་མཇུག་གཉིས་མཐུད་དུ་བྱུང་བའི་འགྱུར་བ་དེ་དག་གིས་ངོས་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་ཇེ་བརྟན་དུ་སོང་ཞིང༌། ད་ཆ་མི་རིང་བར་བོད་མིར་ཞི་བདེ་དང་རང་དབང་འཐོབ་རྒྱུའི་རེ་བ་སྔར་བས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད།

འགྲོ་ཀུན་བདེ་བའི་སྨོན་འདུན་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ལ་ཞེས་སྩལ།

དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ས་ལོན་ཌོན་དུ་སྔ་ཕྱིར་བཀའ་འདྲི་བཀའ་ལན་སྩལ་བ།

གཅིག ད་ལྟའི་དུས་རབས་ནང་བྱུང་བའི་དཀའ་རྙོག

བཀའ་འདྲི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་ཁོར་ཡུག་ལ་འབག་བཙོག་ཤོར་བ་འདི་ག་འདྲ་བྱས་ནས་འགོག་དགོས་སམ། ད་ལྟའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང༌། མིའི་འགྲོ་བ་གཉིས་འཇིགས་ནས་བསྐྱར་དུ་གཞི་ནས་གསར་པ་ཞིག་འགོ་འཛུགས་རྒྱུ་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། བློ་གཟུ་བོར་བཞག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་འདྲ། མ་ཟད་ནང་པའི་ལྟ་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་འདི་གཉིས་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་མཐའ་མའང་ཡོད། འདི་རིག་པ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ལ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང་མཐུན་པའང་ཡིན། དངོས་པོའི་གཤིས་ལུགས་ཀྱང་ཡིན། ང་ཚོས་སྦིག་སྦེང་ (The Big Bang) (དང་ཐོག་གཟུགས་འདུས་ཀྱི་གོང་བུ་གཅིག་ཁེར་རྐྱང་ཞིག་གས་ཤིང་ཐོར་བ་ལས་ད་ལྟའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོངས་རྫོགས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་བྱུང་རིམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་དེའི་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་གས་འཐོར་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཟེར།) ཟེར་ནའང་འདྲ། མིང་གཞན་ག་རེ་བཏགས་ཀྱང་རུང༌། འབྱུང་རིམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐོག་མར་འགོ་ཚུགས་སྟངས་ཤིག་བཤད་པ་བཞིན་མཐར་ཞིག་པའི་སྐབས་ཤིག་ཀྱང་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས། ཡིན་ན་ཡང་དེ་འདྲའི་སྟོང་པའི་བསྐལ་བའམ། དུས་སྐབས་དེ་མ་སླེབས་བར་དུ་ད་དུང་ལོ་ས་ཡ་མང་པོ་འགོར་གྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

ཁོར་ཡུག་འབག་བཙོག་ཤོར་བའི་སྐོར་ལ། ཁྱེད་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར་ང་བོད་ནས་ཡོང་བ་རེད། དེ་སྔ་བོད་ལ་བསྡད་སྐབས་ཁོར་ཡུག་འབག་བཙོག་ཤོར་ཟེར་རྒྱུ་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་གོ་མ་མྱོང༌། ཁོར་ཡུག་གི་རྫས་ཚང་མ་གཙང་མ་ཡོད། དེ་ནས་རྗེས་སུ་ཁོར་ཡུག་ལ་བཙོག་པ་ཤོར་བའི་དབང་གིས་རང་བྱུང་གི་ཆུའི་རིགས་རང་འགར་འཐུང་མི་ཉན་པའི་གནས་ཚུལ་གོ་ཡོང་དུས་ཐོག་མར་ཡིད་མ་ཆེས་པ་བྱུང་ན་ཡང༌། ག་ལེར་གནས་ཚུལ་དེ་ཚོ་ཁོང་དུ་ཆུད་བྱུང༌།

འདི་ཏན་ཏན་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་རྩ་དོན་ཞིག་ཡིན། འདི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གཉིས་ཙམ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་མིའི་འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་ཆགས་འཇིག་དང་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་ཐུག་གི་ཡོད། མནོ་བསམ་ལེགས་པར་གཏོང་གིན་ལས་དོན་རྣམས་ལག་ལེན་དུ་བཀལ་བ་ཡིན་ན་མ་མཐར་དཀའ་ངལ་འདི་ཆུང་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་རེ་བ་ཞིག་ཡོད། དཔེར་ན་ལོ་གཉིས་གསུམ་ཙམ་སྔོན་ང་སེཊོཁོམ་ཡུལ་གྱི་ནང་རྒྱུགས་ཆུ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་འགྲམ་དུ་སླེབས་སོང༌། དེར་ངའི་གྲོགས་པོ་ཁ་ཤས་ནས་བཤད་ཡག་ལ། ཆུ་དེར་བཙོག་པ་ཤོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དེ་སྔ་ལོ་བཅུ་ཧྲིལ་པོར་དེའི་ནང་ཉ་གཅིག་ཀྱང་མཐོང་རྒྱུ་མ་བྱུང་བ་རེད། དེ་ནས་རིམ་པས་འགོག་ཐབས་ཀྱི་ལས་འགུལ་མང་པོ་བརྩམས་པའི་དབང་གིས་དེང་དུས་གཞི་ནས་ཉ་ཁ་ཤས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་རེད་ཅེས་བཤད་བྱུང༌། འདིས་ལེགས་བཅོས་བྱས་ན་རེ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་བསྟན་གྱི་ཡོད།

མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་དང༌། སྦོསིནིཡ་ (Bosonia) ཡུལ་གྱི་ནང་གི་གནས་སྟངས་ལྟ་བུས་ལམ་སང་ང་ཚོའི་སེམས་ནང་ཚོར་བ་ཞིག་སླེབས་ཀྱི་འདུག འོན་ཀྱང་འབག་བཙོག་ཤོར་བ་དང༌། དེ་མིན་གྱི་ཁོར་ཡུག་དཀའ་ངལ་གྱིས་ང་ཚོའི་སེམས་ནང་དེའི་ཚོད་ཀྱི་གཡོ་འགུལ་ཐེབས་མ་ཐུབ་པའི་དབང་གིས་རིམ་པས་ཟླ་བས་ཟླ་བ་ཟད། ལོས་ལོ་ཟད་པའི་མཐར་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་གི་ཡོད། མཐའ་མར་དཀའ་ངལ་ཛ་དྲག་པོ་ཆགས་ཡོང་དུས་ཕྱིས་དྲགས་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན། རྩ་དོན་འདི་གནད་འགག་ཆེན་པོ་འདུག ལུང་པ་མང་པོའི་མི་མང་པོས་འདིའི་ཐད་སེམས་འཚབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མཐོང་དུས་ངའི་སེམས་ཤུགས་འཕར་གྱི་འདུག མ་ཟད་ལུང་པ་འགའ་ཤས་ནང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། ལངས་ཕྱོགས་བཟུང་བའི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་འགའ་ཤས་ཀྱང་གསར་དུ་བཙུགས་ཡོད་པ་འདི་ཚོ་འགྱུར་བ་བཟང་པོ་ཞིག་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དེ་འདྲ་སོང་ཙང་ད་ལྟ་རེ་བ་ཡོངས་སུ་བརླག་མེད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། དེང་སང་གི་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་ཚང་མས་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཐབས་ཤེས་ག་འདྲ་བྱས་རུང་དེས་སྡུག་བསྔལ་སྣོན་མ་བཟོ་གི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྣང་གི་འདུག དཔེར་ན། སྨན་དང་སྲིད་དོན་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་མི་གཅིག་ལ་ཕན་ཡག་དེས་མི་གཞན་ལ་གནོད་ཀྱི་འདུག ད་ག་འདྲ་བྱས་ནས་ཕན་གནོད་ཀྱི་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་དགོས་སམ། སྡུག་བསྔལ་དང་མི་བདེ་བའི་རིགས་འགའ་ཤས་སེལ་བའི་ཐབས་ཤེས་ཁྱོན་ནས་མ་བྱས་པར། དང་དུ་རང་བླང་དགོས་པ་ཡིན་ནམ་ཇི་ལྟར་ལགས། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། སྡུག་བསྔལ་ལ་རིམ་པ་མང་པོ་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚད་ཉུང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་ཏན་ཏན་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། ཡང་མི་གཅིག་ལ་ཕན་པའི་ཆ་རྐྱེན་དེ་ཚོས་མི་གཞན་ལ་ངེས་པར་དུ་གནོད་པ་སྐྱེལ་གྱི་རེད་ཟེར་བ་དེར་ང་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་དེ་ལྟར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མེད།

འདི་དང་འབྲེལ་ནས་ང་གཅིག་ཤོད་སྙིང་འདོད་བྱུང༌། གསར་ཤོག་དང་བརྙན་འཕྲིན་ནང་དུས་རྒྱུན་དུ་གནས་ཚུལ་སྡུག་པའི་རིགས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱི་འདུག གསོད་རེས་བཏང་བ་ལྟ་བུའི་ཐབས་སྡུག་གི་བྱུང་བའི་རིགས་ལམ་སང་གསར་ཤོག་དེ་ཚོའི་ནང་གསལ་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཡིན་ནའང༌། དེ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་མི་ས་ཡ་མང་པོར་རོགས་རམ་ཐོབ་པ་དང༌། བཀྲེས་པའི་གདུང་བ་སེལ་བ་དང༌། ཕྲུ་གུ་དང༌། ནད་གཅོང་དང༌། རྒས་འཁོགས་སོགས་ཉམ་ཐག་གི་རིགས་ས་ཡ་མང་པོར་བྱམས་སྙིང་རྗེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལྟ་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་གནས་ཚུལ་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་འཆར་ཅན་ལྟ་བུ་ཆགས་འགྲོ་གི་འདུག

སྤྱིར་ན་འདིས་དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན་འགྲོ་བ་མིའི་གཞི་རྩའི་རང་བཞིན་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད། བྱམས་བརྩེའི་རང་བཞིན་གྱི་ལས་འགུལ་རྣམས་འཆར་ཅན་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་སྣང་མེད་དུ་ཤོར། དེ་མིན་ཁྲག་སྦྱོར་ལྟ་བུས་ལམ་སང་ང་ཚོར་དོ་སྣང་དང༌། སེམས་ནང་དངངས་འཚབ་སྐྱེ་ཐུབ་པ་འདི་ང་ཚོའི་གཞི་རྩའི་རང་བཞིན་དང་མ་འཚམས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་རེད། ཡིན་ནའང་དྲིལ་བསྒྲགས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་མི་མང་པོའི་བསམ་པར་ང་རང་ཚོའི་གཤིས་ཀ་དེ་ངན་པ་དང༌། དྲག་རྩུབ་དང༌། གཞན་རྒོལ་ཅན་འབའ་ཞིག་ཡིན་པའི་སྣང་བ་ཤར་ཡོང་གི་འདུག

མི་མང་དང༌། ལྷག་པར་ཕྲུ་གུ་གཞོན་གཞོན་ཚོས་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་ལྟ་བུ་བརྒྱུད་ནས། དུས་ཚོད་ཐུང་ངུ་ཞིག་གི་རིང་ཡིན་རུང་མིའི་མ་རབས་ངན་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡང་ཡང་མཐོང་བ་འདིས་བསམ་པའི་སྟེང་དུ་བག་ཆགས་ངན་པ་ཞིག་འཇོག་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དུས་ཡུན་ཐུང་ངུ་དེའི་རིང་ལ་གསོད་བརྡེག་གི་ལྟད་མོ་དེ་ཚོ་མགོ་འཁོར་པོ་ཞིག་ཡོད་སྲིད་ཀྱང༌། ཕུགས་ལ་འདི་ཚོས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་གནོད་ཚབས་ཆེན་པོ་ཡོང་ངེས་ཡིན། ཉེ་ཆར་རང་ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་བ་སྐུ་ཞབས་ཀ་རལ་སྤོབ་སྤར་དང་མཇལ་འཕྲད་བྱུང༌།

༡༩༧༣ ལོར་ང་རང་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་འདིར་ལྟ་སྐོར་ཐོག་མར་སླེབས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ངེད་གཉིས་ཕན་ཚུན་ངོ་ཤེས་ཡོད། ཁོང་དང་མཇལ་འཕྲད་བྱེད་སྐབས་བརྙན་འཕྲིན་བརྒྱུད་ནས་དྲག་སྤྱོད་དང་འབྲེལ་བའི་ལྟད་མོ་མང་པོ་བསྟན་པའི་སྐོར་གླེང་མོལ་བྱུང༌། ཕྲུ་གུ་ས་ཡ་མང་པོའི་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་སྟེང་དུ་བག་ཆགས་ངན་པ་འཇོག་གི་ཡོད་པའི་ངའི་བསམ་ཚུལ་དེར་ཁོང་གིས་ཀྱང་མོས་མཐུན་གནང་བྱུང་བསམ་པ་བྱུང༌། མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ་གྱི་ཐད་ཚང་མས་རེ་བ་བཟང་པོ་ཞིག་འཆང་ཐུབ་པ་ཡོང་བ་ལ་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལམ་སྲོལ་མ་ནོར་བ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་དང༌། གླེན་པ་མཁྲེགས་བཟུང་གི་ལྟ་སྤྱོད་རིགས་ད་དུང་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་ཞིག་སྣང་གི་འདུག ཁྱེད་རང་གི་དགོངས་ཚུལ་ལྟར་ན། འདི་ཚོ་རྐྱེན་ངན་པ་གང་དང་གང་གིས་བྱས་པ་ཞིག་རེད་དམ། ངན་ལངས་འདི་ཚོ་ཐབས་ཤེས་ག་འདྲ་ཞིག་གིས་བསལ་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། འདི་ཤུགས་ཆེ་བ་ཤེས་ཡོན་ལ་རག་ལས་ཡོད། ཇི་ཙམ་གྱིས་མཐོང་རྒྱ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང༌། གཞན་ལ་འབྲེལ་བ་བཟང་དུ་ཕྱིན་པ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་ཕན་ཐོགས་ཡོད། འདི་དང་མཉམ་དུ་སེམས་པ་གུ་ཡངས་པོ་ཡང་དགོས་ཀྱི་རེད། མི་སྒེར་སོ་སོ་ནི་ཇི་ལྟར་ཆེན་པོ་ཡིན་རུང་མི་འབོར་དུང་ཕྱུར་ལྔ་བཅུའི་ནང་ནས་གཅིག་ཁེར་རྐྱང་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། མི་གཅིག་གི་མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ་དེ་གཞན་ལ་རྒྱ་ཆེར་ལྟོས་ཀྱི་ཡོད། དཀའ་ངལ་འདི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རིག་གཞུང་དང་སྤྱི་ཚོགས་གཞན་གྱི་སྐོར་ལ་བློ་རྒྱ་ཆུང་དྲགས་པ་དང༌། དེང་དུས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དངོས་གནས་དེ་ངོ་ཆ་མ་འཕྲོད་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད།

གལ་ཏེ་རང་གི་དགོས་མཁོའི་འདོད་རྒུ་ཐམས་ཅད་རིག་གཞུང་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་གཞན་སུ་ལའང་འབྲེལ་བ་བྱེད་མི་དགོས་པར་རང་ཁེར་རྐྱང་རང་དབང་གིས་བསྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ནས་ཕལ་ཆེར་མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། གླེན་པ་མཁྲེགས་བཟུང་གི་ལམ་སྲོལ་དང་དུ་བླང་རྒྱུར་མ་རྩའམ་གཞི་རྟེན་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང་འདི་འདྲ་གཏན་ནས་མིན། རིག་གཞུང་གཞན་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་གཞན་གྱི་གནས་ཚུལ་རྩིས་མེད་དུ་དོར་ཐབས་ག་ལ་ཡོད། དེས་མ་ཚད་དེང་དུས་ཀྱི་གནས་སྟངས་འོག་སྤྱི་ཚོགས་ཞིག་གི་བདེ་དོན་དང༌། ཡར་རྒྱས། བདེ་སྐྱིད་བཅས་པ་སྤྱི་ཚོགས་གཞན་དག་གི་བདེ་དོན་དང༌། ཡར་རྒྱས་དང༌། བདེ་སྐྱིད་བཅས་ལ་ཧ་ཅང་གི་ལྟོས་ཚབས་ཆེན་པོར་གྱུར་ཡོད། འདི་འདྲའི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ཚབས་ཆེ་བའི་དེང་དུས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་ནང་མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་དང༌། གླེན་པ་མཁྲེགས་བཟུང་གི་ལམ་སྲོལ་ལག་ལེན་བསྟར་ཐབས་ནམ་ཡང་མེད།

ཡང་ང་རང་གི་ཉམས་མྱོང་ལ་ལྟོས་ནས་བཤད་ན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་འདི་ང་རང་ལ་རན་ཤོས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཡིན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་ན་ཡང༌། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་འདི་སྐྱེ་བོ་གཞན་ཀུན་ལའང་རན་ཤོས་རེད་ཅེས་བརྗོད་མི་ཐུབ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེ་ནས་བག་ཆགས་དང་བསམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཡིན་པའི་དབང་གིས་ཆོས་ལུགས་ཁ་ཤས་རང་ལ་རན་ཆེ་བ་དང༌། ཁ་ཤས་གཞན་ལ་རན་ཆེ་བ་ཡོང་གི་རེད། དེར་བརྟེན། ང་ཚོ་མི་སྒེར་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་ལ་བརྩི་སྲུང་ཞུ་འདོད་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ངེས་པར་དུ་ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་བ་འདི་ཚོ་ལའང་གུས་བཀུར་དང་བརྩི་འཇོག་ཞུ་དགོས། གང་ཡིན་ཟེར་ན་ཆོས་ལུགས་འདི་ཚོས་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ལ་ཕན་པ་སྟེར་གྱི་ཡོད།

ང་སྔོན་མ་བོད་ལ་བསྡད་དུས་དཔེ་དེབ་ཁ་ཤས་དང༌། མི་ངོ་ཤེས་པ་ཁ་ཤས་བརྒྱུད་ནས་ལམ་སྲོལ་གཞན་དག་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཉུང་ཤས་མ་གཏོགས་ཤེས་ཀྱི་མེད། སྐྱབས་བཅོལ་དུ་སླེབས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་མི་སྣ་མང་པོ་ཐུག་འཕྲད་བརྒྱུད་ནས་ལམ་སྲོལ་དེ་དག་གི་ཆེ་བ་གཏིང་ཟབ་པོ་རྣམས་མཐོང་ཐུབ་པ་བྱུང༌། འདིའི་འབྲས་བུར་ད་ལྟ་ངའི་ལྟ་ཚུལ་ལ་ཆོས་ལུགས་རེ་རེ་ནས་དགེ་མཚན་ཡོད་པར་ལྟ་གི་ཡོད། ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཆ་ནས་ནང་ཆོས་འདི་ཆོས་ལུགས་གཞན་ལས་ཟབ་པ་དང༌། སྣེ་ཁ་འཛོམས་པ་དང༌། རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་ལོས་བྱེད། ད་དུང་ཡང་ཡིད་ཆེས་དེ་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

འོན་ཀྱང་ཆོས་ལུགས་གཞན་དག་ཚོས་མི་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཚད་མེད་པ་སྟེར་བཞིན་པའམ་སྟེར་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་བརྟེན་གནས་སྟངས་དེ་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་ཐད་ངའི་བསམ་ཚུལ་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་སོང༌། དེང་སང་ཡུལ་མི་འདྲ་བ་གང་དུ་སླེབས་རུང༌། མི་སྣ་མི་འདྲ་བ་གང་འདྲ་ཞིག་དང་འཕྲད་རུང༌། ཁོང་ཚོའི་ཆོས་ལུགས་དང་ཉམས་ལེན་དེ་དག་ལ་བཅོས་མིན་གྱི་གུས་བརྩི་དང་དང་བ་སྐྱེ་གི་འདུག ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ཕྲུ་གུ་གཞོན་སྐྱེས་སྐྱོང་ཚུལ་ཐད་གནད་དོན་གལ་ཆེ་ཤོས་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། དེའི་སྐོར་ལ་མཁས་པ་ཞིག་ལ་འདྲི་དགོས་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དེ་ཡག་གི་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། རང་གི་འཚོ་རྟེན་གྱི་ཆེད་དུ་དཔལ་འབྱོར་མཁོ་བསྒྲུབ་བྱེད་པ་དང་མཉམ་དུ་མི་ཚེ་བཟང་པོ་བྱས་ནས་སྐྱེལ་ཐབས་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། འདི་གཉིས་ཆ་སྙོམས་པོ་ཞིག་བྱས་ནས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་ཤིག་སྲིད་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དཔེར་ན། བོད་མི་ཚོར་ཆ་བཞག་ན། རང་གི་འཚོ་བའི་རྟེན་ལ་དཔལ་འབྱོར་འབད་བསྒྲུབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ལྷག་དོན་ང་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་འདིར་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་གཞུང་ཞིག་ཡོད། ཕལ་ཆེར་ད་ལོ་གཅིག་པུར་སྔོན་རྩིས་འཆར་གཞི་ལས་བརྒལ་བའི་འགྲོ་གྲོན་འཕར་མ་སོང་བ་རང་ལ་ཨ་སྒོར་ས་ཡ་གཉིས་བརྒལ་ཡོད་ཚོད་ཡིན། དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང་ང་ལ་ཡང་དེའི་སྐོར་སེམས་ཁུར་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་མི་འབོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཕྱོགས་ཐད་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བླང་དོར་གྱི་སློབ་སྟོན་གནང་རྒྱུ་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། འདི་ཐད་སྐྱེ་སྒོ་འགོག་ཐབས་བྱེད་དགོས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། འོན་ཀྱང་ཕྲུ་གུ་ཨ་མའི་ཁོག་པའི་ནང་ཆགས་ཚར་ནས་གསོད་པའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཡག་འདི་ཧ་ཅང་གི་སེམས་པ་སྐྱོ་པོ་ཡིན། ཕྲུ་གུ་མ་ཆགས་གོང་དུ་སྔོན་འགོག་གི་ཐབས་ཤེས་འདྲ་ཡོད་ན་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས། མཚམས་རེར་ངས་མི་འགའ་ཤས་ལ་གད་མོ་དང་སྦྲགས་ནས་བཤད་ཡག་ལ། ཡག་ཤོས་གྲྭ་པ་དང༌། ཨ་ནི་མང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་རེད་ལབ་ཀྱི་ཡོད། འདི་མི་འབོར་འཕེལ་རྒྱས་འགོག་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ཤེས་ཡག་ཤོས་ཤིག་རེད་མི་འདུག་གམ། ཞེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ཉེ་བའི་ལོ་ཁ་ཤས་རིང་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ནང་ཆོས་ལུགས་དོར་མཁན་མང་པོ་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པ་རེད། ཡང་དེ་དང་ཆབས་ཅིག་སྒེར་སོ་སོས་དང་བླངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རང་ཉིད་བདེ་བའི་ཐབས་ཤེས་གཞན་མང་པོར་དོ་སྣང་ཆེ་རུ་འགྲོ་དང་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད། དེང་སང་གི་དུས་ཚོད་འདིར་ཡང་ད་དུང་ཆོས་ལུགས་རང་ཐབས་ལམ་ཡག་ཤོས་རེད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་ད་དུང་ཡང་དེང་དུས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་ནང་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ནི་ཏན་ཏན་རེད། ཡིན་ནའང་འདི་ཐད་གསལ་བཤད་ཅིག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག ཆོས་ལུགས་ཁག་མང་པོ་ཞིག་འགོ་ཚུགས་ནས་ལོ་མང་པོ་འདས་ཟིན་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས་ཆོས་ལུགས་དེ་ཚོའི་རྣམ་འགྱུར་ངེས་ཅན་འགའ་ཞིག་རང་གི་དུས་ཚོད་ཡོལ་ནས་བེད་སྤྱོད་མེད་པ་ཆགས་པའང་ཡོད་ཆོག་གི་རེད། འོན་ཀྱང༌། གནས་ཚུལ་འདིའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཆོས་ལུགས་ཡོངས་རྫོགས་དེང་སང་གི་དུས་ཚོད་འདིར་མ་རན་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ཐབས་མེད།

དེར་བརྟེན། ནང་ཆོས་ཐེ་བའི་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་གྱི་བསླབ་བྱའི་སྙིང་པོ་དེ་ཚོ་མཐོང་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག མིའི་འགྲོ་བ་ལ་ཆ་བཞག་ན་དེང་སང་གི་དུས་ཚོད་ཡིན་ཡང་རུང༌། ལོ་བཞི་སྟོང༌། ལྔ་སྟོང་ངམ། ལོ་ས་ཡ་གོང་གི་དུས་ཡིན་ཡང་རུང༌། མིའི་གཞི་རྩ་དེ་ག་རང་འཇགས་སུ་བསྡད་ཡོད། གོམས་གཤིས་ལམ་སྲོལ་དང༌། མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་བཅས་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང་ད་དུང་མིའི་རིགས་ནི་གཅིག་པ་རང་ལ་བསྡད་ཡོད། དེར་བརྟེན། མིའི་འགྲོ་བའི་གཞི་རྩའི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། དཀའ་ངལ། དཔེར་ན་འཆི་བ་དང༌། རྒ་བ་དང༌། ན་བ་དང༌། འཁྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ད་ལྟ་ཡང་དེ་ག་རང་དུ་བསྡད་ཡོད། ད་ནས་ལོ་ཁྲི་གཅིག་གམ། འབུམ་གཅིག་གི་རྗེས་མིའི་བཟོ་དབྱིབས་སོགས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་མིན་ངས་མི་ཤེས་ལ། གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཤེས་ཀྱི་མེད། འོན་ཀྱང༌། དེ་སྔ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་ལ་ནི་མིའི་འགྲོ་བའི་གཞི་རྩའི་རང་བཞིན་དེ་རྣམས་རང་འཇགས་ལ་བསྡད་འདུག

དེ་འདྲར་བརྟེན། ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་གྱིས་དངོས་འབྲེལ་རང་མིའི་འགྲོ་བའི་གཞི་རྩའི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གནས་སྟངས་དེའི་ཐོག་ནས་ཆོས་ལུགས་དེ་རྣམས་ད་དུང་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད། གང་ལགས་ཟེར་ན་མིའི་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་དཀའ་ངལ་དེ་ཚོ་ད་ལྟ་ཡང་དེ་ག་རང་དུ་བསྡད་ཡོད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ལུགས་སྲོལ་དང༌། ཆོ་ག་དང༌། མཛད་སྒོའི་ཐད་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད། སྔོན་མ་རྒྱ་གར་ནང་ཞིང་བྲན་རིང་ལུགས་སམ། རྒྱལ་པོའི་སྲིད་གཞུང་དར་བའི་སྐབས་སུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་མང་པོ་ཞིག་ལ་སྐབས་དེ་དུས་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་གྱིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད། དེ་ཚོའི་རིགས་འགྱུར་འགྲོ་གི་ཡོད་ལ། ངའི་བསམ་ཚུལ་ལའང་ད་དུང་འགྱུར་དགོས་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

ནང་ཆོས་ལ་ཆ་བཞག་ན་ད་ལྟའི་མི་ཚེ་འདི་གཅིག་པུས་མ་ཚད་ངོ་མཚར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གཞན་མང་པོ་ཞིག་གི་སྐོར་ཡང་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྟེང་དུ་རིག་གསར་གྱི་འགྱུར་བ་མང་པོ་ཞིག་ཐེབས་པ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུའང་རིག་གསར་གྱི་འགྱུར་བ་དེ་ག་ནང་བཞིན་ཕྱིན་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། མིའི་འགྲོ་བའི་གཞི་རྩའི་དཀའ་ངལ་རྣམས་རང་སོར་གནས་ཡོད་པས། འཛམ་བུ་གླིང་དུ་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་དང་དགོས་མཁོ་མ་བརླག་པར་བསྡད་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། འགྲོ་བ་གནས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་གི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་ཀྱང་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་དང་དགོས་མཁོ་བརླག་མེད།

དེང་དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དེ་ཚོ་འཕྲལ་སེལ་ཕྱི་རོལ་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཙམ་ལས་གཞི་རྩ་ནས་ང་ཚོ་འགྱུར་བ་མ་ཕྱིན་པར་རང་འཇགས་སུ་གནས་ཡོད་པར་ངས་དུས་རྒྱུན་དུ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ན་ནིང་ལོར་ཨོ་སི་ཀྲ་ར་ཡ་དང༌། ཨི་ཏྲ་ལི་དབར་གྱི་ས་མཚམས་ཤིག་ཏུ་མིའི་རོ་རྙིང་པ་ཞིག་རྙེད་འདུག ངའི་བསམ་བློར་མི་དེ་གསོན་པོ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་ད་དུང་ཡང་འབྲེལ་བ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་པ་འདུག་བསམ་བྱུང༌། ལུས་ཕུང་རང་ལོ་བཞི་སྟོང་འདས་ཚར་བ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། མི་དེའི་གོམས་སྲོལ་རིག་གཞུང་ཡང་ང་ཚོ་དང་ཐ་དད་ཡིན། སྐད་ཆ་ཤོད་སྟངས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་བ་ལས་ཡིན་ན་ཡང་འབྲེལ་བ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ས་རེད་བསམ་བྱུང༌། ཞེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ཁྱེད་རང་གིས་གསུང་གསལ་ལྟར་ན་ཁོང་ཁྲོ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་གཞན་ལ་ལན་སློག་པ་ཡིན་ན། གཞན་དེ་བྱ་སྤྱོད་ངན་པར་གཞུག་ཏུ་མ་བཅུག་པས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའང་སྲིད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་ན་སྦོ་སིནིཡའི་ས་རབ་ (Sarb) མི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་མཁའ་དབྱིངས་ནས་དམག་འཐབ་བྱ་རྒྱུར་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་སྤྱི་ནས་ཆོག་མཆན་སྤྲོད་འོས་དང་མི་འོས་ཐད་འགྲིག་མིན་དགོངས་ཚུལ་གང་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། འདི་དངོས་གནས་རང་རྙོག་གྲ་ཚ་པོ་ཞིག་རེད། ཁོང་ཚོའི་དཀའ་སྡུག་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་བྱེད་རྒྱུ་ཙམ་ལས་གཞན་གང་ཡང་བྱེད་ས་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག གནས་སྟངས་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་ཅིག་ཆགས་ཡོད། ངའི་ལྟ་ཚུལ་བྱས་ན་སྦོ་སིནིཡ་ནང་གི་དཀའ་ངལ་དང་རྙོག་ཟིང་གི་གནས་ཚུལ་འདི་ཚོ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་དེ་སྔའི་ཨུ་རུ་སུའི་རྒྱལ་ཁབ་དང༌། ཨ་ཧཕི་རི་ཀའི་ནང་གི་དཀའ་རྙོག་དེ་ཚོ་གློ་བུར་དུ་ཐོན་པ་ཞིག་མིན་པར། ལོ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་སྔོན་ནས་དཀའ་རྙོག་འདི་ཚོའི་རྒྱུ་གསོག་གིན་ཡོང་བ་རེད། དེར་བརྟེན། བྱུང་བ་འདི་ཚོའི་རིགས་ནས་ང་ཚོས་སློབ་གསོ་ཞིག་ལེན་ཤེས་དགོས། ཕྱིས་འབྱུང་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་ཡིན་རུང༌། ད་ལྟ་ལྟ་བུའི་རྙོག་ཟིང་གི་རིགས་མ་བྱུང་གོང་དུ་ཡོང་རྒྱུའི་བཟོ་ལྟ་ཤར་དུས་རང་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ཚོགས་སྡེས་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་སྐབས་བབ་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་རིགས་ངེས་པར་དུ་གནང་དགོས་ཀྱི་འདུག

འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་གཏོང་བའི་སྐོར་ལ། དེང་སང་འཛམ་གླིང་གི་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཐོག་ལ་མི་མང་པོས་བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་གསར་པ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་འདུག འདི་ཡག་པོ་དང་དགེ་མཚན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་གཏོང་བ་དང༌། དེ་མཚུངས་ཀྱི་རྙོག་གྲ་འདི་རིགས་ངས་ཕྱི་རྟགས་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དཔེར་ན། ལུས་ཀྱི་པགས་པའི་སྟེང་དུ་སྐྲང་སྦོས་ལྟ་བུའམ། འབུར་རྡོག་རིགས་བྱུང་ཚེ་དེས་ཁོག་པའི་ནང་དུ་མ་འགྲིགས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད། ཕྱིའི་རྟགས་མཚན་དེ་ཚོར་སྨན་བཅོས་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲིགས། གཏིང་རིང་སར་བལྟས་ནས་དེའི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ངོ་འཕྲོད་པ་བྱེད་དགོས། རྩ་བའི་རྒྱུ་དེ་ལ་འགྱུར་བ་ཞིག་གཏོང་ཐུབ་ན་ཕྱིའི་རྟགས་མཚན་དེ་ཚོ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འགག་འགྲོ་གི་ཡོད།

དེ་བཞིན་དུ་ང་ཚོའི་གཞི་རྩའི་ལམ་སྲོལ་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྲེལ་ལམ་གྱི་ཐད་དུ་ཕྲན་བུའི་མ་འགྲིགས་པ་ཞིག་འདུག ཨ་རིའི་ནང་དང༌། དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ནང་ཡོད་པའི་ངའི་གྲོགས་པོ་ཚོར་ངས་ཡང་ཡང་བཤད་རྒྱུར། ཁྱེད་རང་ཚོ་མང་གཙོ་དང༌། རང་དབང་ལ་གཅེས་སྤྲས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡོད་ནའང༌། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་མང་གཙོའི་ལྟ་སྲོལ་ལ་སུས་ཀྱང་ལག་ལེན་སྲུང་བརྩི་མི་བྱེད་པར་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་དང༌། དྲག་པོའི་དབང་ཤུགས་ལ་གཙོ་བོར་བལྟ་གི་འདུག རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་གི་འབྲེལ་བའི་ཐད་ལའང་མི་ཚོས་མང་གཙོའི་ལྟ་སྲོལ་ལས། དྲག་ཤུགས་སམ་སྟོབས་ཤུགས་ལ་གཟོན་ཆེ་བ་བྱེད་ཀྱི་འདུག

ད་དུང་ཤོད་རྒྱུ་ཡོད། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཆེ་ཤོས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་འདི་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་རྗེས་ཤུལ་གྱི་གནས་སྟངས་ཀྱིས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་གསར་དུ་བཙུགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། དེར་བདེ་སྲུང་ལྷན་ཚོགས་ནང་འཕོ་ལེན་བྱེད་མི་དགོས་པར་གཏན་དུ་དེའི་ཚོགས་མི་ཡིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ལྔ་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ལ་ཝིཊོ་ཞེས་དམིགས་བསལ་གྱི་དབང་ཆ་ཞིག་སྤྲད་ཡོད། འདི་ཚོ་མང་གཙོ་དང་མཐུན་གྱི་མེད། ཨ་ཧཕི་རི་ཀའི་ནང་མི་ས་ཡ་མང་པོ་ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད། མི་དེ་ཚོར་ཟ་རྒྱུའི་ལྟོ་མེད་པ་ལ་གོ་མཚོན་ག་ཚོད་དགོས་དགོས་ཡོད་པ་རེད། ས་ཁུལ་དེར་རོགས་རམ་བྱེད་སའི་གོ་སྐབས་ཡོད་བཞིན་དུ་ཨ་སྒོར་ས་ཡ་མང་པོ་གོ་མཚོན་ཉོ་ཚོང་ཆེད་དུ་གཏོང་གི་འདུག འདི་ཚོ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད།

ང་ཚོས་གོ་བསྡུར་བྱས་པ་བཞིན་ཞེ་སྡང་ང་ཚོའི་དགྲ་ཡིན་ལ། གོ་ལག་མཚོན་ཆ་ཡང་ང་ཚོའི་དགྲ་ཡིན་པ་རེད། ང་ཆུང་དུས་མེ་མདས་མཚོན་པའི་གོ་མཚོན་དེ་ཚོ་སྙིང་རྗེ་པོ་མཐོང་གི་ཡོད། གོ་མཚོན་དེ་ཚོར་ཕྱིས་བདར་གཏོང་རྒྱུར་ང་དགའ་པོ་ཡོད། ཡིན་ནའང་གོ་མཚོན་དེ་ཚོའི་བེད་སྤྱོད་ངོ་མ་ནི་མི་གསོད་རྒྱུའི་ཆེད་ཡིན་པས། མཛེས་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མ་འོས་པའི་གོ་མཚོན་འདི་ཚོའི་སྐོར་ང་ཚོས་ཐབས་ཤེས་ཤིག་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག

དེ་ནས་དམག་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཐད་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཞིག་ལ། རྒྱལ་པོ་དང༌། རྒྱལ་མོ་ཚོས་རང་གི་བུ་སྐམ་དམག་གམ། མཚོ་དམག་གི་སློབ་སྦྱོང་ལ་གཏོང་རྒྱུའི་ལུགས་སྲོལ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། མི་ཚོས་ཀྱང་གོམས་སྲོལ་དེར་གཟེངས་སུ་བསྟོད་ཀྱི་འདུག འདིར་ངས་གནས་ཚུལ་ཐུང་ཐུང་ཞིག་བཤད་ན། ན་ནིང་འཇར་མན་བརྙན་འཕྲིན་ལས་བྱེད་པའི་རུ་ཁག་གཅིག་ངའི་སར་སླེབས་བྱུང༌། ཁོང་ཚོས་བཤད་དོན་གཅིག་ལ། ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོ་ཤི་རྒྱུར་ཤིན་ཏུ་སྐྲག་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཤར་ཕྱོགས་པ་ཚོ་ཤི་རྒྱུར་འཇིགས་སྣང་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག་ཅེས་བཤད་བྱུང༌།

དེར་ངས་གད་མོ་དང་སྦྲགས་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོས་བཤད་པ་དེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་ལྡོག་ཕྱོགས་ཏག་ཏག་རེད་ཅེས་ལབ་པ་ཡིན། ཁྱེད་ཚོ་དམག་འཐབ་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་ཡོད། སོ་སོའི་དམག་གི་སྟོབས་ཤུགས་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་བ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚད་གཞན་དག་ལའང་གོ་མཚོན་ཚོང་གི་ཡོད། གོ་ལག་དང་དམག་གྲབས་དེ་ཚོ་མི་གསོད་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ཡིན། ཤར་ཕྱོགས་ནང་ཐ་ན་འབུ་སྲིན་གཅིག་བསད་པ་ཡིན་ནའང་འགྱོད་བཤགས་བྱེད་ཀྱི་རེད།

དཔེར་ན། སྔོན་མ་ང་བོད་ལ་བསྡད་དུས་ཉིན་གཅིག་མི་ཞིག་བསད་པའི་གནས་ཚུལ་གོ་བྱུང༌། དེ་དུས་མི་ཚང་མ་འདྲོགས་སོང༌། མི་ཚོར་གནས་ཚུལ་དེར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཁག་པོ་བྱུང་སོང༌། གནས་ཚུལ་དེ་ཚོར་གཞིགས་ན་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོ་ཤི་རྒྱུར་འཇིགས་སྣང་མེད་པ་དང༌། ཤར་ཕྱོགས་པ་ཚོ་དངོས་གནས་འཇིགས་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་འདུག ང་དངོས་གནས་འདི་འདྲ་དྲན་གྱི་འདུག དེར་བརྟེན། དམག་གི་ལྟ་བ་དང་དམག་སྡེའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཟེར་བ་དེ་ཚོར་གཞི་རྩའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་རང་ནས་མ་འགྲིགས་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གི་འདུག ཐབས་ཤེས་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་རུང་ང་ཚོས་དམག་གི་དཔུང་ཤུགས་ཉུང་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་ཏན་ཏན་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག འོན་ཀྱང༌། སྤྱིར་བཏང་སྦོསིནིཡའི་སྐོར་དང༌། སྒོས་སུ་ད་ལྟ་ཁྱེད་རང་གི་དྲི་བ་དེར་ལན་གསལ་པོ་ཞིག་ཞུ་རྒྱུ་མེད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། གསར་འགྱུར་ལས་ཁང་དང༌། གླུ་གར་ལྟད་མོའི་སྡེ་ཚན། དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་ཁྱབ་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་བརྒྱུད་ལམ་ལྟ་བུའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལས་ཁང་ཁག་གིས་རྒྱུན་དུ་ལྟ་སྤྱོད་ངན་པ་དང༌། བསམ་ཚུལ་ངན་པ་སྤེལ་རྒྱུར་རམ་འདེགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་བཟོ་ལྟ་མཐོང་གི་འདུག་ན། ལྟ་སྤྱོད་འདི་རིགས་ཁྱེད་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་དང་འགལ་བའང་ཡིན་པས། འདི་འདྲའི་རིགས་འགོག་ཐབས་ལ་སྨན་པའི་དགོངས་འཆར་ག་རེ་གནང་རྒྱུ་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། འདི་བདེན་པ་རེད། ངས་ཡང་ཡང་འདི་སྐོར་སྐད་རྒྱག་གི་ཡོད། ཡིན་ནའང་གོང་དུ་གྲོས་བསྡུར་བྱུང་བ་བཞིན་ཤུགས་ཆེ་བ་ང་རང་ཚོའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་ལ་རག་ལས་ཀྱི་འདུག དཔེར་ན། གསོད་རེས་གཏོང་བ་དང༌། འཁྲིག་པའི་རྣམ་འགྱུར་ལ་སོགས་མ་འོས་པའི་རིགས་བསྟན་ཡོང་དུས། སོ་སོའི་ངོས་ནས་ལྟ་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བལྟས་ན་ཕན་ཐོགས་པའང་སྲིད་ཀྱི་རེད། སྐབས་རེ་དྲག་ཤུལ་དང༌། འཁྲིག་པའི་ལེའུ་དེ་ཚོ་མཐོང་དུས་སྤྱོད་པ་དེ་ཚོའི་གྲུབ་འབྲས་ངན་པ་དང༌། མཐར་ཐུག་དེ་ཚོས་ཕུང་ལ་སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ཚོ་རང་བློར་ངེས་པ་བྱས་ཏེ། རང་བཞིན་དེ་ཚོ་ལ་དྲན་པ་བརྟན་དུ་གཏོང་རྒྱུས་མཚོན་བེད་སྤྱོད་བཟང་པོར་གཏོང་ཐབས་ཡོད། འཁྲིག་པ་དང༌། དྲག་ཤུལ་གྱི་ལྟད་མོ་དེ་ཚོ་ཐོག་མར་མགོ་འཁོར་པོ་འདྲ་ཡོད་ན་ཡང༌། ཡང་ཡང་ལྟ་དུས་ཕན་ཐོགས་མེད་པ་མཐོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

ཡོངས་ཁྱབ་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་བརྒྱུད་ལམ་སྐོར་ལ། འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་དབར་མཐོང་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གཞན་ཞིག་ཀྱང་བྱུང༌། རྒྱ་གར་ལྟ་བུའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་བརྙན་འཕྲིན་ཐོག་གསོད་རེས་གཏུབ་རེས་མང་བ་སྟོན་གྱི་འདུག འོན་ཀྱང༌། འཁྲིག་པ་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་འགྱུར་ལ་དམ་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གསོད་རེས་བྱེད་པ་དང༌། འཁྲིག་པ་གཉིས་བསྡུར་ན་འཁྲིག་པ་དྲག་ས་རེད། འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་འདི་མིའི་མི་ཚེའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་བཞིན་དུ་དེ་འདྲ་མིན་མདོག་མདོག་བྱས་ནའང་དགོས་པ་མེད།

གང་ལྟར་ཡང་མིའི་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དེ་ཚོ་ཡང་མངོན་གསལ་དོད་པོའི་སྒོ་ནས་ཆ་སྙོམས་པོར་བསྟན་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག ད་ལྟ་བཟང་ཕྱོགས་རྣམས་དེ་ཙམ་ཐོན་གྱི་མི་འདུག ངན་པའི་ཕྱོགས་དཔེར་ན། མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་དང༌། འཁྲིག་པ་བཅས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་ཕྱོགས་གཞན་བྱམས་སྙིང་རྗེས་རྩ་བ་བྱས་པའི་ལས་འགུལ་བཟང་པོ་དེ་ཚོ་སྟོན་གྱི་མི་འདུག

དཔེར་ན། ཉིན་བཅུ་ཙམ་ཞིག་ཝ་ཤིང་ཌོན་ནང༌། དེ་སྔ་ཇིའུའི་མི་རིགས་ཕོན་ཆེ་བསྡེབས་གསོད་བཏང་བའི་སྐོར་གྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དུ་ལྟ་སྐོར་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། དེར་འགྲེམས་སྟོན་ཆ་ཚང་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་མིའི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ཀའི་སྐོར་དྲན་གསོ་ཐེབས་ཐུབ་པ་བྱུང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ན་ཛི་འཇར་མན་གྱིས་ཇིའུའི་མི་རིགས་ལ་སྡུག་སྦྱོང་དང༌། གསོད་གཏུབ་བཏང་བའི་སྒོ་ནས་མི་རིགས་རྩ་མེད་གཏོང་རྒྱུའི་ཧ་ཅང་གི་དངངས་འཚབ་ཅན་དང་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོ་པོའི་གནས་ཚུལ་མཐོང་བ་དེས་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་འདི་ཞེ་སྡང་གི་དབང་འོག་ཏུ་ཤོར་བ་ཡིན་ན་འདི་ལྟ་བུའི་ཐབས་སྡུག་པོ་དང༌། མ་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་ཡོད་སྐོར་དྲན་སོས་ཐེབས་བྱུང༌།

དེ་དང་མཉམ་དུ་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། ཇིའུའི་མི་རིགས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་རང་གི་གཅེས་པའི་སྲོག་ཡན་ཆད་ནས་བློས་བཏང་བའི་དཔའ་བོ་དེ་ཚོའི་སྐོར་མཐོང་དུས། སྐྱེ་བོ་ཉམ་ཐག་རྣམས་བསྐྱབ་པའི་དོན་དུ་རང་སྲོག་ཀྱང་བློས་གཏོང་ཕོད་པའི་མིའི་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དེ་མཚོན་གྱི་འདུག ང་རང་ཚོ་ཞེ་སྡང་གི་ལམ་སྟོན་འོག་ཏུ་ཕྱིན་ན་དེ་འདྲའི་གདུག་རྩུབ་ཅན་དང༌། གཏོར་བཤིག་ཚབས་ཆེན་གཏོང་མཁན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུ་དང༌། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ནས་མིའི་གཞི་རྩའི་ཁྱད་ཆོས་བཟང་པོ་རྣམས་གོང་སྤེལ་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་མཚར་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པའང་ཐོན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་ཡོངས་ཁྱབ་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་བརྒྱུད་ལམ་ནང་ལ་ཡང་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་གསལ་དགོས་ཀྱི་འདུག ང་རང་རྟག་པར་དེ་འདྲ་དྲན་གྱི་འདུག ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། དེང་སང་ཚན་རིག་པ་དང༌། ཨེམ་ཆི་ཚོས་བྱིས་པ་ཕྱིར་མ་བཙས་གོང་དུ་དེའི་ཕོ་རྟགས་མོ་རྟགས་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་གང་འདོད་འདོད་དུ་བསྒྱུར་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་མིའི་རིགས་རྫས་ཁ་བསྒྱུར་གཏོང་བའི་ཚན་རིག་གི་སྐོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་ཚུལ་ག་རེ་ཡོད་དམ། ཚན་རིག་གི་ལག་ལེན་འདིས་ཕྱིར་བཙའ་རྒྱུའི་བྱིས་པར་ཕན་གནོད་གང་འདྲ་འབྲེལ་གྱི་ཡོད་དམ། བྱིས་པ་དེ་ཕོ་མོ་གང་དུ་བསྒྱུར་དགོས་མིན་གྱི་གདམ་ག་དེ་ཕྱིར་བཙའ་རྒྱུའི་བྱིས་པ་དེར་བཞག་དགོས་ཀྱི་རེད་དམ། ཡང་ན་བྱིས་པའི་ཕ་མར་སྤྲད་ན་འགྲིགས་མིན་ཇི་ལྟར་ལགས། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། འདིར་སྤྱི་ལ་ཁྱབ་པའི་ལན་ཞིག་རྒྱག་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ངའི་བསམ་པར་སྐབས་སོ་སོའི་གནས་སྟངས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་གནས་སྐབས་འགའ་ཞིག་ལ་དེ་འདྲའི་ལག་ལེན་གྱི་དགེ་མཚན་ཡོད་ཆོག་གི་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་ལྟར་ན་འཛམ་གླིང་གི་སྲིད་དོན་དབུ་ཁྲིད་རྣམ་པས་སོ་སོའི་རྣམ་དཔྱོད་བཀྲ་བོ་དེ་བེད་སྤྱོད་འཕེར་ངེས་སམ། བེད་སྤྱོད་སྤུས་དག་པོ་གཏོང་གི་འདུག་གམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། འགའ་ཤས་ཀྱིས་གཏོང་གི་ཡོད་འགྲོ་བསམ་གྱི་འདུག ད་དེ་འདྲའི་རེ་བ་བྱེད་རྒྱུ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གཉིས། འགྲོ་བ་མིའི་ནང་སེམས་ཀྱི་མྱོང་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཇི་ཡོད།

བཀའ་འདྲི། མི་དཀྱུས་མ་ཞིག་གིས་ཁོ་རང་ལ་ཡོད་པའི་འཇིགས་སྣང་དང༌། ཞུམ་པའི་བསམ་པ་ཁ་བསྒྱུར་ཐུབ་པ་སྲིད་ཀྱི་རེད་དམ། སྲིད་ན་ཐབས་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་སམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། འདི་ཏན་ཏན་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན་ང་རང་གཞོན་ནུའི་སྐབས་ཁང་པ་ནག་ཁུང་གྲས་ལ་རྒྱུན་དུ་འཇིགས་སྣང་སྐྱེ་ཡི་ཡོད། རྗེས་སུ་ལོ་ན་ཡར་སླེབས་པ་དང་མཉམ་དུ་འཇིགས་སྣང་དེ་ཡང་མེད་པར་ཆགས་སོང༌། དེ་བཞིན་མི་གཞན་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་སྐབས། སོ་སོའི་བསམ་པ་ཇི་ཙམ་སྦུག་སྲུབ་དོག་པོ་ཡོད་པ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་མི་ལ་འཇིགས་སྣང་ངམ། ཡང་ན་མི་ཐུག་དུས་སེམས་བཟོད་མ་བདེ་བ་ཡོང་བ་དང༌། སེམས་ཇི་ཙམ་གུ་ཡངས་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་བཟོད་མ་བདེ་བ་ཉུང་བ་ཡོང་གི་རེད། འདི་ང་རང་གི་ཉམས་མྱོང་ནས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ང་ལ་མི་ག་འདྲ་ཞིག་འཕྲད་རུང༌། མི་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ནམ། དཀྱུས་མ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཡང་སྤྲང་པོ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ང་ལ་ཁྱད་པར་མི་འདུག གལ་ཆེ་ཤོས་མི་དེར་འཛུམ་མདངས་དང་མ་བཅོས་པའི་བརྩེ་བའི་གདོང་གཤིས་བསྟན་རྒྱུ་དེ་ཡིན།

ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་བ་དང༌། གོམས་གཤིས་མི་འདྲ་བ། སྐད་ཡིག་མི་འདྲ་བ། རིགས་རུས་མི་འདྲ་བ་བཅས་ནི་གལ་ཆེན་པོ་མིན། ཤེས་ཡོན་ཅན་ཡིན་རུང༌། མིན་རུང༌། དབུལ་ཕྱུག་གང་ཡིན་རུང་དེས་ང་ལ་ཁྱད་པར་མི་འདུག ང་རང་གི་སེམས་གུ་ཡངས་པོ་དང་གཞན་ལ་སྙིང་ཉེ་པོ་ཞིག་བྱེད་དུས་མི་གཞན་ཚོར་རང་གི་གྲོགས་པོ་རྙིང་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་གི་འདུག འདི་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་འདུག

བསམ་བློ་འཁྱེར་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་གཞི་ལ་བཞག་ནས་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་མ་འགྲིགས་པ་ཞིག་ཡོང་དུས་གནས་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་གདོང་ལེན་བྱེད་རྒྱུའི་རང་དབང་སོ་སོ་ལ་ཡོད། ཡིན་ནའང་ཐོག་མར་རང་ངོས་ནས་གཞི་རྟེན་ཡག་པོ་ཞིག་བཏིང་དགོས། དེ་འདྲ་བྱས་ན་མང་ཆེ་བར་གཞན་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་ཚུར་ལན་འདེབས་བཟང་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་འཇིགས་སྣང་འཚེར་སྣང་དེ་དག་རིམ་བཞིན་མེད་པར་འགྱུར་ཐུབ།

ཡང་མི་སྒེར་སོ་སོའི་བསམ་བློའི་ནང་རེ་བ་མང་པོ་ཞིག་འཆར་གྱི་ཡོད། རེ་བ་གཅིག་བརླག་པའི་ཚེ་རེ་བ་ཚང་མ་བརླག་པ་མིན་ན་ཡང༌། མི་ཁ་ཤས་རང་གི་རེ་བ་གཅིག་མ་འགྲུབ་ཚེ་སེམས་ཤུགས་ཆག་ནས་སེམས་ཕམ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ང་ལ་མི་དེ་འདྲ་ཐུག་མྱོང༌། མིའི་བསམ་བློ་ཟེར་བ་འདིར་རེ་བ་དང༌། ཞེད་སྣང་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་པར་བརྟེན་དེའི་ནང་ནས་རེ་བ་གཅིག་རང་ལ་བློས་ཆ་ཚང་བཀལ་བ་ཡིན་ན་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡིན། རེ་བ་གཅིག་པུ་དེ་མ་འགྲུབ་དུས་སེམས་ཤུགས་ཆག་གི་འདུག དེ་ཧ་ཅང་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ཁྱེད་ནས་དེ་སྔ་ལུས་ལ་དམིགས་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་སྟངས་གསུངས་སོང༌། རང་གི་རྒྱུ་དངོས་དང་རོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཆགས་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་ཚུལ་གྱི་ཐབས་ཤེས་བཟང་པོ་གང་དང་གང་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའམ། ཡང་ན་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ད་དུང་སྐྱེ་བ་གཞན་ཞིག་སྐྱེ་རྒྱུ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད། དཔེར་ན། རྒྱུ་དངོས་སམ་རང་གི་རོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་ཤུགས་ཆེ་བྱས་པ་ལ་མཐར་ཐུག་སྙིང་པོ་མེད་ཚུལ་སྐོར་དང༌། ཡང་ན་དངོས་པོ་རྣམས་གནས་སྐབས་གནས་སྐབས་ཙམ་ལས་མི་སྡོད་པའམ། མི་རྟག་པའི་སྐོར་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད། དངོས་པོ་འདི་ཚོར་ཆགས་པ་ཆེན་པོ་བྱས་པའི་འབྲས་བུར་རང་རྒྱུད་འཁྲུག་ནས་མཐར་རང་ཉིད་ཕུང་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་སོགས་ལའང་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད།

ཆོས་རྩ་བ་ནས་ཁས་མི་ལེན་མཁན་ཞིག་གམ། ཡང་ན་ཞེ་གཏིང་ནས་དཀོན་མཆོག་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། མི་ཚེའི་དགེ་མཚན་ནམ། དོན་དག་གང་ཡིན་བརྟག་པ་ན། མི་ཚེ་འདི་རྒྱུ་དངོས་གཅིག་པུའི་དོན་དག་གམ། ཡང་ན་རང་གི་གྲོགས་ཉེ་དུ་གཅིག་པུའི་དོན་དག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་ཐུབ། དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་དོན་དག་གམ། དགེ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད། ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་མི་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། རང་གི་རྒྱུ་དངོས་དང་གྲོགས་ཉེ་དུ་བཅས་ལ་དམིགས་པའི་ཆགས་པ་ཤུགས་ཆེན་རིགས་འགོག་ཐབས་སུ་ཕན་པའི་བསམ་པའི་འཁྱེར་སོ་མང་པོ་ཞིག་ལ་གོམས་རྒྱུ་ཡོད།

དཔེར་ན། རྒྱུ་དངོས་དང་གྲོགས་ཉེ་དུ་ཟེར་བ་དེ་ཚོ་རང་གི་འདོད་པ་བསྒྲུབ་བྱེད་དང༌། འདོད་པ་ཁེངས་པ་ཡོང་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། བདེ་སྐྱིད་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དང༌། འདོད་པ་ཁེངས་པ་བཟོ་རྒྱུར་ཆ་རྐྱེན་དེ་ཚོ་མ་གཏོགས་མེད་པ་མིན་པས་རང་གི་བློ་ཚང་མ་དེ་གཅིག་པུ་ལ་བཅོལ་བ་དང༌། ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་གཅིག་པུའི་སྟེང་དུ་སྤུངས་ན་མི་འགྲིགས། གང་ཡིན་ཟེར་ན་མི་ཚེ་སྐྱིད་པོ་དང༌། འདོད་པ་ཚིམ་པོའི་ངང་ནས་སྐྱེལ་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་དེ་ཙམ་ཁོ་ན་མིན། དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལྟ་བུའི་ནང་པའི་ཚད་ལྡན་གྱི་གཞུང་དེ་ཚོའི་ནང་ལའང་འདི་འདྲའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་གསུངས་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ལས་ཚུལ་དང་སྦྲགས་ནས་མི་ནང་ཕན་ཚུན་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུའི་སྐོར་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་ཕྱེ་ནས་གསུང་རོགས་གནང༌། དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་བཞག་པའི་ནང་བཟོད་བསྲན་བསྟེན་པ་དང༌། ཅོལ་ཆུང་བྱས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ག་འདྲ་འབྱེད་དགོས་སམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། བཟོད་པ་དངོས་གནས་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ནི། ཚུར་གནོད་པ་བྱེད་པའི་མི་གཞན་ནམ། གནས་ཚུལ་གང་ཡིན་ཡང་དེ་ལ་འཐུས་ཚང་གི་ལན་ཞིག་བསློགས་པ་ཡིན་ན་སློག་ཐུབ་བཞིན་དུ་མ་བསློག་པའི་སྤྱོད་པ་བསྟེན་རྒྱུ་དེ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། སོ་སོས་བསམ་བློ་མང་པོ་ཞིག་བཏང༌། གནས་སྟངས་མང་པོ་ཞིག་ལ་བལྟས་ནས་གཞན་ལ་ངན་ལན་མ་བྱེད་རྒྱུའི་སེམས་ཐག་ཆོད་པ་དེ་བཟོད་པ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཡིན། སོ་སོས་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་བྱས་ཀྱང་ངན་ལན་འཇལ་རྒྱུའི་ནུས་པ་རྩ་བ་ནས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཤིག་དང༌། སྔ་མ་དེ་གཉིས་དབར་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། ཕྱི་མ་འདིའི་སྐབས་སུ་ཐབས་ཤེས་བྲལ་བ་ཡིན། བཟོད་པ་མ་བྱེད་ཐབས་མེད་ཆགས་པ་རེད། རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷས་མཛད་པའི་ནང་པའི་བསྟན་བཅོས་བསླབ་བཏུས་ནང་འདི་གཉིས་དབར་གྱི་ཁྱད་པར་གསལ་པོར་ཕྱེ་ཡོད། དེར་བརྟེན། ངའི་རྒྱུད་ཀྱིས་རྒྱ་མི་ལ་དམིགས་པའི་བཟོད་པ་དེ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཡིན་མིན་བལྟ་རྒྱུ་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། སེམས་ནང་འཇིགས་སྣང་ཡང་ཡང་སྐྱེ་བ་འདི་གང་འདྲ་བྱས་ཏེ་འགོག་དགོས་སམ། ལྷག་པར་དུ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད་པར་འཇིགས་སྣང་སྐྱེ་བ་འདི་གང་འདྲ་བྱས་ནས་འགོག་ཐབས་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། སྤྱིར་བཏང་རང་རང་སོ་སོའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དང༌། བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། ཡིན་ནའང་ང་ཚོ་ཡང་ཡང་གློ་བུར་དུ་འཇིགས་སྣང་ལྟ་བུའི་ཚོར་བའམ་འཇིགས་པའི་བསམ་པ་ཞིག་གིས་ཟིན་པ་དེ་འདྲའི་སྐབས་སུ་ཚོར་བའམ་འཇིགས་པའི་བསམ་པ་དེ་ཚོར་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་མ་བྱས་པར་རང་སོར་བཞག་པ་ཡིན་ན། ག་ལེར་དེའི་རྩ་བ་ལྟ་བུ་ཚུགས་ནས་ཕྱིས་སུ་ང་ཚོར་གནོད་པ་ཡོང་གི་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་འདྲའི་རིགས་བྱུང་བའི་སྐབས་སུ་རང་རང་གི་རྣམ་དཔྱོད་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས། ཚོར་བའམ། བསམ་པ་དེ་ཚོའི་དབང་དུ་མ་ཤོར་བ་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་མིན་འཇིགས་སྣང་སྐྱེ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཡོད་ན་ནི་དེ་འདྲའི་འཇིགས་སྣང་དེ་འགྲིགས་པ་ཡིན། འཇིགས་སྣང་དེས་བསྐུལ་ནས་ཕྱིས་འབྱུང་གི་མ་འགྲིགས་པའམ། འབྱུང་འགྱུར་གྱི་གོད་ཆགས་དེ་ཚོ་སྔོན་ཚུད་ནས་བཟློག་ཐུབ། འཇིགས་སྣང་སྐྱེ་བའི་གཞི་མེད་བཞིན་དུ་འཇིགས་སྣང་སྐྱེ་གི་འདུག་ན། དཔྱད་སྒོམ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ག་ལེར་འཇིགས་སྣང་ཆུང་དུ་འགྲོ་གི་རེད། འགྲོ་སྟངས་དེ་ལྟར་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེས་པའི་མཇུག་ཏུ་སྙིང་རྗེ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེ་གི་རེད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། འདི་རང་རང་གི་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་དང༌། རྩ་བའི་ཀུན་སློང་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པའི་གནད་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སོགས་པར་གོམས་འདྲིས་ཡུན་རིང་བསྟེན་མྱོང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དེ་འདྲ་སྲིད་པ་ཡིན། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ལ་ངེས་ཤེས་བརྟན་དུ་འགྲོ་དུས་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མྱོང་བ་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་གི་ཡོད། གང་ལགས་ཟེར་ན། ངེས་ཤེས་དེའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ལ་འཁྲུལ་བའི་མ་རིག་པའི་གཞན་དབང་དུ་སོང་ནས་འཁོར་བར་འཁོར་ཚུལ་གསལ་པོར་མཐོང་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད།

དེ་འདྲའི་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ལ་དམིགས་པའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ངེས་ཤེས་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་མཉམ་དུ་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་བའི་ཐར་ལམ་གསལ་པོར་གཟིགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འདི་ལྟ་བུའི་རྟོགས་པ་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་དུས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཤུགས་དྲག་ཏུ་འགྲོ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བར་ལྷུང་བ་མ་གཏོགས། དེ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐབས་མེད་པ་མིན་པར་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན།

འོན་ཀྱང༌། གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་གང་འཚམས་རྙེད་པ་ཙམ་གྱིས་སྙིང་རྗེ་ངང་ངང་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡོང་བའི་ངེས་པ་མེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་འདྲེན་མཁན་གྱི་ཀུན་སློང་དེ་ལ་གཞན་སེམས་ཅན་གྱི་བདེ་དོན་བསྒྲུབ་འདོད་པའི་གཞན་ཕན་གྱི་བློ་ཞིག་དང༌། གཙོ་བོར་རང་དོན་དུ་ཐར་པ་འཐོབ་པར་འདོད་པའི་བློ་རིགས་གཉིས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཡོང་སྲིད་པ་ཡིན་པས། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་སྙིང་རྗེ་བཅོས་མ་མིན་པ་ཞིག་རང་རྒྱུད་ལ་དྲངས་ཐུབ་པའི་ངེས་པ་མེད། དེའི་སྟེང་དུ་ཆ་རྐྱེན་སྣོན་མ་འགའ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་ཞེ་འཁོན་སེལ་སྟངས་སྐོར་གསུང་རོགས་གནང༌། ངས་སྔོན་མ་མི་གཞན་དག་ལ་མ་འཚམས་པའི་ལས་དང་གནོད་པ་འགའ་ཤས་བྱས་འདུག གནོད་པའི་ལས་དེ་དག་བཅོས་ཐབས་གང་ཡོང་བྱས་པ་ཡིན་ཡང༌། ད་དུང་སེམས་ནང་འགྱོད་གནོང་གིས་སེམས་མ་སྐྱིད་པ་བྱེད་ཀྱི་འདུག རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་ཞེ་འཁོན་དག་པའི་ཐབས་ཤེས་ག་རེ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། ཁྱེད་རང་གལ་སྲིད་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་སྟོབས་བཞི་ཚང་བའི་སྡིག་བཤགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དེ་འདྲ་བྱེད་ཐུབ་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ངེས་ཡིན། སྟོབས་བཞིའི་ནང་ནས་གཅིག་འགྱོད་པའི་སྟོབས་ཡིན། འདི་ཁྱེད་རང་ལ་ད་ལྟ་ནས་ཚང་གི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདུག ཆ་རྐྱེན་གཞན་ཞིག་ནི་ཉེས་པ་དེ་དག་ལ་སླར་མི་གཞུག་པར་དམ་བཅའ་བའི་བསམ་པ་དེ་ཡིན། གོང་གི་ཆ་རྐྱེན་དེ་གཉིས་པོ་ཚང་ངེས་ཀྱི་འོག་ནས་སྡིག་བཤགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དངོས་བྱེད་པ་ལ། ཐོག་མར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་བྱས། དེ་ནས་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་ཡང་རུང༌། གཟུངས་སྔགས་བཟླ་བ་དང༌། བྱམས་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ། ཡང་ན་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་ཡིན་ཡང་རུང༌། གང་བྱེད་ཀྱང་འགྲིགས་ཀྱི་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས་ཁོང་ཁྲོ་ལྟ་བུའང་བཟང་པོའི་ཕྱོགས་སུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་ཨེ་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། འདི་འདྲ་ཡོད་ཆོག་གི་རེད། སྐབས་བབ་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་གཞིགས་ཏེ་སྙིང་རྗེས་རྒྱུའི་ཀུན་སློང་བྱས་ནས། གནས་སྐབས་དེང་དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ཁོང་ཁྲོ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཤུགས་དྲག་པོ་ཅན་ཞིག་གིས་བྱེད་པ་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། མི་ཞིག་དེ་སྔ་རང་ཉིད་གཞོན་ནུའི་དུས་སུ་མི་གཞན་གྱིས་བརྙས་བཅོས་སམ། མ་འཚམས་པའི་ལས་རིགས་སྤྱད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ད་ཆ་ཡར་འཚར་ལོངས་བྱས་པའི་སྐབས་སེམས་གུ་དོག་པོ་དང༌། ཉོན་མོངས་སྐྱེ་སླ་པོ་སོགས་སུ་གྱུར་པའི་རིགས་ལ་སྒོམ་གྱིས་དཀའ་ངལ་དེ་དག་སེལ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཡང་དཀའ་ངལ་དེའི་རིགས་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བཅོས་ཐབས་སཡིཀོཐེརེཔེ་ (Psychotherapy) (དྲི་རྩད་དང་སློབ་གསོའི་ལམ་ནས་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་ནད་བཅོས་ཐབས་བྱེད་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གསོ་རིག་སྡེ་ཚན་ཞིག) ཡིས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་དམ། སྒོམ་དང་སཡིཀོཐེརེཔི་གཉིས་ཀ་མཉམ་དུ་བསྟེན་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། ཡག་ཤོས་ནི་ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཀ་ལ་བསྟེན་རྒྱུ་དེ་ཡིན། སྐབས་སོ་སོར་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་འདྲ་ཡོང་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས་སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་སུ་འགྲོ་གི་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། མཚམས་རེར་རང་གིས་རང་ལ་དམ་བསྒྲགས་ཆེ་དྲགས་ནས་གཞན་ལ་དམིགས་པའི་མཛའ་བརྩེའི་སེམས་ཙམ་ཡང་སྐྱེས་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག་ན། རང་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་མྱོང་བ་དེ་ཚོར་སྟངས་འཛིན་རན་པོ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་སམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། རྒྱུན་དུ་ངས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཟེར་བའི་སྐབས་འཇིག་རྟེན་ཕལ་བའི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང་ཁྱད་པར་ཕྱེ་ནས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ངས་བཤད་པའི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་ཟེར་བ་དེ། རང་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་ཞིག་ཡོད་པའི་ངོས་ལེན་ནམ། དམ་བཅའ་བརྟན་པོའི་ཐོག་ཁོང་ཚོའི་བདེ་དོན་དང་ཁོང་ཚོའི་ཐོབ་ཐང་ལ་ཞེ་གཏིང་ནས་བརྩི་བཀུར་ཞུས་པའི་སྟེང་ནས་སྐྱེ་གི་ཡོད། ཆགས་པ་ཤུགས་དྲག་པོའི་དབང་གིས་རང་དང་སེམས་ཐག་ཉེ་བའི་མི་གཞན་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེས་པའི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དེ་ཚོ་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བལྟས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྤང་བྱ་ཡིན། གཞན་ལ་དམིགས་པའི་ཆགས་ཞེན་གང་འཚམས་བཟློག་ཚར་བ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་པ་ཡིན།

ཐོག་མའི་ཆར་སོ་སོ་གཅིག་པུར་ལུས་པ་ལྟ་བུའི་འཚེར་སྣང་འདྲ་སྐྱེ་སྲིད་ཀྱང་དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན་དེ་ག་རང་གྲྭ་བཙུན་ཚོའི་མི་ཚེའི་ནང་གི་དམིགས་ཡུལ་གྲས་ཤིག་ཡིན། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བལྟས་ན་གྲྭ་བཙུན་ཚོའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་དེ་སྙིང་པོ་མེད་པ་དང༌། ཡིད་འཕྲོག་པོ་རང་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་མཐོང་ན་ཡང༌། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བལྟ་དུས་དེ་ལེགས་པ་ཡིན། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ནའང་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་གཞན་དག་གི་བདེ་སྐྱིད་དེ་ཚོ་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཡོད། གྲྭ་བཙུན་ཚོའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་དེ་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོ་རང་མེད་ཀྱང་ཕུགས་ལ་བརྟན་པ་ཡོད། ཕུ་ཐག་རིང་པོར་ཁོང་ཚོའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་དེ་སྐྱིད་པ་ཡོད། འདི་གྲྭ་བཙུན་ཚོར་སེམས་གསོ་གཏོང་ཡག་གཅིག་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། གལ་སྲིད་མི་ཞིག་ཞེ་གཏིང་ནས་རེ་ཐག་ཆད་དེ། སེམས་སྦུག་སུབ་ཤིན་ཏུ་དོག་ནས་དགོང་མོ་མ་ཉལ་བར་རང་སྲོག་ལྕེབས་རྒྱུར་འདོད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན། མི་དེ་སེམས་བརྟན་པོ་དང༌། ཡངས་པོ་ཡོང་ཐབས་ལ་ཁྱེད་རང་ནས་བསླབ་བྱ་གང་འདྲ་བསྐྱོན་གྱི་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། དེ་སྔ་ནས་ཆོས་ཉམས་ལེན་ཁྱོན་ནས་བྱེད་མ་མྱོང་བའམ། ཆོས་ལ་ཆ་རྒྱུས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་ལ་བསླབ་བྱ་གང་འདྲ་ཞིག་བརྒྱབ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་མེད། ངས་མི་ཤེས། དེ་མིན་ཆོས་གང་འདྲ་ཡིན་རུང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་མྱོང་བའམ། ཡང་ན་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གང་འཚམས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་དང༌། དེ་བཞིན་མིའི་ལུས་དང༌། མིའི་ཀླད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆེ་བའམ། ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོད། མ་ཟད་དཀའ་སྡུག་ཚད་མེད་པ་དང་དུ་བླངས་ནས་གྲུབ་པའི་གོ་འཕང་མཐོན་པོར་སླེབས་པའི་སྔོན་བྱོན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཚོའི་རྣམ་ཐར་ཀློག་ནའང་ཕན་ཐོགས་ཡོད།

དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འགའ་ཞིག་ཐོག་མར་ཤེས་ཡོན་རྩ་བ་ནས་མ་ཐོབ་པར་གནས་པ་དང༌། ཡང་ན་སེམས་གུ་དོག་པོ་བྱས་པ་དང༌། མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་སྡུག་མྱངས་ཡོད། འོན་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་དང༌། རང་གིས་རང་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱས་པའི་དབང་གིས་མཐར་ཉམས་ལེན་གྱི་རྟོགས་པ་མཐོན་པོར་སོན་ཡོད། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སེམས་གུ་དོག་པོ་བྱས་ནས་བསྡད་པ་དང༌། རེ་བ་བརླག་ནས་བསྡད་པས་སྐབས་བབས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་གང་ཡིན་དེ་བསལ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མི་ཡོང་བ་འདི་ཡང་སེམས་ནང་ངེས་པ་བྱེད་དགོས། ཞེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གོང་དུ་དྲག་པོའི་རྣམ་པ་འཆང་བའི་ལྷའི་སྐོར་གསུངས་སོང༌། སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་ཁོང་ཁྲོ་དང༌། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ནུས་པ་དེ་ཚོ་ལམ་དུ་བསྒྱུར་ཚུལ་ཐད་ད་དུང་གསུང་རོགས་གནང༌། འདི་ལྟར་བསྒྱུར་ནུས་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གང་རེད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། འདོད་ཆགས་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་ལྟ་བུའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རིགས་འདི་ཚོ་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བ་ལ་གང་ཟག་དེར་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་རྐྱེན་འགའ་ཞིག་ངེས་པར་ཚང་དགོས་པ་ཡིན། འདི་འདྲའི་གང་ཟག་དེར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་མྱོང་བ་བརྟན་པོ་ཚང་དགོས། དེའི་སྟེང་དུ་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཉམས་རྟོགས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་དགོས། རྩེ་གཅིག་པའི་ལྷའི་སྣང་ཞེན་བརྟན་པོའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བའི་ལས་འགའ་ཞིག་ལ་གཞུག་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དག་ལ་ཞུགས་པས་དྲག་པོའི་ལས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བའི་ནུས་པ་བསྐྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྦྱོར་བའི་ལས་འདི་དག་ལ་གཞུག་པ་ལ་སྐབས་དེར་ཁོང་ཁྲོ་ལྟ་བུ་དྲག་པོའི་ཀུན་སློང་བྱེད་མཁན་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་༌། ཀུན་སློང་འདི་ཚོའི་རྩ་བ་ཀརུཎའམ་ (Karuna) སྙིང་རྗེ་ལ་ཐུག་གི་ཡོད། ཀུན་སློང་དེ་ཚོས་སྐབས་ཐོབ་ཀྱི་ལས་ལ་འཕྲལ་དུ་འཇུག་པར་ཡང་ཤུགས་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད། མཐིལ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་བྱེད་དགོས་ན་རྒྱུན་རིང་པོ་འགོར་གྱི་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསུམ། ནང་ཆོས།

བཀའ་འདྲི། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཐོག་མ་ལྟ་བུ་རེད། འདི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་དགོས་ཀྱི་ཨེ་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། ཁྱེད་རང་བདེན་པ་རེད། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཟེར་བ་འདི་ངེས་པར་དུ་ཆོས་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་མི་དགོས། འོན་ཀྱང་ངས་ལོག་པའི་ལྟ་བ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ནང་ཚན་དུ་བགྲངས་ནས། དེའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དེ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཏུ་བསྟན་པ་འདི། ནང་ཆོས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མི་དགེ་བ་བཅུ་བགྲངས་པའི་ནང་ཚན་གྱི་ལོག་ལྟ་དེ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་ལྟ་བ་དང༌། ཐར་པ་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་འཇོག་པའི་དབང་གིས་ཡིན། འདི་ནི་ནང་ཆོས་ཁེར་རྐྱང་གི་འདོད་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་གསལ་པོ་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། སྒོམ་གྱིས་སེམས་པ་ཞི་བདེ་སྟེར་ཚུལ་གང་འདྲ་ལགས་སམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། སྤྱིར་བཏང་སྒོམ་ཟེར་བའི་ཚིག་དེ་ལ་གོ་རྒྱུ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་འདི་ང་ཚོའི་སེམས་ནང་གཞག་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག དཔེར་ན་སྒོམ་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་སྒོམ། འཇོག་སྒོམ། སྙོམས་འཇུག དཔྱད་སྒོམ་བཅས་ཡོད། ལྷག་དོན་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་བསྐྲུན་པའི་ཆེད་དུ་སྒོམ་གྱི་ནང་ནས་གཙོ་ཆེར་དཔྱད་སྒོམ་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་སེམས་མ་ཞི་བའི་ཉེས་སྐྱོན་དང༌། ཞི་བའི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ལ་ཡང་ཡང་དྲན་པ་བསྟེན་དགོས། དེ་ལྟར་དགེ་སྐྱོན་ཡང་ཡང་སེམས་པས་རང་རྒྱུད་ལ་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད། སྒོམ་ཟེར་བ་རྩེ་གཅིག་པའི་འཇོག་སྒོམ་གཅིག་པུ་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་དཔྱད་སྒོམ་ལ་ཁྱོན་ནས་མ་སྦྱངས་པ་ཡིན་ན་འཇོག་སྒོམ་གཅིག་པུས་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་བསྒྲུབ་ཐུབ་ཨེ་ཡོང་བསམ་གྱི་འདུག དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ཡང་ནང་པའི་སྒོམ་གྱི་གཞི་རྩའི་འགྲོ་སྟངས་ནི་ཐུན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་གང་བསྒོམས་པ་དེས། ཐུན་མཚམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དཔེར་ན་ཐུན་གྲོལ་ནས་སྤྱོད་ལམ་གྱི་སྐབས་དང༌། མི་གཞན་དང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུའང་ཕན་ཐོགས་མཁན་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ལས་རྒྱུ་འབྲས་སམ་ཀརྨ་ཟེར་བ་ནི་ལས་ཤིག་བྱས་པ་དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྐོར་ཡིན་པ་རེད། ལས་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་བསྡད་པ་དེའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྐོར་གང་འདྲ་རེད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། སྤྱིར་བཏང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་སྐོར་བཤད་དུས་ཕལ་ཆེ་བ་དགེ་སྡིག་གི་ལས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་དེའི་རིགས་ལ་ལས་ཤིག་བྱས་ན་མ་གཏོགས་འགྲོ་ས་མེད། འོན་ཀྱང་འདིས་བར་མའི་ལས་སམ། དགེ་སྡིག་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ལས་དེ་ཚོ་ལས་གང་ཡང་མ་བྱས་པ་དང་གཅིག་པ་རེད་ཟེར་བ་མིན། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཉམ་ཐག་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཆེས་ཆེར་མནར་ནས་ཡོད་ན། རང་ལ་སྐྱེས་བུ་དེའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་ད་དུང་སྐྱབས་རོགས་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་བསྡད་པ་ཡིན་ན། གཞན་དེ་ལ་ཕན་གྲོགས་མ་བྱས་པའི་རྣམ་སྨིན་མྱོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད།

འོན་ཀྱང་༌། ཤུགས་ཆེ་བ་རང་གི་ཀུན་སློང་དང་བསམ་པ་ལ་རག་ལས་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན། རང་ལ་གཞན་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་ཀྱང་རུང༌། མེད་ཀྱང་རུང༌། རང་གི་ཕྱོགས་ནས་ཤེས་བཞིན་དུ་གཞན་སྣང་མེད་དུ་བཞག་པའམ། ཡང་ན་ཤེས་བཞིན་དུ་གཞན་ཡལ་བར་དོར་བ་ལྟ་བུ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ལས་ངན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ངེས་པར་རང་གིས་མྱོང་དགོས་པ་ཡིན། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན། རང་གིས་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་གཞན་དོར་བ་མིན་པར། མ་ཤེས་པའི་དབང་གིས་སམ། ཡང་ན་རང་ལ་གཞན་སྐྱོབ་པའི་གདེང་དང་སྤོབས་པ་མེད་པའི་དབང་གིས་གཞན་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པའི་རིགས་ནི་གོང་གི་དེ་དང་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། འདིའི་རིགས་ལ་ཉེས་པ་ཆུང་བ་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ང་ཚོའི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ངེས་པ་བརྟན་པོ་ཞིག་གང་འདྲ་བྱས་ནས་བསྐྲུན་དགོས་སམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བའི་སྟེང་ནས་བསྒྲུབ་དགོས། དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་འོད་གསལ་དང༌། ཡུལ་ཅན་གྱི་འོད་གསལ་གཞི་ལ་བཞག་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ངོ་ཆ་བརྟན་པོ་ཞིག་འཕྲོད་པའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་དགོས། ལས་སླ་པོ་ཞིག་མིན། འོན་ཀྱང་དཔྱད་པ་བྱེད་དགོས། དེ་ཡང་རིགས་པའི་དཔྱད་པ་དང༌། ཡང་སོ་སོའི་ཉིན་རེའི་ཚོར་མྱོང་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་རྒྱུད་ཐོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ལ་བརྟེན་པའི་མྱོང་བའམ་ཚོར་བ་གཏིང་ཚུགས་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་དགོས་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། དེང་སང་གི་ཚན་རིག་ནང་ལྗོན་ཤིང་དང༌། སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོའི་དབར་དབྱེ་མཚམས་གསལ་པོ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ནང་ཆོས་ལྟར་ན་དངོས་པོ་འདི་ཚོའི་རིགས་ལ་སེམས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་ཡོད་དམ། ལྗོན་ཤིང་གི་རིགས་ལའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་བ་ཁས་བླངས་ན་འགྲིགས་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། ང་དང་ཚན་རིག་པ་ཚོ་ངོ་ཐུག་བྱུང་ནས་ནང་ཆོས་དང་ཚན་རིག་དབར་གྱི་འདོད་ཚུལ་བསྡུར་བའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཞིག་གི་སར་ཡང༌། སྲོག་ལྡན་གྱི་རིགས་ལ་ནང་གསེས་སེམས་ཅན་ཡིན་མིན་གྱི་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་འབྱེད་དགོས་པའི་སྐོར་དྲི་བ་འདི་གླེང་སློང་བྱུང་སོང༌། མཐའ་སྡོམ་ང་ཚོས་སེམས་ཅན་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་ཆོས་དེ་ལ་འགུལ་བསྐྱོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་མཁན་ཞིག་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ཐག་བཅད་པ་རེད།

སྤྱིར་བཏང་ནང་ཆོས་གཞིར་བཟུང་བྱས་པ་ཡིན་ན། དཔེར་ན་གཟུགས་མེད་ཁམས་ལྟ་བུར་བཟོ་དབྱིབས་ཁྱོན་ནས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ཁས་ལེན་གྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་སུའང་ལྗོན་ཤིང་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་བཟོ་དབྱིབས་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ཡོད་པར་ནང་པའི་གཞུང་ནས་བཤད་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་ངེས་བཟུང་གི་དྲི་བ། དཔེར་ན་མདུན་གྱི་ལྗོན་ཤིང་དེར་སེམས་ཡོད་དམ་མེད་ང་ཚོས་ཐག་ཆོད་པོ་བྱས་ནས་ཤེས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། འདི་སྐོར་དྲང་པོར་ཞུས་ན་ངས་ནི་ཤེས་ཀྱི་མེད། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མི་ཚོར་འདི་ལྗོན་ཤིང་རེད་ཅེས་གྲགས་པ་བཞིན་ང་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལྗོན་ཤིང་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ཡིན་ན་ཡང་དུས་རྒྱུན་དུ་དངོས་པོའི་བདེན་པའི་གནས་སྟངས་ཐད། ང་རང་ཚོ་ལ་སྣང་ཚུལ་དང༌། ཡུལ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་གཉིས་རིམ་པ་མང་པོ་ཞིག་ལ་མི་མཐུན་པ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་འདི་སེམས་ནང་ངེས་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། འདི་ཐད་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བའི་ཁོངས་ནས་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བས་བདེན་པ་དང་རྫུན་པ། ཀུན་རྫོབ་དང་ཡང་དག་པ་ཟེར་བའི་དབྱེ་བ་འདི་ཚོ་གནས་སྐབས་ཐ་སྙད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ཙམ་ལས་དོན་དམ་དུ་ཁས་མི་ལེན་པ་ལྟར། འདིར་ཡང་དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་སྲིད་ཀྱི་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། མིའི་མི་ཚེ་ལ་བཟང་ཕྱོགས་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། མིའི་རྒྱུད་ཀྱི་བསམ་རིས་མངོན་གྱུར་བ་དང༌། བག་ལ་ཉལ་གཉིས་འགལ་ཟླར་སོང་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གི་འདུག་ན། ནང་ཆོས་ལྟར་ན་འདི་འདྲའི་འགལ་ཟླ་འདི་ཇི་འདྲ་བྱས་ནས་སེལ་གྱི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། དབྱིན་ཇིའི་ཐ་སྙད་ནང་སབཀོནཤེསེ་ (Subconscious) (སེམས་ཀྱི་གཏིང་ངམ་མཐིལ་གྱི་རིམ་པ་དང་རིམ་པ་དེར་ཤར་བའི་བསམ་རིས་སྣ་ཚོགས་ལ་ཟེར།) ཟེར་བ་འདིའི་གོ་དོན་གསལ་པོ་ཞིག་ང་ལ་འཆར་གྱི་མི་འདུག་སྟེ། འོན་ཀྱང་ནང་ཆོས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་ལམ་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་དུས། ཉོན་མོངས་དེ་ལ་མངོན་འགྱུར་བའམ་དངོས་སུ་སྐྱེས་པའི་རིགས་ཤིག་དང༌། མངོན་དུ་མ་གྱུར་བར་བག་ཆགས་སམ་ནུས་པའི་ངོ་བོར་གནས་པའི་རིགས་གཉིས་ཕྱེ་གི་ཡོད། འདི་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཉོན་མོངས་མངོན་འགྱུར་བ་སྤོང་སླ་བ་དང༌། བག་ཆགས་སམ་ནུས་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་དེ་སྤོང་དཀའ་བར་བརྩི་གི་ཡོད། ནང་པའི་གཞུང་ནང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བགྲོད་པའི་ལམ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་སུ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཉོན་མོངས་མངོན་འགྱུར་བའི་ཁ་གཏད་གཅོག་པ་དང༌། དེ་ནས་རྟོགས་པ་དེའི་གོམས་པ་ཡུན་རིང་དུ་བསྲིང་ནས་སྒོམ་ལམ་གྱི་ཤུལ་ཐག་རིང་པོའི་སྐབས་སུ་གཞི་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་སམ་དེའི་ནུས་པ་དེ་ཚོའི་ཁ་གཏད་རིམ་པས་གཅོག་པར་གསུངས་ཡོད།

ནང་པའི་གཞུང་གི་ནང་ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་ས་ལམ་གྱི་རིམ་པ་མང་པོ་ཞིག་གསུངས་ཡོད། རིམ་པ་དང་པོའི་སྐབས་སུ་རང་གི་ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་དབང་གིས། སྤྱིར་བཏང་ཡིན་ན་རང་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་མངོན་དུ་འགྱུར་བར་ངེས་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ཚོར་ཡང་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་སྐྱེ་མི་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་ནས་རིམ་པས་ཉམས་རྟོགས་གོང་འཕེལ་དུ་ཕྱིན་པའི་དབང་གིས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དངོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་གཏན་ནས་འགོག་པའི་ནུས་པ་འཐོབ་ཀྱི་ཡོད། མཐའ་མར་ད་དུང་ལམ་གོང་འཕེལ་དུ་ཕྱིན་པའི་དབང་གིས་ཉོན་མོངས་དེ་དག་གི་ས་བོན་ནམ། རྩ་བའི་བག་ཆགས་དེ་ཚོ་ཡང་མེད་པ་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་རིམ་པ་འདི་ལས་སླ་པོ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མིན། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནམ། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤིག་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་འགགས་འགྲོ་བ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན།

ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་རྒྱུ་འདི་ལས་སླ་པོ་མིན་པ་ནི། གནད་དོན་གཅིག་རང་གི་ཐོག་ལའང་བསམ་བློའི་རིམ་པ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་བརྒྱུད་དགོས་པ་འདི་ནས་ར་འཕྲོད་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ཡང་དཔེར་ན། གནད་དོན་ཞིག་གི་ཐད་ང་རང་ཚོའི་ཐོག་མའི་བསམ་ཚུལ་དེ་རྩ་བ་ནས་བདེན་པ་དང་རྒྱབ་འགལ་སོང་བའི་ལོག་ཤེས་ཤིག་ཡིན་དུ་བཅུག་ན། གཞི་ནས་གནད་དོན་དེར་བརྡར་ཤ་བཅད་ནས་ག་ལེར་ཐོག་མའི་ལོག་ཤེས་དེ་འཐད་སྙམ་པའི་འཐད་འཛིན་གྱི་ཤུགས་ཡལ་ནས། དེ་འདྲ་རང་ཡིན་ནམ་མིན་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ངོ་བོར་འཕོས། ད་དུང་དཔྱད་པ་མུ་མཐུད་དེ་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཐེ་ཚོམ་དེ་ཉིད་ག་ལེར་བདེན་པའི་གནས་ཚོད་ཀྱི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་ནས། དེ་འདྲ་ཡིན་པ་རེད་སྙམ་དུ་ཚོད་དཔག་བྱེད་པའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར། དེ་ནས་ད་དུང་སེམས་ལ་ཡང་ཡང་འདྲིས་པ་དང་ཞིབ་འཇུག་ནན་པོ་བྱས་པས། གཞི་ནས་སྔ་མའི་ཡིད་དཔྱོད་དེ་ཚད་མའི་ངེས་པ་རྙེད་པའི་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། ད་ཚད་མའི་ངེས་པ་འདི་ཡང་ཐོག་མར་རྒྱུ་མཚན་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་དཔག་གི་བློ་རྟོག་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་མངོན་སུམ་མིན་པ་དང༌། རྗེས་དཔག་དེ་ལ་གོམས་འདྲིས་ཡང་ཡང་བསྟེན་པས། མཐར་དེ་ཉིད་རང་ཡུལ་བདེན་པ་རྗེན་ཅར་དུ་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཞིག་གི་ངོ་བོར་འཕོས་འགྲོ་གི་ཡོད་པར་ནང་པའི་གཞུང་ནས་བཤད་ཡོད། དེ་ལྟར་རིམ་པས་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ཞིག་མཐོང་བ་འདིས་ཉོན་མོངས་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པ་དེ་ལས་སླ་པོ་ཞིག་མིན་པ་གསལ་པོར་ར་སྤྲོད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ནང་ཆོས་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་གཏན་ནས་བཅོམ་པའི་ཐར་པའི་གོ་འཕང་མཚན་ཉིད་པ་དེ་རྗེན་ཅར་བའི་མྱོང་བ་ཞིག་ཏུ་འདོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ནང་ཆོས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་རག་ལས་ཀྱི་འདུག་ན། ད་དུང་ནང་ཆོས་འདི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲས་སུ་བརྩིས་དགོས་པ་གང་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། མི་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ནང་ཆོས་འདི་སེམས་ཀྱི་ཚན་རིག་རེད་ཟེར་ནས་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་འདུག ནང་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་ནས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རང་གི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་ནང་གསུངས་དོན་ལ། ནང་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་ལ་རྣམ་དཔྱོད་དང༌། དད་པ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས་པར་གསལ་ཡོད། དབྱིན་ཇིའི་ཐ་སྙད་རེལིཇན་ (Religion) (སྒྲ་དོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། འཇིག་རྟེན་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའི་ནུས་པ་སོགས་ལ་ཡིད་ཆེས་མཆོད་བསྟོད་བྱེད་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་ལ་ཟེར།) ཟེར་བའི་གོ་དོན་ཕྲ་མོ་གང་ཡོད་ངས་མི་ཤེས་ཏེ། ང་རང་སྒེར་གྱི་བསམ་ཚུལ་ལ་ནང་ཆོས་འདི་ཆོས་དང་ལྟ་གྲུབ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡེབས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བཤད་ཆོག་གི་རེད་དྲན་གྱི་འདུག ཡིན་ནའང༌། ནང་ཆོས་ནང་དད་པ་ལས་རྒྱུ་མཚན་དང་རྣམ་དཔྱོད་ལ་ནན་ཏན་ཆེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་དུང་ཡང་དད་པ་དགོས་པའི་སྐབས་ཡོད་པ་རེད།

དཔེར་ན། ནང་པའི་གཞུང་གི་ནང་ཤེས་བྱའམ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་སྡེ་ཚན་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་བསྡུས་ཡོད། སྡེ་ཚན་དང་པོ་མངོན་གྱུར་ཟེར་བ་དེར། ང་ཚོས་མངོན་སུམ་མཐོང་མྱོང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རིགས་རྣམས་སྡུད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། སྡེ་ཚན་གཉིས་པ་ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར་ཟེར་བ་དེར། ང་ཚོས་ནམ་ཞག་རྒྱུན་ལྡན་ནས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་མྱོང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་མི་ཐུབ་ཅིང༌། རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་དགོས་པ་རྣམས་སྡུད་ཡོད། འོན་ཀྱང་འདིར་རིགས་པ་དེ་ཚོ་དངོས་པོ་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་རིགས་པ་བྱུང་ན་ཆོག་པ་ཡིན། སྡེ་ཚན་གསུམ་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཟེར་བ་དེར། སྐྱེ་བོ་གསུམ་པ་ཞིག་གི་བརྗོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དཔག་དགོས་པ་རྣམས་སྡུད་ཡོད།

ནང་ཆོས་གཞིར་བཟུང་བྱས་ན་འདིའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་པ་དེ་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་འདིའི་རིགས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་མུན་ནག་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསུང་པ་པོ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཙམ་གྱིས་གསུང་དེ་ཚོ་ཁས་ལེན་ཆོག་ཆོག་བྱེད་པ་མིན། རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱེད་ཐུབ་སའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐད་དུ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དེ་དག་མ་འཁྲུལ་པར་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྐབས་ཀྱི་གསུང་དེ་ཚོ་ཡང་ཚད་མར་བཟུང་གི་ཡོད། ལྐོག་གྱུར་གྱི་རིགས་དེ་ཚོའི་ཐད་སྐབས་དེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་དད་པ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཁས་ལེན་པ་གང་ཞིག་ལ། ད་དུང་ཡང་མཐར་ཐུག་རྒྱུ་མཚན་རིག་པ་ལ་བརྟེན་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན། ནང་ཆོས་འདི་ཆོས་ལུགས་དང༌། ལྟ་བའི་ལམ་སྲོལ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་ནའང་རུང༌། ཡང་ན་འདི་ལས་ཀྱང་ཆེས་འཐད་ཆེ་བར་ནང་ཆོས་འདི་ཉིད་ཆོས་ལུགས་ཤིག་དང༌། སེམས་ཀྱི་ཚན་རིག་གཉིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པ་ཞིག་ཏུ་ལྟ་ཆོག་པ་ཡིན།

ངས་ནང་ཆོས་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཐབས་ལམ་ནང་རྒྱུ་མཚན་རིག་པའི་ཐོག་ནན་ཏན་ཆེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལུགས་ནང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རང་ལའང་སྡེ་ཚན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས། རིགས་གཅིག་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་དུ་རུང་བར་བཟུང་ནས་ངེས་དོན་དུ་བརྩི་རྒྱུ་དང༌། རིགས་གཞན་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་དུ་ཁས་ལེན་དུ་མི་རུང་བར་གསུང་གི་དགོངས་པ་དོན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པར་བརྩི་རྒྱུའི་རིགས་བཅས་གཉིས་ཡོད།

གསུང་རབ་ཁག་གཅིག་ངེས་དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་པ་དང༌། ཁག་གཞན་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་དུ་ཁས་ལེན་དུ་མི་རུང་བར་དགོངས་པ་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པའི་དྲང་དོན་ཡིན་པ་གང་འདྲ་བྱས་ནས་ཐག་ཆོད་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། དེ་ཡང་རིགས་ལམ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་འབྱེད་དགོས་པར་བརྟེན། མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་བྱེད་པོའམ། ཁྲིམས་བདག་ལྟ་བུ་དེ་ནི་དཔྱད་པ་དང༌། རྒྱུ་མཚན། རིག་པ་བཅས་ཡིན། མཐར་ཐུག་དྲི་མ་མེད་པའི་རིག་པ་ཞིག་ལ་བརྟེན་དགོས་པའི་གནད་ཀ་འདི་སངས་རྒྱས་རང་གི་གསུང་ལས་ཐོན་པ་འདི་ལྟར། དགེ་སློང་དག་གམ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས།། བསྲེག་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ།། ལེགས་པར་བརྟག་ལ་ང་ཡི་བཀའ།། བླང་བར་བྱ་ཡི་གུས་ཕྱིར་མིན།། ཞེས་གསུངས་ཡོད།

ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁོང་རང་གི་གསུང་ལ་ཡང་དཔྱད་པ་བྱ་རྒྱུའི་རང་དབང་ང་ཚོར་གནང་ཡོད། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་མིའི་རིགས་གཉིས་ཡོད་པའི་བཟོ་ལྟ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག རིགས་གཅིག་ནི་ཧ་ཅང་གིས་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་བཟུང་བ་དང༌། རིགས་གཞན་དེས་དཔྱད་པའི་རིགས་ཁྱོན་ནས་མི་བྱེད་པར་དད་པ་རྐྱང་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྡད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་འདི་འདྲའི་སྡེ་ཁག་གཉིས་ཡོད་པ་རེད།

ནང་ཆོས་འདི་དེ་གཉིས་གང་གིའང་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཀྱི་མེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ནང་ཆོས་འདི་སེམས་ཀྱི་ཚན་རིག་ཅིག་ཡིན་པས་འདི་ཆོས་ལུགས་མ་རེད་ཟེར་ནས་སྡེ་ཚོགས་གཅིག་གིས་བདག་པོ་རྒྱག་གི་མེད། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ནང་ཆོས་འདིར་དཔེར་ན་སྒོམ་རྒྱག་རྒྱུས་མཚོན་པའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་གི་ལེ་ཚན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་འདུག་ཟེར་ནས་ཡང་གཡུགས་བཞག་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟར་ནང་ཆོས་འདི་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ལུས་ནས་བསྡད་ཡོད། གཅིག་བྱས་ན་འདི་ལ་དགེ་མཚན་ཞིག་ཡོད་མདོག་ཁ་པོ་རེད། མཐའ་གཉིས་སུ་ལྷུང་པའི་གོང་གི་ཚོགས་སྡེ་གཉིས་པོ་དེ་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནས་ཕན་ཚུན་ཐག་ཉེ་རུ་གཏོང་ཐུབ་མདོག་ཁ་པོ་ཡོད། མཚམས་རེ་འདི་འདྲ་དྲན་གྱི་འདུག མ་འོངས་པར་གོང་གི་སྡེ་ཁག་གཉིས་པོ་ཕན་ཚུན་ཉེ་པོ་བཟོ་རྒྱུར་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོང་བཟོ་འདུག ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། འཚང་རྒྱ་བ་ལ་ཚངས་སྤྱོད་ལ་ངེས་པར་བསྟེན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་དགོས་ཀྱི་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ཡང་ཁྱེད་ཚོས་དེ་འདྲ་ཡིན་ན་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་རང་ཉིད་ཕྱིས་སུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དགོས་པ་གང་ཡིན་ནམ་ཟེར་གྱི་རེད། འདུལ་བ་མདོ་རྩ་བ་གཞིར་བཟུང་བྱས་པ་ཡིན་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དགོས་པ་གཙོ་བོ་འདོད་པའམ། ཆགས་ཞེན་ཆུང་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ཡིན།

སྔགས་ཕྱོགས་དང༌། ལྷག་པར་དུ་སྔགས་བླ་མེད་ལྟར་ན་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་དང་ཁྱད་པར་བའི་བདེ་ཆེན་འདི་ཚོ་རགས་པའི་རླུང་སེམས་ཞི་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན། ཁྱད་པར་བའི་བདེ་ཆེན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐར་རགས་པའི་རླུང་དེ་ཚོ་ག་ལེར་ཞི་བའི་རེ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། བདེ་ཉམས་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ཐིག་ལེ་ཡིན།

བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཡུམ་བཅས་ཀྱི་ལྷའི་འདྲ་སྐུ་དེ་ཚོ་ལ་བལྟས་པ་ཡིན་ན་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། འདི་ཚོས་མི་མང་པོར་གོ་ནོར་ཡང་ཡང་ཐེབས་ཀྱི་འདུག དངོས་འབྲེལ་བྱས་པ་ཡིན་ན་འདིའི་རིགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་སྐབས་སུ་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གཉིས་སྦྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན་ཡང༌། བྱང་སེམས་ཕྱིར་མ་འཕོ་བར་གཟུང་གི་ཡོད། བྱང་སེམས་དོར་ན་གཏན་ནས་མ་འགྲིགས། བྱང་སེམས་བཟུང་ནས་མཐར་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གཞན་ལ་གཏོང་གི་ཡོད།

སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་ལུས་ཀྱི་རྩའི་ནང་དུ་བྱང་སེམས་རྒྱུ་བའི་དབང་གིས་བསྐྱེད་པའི་བདེ་བ་དང༌། བདེ་བ་དེའི་ཆ་རྐྱེན་རྣམས་ལ་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། རང་ཉིད་བྱང་སེམས་ཕྱིར་འཛག་པའི་ཉེས་པ་ལས་བསྲུང་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། འདི་ཐ་མལ་བའི་འདོད་པ་བསྟེན་ཚུལ་དང་མི་འདྲ་བ་ཡིན། འདིར་ཡང་ཚངས་སྤྱོད་དང་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། ལྷག་དོན་དུས་འཁོར་གྱི་ཉམས་ལེན་སྐབས་སུ་བྱང་སེམས་ཕྱིར་འཛག་ཏུ་མ་བཅུག་པར་བསྡོམ་རྒྱུ་འདི་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

དུས་འཁོར་གྱི་གཞུང་ནང་ལ། བྱང་སེམས་རྒྱུ་བའི་དབང་གིས་དྲངས་པའི་བདེ་བ། མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ། འགྱུར་བའི་བདེ་བ་བཅས་གསུམ་གསུངས་ཡོད། ངའི་མཐོང་ཚུལ་ལྟར་ན་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་རང་ཉིད་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྐབས་ཀྱི་རིམ་པ་དེར་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཁྲིམས་འདིའི་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་ཡོངས་རྫོགས་མ་བསྟན་པར་བཞག་པ་དེ། མཐར་སྔགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ང་ཚོས་ཤེས་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཚོ་ར་འཕྲོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག འདིས་ཁྱེད་རང་གི་དྲི་བའི་ལན་ཐེབས་མདོག་ཁ་པོ་རེད། ངའི་བསམ་པར་ཁྱེད་རང་གི་དྲི་བར་དགོས་དང༌། མི་དགོས་གཉིས་ཀའི་ལན་ཐེབས་ཀྱི་འདུག ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ཁྱེད་ནས་ཚངས་སྤྱོད་ལ་གནས་དགོས་ལུགས། སྔགས་ཕྱོགས་སུ་བདེ་ཉམས་ཀྱི་དགེ་མཚན་དང༌། བྱང་སེམས་ཕྱིར་མི་གཏོང་བར་གཟུང་ཚུལ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་བཀའ་ལན་གནང་བ་དེ་ཚོ་སྐྱེས་པ་ཕོ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཤ་སྟག་རེད་འདུག ཉམས་ལེན་འདི་ཚོའི་ནང་སྤྱིར་བཏང་བུད་མེད་ཀྱི་སྐོར་མི་གླེང་བ་དེ་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ཡིན་ནམ། བུད་མེད་རྣམས་བདེ་བའི་ཉམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པ་ལ་རང་གི་བྱང་སེམས་ལས་སུ་བསྐུལ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ལགས་སམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། བུད་མེད་ཚོར་ཡང་ཐབས་ལམ་དང་འགྲོ་སྟངས་གཅིག་གྱུར་ཡིན། ངའི་རྒྱ་གར་བའི་གྲོགས་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་གསུང་གསལ་ལྟར་ན་ཧིན་རྡུའི་སྔགས་ཉམས་ལེན་གནང་མཁན་ཚོའི་ནང་ལའང་བདེ་བའི་ཉམས་དང་གཏུམ་མོའི་ཉམས་རྟོགས་འཁྲུངས་པ་ཡོད་བཟོ་འདུག ངས་ཤེས་ཚོད་བྱས་ན་བུད་མེད་ལའང་ཐིག་ལེ་དང་རླུང་གི་དོད་གཅིག་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ཐབས་ལམ་གཅིག་གྱུར་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ང་ཚོའི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་མི་ཡོང་དེ་གང་ཟག་གམ། རྒྱུ་རྐྱེན་ག་རེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། ནང་ཆོས་གཞིར་བཞག་བྱས་པ་ཡིན་ན་དེ་ཀརྨ་ཟེར་བ་རང་རང་གི་ལས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མ་ཟད་ཤི་ཁར་བསམ་བློ་འཁོར་སྟངས་ལའང་རག་ལས་ཀྱི་ཡོད། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་འཁོར་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྐོར་འདི་ཡིན། ནང་ཆོས་ལ་གང་ལ་གང་འཚམས་འདྲིས་མྱོང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་འདི་མཁྱེན་གྱི་རེད། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཡན་ལག་གཉིས་པ་དེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཟེར་བ་དེ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ལས་རྐྱང་པས་སྐྱེ་བ་འཕེན་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པས་ལས་དེ་ལ་གསོས་འདེབས་མཁན་གྱི་ཆ་རྐྱེན་དུ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རིགས་ངེས་པར་དུ་དགོས་ཀྱི་ཡོད།

དེ་ཚོ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྲེད་པ་དང་དགུ་པ་ལེན་པ་ཟེར་བ་དེ་གཉིས་ཡིན། ལས་དེ་ལ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྲེད་པ་དང་དགུ་པ་ལེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་གསོས་བཏབ་ནས་ལས་དེ་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་དུ་སོང་བ་དེ་ལ་ཡན་ལག་བཅུ་པ་སྲིད་པ་ཟེར་གྱི་ཡོད། རང་རང་གི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་དེ་གང་འདྲ་ཡོང་མིན་རང་གི་སྐྱེ་བ་འདི་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་རྣམས་སུ་བསགས་པའི་ལས་དང་དེའི་བག་ཆགས་ལ་ཡང་རག་ལས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། རང་གི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་འགའ་ཤས་ལྕི་བ་དང༌། འགའ་ཤས་ཡང་བ་ཡོང་ཆོག་པ་རེད།

བསྟན་བཅོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་ནང་གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ལས་གང་ལྕི་བ་དེ་ཐོག་མར་སྨིན་པ་དང༌། ཡང་ལྕི་ཡང་མཚུངས་པའི་ལས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ནང་ནས་ད་ལྟའི་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་ཉེ་ཤོས་ཀྱི་ལས་དེ་ཐོག་མར་སྨིན། ཡང་གང་ཟག་དེ་ལ་ཉེ་འགྱངས་མཚུངས་པའི་ལས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ནང་ནས་གང་ལ་གོམས་པ་ཆེ་བ་དེ་སྔོན་ལ་སྨིན་ནས། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་གང་འདྲ་ཡོང་མིན་ལས་དེས་གཏན་འཁེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གོང་དུ་བཤད་པ་ནང་བཞིན་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་གང་འདྲ་ཡོང་མིན་གཏན་འཁེལ་བྱེད་མཁན་གཅིག་འཆི་ཁའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སྟངས་དེའང་ཡིན་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། རྨི་ལམ་ལམ་དུ་འཁྱེར་ཚུལ་སྐོར་འགའ་ཤས་གསུང་རོགས་གནང༌། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། སྔགས་ཀྱི་ནང་ནས་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་མ་གཏོགས་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་སུ་བླང་ཚུལ་དེ་ཐོན་གྱི་མེད། རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་ནང་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རིགས་ལ་དགོས་པ་གཙོ་བོ་གཉིས་ཡོད། ཁ་སང་བཤད་པ་བཞིན་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུའང་འཆི་ཁའི་སྐབས་དང་མཚུངས་པའི་ཤེས་པའི་སྡུད་རིམ་ཞིག་ང་ཚོར་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ཡིན་ཙང༌། སྡུད་རིམ་དེ་གཞི་ལ་བཞག་ནས་སྦྱངས་ཡོང་དུས་འཆི་ཁའི་ཤེས་པའི་སྡུད་རིམ་ལ་གོམས་འདྲིས་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འདིའི་ཕྱོགས་ནས་ཉམས་ལེན་པ་ཚོས་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དེ་འཆི་ཁའི་ཤེས་པའི་སྡུད་རིམ་དང༌། སྡུད་རིམ་སོ་སོའི་སྐབས་སུ་འབྱུང་བའི་རྟགས་མི་འདྲ་བ་དེ་ཚོར་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་སའི་གཞི་ལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

འོན་ཀྱང་རྨི་ལམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དགོས་དོན་གཙོ་བོ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་འོད་གསལ་ཟེར་བའི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་སེམས་ངོ་མ་རང་ལ་མངོན་གྱུར་དུ་སྤྱོད་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་ག་རང་ལ་ཁམས་མི་འདྲ་བའི་ཐིམ་རིམ་ངོ་མ་དེའི་ཉམས་མྱོང་ཤར་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་རེད། འདི་ཡོང་བ་ལ་རྨི་ལམ་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་ཐུབ་པ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། རྨི་ལམ་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་པ་ལ་ཐབས་ཤེས་གཙོ་བོ་གཉིས་ཡོད། གཅིག་རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་ཟེར་བ་རྩ་རླུང་གི་ཉམས་ལེན་ཞིག་ཡིན། འདི་ཚད་མཐོན་པོའི་ཉམས་ལེན་ཞིག་ཡིན་དུས་ལས་དང་པོ་བ་ཚོར་ཁག་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཐབས་ལམ་གཉིས་པ་དེ་རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པར་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ངོ་ཤེས་པའམ། ངོས་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱི་དམ་བཅའ་ལྟ་བུའམ་ཡང་ན་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་འབྱོངས་པའི་སྒོ་ནས་བསྐྱེད་དགོས་པ་རེད། འདི་ལ་རང་གི་ཟས་སྤྱོད་དང༌། ཀུན་སྤྱོད་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། བོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ནང་བླ་མ་དང་མཁས་པའི་གྲས་ལ་བུད་མེད་ཁྱོན་ནས་མེད་པ་ག་རེ་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། བུད་མེད་ནང་བླ་མ་མཐོན་པོ་འགའ་ཞིག་ཡོད། དཔེར་ན་བསམ་སྡིང་རྡོ་རྗེ་འཕགས་མོ་ཟེར་བ་དེ་བུད་མེད་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་དང༌། བླ་མའི་གོ་གནས་ཀྱང་མཐོན་པོ་རེད། ད་ལྟའི་བསམ་སྡིང་རྡོ་རྗེ་འཕགས་མོ་འདི་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཡིན་པ་ཡོད། བསམ་སྡིང་གི་བླ་བྲང་འདི་ཀརྨ་པའི་བླ་བྲང་དང་ཕལ་ཆེར་རྙིང་ལོས་གཅིག་པ་ཡིན་པ་འདྲ་འདུག ཀརྨ་པའི་བླ་བྲང་བོད་ནང་རྙིང་ཤོས་བརྩི་གི་ཡོད་པ་རེད།

བུད་མེད་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུ་གཞན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་ད་ལྟ་དང༌། སྔོན་དུས་གཉིས་ཀར་མང་ཆེ་བ་དེ་སྐྱེས་པ་ཆགས་བསྡད་ཡོད། ཕལ་ཆེར་འདས་པའི་དུས་ཚོད་ནང་བུད་མེད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་མ་བྱུང་ནས་འཐུས་ཤོར་ཏན་ཏན་ཕྱིན་ཡོད་པའི་བཟོ་འདུག བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ནང་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང༌། གནས་སྟངས་སྐོར་འཐུས་ཤོར་སོང་བ་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དེ་དུས་ཀྱི་མི་ཚོས་དེ་ཙམ་གྱིས་དོ་སྣང་མ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་རེད། དེ་ནས་ང་ཚོས་ཀྱང་གནས་སྟངས་དེ་ག་རང་གིས་འགྲིགས་ཤག་བྱས་པ་རེད།

དཔེར་ན་ཉེ་ཆར་དྷ་རམ་ས་ལར་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཁོངས་ཀྱི་ནང་ཆོས་སློབ་སྟོན་པ་འགའ་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཞིག་གི་སར་བསམ་འཆར་གཅིག་ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་ཆོ་གའི་ནང་ལ་རྒན་གཞོན་བརྩི་ཚུལ་གྱི་ཐད་ཕོ་མོ་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་མཐོང་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་འདུག ཚོགས་འདུ་དེའི་སར་ངས་ཟླ་བ་དྲུག་གི་ནང་ཚུན་བོད་ཀྱི་ཆོས་བྱེད་དགེ་འདུན་མཁས་པ་ཁག་གི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་བསྐོངས་ནས་གནད་དོན་དེའི་སྐོར་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུར་ཁས་ལེན་བྱས་པ་ཡིན།

སྤྱིའི་ཆ་ནས་བརྩིས་ན་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་དང༌། དེའི་ནང་ནས་ལྷག་པར་འདུལ་བའི་ལུགས་སྲོལ་ལ་སྐྱེས་ཕོ་མོ་གཉིས་ཀར་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པའི་ནང་ནས་མཐོ་ཤོས་བསྙེན་རྫོགས་ཕ་མའི་སྡོམ་པ་དེ་བླང་རྒྱུར་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་གནང་ཡོད། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ནས་བལྟས་ན་དགེ་སློང་ཕ་རྒན་པ་དང༌། དགེ་སློང་མ་གཞོན་པ་བརྩི་སྲོལ་ཡོད་པ་དེའང་བདེན་པ་རེད། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པའི་ནང་ལ་ཡང་ཕོ་མོ་ཁྱད་མེད་པར་ཀུན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཡོད་པར་གསུང་གི་ཡོད། མ་ཟད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཕོ་མོ་ཀུན་ལ་གཅིག་པ་གཅིག་རྐྱང་ཡོད།

ནང་ཆོས་ཀྱིས་ཕོ་མོ་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་བཟུང་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་གོ་གནས་ཐད་གྱོང་གུན་སྟེར་གྱི་ཡོད་མེད་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་བྱས་པ་ན། གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་མེད་ལ་ནི་ཁྱད་པར་མེད། དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་འཐོབ་འདོད་ཀྱི་སེམས་མཆོག་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་མེད་དང༌། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བཅས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་མེད་ཐད་ལའང་ཁྱད་པར་གཏན་ནས་མེད།

འོན་ཀྱང༌། ནང་པའི་གཞུང་ཁ་ཤས་ནང་ཕྱོགས་རིས་ཀྱིས་དབྱེ་འབྱེད་ཡོད་པའི་མཐོང་ཚུལ་ཡོད། དཔེར་ན། ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་ནང༌། ས་མཐོན་པོར་སླེབས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་གནས་ཀྱི་ཆེ་བ་བགྲང་ཡོང་དུས་ཁྱད་ཆོས་གཅིག་ལ་དེ་ནས་བཟུང་བྱང་སེམས་དེ་འཚང་རྒྱ་བའི་བར་སྐྱེས་པའི་ལུས་འབའ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་ཕེབས་པ་བསྟན་ཡོད། དེ་ལྟར་ན་ཕྱོགས་རིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཁ་ཤས་ཡོད་པའི་བཟོ་ལྟ་འདུག ཡིན་ནའང༌། ནང་ཆོས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་གི་ཆ་ནས་བལྟས་པ་ཡིན་ན་ཕོ་མོའི་དབྱེ་བ་ཡོད་མ་རེད་ཅེས་ཟེར་ཐུབ། སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ལུགས་དེ་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཕུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པ་ང་ཚོ་ཚང་མས་ཁས་ལེན་གྱི་ཡོད། སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཞིག་བྱེད་པ་ལ་ཐོག་མར་རྒྱུད་སྡེ་དེ་གའི་དབང་ཐོབ་དགོས་པ་དང༌། དེའི་དབང་རྫོགས་པར་འཐོབ་པ་ལ་དབང་ཞུ་མཁན་གྱི་གྲལ་དུ་ཕོ་མོ་གཉིས་ཀའི་ཉམས་ལེན་པ་མཉམ་པོར་ཚང་དགོས་ཀྱི་ཡོད།

དཔེར་ན་ཕོ་མོ་གཉིས་ཀས་དབང་ཞུ་ཆོག་པ་མ་ཟད། ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནང་ལྷ་ཕོ་མོ་གཉིས་ཀ་ངེས་པར་དུ་ཚང་དགོས། དེ་བཞིན་དུ་སྔགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྔགས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཚོས་བུད་མེད་ལ་བརྙས་དམོད་བྱེད་པ་ཡིན་ན་སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་དང་འགལ་བའི་ལྟུང་བ་ཕོག་གི་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ཉམས་ལེན་པ་ཕོ་མོ་གཉིས་འཛོམས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་མ་ཚང་བར་ལམ་དུས་སུ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བགྲོད་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་རྟོགས་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་སྐྱེས་མི་ཐུབ་པ་ཡིན་པ་རེད།

དཔེར་ན་ཉམས་ལེན་པ་རང་ཉིད་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་རང་དང་མཚན་མི་མཐུན་པ་ཞིག་བདེ་ཉམས་བསྐུལ་བའི་གྲོགས་སུ་དགོས་པ་དང༌། ཡང་རང་ཉིད་བུད་མེད་ཞིག་ཡིན་ན་རང་དང་མཚན་མི་མཐུན་པ་ཞིག་བདེ་ཉམས་བསྐུལ་གྲོགས་སུ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། འདི་གོང་དུ་བདེ་བ་བསྐྱེད་ཚུལ་བཤད་པའི་སྐབས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། འདིའི་དབང་པོ་གཉིས་འདུས་ཀྱི་འདོད་པ་དང༌། ཐ་མལ་པའི་འདོད་པ་གཉིས་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་འཚང་རྒྱ་བའི་དུས་སུ་ཡང་ཕོ་མོ་རང་རང་གི་ངོ་བོར་འཚང་རྒྱ་གི་ཡོད་པ་ཡིན་པས་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ལྟ་ཕྱོགས་ནས་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཕོ་མོའི་དབྱེ་བ་ཡོད་མ་རེད་ཟེར་ཆོག་གི་རེད།

བུད་མེད་ཚོའི་ངོས་ནས་ཀྱང་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་ཆ་ཚང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག རྒྱ་གར་ནང་སྐྱབས་བཅོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུའང་ངས་བུད་མེད་ཚོ་དང༌། བཙུན་མ་ཚོའི་ཚབ་བྱས་ཏེ་སྐད་མང་པོ་བརྒྱབ་པ་ཡིན། ཁོ་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཀྱང་གྲྭ་པ་ཚོ་ནང་བཞིན་གྱི་སློབ་གཉེར་བྱེད་རྒྱུར་འདུན་པ་དང་སྤོབས་པ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་སྔའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཆ་བཞག་ནའང༌། སྐབས་རེ་ཨ་ནིའི་དགོན་པ་ཚོའི་ནང་ལ་སློབ་གཉེར་གཏན་ནས་མེད་པ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། སྐབས་འགར་དགོན་པ་འགའ་ཤས་ཀྱི་ནང་ལ་མཚན་ཉིད་གཞུང་གི་སློབ་གཉེར་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཚུགས་ཏེ་གྲྭ་པ་དང་ཨ་ནིའི་དབར་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་མང་པོའི་སྐབས་སུ་གྲྭ་པ་ཚོ་ཕམ་པའི་བཤད་རྒྱུན་ཡང་ཡོད་འདུག ད་ཕན་ལོ་ཉི་ཤུའི་རིང་རྒྱ་གར་ནང་ངས་བུད་མེད་ཚོའི་ཆེད་དུ་མུ་མཐུད་ནས་འབད་བརྩོན་ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་ཡིན། བུད་མེད་ཚོའི་ངོས་ནས་ཀྱང་འགན་ཁུར་གཙང་མ་ལེན་དགོས་པ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་འདུག ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། མི་ཁ་ཤས་དང༌། དགེ་རྒན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར་ན། ང་ཚོས་ལས་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་ཀྱང་རུང༌། ཐག་གཅོད་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་ཀྱང་རུང༌། དངོས་འབྲེལ་ལས་དེ་དང་དེར་གཞུག་པའི་ཐག་གཅོད་ངོ་མ་བྱེད་རྒྱུའི་དབང་ཆ་དེ་ང་ཚོའི་ལག་པར་མེད། ང་རང་ཚོའི་བསམ་པར་ངས་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཡིན། ངས་གནས་སྟངས་དེར་ལག་རྗེས་ཤིག་བཞག་པ་ཡིན་ཞེས་དྲན་པ་ཙམ་མ་གཏོགས། དངོས་འབྲེལ་དེ་འདྲ་དྲན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་དེ་སྔ་ནས་གང་ཡོང་རྒྱུར་གཏན་འཁེལ་ཚར་བ་ཞིག་ད་ལྟ་ཡོང་གི་ཡོད་རེད་ཅེས་ཟེར་གྱི་འདུག འདི་འདྲ་ཡིན་ན་ཐག་གཅོད་བྱེད་མཁན་ངོ་མ་ང་ཚོ་མིན་པས། ལས་ང་ཚོས་གསོག་གི་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་འཐད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། ངའི་བསམ་པར་འདི་གོ་བ་ལོག་པ་ཡིན། ང་ཚོའི་ལས་དོན་དེ་དག་དང་མི་ཚེའི་ནང་ལ་ཡོང་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་རང་ནས་ཐག་ཆོད་ཟིན་པ་དེ་འདྲ་ཡིན་ན་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཐོབ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་རྩ་བ་རང་ནས་མི་བདེན་པ་ཆགས་འགྲོ་གི་རེད། གང་ལགས་ཟེར་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཐོབ་རྒྱུ་ཡོད་ན་ང་རང་ཚོའི་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འདི་རྩ་བ་ནས་བརྗེས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་སོན་པ་ཞིག་ཡོད་དགོས། དེ་སྔ་ནས་དེ་འདྲ་གཏན་ནས་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་གོ་འཕང་ངམ་གནས་སྟངས་ཤིག་གི་ལམ་ཞུགས་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ཡང་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་དོན་དུ་ཡིན་པ་རེད། གོང་དུ་ངས་བཤད་པ་བཞིན། བོད་མི་ཐེ་བའི་མི་འགའ་ཞིག་གིས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཁ་འཕངས་ས་དང་ལག་པ་འཕྱིས་ས་བྱེད་ཀྱི་འདུག འདི་མ་འགྲིགས་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ཀུན་སློང་བཟང་པོ་མེད་པར་སྒོམ་ཉམས་ལེན་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཕན་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་གནོད་ཚབས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་ས་རེད། ང་ལ་མི་དེ་འདྲ་ཐུག་མྱོང༌། སེམས་ལ་ནུས་པ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཐོབ་པ་དེ་རང་དོན་ཁོག་བཅུག་དང་གནོད་འཚེའི་བསམ་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་འདུག མི་དེ་ཚོའི་སེམས་རྒྱུད་གྱོང་པོ་དང་ཀུན་སློང་མ་དག་པ་ཡོང་གི་འདུག འདི་འདྲའི་རིགས་ལ་སེམས་རྒྱུད་དུལ་བ་དང༌། ཀུན་སློང་དག་པའི་ཐབས་ཤེས་ག་རེ་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། སྒོམ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ཉམས་ལེན་གྱི་ཆ་ལག་ཚང་པོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། གནད་འགག་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་ཆོས་ནང་ལམ་ཆ་ཚང་བ་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། དཔེར་ན་གང་ཟག་གཅིག་གིས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལམ་ཁོ་ན་ལ་བློ་བསྒྲིམས་པ་ལས། ཐབས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་ཉམས་ལེན་གྱི་རིགས་ལ་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་མ་བྱས་པ་ཡིན་ན་མཐར་མི་དེ་ཐེག་པ་འོག་མར་གནས་རྒྱུ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ནུས་ཤུགས་ཐམས་ཅད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་མཚོན་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཆའི་ལམ་ཁོ་ན་ལ་སྤུངས་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཙོས་པའི་ལམ་ལ་དོ་སྣང་རྩ་བ་ནས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཆ་དེ་ཚོ་བོགས་འདོན་བྱེད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འཕེལ་ཐུབ་ཀྱི་མེད།

སྤྱིར་བཏང་བྱས་པ་ཡིན་ན་མི་སྒེར་གཅིག་གིས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལམ་ཉམས་ལེན་ལ་གཞུག་ཚུལ་གཉིས་ཡོད། གཅིག་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལམ་གྱི་སྒྲོམ་ཡོངས་རྫོགས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས། ལམ་གྱི་གནད་གལ་ཆེ་བ་དེ་ཚོ་རིམ་པ་དེའི་ནང་དུ་བསྡུས་ཚུལ་བཅས་ལ་དང་པོར་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་མཐར་རང་གིས་ཉམས་ལེན་ལ་འགེལ་མཁན་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ཡང་གཞན་ཞིག་ནི་གོང་གི་དེ་ལས་རྒྱ་ཆུང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ལམ་གྱི་སྒྲོམ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་ཐོས་བསམ་བསྟེན་མ་མྱོང་ནའང༌། བླ་མ་ཚད་ལྡན་ཞིག་བསྟེན་ནས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དེའི་མན་ངག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡོང་མདོག་ཁ་པོ་རེད། འདི་འདྲའི་སྐབས་སུ་བླ་མ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པས། ངེས་པར་དུ་བླ་མ་དེ་ཚད་ལྡན་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། འདི་འདྲ་བ་ལ་ཐོས་བསམ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མི་དགོས་པ་དམིགས་བསལ་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པ་ལ་རྨོངས་དད་ཀྱིས་ཕན་ཐོགས་གང་འདྲ་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། དེ་རྐྱང་པས་ཉམས་ལེན་མཐོན་པོར་སླེབས་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ྋགོང་ས་མཆོག སྙིང་རྗེ་ལ་གོམས་པ་བསྟེན་ཡོང་དུས་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ལ་ཇི་ཙམ་ཞིག་བསྟུན་དགོས་སམ། སྙིང་རྗེ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བརྟེན་པའི་གང་ཟག་ལ་རང་གིས་སྐྱོང་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་སམ། ཕུགས་སུ་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཞིག་ཡོད་པར་མཐོང་ནས་ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་མི་གཞན་དེ་ལ་གནོད་པ་ཞིག་བསྐྱེལ་བ་ཡིན་ན་ད་དུང་སྤྱོད་པ་འདི་སྙིང་རྗེ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་དགོས་པ་འདི་སེམས་ལ་ངེས་པར་དུ་བཞག་དགོས། རང་གི་རྣམ་དཔྱོད་བེད་སྤྱོད་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་ལས་གང་ཡིན་རུང་དེའི་འཕྲལ་དང་ཕུགས་ཀྱི་ཕན་གནོད་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ང་མི་གཅིག་གི་བསམ་ཚུལ་དང་བྱ་སྤྱོད་ཀྱིས་ང་རང་སྒེར་གྱི་གནས་སྟངས་དང་རྒྱུ་བཅས་པ་ལ་ཕན་གནོད་འབྲེལ་གྱི་ཡོད་པ་ངས་ཤེས་ཀྱི་འདུག འོན་ཀྱང་བསམ་ཚུལ་དང་བྱ་སྤྱོད་དེ་ཚོས་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་མུ་གེ་དང༌། དབུལ་ཕོངས་ལྟ་བུའི་འཛམ་གླིང་གི་གནས་སྟངས་ལ་ཕན་གནོད་གང་འདྲ་འབྲེལ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། མཚམས་རེ་ང་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་ལ་མི་གཅིག་གི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ནུས་པ་གང་ཡང་མེད། ཕན་ནུས་འབྲེལ་བའི་གྲུབ་འབྲས་ཟེར་བ་དེ་མང་པོ་ཞིག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་གོང་བུའི་ལས་འགུལ་ནས་ཡོང་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པ་དྲན་གྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་གོང་བུའི་ལས་འགུལ་ཟེར་ཡང་རུང༌། སྤྱི་ཚོགས་སམ་མི་ཚོགས་ཞིག་གི་ལས་འགུལ་ཟེར་བ་དེ་མི་རྡོག་རེ་རེ་ཚུར་འདུས་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ལས་ལོགས་སུ་མེད། ཚོགས་པ་ཟེར་བ་ནི་མི་རྡོག་རེ་རེ་ཚུར་བསགས་པ་དེ་ལ་ཟེར་གྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། ཁུར་ལེན་རྒྱུ་དེ་མི་རེ་རེ་གཉིས་གཉིས་བསགས་ནས་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། མི་སྒེར་རེ་རེ་ནས་འགན་ཁུར་ཞིག་མ་བླངས་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། མི་སྒེར་རེ་རེའི་འབད་བརྩོན་དེ་ཚོས་གང་ཡང་ཕན་གྱི་མ་རེད་སྙམ་དུ་གཡུགས་མ་གཞག་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཡིན་ནའང་དེ་འདྲ་དྲན་མི་རུང༌། ང་ཚོས་འབད་བརྩོན་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ཁྱེད་རང་གི་དགོངས་ཚུལ་ལྟར་ན་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཁོངས་ནས་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་ཚོས་ག་ལེར་གཞུང་ཚན་ཉུང་ཉུང་སྦྱངས་ན་ཡག་གི་རེད་དམ། ཡང་ན་གང་མགྱོགས་མགྱོགས་དང་གཞུང་ཚན་ཡང་གང་མང་མང་སྦྱངས་ན་ཡག་གི་རེད། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། འདིར་ཡང་སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་མི་སྒེར་སོ་སོའི་གནས་སྟངས་ལ་རག་ལས་ཡོད། མི་འགའ་ཤས་ལ་གཞུང་རྒྱ་ཆེན་པོར་སློབ་གཉེར་གནང་བ་ཡིན་ན་རན་པ་དང་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡོང་གི་རེད། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེས་པ་ལ་དུས་ཚོད་འགོར་གྱི་རེད། འདི་ཉིན་མཚན་གཅིག་ལ་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་འདི་སེམས་ལ་བཅངས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག གཅིག་བྱས་ན་བླ་མ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ཁྱེད་རང་ངའི་གདམས་ངག་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ན་བདུན་ཕྲག་རེ་ཟུང་ནང་ལ་རྟོགས་པ་སྐྱེ་གི་རེད་ཅེས་ཟེར་ཉེན་ཡོད། འདི་ཚོ་སྙིང་པོ་མེད་པའི་སྐད་ཆ་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐོར་གསུང་གི་འདུག འདི་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཚན་ཁོངས་ནས་ཡིན་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་འདུག དངོས་འབྲེལ་བྱས་པ་ཡིན་ནའང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་སེམས་ཟེར་བ་འདི་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་དགག་བྱ་མ་རེད་དམ། དགེ་ལུགས་པའི་བླ་མ་འགའ་ཞིག་གིས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལྟ་གྲུབ་དེ་ལྟ་གྲུབ་ལོག་པ་ཞིག་དང༌། ཕྱི་རོལ་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཅིག་ཏུ་བརྩིས་མཁན་ཡང་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཐད་ཀྱི་འགལ་འདུ་ལྟ་བུའི་འདོད་ཚུལ་འདི་གཉིས་པོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཚུལ་གྱི་ཐབས་ཤིག་སྟོན་གནང་གི་འདུག་ན། རྫོགས་ཆེན་དང༌། བླ་མ་ཙོང་ཁ་པའི་བཞེད་པ་གཉིས་མཐུན་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ལགས་སམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། ཐོག་མར་བཤད་རྒྱུར། འདིར་ཁྱེད་རང་གིས་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་བྱས་འདུག་སྙམ། གནད་དོན་དེ་གཉིས་འདྲ་པོ་ཡོད་ན་ཡང་དོན་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ཕལ་ཆེར་འདིར་གོ་ནོར་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་འདྲ། གཅིག་ལ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་དང༌། གཞན་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཟེར་གྱི་ཡོད། གནད་དོན་འདི་གཉིས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་ཡིན། ང་རང་ཚོའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་དང༌། བསམ་བློ་མང་ཆེ་བ་དེ་ཚོ་རྟོག་པ་ཡིན་པ་བཞིན་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཟེར་བ་འདི་ཡང་རྟོག་པ་ཡིན། རྣམ་རྟོག་དེ་ཚོ་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་དེར་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་དེ་ཡང་མངོན་དུ་འགྱུར་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་དེ་སེམས་ཕྲ་མོའི་གནས་སྐབས་ལ་མ་གཏོགས་མངོན་དུ་འགྱུར་གྱི་མེད། སེམས་ཕྲ་མོའི་གནས་སྐབས་སུ་རྣམ་རྟོག་གི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་པ་མང་ཆེ་བ་འགགས་ཟིན་ནས་མེད་པར་བརྟེན་འདི་གཉིས་གནད་དོན་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་ཡིན།

འོན་ཀྱང་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་ཁོ་རང་གི་རྣམ་པ་དེ་རྟོག་པ་དང༌། རྟོག་མིན་གང་ཡིན་སྐོར་ལ་འདོད་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་ཡོད། གཞན་ཡང་རྒྱུད་ཐོག་ཏུ་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་མངོན་གྱུར་དུ་བསྐྱེད་དགོས་པ་དེ་སེམས་དེས་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ངེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་ཡང་འདོད་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་ཡོད། གང་ལྟར་ཡང༌། འདི་འདྲའི་སེམས་ཤིག་བསྐྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་དེས་རྟག་པ་བརྟན་པའི་བདག་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་ཞེན་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལ་གཉེན་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན། ནམ་རྒྱུན་ཟེར་སྲོལ་ལ་ཡུལ་གྱི་འོད་གསལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཡུལ་ཅན་གྱི་འོད་གསལ་ད་ལྟ་བརྗོད་བཞིན་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་སེམས་གཉིས་འཕྲད་པ་ན་བདག་འཛིན་གྱི་ཁ་གཏད་གཅོག་མཁན་གྱི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་སྟོབས་ཆེ་ཤོས་དེ་སྐྱེས་པ་རེད་ཟེར་གྱི་ཡོད།

ང་ཚོས་དགེ་ལུགས་པའི་འདོད་ཚུལ་སྐོར་བརྗོད་སྐབས་དགེ་ལུགས་ཐོག་མར་སྲོལ་གཏོད་མཁན་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་དང༌། ཁོང་གི་སློབ་མའི་གཙོ་བོ་རྣམ་གཉིས་བཅས་ཀྱི་དགོངས་པ་གཞི་ལ་བཞག་དགོས། རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་སློབ་མའི་གཙོ་བོ་གཉིས་ནས་མཁས་གྲུབ་རྗེའི་གསུང་ཞིག་གི་ནང་རྫོགས་ཆེན་གྱི་མཐར་ཐུག་གི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བ་ཚད་ལྡན་ཞིག་དང༌། ནུས་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན་མིན་སྐོར་དོགས་འདྲི་ཞིག་བྱུང་བར། དེ་ལ་མཁས་གྲུབ་རྗེ་རང་གིས་བཀའ་ལན་དུ། རྫོགས་ཆེན་གྱི་མཐར་ཐུག་གི་ལྟ་བ་རང་གི་ཆ་ལ་ལྟ་བ་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན་པས་རང་གི་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་ནང་དུ་ངེས་པར་དུ་འཁྱེར་འོས་པ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལྟ་བའི་སྐོར་ལ་ལབ་རྒྱུ་གླེང་རྒྱུ་མང་པོ་ཡོང་བ་འདི་དེ་དུས་ཀྱི་རྫོགས་ཆེན་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཚོའི་ཀུན་སྤྱོད་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བག་ཡངས་ཤོར་བ་དེས་རྐྱེན་བྱས་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད།

ཡིན་ན་ཡང་འདིར་ལྟ་བའམ་ལྟ་བ་ཡང་དག་དང༌། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་པའི་ཚིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་དེ་སེམས་ལ་ངེས་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། དབུ་མའི་གཞུང་ནང་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཟེར་བ་དེ་གཙོ་ཆེ་བ་ཡུལ་གྱི་ལྟ་བ་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གོ་གི་ཡོད། རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང༌། ཕྱག་ཆེན་གྱི་གཞུང་ནང་ལ་འདི་ཤུགས་ཆེ་བ་ཡུལ་གྱི་ལྟ་བ་ལས། ཡུལ་ཅན་གྱི་ཉམས་ལ་གོ་ཆེ་བ་ཡོད། ཁྱད་པར་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། འདི་ཏན་ཏན་བྱས་ནས་ངེས་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་མིན་སྟོང་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའམ་རྟོགས་བྱའི་ཡུལ་གྱི་ཆ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་ཁྱད་པར་གཏན་ནས་མེད། ཡུལ་ཅན་གྱི་ཆ་ནས་བྱས་པ་ཡིན་ན་སྔགས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་ཟབ་ཁྱད་ཆེ་བ་ཡོད་ཚུལ་གསུང་གི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ྋགོང་ས་མཆོག གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་གིས་དོན་གནས་གསུམ་ཐོག་རེ་འདུན་བཏོན་པ་ཙམ་གྱིས་རེ་འདུན་དེ་ཚོ་འགྲུབ་ཀྱི་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན་དོན་གསུམ་པོ་དེ་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། དེ་ཤིན་ཏུ་ནས་གསང་བ་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཞི། འཆི་བ་མི་རྟག་པ་དང་འཆི་རིམ་སྐོར།

བཀའ་འདྲི། ྋགོང་ས་མཆོག དཔེར་ན་སྣུམ་འཁོར་བརྡབ་སྐྱོན་ཤོར་བ་དང༌། གཞན་གྱིས་རྐྱེན་འདས་བཏང་བ་ལྟ་བུས་གློ་བུར་དུ་འདས་གྲོངས་སོང་བའི་མི་དེ་ཚོའི་རིགས་ལ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་གང་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། གནས་སྟངས་འདི་འདྲའི་འོག་ལ་མི་དེར་སེམས་གདུང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་བའམ། ཡང་ན་སེམས་ཀྱི་བརྟན་པ་བརླག་འགྲོ་བ་ཡོང་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་འདི་འདྲའི་སྐབས་སུ་སེམས་དགེ་སྡིག་གང་ཡང་མིན་པ་བར་མའི་ངོ་བོར་གནས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་དྲན་པ་ལྟ་བུའི་རྟགས་མཚན་ཁྱད་མཚར་ཡོད་མཁན་ཚོའི་བྱ་སྤྱོད་གཞི་ལ་བཞག་ནས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་མེད་སྐོར་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་མཁན་ཚོས་བྲིས་པའི་ཡིག་ཆ་དེ་ཚོ་ལ་དོ་སྣང་བྱས་པའི་ཚེ་ཕྲུ་གུ་དེ་ཚོ་མང་ཆེ་བ་ཞིག་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་དེར་བརྡབ་སྐྱོན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གློ་བུར་འདས་གྲོངས་སོང་བ་ཤ་སྟག་ཡོང་གི་འདུག དེར་བརྟེན་འདིར་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་ཚགས་ཤིག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདུག ངས་ཤེས་ཚོད་ལྟར་བྱས་པ་ཡིན་ན་ནང་པའི་ཆོས་ནང་འདི་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ཡོད་མ་རེད།

རྒྱ་གར་ནང་ལོ་བཅུ་ཙམ་སྔོན་ལ་དེ་འདྲའི་བུ་མོ་གཉིས་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱུང༌། བུ་མོ་གཅིག་པན་འཇབ་ནས་རེད། གཅིག་ཤོས་དེ་ཨུ་ཏར་པར་དྷེ་ཤི་ནས་རེད། བུ་མོ་དེ་གཉིས་ཀའི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་དེ་གློ་བུར་དུ་གྲོངས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག འདི་གཉིས་ནས་བུ་མོ་གཅིག་གིས་རང་གི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་དེ་ཧ་ཅང་གིས་གསལ་པོ་དྲན་གྱི་འདུག དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ཕ་མ་དེ་ཚོས་ཀྱང་བུ་མོ་དེ་ཁོང་རང་ཚོའི་བུ་མོར་ངོས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཡིན་ཙང་བུ་མོ་དེར་ཕ་མ་བཞི་ཡོད་པ་རེད། གཅིག་ནས་བུ་མོ་དེ་གཉིས་ཀ་སྐྱེ་བ་འདི་དང་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་གཉིས་ཀར་བུ་མོ་རེད། གཉིས་ནས་གཉིས་ཀ་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་དེར་གློ་བུར་འདས་གྲོངས་སོང་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་པར་བརྟེན་འདིར་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་མེད་དམ་སྙམ། ཡང་ན་ནི་བུད་མེད་ཚོའི་དྲན་པ་གསལ་ཆེ་བ་ཨེ་ཡོད་དམ། ངས་མི་ཤེས། དེ་འདྲ་ཡོད་ན་ནི་མ་འོངས་པར་བུད་མེད་ཚོའི་ནང་ལ་སྤྲུལ་སྐུ་མང་པོ་ཡོང་མདོག་ཁ་པོ་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ྋགོང་ས་མཆོག སེམས་ཞི་ལྷོད་ངང་ཤི་བ་དང་གློ་བུར་དུ་སེམས་གཏུམ་དྲག་ངང་ཤི་བ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་གི་ཕྱོགས་ནས་བལྟས་ན། རང་བཞིན་གྱིས་ཤི་བ་དེ་ལེགས་པ་ལོས་ཡིན། དེ་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོད། མ་ཟད་སྔགས་ཕྱོགས་ནས་བཤད་ནའང་ལུས་ཀྱི་ཁམས་མི་འདྲ་བ་རྣམས་བསྡུས་ཡོང་དུས་ཕྱི་ནང་གི་རྟགས་མང་པོ་ཤར་རྒྱུ་ཡོད། ལུས་ག་ཚོད་ཀྱིས་སྟོབས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་རྟགས་དེ་ཚོ་ཡང་གསལ་བ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ག་ཚོད་གསལ་པོ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་སྐབས་དེར་ཉམས་ལེན་བྱེད་སླ་བ་ཡོང་གི་ཡོད།

ཡང་ཤི་མཁན་གང་ཟག་དེ་ཡུན་རིང་པོར་ན་ནས་ལུས་ཀྱི་ཟུངས་ཟད་དེ་ཧ་ཅང་སྐྱོ་བོ་ཆགས་ཡོད་པ་ཡིན་ན་རྟགས་དེ་ཚོ་གསལ་པོར་ཤར་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ནང་པའི་གཞུང་ནང་ལ་འཕོ་བ་ཟེར་བའི་ཉམས་ལེན་ཞིག་བཤད་ཡོད་པ་འདི་ཤི་ཁར་མ་གཏོགས་ལག་ལེན་དུ་འགེལ་ཆོག་གི་མེད། འདིའི་རྐྱེན་གྱིས་འཆི་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཤེས་པ་གསལ་པོ་དང་གྲུང་པོའི་ངང་འཆི་རིམ་དེ་ཚོ་བརྒྱུད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། འདིའི་གོང་དུ་རྟགས་མཚན་མང་པོ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་ལེན་པ་དེས་རང་ཉིད་འཆི་ངེས་པ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། རྟགས་མཚན་དེ་ཚོ་ཡང་ཡང་ཤར་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཕྱིར་བཟློག་རྒྱུའི་རེ་བ་མེད་དུས་ཉམས་ལེན་པ་ཚོས་འཕོ་བ་ལྟ་བུའི་མཐའ་མའི་ཉམས་ལེན་འདི་ཚོ་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་རང་བཞིན་གྱིས་འཆི་བ་ནི་ལེགས་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། འཆི་བའི་གྲ་སྒྲིག་ཡག་པོ་བྱས་ཟིན་པའི་གང་ཟག་ཅིག་མཐར་མ་འཆི་ཙམ་སྔོན་ནས་བཟུང་སྟེ་འཆི་བའི་གནས་སྐབས་བར་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡིན་ན་དེས་མི་དེར་སྐྱོན་རྒྱག་གི་རེད་དམ། འཆི་ཁར་ཤེས་པ་གསལ་པོ་དང་གྲུང་པོ་གནས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ཁྱེད་རང་གིས་གོང་དུ་གསུངས་སོང༌། མི་དེས་ད་དུང་ཁོ་རང་གི་ཤེས་པ་གསལ་པོ་དང་གྲུང་པོར་བཟུང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། སྤྱིར་བཏང་ཤེས་པའི་ནུས་པ་ཉམས་དང་མ་ཉམས་ཀྱི་མཚམས་གཟུང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གི་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་ཡིན། ངས་འོལ་ཚོད་བྱས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན། གང་ཟག་སྒོམ་ལ་སྦྱངས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་དེའི་རིང་ལ་དྲན་མེད་དུ་ལུས་པ་ཡིན་ན། དེས་ཏན་ཏན་འཆི་རིམ་གྱི་རྟགས་མི་འདྲ་བ་དེ་ཚོ་ངེས་རྒྱུ་ལ་སྐྱོན་རྒྱག་གི་རེད་ཅེས་ཕལ་ཆེར་ཟེར་ཆོག་གི་རེད།

གཞི་རྩ་འཆི་རིམ་དངོས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ངེས་ཤེས་དེ་ནམ་རྒྱུན་ང་རང་ཚོར་ཉམས་མྱོང་ཡོད་པའི་ངེས་ཤེས་རགས་པའི་བློ་དང་གཅིག་གྱུར་རང་མ་ཡིན་ཡང༌། དྲན་པ་བརྟན་པོའི་ངང་ནས་སྡུད་རིམ་གྱི་རྟགས་སོ་སོར་ངེས་དགོས་སྙམ་ནས་བློ་བསྒྲིམས་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། འདིས་འཆི་བ་ཐོག་ཏུ་བབས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཤེས་པ་གྲུང་པོར་གནས་པ་ལ་ཁྱད་དང་ཕན་ནུས་འབྲེལ་གྱི་རེད། མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་འདིའི་ཐོག་ཏུ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་ཅིག་བྱེད་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོང་བ་འདུག སྒོམ་ལ་སྦྱངས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་འོད་གསལ་ངང་གནས་པ་ལ་ལུས་ཀྱི་ན་ཚ་དང༌། དྲན་པ་ཉམས་པས་སྐྱོན་རྒྱག་གི་ཡོད་མེད་ཅིག་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོང་རྒྱུ་རེད།

དངོས་འབྲེལ་ལོ་ཁ་ཤས་སྔོན་དྷ་རམ་ས་ལར་ཚན་རིག་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་གཅིག་སླེབས་ནས་བརྟག་དཔྱད་འགའ་ཤས་བྱས་ཡོད། ཁོང་ཚོ་ཡོང་དོན་འཆི་རིམ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་སར་ཡོང་བ་རེད། དེའི་ཆེད་དུ་འཕྲུལ་ཆས་སྟབས་བདེ་པོ་ཞིག་ཀྱང་འཁྱེར་འདུག འོན་ཀྱང་སུ་ཞིག་ག་དུས་ཤི་གི་ཡོད་མེད་སུས་ཀྱང་བཤད་མ་ཐུབ་པ་དང༌། སུ་ལ་ཉམས་མྱོང་དེ་ཤར་གྲབས་ཡོད་མེད་སུས་ཀྱང་ལུང་བསྟན་རྒྱག་ཐུབ་ཀྱི་མེད་སྟབས་འདི་དཀའ་ངལ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། དེའི་རྗེས་སུ་ཤི་ཚར་ནས་ཀྱང་ལུས་མ་ཞིག་པར་བསྡད་མཁན་མི་ཁ་ཤས་བྱུང་སོང༌། ཕལ་ཆེར་འགའ་ཞིག་བདུན་ཕྲག་གཅིག་བར་དུ་བསྡད་སོང༌། འགའ་ཞིག་དེ་ལས་ཀྱང་རྒྱུན་རིང་བ་བསྡད་མཁན་བྱུང་སོང༌། འོན་ཀྱང་དེ་འདྲའི་རིགས་བྱུང་དུས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་མཁན་སུ་ཡང་མེད། ཚན་རིག་པ་ཚོ་དང་འཕྲུལ་ཆས་མཉམ་དུ་སླེབས་དུས་ཤི་མཁན་མ་བྱུང་བ་རེད། ལས་ཀ་འདི་ཁག་པོ་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ྋགོང་ས་མཆོག ང་ཨེཌིསི་ (AIDS) (ནད་རིགས་འདྲ་མིན་ལ་གདོང་ལེན་སྔོན་འགོག་བྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ནུས་པ་ཉམས་པའི་ནད་གཞི་ཚབས་ཆེ་ཞིག་སྟེ། ནད་གཞི་འདི་ལ་ད་ལྟ་སྨན་བཅོས་མེད།) ན་ཚའི་རྒྱུ་ཨེཅཨའིཝི་ (HIV) (ཨེཌིསི་ནད་གཞི་བསྐྱེད་པའི་ནད་འབུ།) ནད་འབུས་ཟིན་པ་ཞིག་ཡིན། ང་རང་གི་གནས་སྟངས་ལ་ང་རང་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འཆི་རིམ་ལ་སེམས་ལྷོད་པོ་བྱས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོང་གི་མི་འདུག ཁོང་ཁྲོ་འདི་ཚོ་གང་འདྲ་བྱས་ནས་བཟློག་དགོས་ཀྱི་རེད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། འདི་དཀའ་ངལ་ཞིག་རེད། སྤྱི་ཚོགས་རང་གི་ངོས་ནས་བལྟ་སྟངས་ཡག་པོ་མི་འདུག ཨེཅཨའི་ཝི་ (HIV) ནད་འབུ་ཡོད་མཁན་དེ་ཚོ་ཟུར་དུ་བཀོལ་གྱི་འདུག དེའི་སྒང་ལ་ནད་པ་ཁོ་རང་ཚོ་ཡང་སེམས་ཤུགས་ཆག་པའམ། ཡང་ན་སེམས་ལ་སྤོབས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ཆུང་འདུག གལ་སྲིད་སྒེར་སོ་སོར་ནང་ཆོས་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཡོད་མཁན་ཡིན་ན། ཚེ་འདི་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བཏང་ཡང་མི་ཚེ་གཅིག་རང་ཡིན་པ་དང༌། མི་ཚེ་འདི་ཟད་པའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཟད་ཀྱི་མེད་པའི་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་རེད། མ་ཟད་མི་ཚེ་གཅིག་ནང་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཐམས་ཅད་རང་གིས་ཚེ་འདི་དང༌། ཚེ་སྔ་མ་རྣམས་སུ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་རེད། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་གནས་སྟངས་ཐབས་སྡུག་པོའི་རིགས་འདི་ཚོ་ལྷག་པར་དུ་རང་གི་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བར་བསམ་བློ་བཏང་ན་སེམས་གསོ་ཞིག་ཐེབས་ཐུབ།

ང་ལ་ནང་པའི་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲོགས་པོ་འགའ་ཞིག་ཐུག་སོང༌། ཁོང་ཚོས་ང་ལ་ཁོ་རང་ཚོའི་ཉམས་མྱོང་དེ་ཚོ་བཤད་ཀྱི་འདུག མི་འགའ་ཤས་ནད་གཅོང་གི་ན་ཚས་ཟིན་པ་དེ་ཚོས་ཨེམ་ཆི་ལ་རང་གི་ནད་གསོ་ཐབས་ཡོད་མེད་དང༌། འཆི་ངེས་ཀྱི་ན་ཚ་ཡིན་ན་ག་ཚོད་བར་དུ་གསོན་གྱི་ཡོད་མེད་བཅས་དྲང་པོ་བྱས་ནས་ཤོད་རོགས་ཞུ་གི་ཡོད་འདུག དུས་ཡུན་ཐུང་ངུ་ཞིག་མ་གཏོགས་བསྡད་རྒྱུ་མེད་པར་ཤེས་ཡོང་དུས་སེམས་པ་ལྷོད་སེང་ངེར་འགྲོ་གི་འདུག་ཟེར་གྱི་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན་དེས་རང་གི་མི་ཚེའི་ནང་ལས་ཀ་གནད་འགག་ཆེ་རིམ་བཞིན་རིམ་པས་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་འདུག དེར་བརྟེན་གཙོ་ཆེ་བ་སྒེར་སོ་སོའི་ཉམས་ལེན་ལ་རག་ལས་ཀྱི་རེད། དེ་མིན་ངས་ཤེས་ཀྱི་མེད། འདི་ཁག་པོ་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ནད་གཅོང་གི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོས་ནོན་པའམ། རྨས་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་བྱུང་བའི་གང་ཟག་གི་རིགས་ལ། མི་གཞན་ཞིག་གིས་སྙིང་རྗེས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་གང་ཟག་དེའི་སྲོག་བཀུམས་པའམ། ཡང་ན་གཞན་དེ་འཆི་བར་མཐུན་གྲོགས་བྱེད་པ་འདི་འགྲིགས་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། འདི་ཡང་རྙོག་གྲ་ཚ་པོ་ཞིག་རེད། འདིར་ཡང་ཤུགས་ཆེ་བ་གནས་སྐབས་སོ་སོར་རག་ལས་ཀྱི་རེད། ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་གི་ཆ་ནས་བྱས་པ་ཡིན་ན་ནི། བཟོད་དཀའ་བའི་གནས་སྟངས་འདིའི་རིགས་རང་གིས་ཚེ་འདི་དང༌། སྔ་མ་རྣམས་སུ་བསགས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་སྔ་ཕྱི་ཙམ་མ་གཏོགས་རང་གིས་མྱོང་དགོས་ངེས་ཡིན་དུས་མིའི་ལུས་ཐོག་འདིར་མྱོང་བ་ཡིན་ན་ལེགས་པ་ཡོད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་སྨན་པ་དང་ནད་གཡོག་སོགས་རང་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་མཁན་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད། དེ་མིན་གྱི་ལུས་རྟེན་ཞིག་གི་ཐོག་ཏུ་དཀའ་སྡུག་དེ་ག་རང་མྱོང་དགོས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་དེ་འདྲའི་མཐུན་རྐྱེན་སོགས་མེད་པས་དཀའ་སྡུག་བཟོད་གླགས་མེད་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་གནས་སྟངས་འདིའི་རིགས་ལ་ལྟ་སྟངས་ཞིག་ཡོད།

ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། དཔེར་ན་མི་ཞིག་དྲན་པ་མེད་པར་ལུས་ཡོད་པ་དང༌། ནད་དེ་ལས་གསོས་པའི་རེ་བ་གཏན་ནས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་མུར་རྒྱུན་རིང་པོར་ལུས་པ་ཡིན་ན་འགྲོ་གྲོན་ཆེན་པོ་དང༌། འགྲོ་གྲོན་དེས་རྐྱེན་བྱས་ནས་དཀའ་ངལ་གསར་པ་ཁ་ཤས་ཡོང་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡང་ཡོད། འདི་ལྟ་བུའི་གནས་སྟངས་རྙོག་གྲ་ཚ་སའི་རིགས་ལ་དམིགས་བསལ་ཐོབ་མདོག་ཁ་པོ་རེད། ཡིན་ནའང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཐག་གཅོད་རྒྱུ་དང༌། རིགས་འགྲེ་གཏོང་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་ཡིན། སྐབས་སོ་སོའི་གནས་སྟངས་ལ་བལྟས་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད། གཅིག་བྱས་ན་སྙིང་རྗེས་ཀུན་སློང་བྱས་ནས་སྲོག་བཀུམས་པ་འདི་དང༌། ནང་ཆོས་ཀྱི་འཕོ་བའི་ཉམས་ལེན་གཉིས་ལ་འདྲ་ཆོས་འགའ་ཤས་ཡོད་སྲིད། མི་འདྲ་བ་ནི་འཕོ་བ་རང་གི་སྟེང་དུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ཡང་འདྲ་བ་མིན། སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་སྲོག་བཀུམས་པ་འདི་མི་གཞན་དག་དེ་ཟུག་གཟེར་དྲག་པོ་ལས་བསྒྲལ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་དང༌། འོན་ཀྱང་འཕོ་བ་བྱེད་པ་དེ་ལུས་ཀྱི་ཁམས་དེ་ཚོ་ཡོངས་སུ་ཉམས་ནས་འཆི་རིམ་གྱི་རྟགས་གསལ་པོ་ཤར་མ་ཐུབ་པའམ་མ་ཆགས་གོང་རང་ནས་འཆི་བ་ལམ་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཟིན་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་རེད། ད་དུང་ཡིན་ནའང་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབར་ལ་འདྲ་ཆོས་འགའ་ཤས་ཡོད་སྲིད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། འཆི་བའི་གནས་སྐབས་སུ་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། ཟུག་གཟེར་དེ་ཚོ་ག་འདྲ་བྱས་ནས་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། དུས་རྒྱུན་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་གནས་སྟངས་འདི་ཚོའི་སྐབས་སུ་རང་གི་ཉམས་ལེན་གྱིས་ཕན་ཐོགས་པ་སྲིད། དེ་མིན་པའི་གང་ཟག་ལ་དུས་ཚོད་འདི་འདྲའི་སྐབས་ག་རེས་ཕན་གྱི་ཡོད་མེད་བཤད་རྒྱུ་ཁག་པོ་འདུག གང་ཟག་སོ་སོར་ཉམས་ལེན་ཚད་འཕེར་བ་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཉམས་ལེན་འདི་ཚོའི་རིགས་ལོ་གཞོན་དུས་ནས་ཀྱང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་ཡོད། དང་པོ་རང་ནས་ཉམས་ལེན་འདི་ཚོར་གོམས་འདྲིས་ཡང་ཡང་བསྟེན་དགོས། དེ་ལྟར་བསྟེན་པ་ཡིན་ན་ཕྱིས་སུ་དགོས་པའི་དུས་ཚོད་ལ་སླེབས་དུས་དཀའ་ངལ་དེ་ཙམ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། བྱེད་སྟངས་དངོས་གནས་འདི་འདྲ་ཡིན། འདི་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཕྱིས་སུ་གནས་སྟངས་ཐབས་སྡུག་པོ་དེ་འདྲ་མ་སླེབས་ཀྱི་བར་དུ་ཉམས་ལེན་གང་ཡིན་ནའང་དེ་ལ་བྲེལ་ཚབས་ངང་ཞུགས་མི་དགོས་པ་འགྱུར་གྱི་རེད། དེ་མིན་གནས་སྟངས་སྡུག་པོ་དངོས་སུ་སླེབས་ཟིན་ནས་ཉམས་ལེན་གཞི་ནས་བྱེད་དགོས་བྱུང་ན་ཁག་པོ་དང༌། ཕྱིས་དྲགས་ཀྱི་རེད།

གཙོ་ཆེ་བ་ཉམས་ལེན་གང་ཡིན་ནའང་དེ་ལ་གོམས་འདྲིས་ཆེ་ཆུང་ལ་རག་ལས་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན་ནམ་རྒྱུན་རང་ཉིད་བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ། དེ་བཞིན་དུ་བདག་མེད་པ་དང༌། མི་རྟག་པ་དང༌། གཏོང་ལེན་ཏེ་རང་གི་བདེ་དགེ་གཞན་ལ་གཏོང་བ་དང་གཞན་གྱི་སྡིག་སྒྲིབ་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་རང་ཐོག་ཏུ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོམ་ཉམས་ལེན་རིགས་ལ་སྦྱོང་བརྡར་ཡག་པོ་བྱས་ཡོད་པ་ཡིན་ན། མཐའ་མ་འཆི་ཁར་ཡང་གནད་དོན་དེ་ཚོ་རིམ་གྱིས་བསྒོམ་པའམ། ཡང་ན་དེའི་ནང་ནས་གནད་དོན་གཅིག་གི་ཐོག་ཏུ་དམིགས་ཕུག་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཆོག་ཆོག་ཡོད། སྔ་མའི་གོམས་འདྲིས་ཀྱི་མཐུས་སེམས་པ་སྤྱི་བྱིངས་དེ་ཉམས་ལེན་གྱི་ཐོག་ཏུ་ཡག་པོ་བྱས་ནས་བཞག་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ཀྱི་ཟུག་གཟེར་དང༌། སྡུག་བསྔལ་དེ་ཚོ་ཡང་མངོན་གསལ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། གང་ཡོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཚོས་ཀྱང་སོ་སོར་གནོད་ཆུང་བ་ཡོང་གི་རེད། དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ནུས་པ་ཡག་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་ནད་ཟུག་ཡོད་སའི་ཐོག་དེ་ག་རང་ལ་སེམས་གཏད་ནས་སྒོམ་དམིགས་བསལ་ཅན་དཔེར་ན་འོད་དཀར་པོ། ཡང་ན་ཐིག་ལེ་དང༌། གཟུངས་སྔགས་དང༌། གཞན་ཡང་མཚན་མ་མི་འདྲ་བའི་དམིགས་པ་བྱས་ནས་སྒོམ་ཆོག་གི་རེད། སྒོམ་དེ་ཚོས་ལུས་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་ཡང་ཆུང་དུ་གཏོང་གི་རེད། དང་ཐོག་ནས་ཉམས་ལེན་དེ་ཚོའི་རིགས་ཀྱི་གོམས་འདྲིས་མེད་ཚར་བའི་རྗེས་ལ་འཆི་བ་ཐོག་ཏུ་བབ་དུས་ཐབས་ཤེས་འདི་འདྲ་བྱས་ན་ཡག་ཤོས་ཡོད་རེད་ཅེས་ལབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། གོང་དུ་ཁྱེད་ནས་གསུངས་པ་དེ་ཚོ་གཞིར་བཞག་བྱས་ནས་བཀའ་དྲི་ཞུ་རྒྱུ་ཞིག་ལ། དཔེར་ན་སྨན་བཅོས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་འདྲ་མིན་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོའི་ངོས་ནས་ནད་པའི་འཆི་རིམ་འགོག་པ་དང༌། ཡང་ན་འཆི་རིམ་ལ་ཁ་བསྒྱུར་གཏོང་བ། ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་དགེ་མཚན་དམིགས་བསལ་མེད་པར་ཚེ་བསྲིང་བ་སོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། དེ་ཚོས་ལས་འབྲས་བརྩི་སྲུང་བྱེད་རྒྱུར་འགལ་འཛོལ་འགྲོ་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན། ཨེམ་ཆི་ཞིག་གིས་ནད་པའི་ཚེ་བསྲིང་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་པ་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་བརྩི་སྲུང་བྱེད་རྒྱུ་གཉིས་ལ་འགལ་འདུ་གང་ཡང་མཐོང་གི་མི་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན་ནང་ཆོས་རང་གི་ལྟ་སྟངས་ནས་བྱས་པ་ཡིན་ནའང་ལས་རྐྱང་པས་མ་ཡིན་པར་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་གིས་འཆི་བ་འདྲེན་གྱི་ཡོད། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འཆི་བ་ནི་དཔེར་ན་ལས་ཀྱི་འཕེན་ཤུགས་རྫོགས་ནས་འཆི་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། སྐབས་རེར་ལས་ཀྱི་འཕེན་པ་མ་རྫོགས་པའི་སྔོན་དུའང་འཕྲལ་རྐྱེན་གྱི་དབང་ངམ། ཡང་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་ཟད་པའི་དབང་གིས་འཆི་བ་ཡོང་གི་ཡོད། འདི་ཚོ་དུས་མ་ཡིན་པའི་འཆི་བ་ཟེར་བ་དེ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ན་རྒྱུ་ཚ་རྒྱུ་ལ་ཡང་ལས་ནད་ཟེར་བ་གཅིག་དང༌། དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱི་ནང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་གིས་གཙོ་བོར་བྱུང་བ་བཅས་ཡོད།

ལས་དབང་གིས་འཆི་བ་དེར་ཐབས་ཤེས་ག་རེ་བྱས་ནའང་བཟློག་ཐབས་མེད། སྤྱིར་བཏང་དེ་འདྲའི་རིགས་ཀྱི་འཆི་བ་དེ་ཚོ་ལ་ལས་དབང་གིས་འཆི་བ་ཟེར་གྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་ཕྱིའི་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་གློ་བུར་དུ་འཆི་བ་དེ་ཚོ་ལའང་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཙམ་ཞིག་ཡོད། དཔེར་ན། མི་ཞིག་གི་ཚེ་བསྲིང་བ་ལ་ཆ་མཚོན་ན་ཡང༌། ཐབས་ཤེས་འདྲ་མིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོའི་ཚེ་བསྲིང་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་དང་མཐུན་རྐྱེན་རྙེད་པ་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རང་གི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན།

ཡིན་ནའང་ངས་དོ་སྣང་བྱུང་དོན་ལ། བོད་མི་ཐེ་བའི་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཁ་གཡོགས་རྐྱང་བྱས་ནས་རང་ངོས་ནས་འབད་བརྩོན་ཐབས་ཤེས་ཁྱོན་ནས་མི་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་འདུག འདི་རྩ་བ་ནས་ནོར་བ་རེད། ལས་གསོག་མཁན་སུ་ཡིན་ཟེར་ན། ང་རང་ཚོ་རང་གིས་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལས་གསོག་གི་ཡོད། དཔེར་ན། ངས་ད་ལྟ་ཤོག་གུའི་སྟེང་དུ་ཡི་གེ་ཞིག་འབྲི་འདོད་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ལས་དེ་ག་རང་གིས་འཕྲལ་དུ་གནས་སྟངས་གསར་པ་བཟོ་བ་དང༌། ཕྱིས་སུའང་དེས་རྒྱུ་བྱས་ནས་གྲུབ་འབྲས་གསར་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། དེ་ག་རང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དེ་ག་རང་ལ་ཟེར་གྱི་ཡོད། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཟེར་བ་འདི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ནུས་པ་ཟུར་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ན་ནོར་བ་ཡིན། ང་རང་ཚོའི་ཉིན་རེའི་མི་ཚེ་ནང་གི་ལྟོ་ཟས་ཞིམ་པོ་དང༌། ལས་ཀ་ཡག་པོ་དང༌། སེམས་པ་ལྷོད་ཡངས་བཅས་ཚང་མ་ལས་འབྲས་ཀྱི་བརྒྱུད་ནས་བྱུང་བ་ཡིན། འདི་ཐམས་ཅད་ལས་དང་འབྲས་བུ་ཡིན། སུའི་ལས་ཡིན་ཟེར་ན། ང་རང་ཚོ་རང་གི་ལས་ཡིན། སྐབས་རེར་ང་ཚོས་ལས་འབྲས་སྐོར་སྐད་ཆ་ཤོད་དུས་གོ་ནོར་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་ཚོད་འདུག

སོ་སོས་ལས་ངན་པ་ཞིག་བསགས་ཟིན་པ་ཡིན་ན་ཡང་ད་དུང་དཀར་པོའི་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལས་ངན་པ་དེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་རྒྱུ་དང༌། དེ་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་ང་རང་ཚོའི་ལས་ལ་རག་ལས་ཀྱི་ཡོད། འདི་གལ་ཆེན་པོ་འདུག ནང་པའི་ཉམས་ལེན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་འདི་ངེས་པར་དུ་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་གཤའ་མ་བྱེད་མཁན་ཞིག་གིས་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་ན་དཀའ་ངལ་གཞན་པའི་རིགས་འགྱུར་ལྡོག་གཏོང་རྒྱུར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་མ་ཐུབ་པ་གང་ཡང་མེད།

ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འདིར་གཏིང་རིང་པོའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་བསྡུས་ཡོད། ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རེད་ཟེར་ནས་སྤྱི་བཤད་སྤོམ་བཤད་ཙམ་བྱས་པས་མི་འགྲིགས། དཔེར་ན། ད་ལྟའི་ངའི་གཟུགས་ཕུང་འདི་ལ་ཆ་བཞག་ན། ངའི་ལག་པ་འདི་ངའི་ཚོར་མྱོང་དང་འབྲེལ་ཐག་ཆེས་ཉེ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ལུས་ཚོར་བདེ་སྡུག་མང་པོ་ཞིག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པ་སྨོས་མི་དགོས་པ། ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་འདིའི་ཕྱིའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྒྱུ་བཙལ་ནས་ཡར་དེད་པ་ཡིན་ན་དུས་ཀྱི་འགོ་ཚུགས་སའི་བར་དུ་དེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

འདི་གཟུགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཞིག་དང༌། གཟུགས་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་ཞིག་ཡིན། འདི་ཡར་དེད་པ་ཡིན་ན་མཐར་རྡུལ་ཕྲན་ཞིག་ལ་ཐུག་གི་ཡོད། ནང་པའི་གཞུང་གི་ནང་འདི་ལ་ནམ་མཁའི་རྡུལ་ཞེས་པའི་བརྡ་ཆད་བཏགས་ཡོད། ལོ་ཁྲག་ཁྲིག་མང་པོར་འབྱུང་རིམ་གྱི་འཕེལ་བསྐྱེད་བརྒྱུད་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་ཕྲ་མོ་དེ་ད་ལྟའི་སྲོག་ལྡན་གྱི་ཕུང་པོའི་ངོ་བོར་གྱུར་ནས་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་མང་པོ་ཞིག་བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ཆགས་བསྡད་ཡོད། ངའི་ཕུང་པོར་གྱུར་པ་འདི་ལས་དབང་གིས་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བཏང་ཡང༌། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འོངས་པའི་གཟུགས་རྡུལ་གྱི་རྒྱུན་ཞིག་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་འདི་ལས་དབང་གིས་ཡིན་པར་བཤད་མི་ཐུབ། འདི་རང་བཞིན་གྱི་འགྲོ་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པ་རེད། གཟུགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་གཟུགས་ཅན་ཞིག་ལས་སྐྱེ་གི་ཡོད།

དེ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་སེམས་གཉིས་དབར་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟ་གི་ཡིན་ན་གཞི་རྩའི་ཁྱད་ཆོས་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཐོག་ལ་མི་མཐུན་པ་ཡོད། གཟུགས་ཅན་གྱི་རིགས་ལ་ཁྱད་ཆོས་དམིགས་བསལ་ཅན་ཁ་ཤས་ཡོད་པའི་དབང་གིས་གཟུགས་ཅན་གྱི་ངོ་བོར་གནས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དེའི་དབང་གིས་དེ་ཚོ་ཐོགས་རེག་ཅན་ཆགས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ཤེས་པའི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དྭངས་པ་དང༌། གསལ་བ་དང༌། ཡུལ་རིག་པ་བཅས་ཡིན་པ་དང༌། གཟུགས་ཅན་མིན་པས་ཐོགས་རེག་མེད་པ་རེད། དངོས་པོ་འདི་གཉིས་ཆེས་མི་མཐུན་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་དེ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་ལས་དབང་གིས་རེད་ཅེས་ང་ཚོས་ཟེར་ཤེས་ཐབས་མེད།

ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་དེ་ཚོའི་ནང་ལ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་རྙོག་ཟིང་ཚ་པོ་འདི་འདྲའི་རིགས་ངོས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་བདེན་པ་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཐབས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་བསྟན་ཡོད། ནང་པའི་གཞུང་གི་ནང་ལ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་བདེན་པ་ར་སྤྲོད་པའི་ཐབས་སུ་རིགས་པ་བཞི་གསུང་གི་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་རིགས་པ་གཅིག་ལ་འཐད་པའི་རིགས་པ་ཟེར་གྱི་ཡོད། རིགས་པ་འདི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཤེས་པའི་སྟེང་ནས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་འབྲེལ་བའམ། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་རྐྱང་པའི་ཐོག་ཏུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག་པ་རེད། རྒྱུ་འབྲས་དང་ལྟོས་པའི་འབྲེལ་བའང་དཔེར་ན་དངོས་པོ་འདིས་དངོས་པོ་དེ་བསྐྱེད་ཐུབ་པ་དང༌། དངོས་པོའི་རིགས་ཁ་ཤས་བསགས་པའི་འབྲས་བུར་དངོས་པོ་འདི་འདྲ་ཞིག་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ་ཟེར། འདི་འདྲའི་ལྟོས་པའི་འབྲེལ་བ་གཞི་ལ་བཞག་ནས་འཐད་པའི་རིགས་པ་འདི་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།

དེ་ལྟ་བུའི་ལྟོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཐད་པ་དེ་ཡང་སེམས་དང་བེམ་པོའམ། སེམས་དང་གཟུགས་ལྟ་བུའི་གནས་ཚོད་དང་ཁྱད་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དངོས་པོའི་རིགས་དངོས་གནས་ལ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་ཡིན། འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་དེ་ཚོའི་དབར་མི་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལུགས་ནང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཟེར་གྱི་ཡོད། དངོས་པོ་བདེན་པའི་གནས་སྟངས་འདི་ལྟ་བུའི་རྙོག་ཟིང་ཚ་པོ་ཡོད་པ་ངོ་འཕྲོད་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་འཚོལ་བའི་སྐབས་སུ་རིགས་པའི་སྒོ་དུ་མ་ཞིག་ལ་སྤྱོད་དགོས་པ་ཡིན་པས་ལས་འབྲས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་གྱི་མཚམས་གང་ནས་ཡིན་ངོས་བཟུང་རྒྱུ་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་ཡོད།

སྤྱིར་བཏང་ང་ཚོས་གནས་སྟངས་མང་པོ་ཞིག་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རེད་ཅེས་ཟེར་ཆོག་ཆོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ཇི་ཙམ་བར་ལས་འབྲས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཡིན་མིན་དང༌། ཇི་ཙམ་ནས་དངོས་པོ་སོ་སོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་མིན་གྱི་ས་མཚམས་ད་ལྟ་ཡང་ཐག་ཆོད་པོ་ཞིག་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་རེད། འདི་ང་ཚོས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ྋགོང་ས་མཆོག ཁྱེད་རང་རང་ཉིད་འཆི་བ་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཐུགས་སེམས་ཞི་ལྷོད་ངང་རང་གི་འཆི་བ་ལ་གདོང་ལེན་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ཁྱེད་རང་གི་གྲོགས་པོ་ཞིག་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་སྐབས་ཚོར་བ་གང་འདྲ་ཡོང་གི་འདུག་གམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། ངས་མི་ཤེས། ང་རང་གི་ཚོར་མྱོང་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་སྐབས་རེར་སེམས་པར་སྐྱོ་སྣང་ཤར་གྱི་འདུག ངའི་ཇོ་ལགས་བློ་བཟང་བསམ་གཏན་གྲོངས་དུས་དམིགས་བསལ་གྱིས་སེམས་པར་སྐྱོ་སྣང་ཤར་བྱུང༌། ང་ལ་གཅེན་པོ་དང་གཅེན་མོ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ང་ཆུང་དུས་ཕལ་ཆེར་ཁོང་དང་མཉམ་དུ་དུས་ཚོད་མང་ཤོས་འགྲོགས་པ་ཡིན། ལྷག་དོན་ཕ་ཡུལ་ནས་ལྷ་སར་ཐོག་མར་ཡོང་དུས་ཁོང་མཉམ་དུ་ཡོད།

ལམ་དུ་ཕལ་ཆེར་ཟླ་བ་གཉིས་ཙམ་འགོར་སོང༌། ཁྱེད་ཚོས་ཕེབས་བྱམས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་དམ། དེ་འདྲ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གི་ནང་ང་གཉིས་མཉམ་དུ་བསྡད་ནས་ཡོང་བ་ཡིན། ང་གཉིས་རྩེད་མོ་རྩེད་ཀྱིན་ཡོང་བ་ཡིན། མཚམས་རེར་ང་གཉིས་གཉིས་ཀ་ཕེབས་བྱམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་དུས་ཕེབས་བྱམས་ཡོངས་རྫོགས་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཁྱོར་འགྲོ་གི་འདུག དེ་དུས་ཕེབས་བྱམས་འགན་འཛིན་མི་དེས། དེ་འདྲ་མ་བྱེད་ཟེར་ནས་ཕྱི་ལོག་ནས་སྐད་ཤོར་གྱི་འདུག ང་གཉིས་རྒྱག་རེས་ཤོར་བ་ཡིན་ན་མི་དེར་ཡག་ག་ཡོད།

གང་ཡིན་ཟེར་ན་དེ་དུས་ང་གཉིས་སོ་སོའི་ས་མཚམས་བཟུང་ནས་བསྡད་ཀྱི་ཡོད། གཅིག་འདིར་བསྡད་ཀྱི་ཡོད། གཅིག་ཕ་ཕྱོགས་དེར་བསྡད་དུས་ཕེབས་བྱམས་འཁོད་སྙོམས་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་འདུག ངའི་བསམ་པ་ལ་ཕེབས་བྱམས་འགན་འཛིན་གྱི་མི་དེ་སྐྱིད་པོ་དེ་ཙམ་བྱུང་མ་སོང༌། ཇོ་ལགས་གྲོངས་དུས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་སེམས་པ་སྐྱོ་པོ་བྱུང༌། འོན་ཀྱང་བྱེད་ཐབས་མི་འདུག དེ་བྱུང་ནི་ཚར་བ་རེད། ཁོང་གྲོངས་ནས་བཟུང་སྟེ་མཚམས་རེར་ཁོང་སྐྱེ་བ་གསར་པ་གང་དུ་བླངས་ཡོད་དམ། འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་ལ་སྐྱེས་ཡོད་དམ། འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་སྐྱེས་ཡོད་དམ། འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་སྐྱེས་ཡོད་ན་གང་དུ་ཡོད་དམ་སྙམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག

བཀའ་འདྲི། ཁྱེད་ནས་གོང་དུ་སྐྱེ་འཆི་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བར་དོའི་སེམས་ཤིག་ཡོད་པར་གསུངས་སོང༌། སེམས་འདི་གཟུགས་ཅན་ནམ་རྫས་བསྒྱུར་གྱི་རྒྱུན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་དམ། དེ་འདྲ་ལ་རྩ་བ་ནས་མ་ལྟོས་པར་རང་དབང་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། དེ་འདྲའི་བར་དོ་བ་དེ་ད་ལྟའི་ལུས་ཕུང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ནི་ནང་པའི་གཞུང་ཚོའི་ནང་ན་གསལ་པོ་ཡོད། གཞུང་དེ་ཚོའི་ནང་ལ་བར་དོ་བའི་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་རླུང་ཕྲ་མོའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ལས་གཟུགས་རགས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཡོད། འོན་ཀྱང་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ཡོད་པར་གསུངས་ཡོད། བར་དོ་བའི་ལུས་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་ལ་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་དེ་འཇོག་གི་ཡོད། ཟེར་ཡག་ལ་ཉམས་ལེན་ཚད་མཐོན་པོར་སོན་པའི་སྒོམ་ཆེན་པ་ཚོས་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་དངོས་སུ་རང་གིས་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་བཟུང་རྒྱུ་ཡོད་པར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། བར་དོའི་ལུས་དེའང་དེ་འདྲ་རང་ཡོད་ཚོད་རེད། རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་དེ་མི་ཁ་ཤས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཉམས་མྱོང་ཤར་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

ཁྱེད་རང་གིས་རླུང་ཕྲ་མོའམ་སེམས་ཕྲ་མོའི་ཆ་ནས་དྲི་བ་གནང་སོང༌། འོན་ཀྱང་བར་དོ་བ་ལ་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད། འདི་མགོ་རྙོག་པོ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང་ངས་ཤེས་ཚོད་ལྟར་ན་ཁམས་ལ་ཕྱིའི་ཁམས་ལྔ་དང་ནང་གི་ཁམས་ལྔ་ཡོད་པ་དང༌། ནང་གི་ཁམས་ལ་ཡང་ནང་གསེས་ཀྱི་རགས་པའི་ཁམས་ལྔ་དང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཁམས་བཅས་ཡོད་ས་རེད། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རྟེན་གཞིའི་ནང་ལ་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་བསྡུས་ཡོད། འོད་གསལ་དེ་ཆ་ཤས་གཅིག་དང༌། དེའི་ཆ་ཤས་གཅིག་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རླུང་དེ་ཡིན་པ་རེད། རླུང་དེའི་ནང་ལ་ཁམས་ལྔའི་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཚང་ཡོད།

དེར་བརྟེན་འོད་གསལ་དེ་ཤེས་བྱ་ཡོད་དོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་རྟེན་ཡིན་པར་བཤད་ཡོང་དུས་ཕྱི་རོལ་གདོས་བཅས་ཀྱི་གཟུགས་དང་འོད་གསལ་དབར་འབྲེལ་ལམ་ཞིག་ཡོད་ས་རེད། བོད་ཀྱི་ནང་པའི་གཞུང་ལུགས་ནང་ལ་རླུང་འོད་ཟེར་ལྔ་ལྡན་ཟེར་བའི་རླུང་གི་ནུས་པ་ཞིག་གསུང་གི་ཡོད། ང་ཚོས་ནམ་ཞག་རྒྱུན་ལྡན་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རགས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་དང༌། རླུང་ཕྲ་མོ་ཐེ་བའི་ཕྲ་བའི་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀྱི་དབར་འབྲེལ་བ་ཞིག་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད།

དེ་འདྲའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བཀོད་པ་གཉིས་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་འདི་ནང་པའི་གཞུང་ནས་བསྟན་པའི་རླུང་ཕྲ་མོ་དེའི་རང་བཞིན་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ངོ་འཕྲོད་རྒྱུ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ཡིན་ནའང་འདིའི་འབྲེལ་བ་མཐིལ་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཤེས་པ་ལ་ད་ལྟའི་རླུང་ཁྱད་པར་བ་དེ་དང༌། གོང་དུ་བཤད་པའི་ནམ་མཁའི་རྡུལ་གཉིས་ཀྱི་དབར་འབྲེལ་བ་གནད་ཆེ་བ་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་ཤེས་རྒྱུ་འདི་གནད་འགག་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་འདུག ང་རང་ཡང་འདིའི་གནད་དོན་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཤེས་ཀྱི་མེད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། འཆི་རིམ་གྱི་སྐོར་ཤེས་པ་ལ་བར་དོ་ཐོས་གྲོལ་གྱི་ཕྱག་དཔེ་བཀླག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། དེས་ཕན་ཐོགས་ཡོད། འོན་ཀྱང་འཆི་རིམ་གྱི་སྐོར་དང༌། ལྷག་པར་དུ་བར་སྲིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ཐད་ལ་མངོན་པའི་གཞུང་དང༌། སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ཚོའི་དབར་ལ་མི་མཐུན་པ་འགའ་ཤས་ཡོད་པས་ཕྱག་དཔེ་མང་པོ་བཀླགས་ནས་གོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱུང་ན་ཡག་ཤོས་རེད། བར་དོ་ཐོས་གྲོལ་རང་གི་ནང་ལ་འགྲེལ་བཤད་བསྐྱོན་བཞག་པའི་ཞི་དྲག་གི་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཚོ་ནི་ལྷ་དེ་དང་དེ་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཁོ་རང་ཚོར་དམིགས་བཀར་གྱིས་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ས་རེད། ཅེས་གསུངས།

ལྔ། བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས།

བཀའ་འདྲི། ཁྱེད་རང་མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་གི་ལུང་པར་ཕྱིར་ལོག་གནང་བ་ཡིན་ན། དེ་དུས་ནང་པ་མིན་པའི་རྒྱའི་མི་འབོར་མང་པོ་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་ནང་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་གཞུང་བསྐྱང་རྒྱུ་དེ་ཁག་པོ་ཆགས་ཀྱི་མ་རེད་དམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། དེ་སྔ་ལོ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱི་རིང་ལ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང༌། བོད་པའི་གོམས་གཤིས་ཉམས་ཉེས་ཆེན་པོ་སོང་བར་ངས་དོ་སྣང་བྱུང༌། རྒྱ་མི་ཕོ་མོ་ཚོས་ཉམས་ཉེས་བཏང་བ་དེས་མ་ཚད། བོད་པའི་ནང་ལའང་དེའི་ཉེན་ཁ་འདུག དཔེར་ན༌། དེ་སྔ་ལོ་ཁ་ཤས་རིང་ལ་བོད་ནས་བྲོས་བྱོལ་ཡོང་བའི་བོད་ཕྲུག་གཞོན་ནུ་དེ་ཚོ་ལ་བོད་ཞེན་དང་ལྷག་བསམ་བརྟན་པོ་ཡོད་ན་ཡང་ཁོང་ཚོ་གྲས་འགའ་ཞིག་གི་བྱེད་སྟངས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་བལྟ་དུས་ང་སེམས་ཚབས་སྐྱེ་གི་འདུག ཕྲན་བུ་ཞིག་མ་འགྲིགས་ན་ལམ་སང་རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་ཆོག་ཆོག་དང༌། དཔུང་པ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཆོག་ཆོག་བྱེད་ཀྱི་འདུག

ཉེ་ཆར་ཟླ་བ་འགའ་ཤས་ནང་ལ་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བ་ཚོས་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་གཉིས་བྱུང་ཚར་སོང༌། ཁོང་ཚོའི་ཀུན་སློང་གི་ཆ་ལ་ཡག་ཐག་ཆོད་ཡོད་ཀྱང༌། སྙིང་རྗེ་དང༌། དྲང་བདེན། ཉམ་ཆུང་ཚུལ་མཐུན་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད་ལ་ཧ་ལས་པའི་ཉམས་ཆག་ཕྱིན་འདུག རྒྱ་གར་ནང་ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ཁྲོད་ལ་གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཡོང་གི་འདུག ཉེ་དུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ཚོ་ལ་བརྟེན་ནས་ངའི་སེམས་ནང་ད་ཆ་ང་ཚོའི་བོད་ལུང་པའི་ནང་ལ་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་བློ་འཚབ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བྱུང༌།

ཡིན་ནའང་འདི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཚར་བ་ཡིན་ཙང་ང་ཚོས་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད། ད་དུང་ཡིན་ནའང་ང་ཚོ་ལ་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང༌། བསམ་བློའི་རང་དབང༌། འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་རང་དབང་བཅས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་གནས་ཚུལ་འདིའི་རིགས་ཏན་ཏན་ཉུང་དུ་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད་སྙམ་པའི་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད། མ་འོངས་པར་ང་ཚོར་རང་དབང་ལག་ཏུ་སོན་དུས། ང་བོད་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་བྱས་ནས་སྡོད་བརྩིས་མེད། འདི་ངའི་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་ཡིན། དངོས་འབྲེལ་རང་ལ་ང་ཚོས་འདིའི་སྐོར་ལ་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཡིག་ཆ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཟིན་པ་ཡིན། ཡིག་ཆ་དེའི་ནང་ལ་བོད་རང་དབང་གི་ལུང་པར་སླེབས་པའི་ཉིན་མོ་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་བར་བརྒལ་གྱི་གཞུང་ཞིག་བཙུགས་ནས་ངའི་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་དབང་ཚད་ཆ་ཚང་གཞུང་དེ་ལ་རྩིས་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་འཁོད་ཡོད། དེ་ནས་ལོ་གཉིས་ནང་ཚུན་ལ་གཞུང་དེས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་བསྐོངས་ནས་ལྷན་ཚོགས་དེས་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་གནང་རྒྱུ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང་འདི་ཐག་བཅད་ཚར་བ་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ྋགོང་ས་མཆོག ཁྱེད་ནས་གོང་དུ་དེང་དུས་བོད་མི་ཁ་ཤས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་སྤྱོད་ལམ་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པ་དེས་ཐུགས་འཚབ་སྐྱེས་ཚུལ་གསུངས་སོང༌། དེ་འདྲ་ཡིན་ན་བོད་རང་དབང་སོན་སྐབས་བོད་ཕྲུག་གཞོན་ནུ་ཚོར་སྲིད་དོན་གྱི་སློབ་སྟོན་ལས་ལྷག་པ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་དགོས་མཁོ་ཆེ་བ་ཆགས་པའི་སྐབས་དེར་ཁྱེད་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་གནང་རྒྱུ་མིན་པའི་ཐག་གཅོད་གནང་བ་ག་རེ་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། ངས་བོད་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་ཀྱི་མིན་ཟེར་བ་དེས་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་འགན་རྩ་བ་ནས་འཁུར་གྱི་མིན་ཟེར་བ་མིན། ང་རང་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་བོད་མི་ཚོས་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་བློས་འགེལ་དེ་འདྲ་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་བོད་མིའི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུ་འདི་ངའི་ལས་འགན་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་འགྲོ་བ་མི་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་བློས་འགེལ་བྱེད་མཁན་བོད་མི་ཚོའི་ཞབས་འདེགས་ང་རང་དབུགས་མ་ཆད་ཀྱི་བར་དུ་ཞུ་རྒྱུ་དེ་ངའི་ལས་འགན་ཡིན། འོན་ཀྱང་གཞུང་གི་ལས་འགན་ལེན་འདོད་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ནི། ང་ད་ལྟ་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་བདུན་ལ་སླེབས་ཟིན་པ་རེད། ད་ཇི་ཙམ་རིང་ན་ཡང་ད་དུང་ལོ་ཉི་ཤུའི་རིང་ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་ཡོང༌། དེ་ནས་རྒས་འཁོགས་ལག་པས་འཁྱོག་ཚད་གཅིག་ཆགས་ཀྱི་རེད། གང་ལྟར་རྒྱ་གར་ནང་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་གནས་པའི་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ཉིན་རེ་བཞིན་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་གི་ཡོད། ད་ནས་བཟུང་ལོ་ཉི་ཤུ་ནང་ཚུན་ལ་མང་གཙོ་བརྟན་པོ་ཞིག་ཚུགས་ཟིན་པ་དགོས་ཀྱི་འདུག འགོ་སྟོད་དུ་རྙོག་ཟིང་དང༌། ཚགས་མ་ཚུད་པ་ཡོང་སྲིད། རྙོག་ཟིང་འདི་ཚོ་ཚང་མ་ངའི་མི་ཐོག་འདིར་ཡོང་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་མ་འོངས་པར་ཚགས་ཚུད་པོ་ཡོང་གི་རེད།

གལ་སྲིད་ངས་མུ་མཐུད་ནས་གཞུང་གི་འགན་ཁུར་བླངས་ནས་བསྡད་པ་ཡིན་ན་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་དགའ་པོ་བྱེད་མདོག་ཁ་པོ་རེད་དེ། འོན་ཀྱང་བརྒྱུད་ནས་དེས་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གཙང་མ་ཞིག་ཚུགས་རྒྱུར་འགལ་རྐྱེན་བྱེད་ཀྱི་འདུག་པར་བརྟེན་ང་དགོངས་པ་ཞུ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ང་རང་གིས་ཐག་བཅད་པ་ཡིན། ཕན་ཐོགས་གཞན་ཞིག་ལ། གལ་སྲིད་ངས་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་མུ་མཐུད་དེ་བྱེད་བཞིན་པའི་ངང་ལ་བོད་ཀྱི་དབུས་གཞུང་དང་མི་མང་གི་དབར་རམ། ཡང་ན་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་དང་མ་འགྲིགས་པ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ང་ཡོད་པ་དེས་རྙོག་གྲ་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་རེད། གལ་སྲིད་ངས་བར་མི་ཞིག་གི་ཚུལ་བཟུང་ནས་བསྡད་པ་ཡིན་ན་ངས་རྙོག་གྲ་དེ་ཚོའི་རིགས་བསལ་རྒྱུ་ལ་ཕན་ཐོགས་པའི་ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

གཞན་ཡང་ང་རང་སྒེར་གྱི་ཆ་ནས་རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོའི་རིགས་ལ་ཞུགས་རྒྱུར་དགའ་པོ་མེད། དེ་ཚོ་ལས་ཀ་ཐོལ་བ་ཞིག་ཡིན། དམ་བསྒྲགས་དགག་བྱ་མེད་པར་རང་གང་འདོད་འདོད་སར་རང་དབང་གིས་འགྲོ་རྒྱུའི་རང་དབང་མང་བ་འདོད་ཀྱི་འདུག དེ་ལེགས་པ་དང༌། ལས་སླ་བ་འདུག མི་འདུག་གམ། རྒྱུ་མཚན་དེ་ཚོ་ལ་བརྟེན་ནས་ངས་ཐག་གཅོད་དེ་བྱས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། འདིས་ངས་འགན་ཁུར་དང་དམ་བཅའ་ཚང་མ་གཡུགས་བཞག་གི་ཡིན་ཟེར་གྱི་མེད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ྋགོང་ས་མཆོག ཁྱེད་རང་གིས་བོད་རང་བཙན་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལམ་ནང་འཚེ་བ་གཏན་ནས་མི་བྱེད་པའི་ཡིད་ཆེས་དེ་དོར་ན་དགེ་མཚན་ཆེ་བ་མི་འདུག་གམ། གང་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་འདྲ་དོར་གནང་བ་ཡིན་ན་བོད་མིའི་དཀའ་ངལ་དེ་ཚོ་བསལ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། དེ་མ་རེད། དེ་འདྲ་བྱས་པ་ཡིན་ན་འཚེ་བ་མང་བ་ཡོང་གི་རེད། དེས་ཁྱབ་བསྒྲགས་མང་བ་དང༌། རོགས་བྱེད་མཁན་མང་དུ་འགྲོ་སྲིད་ཀྱང༌། གལ་ཆེ་ཤོས་དེ་བོད་དང་རྒྱ་གཉིས་འདོད་ཀྱང་རུང་མི་འདོད་ཀྱང་རུང་ས་འབྲེལ་བྱས་ནས་བསྡད་དགོས་པར་བརྟེན་འཆམ་པོ་དང༌། མཐུན་པོ། ཞི་བདེའི་ངང་སྡོད་ཐུབ་པ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་དེ་ངེས་པར་དུ་འཚེ་བ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་བྱེད་དགོས།

གནད་དོན་གལ་ཆེ་བ་གཞན་ཡང༌། མཐའ་མའི་འགྲིགས་ཐབས་སམ། དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་དེ་རྒྱ་མི་དང་བོད་པ་རང་གིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་འདྲ་ཡོང་བ་ལ་ང་ཚོར་རྒྱ་ནག་གམ་རྒྱ་མིའི་ཕྱོགས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེ་དགོས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད། དེ་སྔ་ནས་ང་ཚོའི་ལངས་ཕྱོགས་དེ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་བྱས་ནས་བསྡད་པ་འདི་ལ་ད་ལྟ་རང་ནས་རྒྱ་མིའི་ཕྱོགས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་མང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་མི་གཅིག་པུ་མིན་པར། རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་མིའི་ནང་ནས་ཀྱང་འདི་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་མང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། དུས་ཚོད་རིམ་པས་འགྲོ་བ་དང་མཉམ་དུ་ང་ཚོར་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་དང་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་མཁན་གྱི་རྒྱ་མི་རིགས་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། ཁོ་ཚོས་བོད་རང་དབང་གཙང་མ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ་ད་དུང་ཡང་ཁག་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཀྱང༌། ང་ཚོས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་འདིར་ཁོ་ཚོས་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། འདི་ངས་རྩ་བ་ཆེན་པོར་བརྩི་གི་ཡོད། གལ་སྲིད་བོད་མི་ཚོས་གོ་མཚོན་འཁྱེར་ནས་འཐབ་རྩོད་བྱས་པ་ཡིན་ན་ད་ལྟའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དེ་ལམ་སང་བརླག་འགྲོ་གི་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཀའ་འདྲི། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་འདོད་ལ་ད་ལྟ་འདིར་བཀའ་སློབ་གསན་མཁན་ཚོའི་ཁྲོད་ནས་བོད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་ན་དགོངས་ཀྱི་འདུག ཞུས་པར།

བཀའ་ལན། སྤྱིར་བཏང་ཨ་རི་དང༌། འདི་ག་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་ལྟ་བུའི་ས་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡག་ཐག་ཆོད་གནང་བ་དེས་ང་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་བསྡད་ཡོད། ཡིན་ནའང་ད་དུང་ང་ཚོར་ནུས་པ་ཐོན་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་མང་པོ་དགོས་ཀྱི་འདུག བོད་པའི་འཐབ་རྩོད་འདི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གཅིག་པུའི་སྐོར་གྱི་འཐབ་རྩོད་ཅིག་མིན། འདི་ཁོར་ཡུག་གཏོར་སྐྱོན་དང༌། ལུང་པ་བཙན་འཕྲོག་བྱེད་པ་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་འདིར་རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེ་བོད་དུ་གནས་སྤོས་བྱེད་པ་འདི་གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་ཆེ་ཤོས་ཤིག་འདུག ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་ལ་མི་སེར་བརྗེ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་འདི་འགོག་ཐབས་སུ་རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་ང་ཚོར་ངེས་པར་དགོས་ཀྱི་འདུག འདི་རང་ལས་ཛ་དྲག་ཆེན་པོ་ཞིག་འདུག འདིའི་ཕྱོགས་སུ་ཁྱེད་རྣམ་པས་ང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་གང་འདྲ་ཞིག་གནང་རྒྱུ་ཡོད་ནའང་ང་ཚོས་དགའ་བསུ་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་སོགས་གསུང་འཕྲོས་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས།

༡༩༩༣ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༣༠ ཉིན་བཀའ་ཤག་ཚོགས་ཁང་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ལྷན་ཚོགས་ཐོག་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ད་རེས་འདིར་ང་ཚོ་བོད་གངས་ཅན་པ་དང་དགེ་རྒན་དགེ་ཕྲུག་ལྟ་བུའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་གྲོགས་པོ་རྣམ་པ་ལྷན་རྒྱས་ལ་ཞུ་རྒྱུར། ཁྱེད་རང་ཚོ་འདིར་ཆེད་མངགས་ཕེབས་ཏེ་བོད་དོན་ཐོག་ཐུགས་ཁུར་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་བཀའ་མོལ་དང༌། བཀའ་བསྡུར་གནང་བར་ང་རང་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དྷ་རམ་ས་ལའི་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་འདི་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་གནས་ཡུལ་ལྟེ་བ་ཡིན་ཞིང༌། གྲོགས་པོ་རྣམ་པ་འདིར་ཕེབས་པར་བརྟེན་ཁྱེད་རྣམ་པས་ས་ཆ་འདིའི་གནས་ཚུལ་གཟིགས་སྐབས་ང་ཚོའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་ལ་ཐུགས་སྣང་ཡོང་གི་རེད། ད་རེས་རྣམ་པ་ཚོ་འདིར་གོ་བསྡུར་གནང་བར་ཕེབས་པ་འདི་ཕལ་ཆེར་འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གྲངས་ནང་ང་ཚོའི་ཉམས་མྱོང་གསར་པ་ཞིག་ཡིན།

ཁྱེད་རྣམ་པས་ཁ་སང་ནས་འགོ་ཚུགས་ཏེ་དེ་རིང་ཞོགས་པ་བར་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ཏེ་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་དང༌། དེ་བཞིན་བར་ལམ་རྒྱ་ནག་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་ནས་ད་ལྟ་བར་གྱི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་མེད་དེ་ཚོའི་ཐོག་དང༌། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པ་ཚོས་ལས་འགན་མང་པོ་ཞིག་བསྒྲུབས་དང་སྒྲུབ་བཞིན་པ་དེ་ཚོའི་ཐོག་དང༌། མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་བའི་མཚམས་མང་གཙོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡོང་བའི་དོན་དུ་ང་ཚོས་གོ་རིམ་གང་འདྲ་ཞིག་སྒྲིག་གི་ཡོད་མེད་དེ་ཚོའི་སྐོར་བཅས་ལ་བཀའ་མོལ་གང་འཚམས་བྱུང་ཡོད་འདུག་པས་ངས་དམིགས་བསལ་ཞུ་དགོས་པ་མི་འདུག་སྙམ།

ད་རེས་འདིར་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚོགས་འདུ་དམིགས་བསལ་ཞིག་འཚོགས་པར་ཕེབས་པ་འདི་ངའི་སེམས་ནང་དངོས་གནས་དགའ་པོ་དང༌། ཁྱེད་རང་ཚོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་འདོད་ཆེན་པོ་བྱུང༌། གང་ལགས་ཤེ་ན། ང་ཚོ་བོད་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཐོག་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པོ་ཡོད། རྒྱ་གར་ནི་དངོས་གནས་ང་ཚོའི་གློ་སྙིང་བྲང་གསུམ་བསྟན་ས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། ཧ་ལམ་བོད་པའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་ཀྱང་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ལམ་སྟོན་དེའི་འོག་ནས་ང་ཚོས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། གཉིས་ནས་བོད་ཀྱི་བདེ་སྡུག་འདི་རྒྱ་གར་གྱི་བདེ་སྡུག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཡིན། དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཡོད་པའི་ཁར། དེང་སང་བོད་དོན་ལ་འཛམ་གླིང་ཐོག་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་དོ་སྣང་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། དུས་ཚོད་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་སྐབས་ལ་ང་ཚོའི་རེ་བ་རྒྱག་ས་དང༌། གློ་སྙིང་བྲང་གསུམ་བསྟན་སའི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོགས་པོ་ཚོས་ད་རེས་དམིགས་བསལ་གྱི་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་པ་འདི་ཧ་ཅང་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ང་ལ་ཚོར་སྣང་ཆེན་པོ་བྱུང༌།

འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་ལྷག་ཙམ་རིང་རྒྱ་གར་ནི་ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང༌། དུས་ཡུན་དེའི་རིང་གཙོ་ཆེ་རྒྱ་གར་གཞུང་དང༌། དེ་བཞིན་འབྲེལ་ཡོད་མངའ་སྡེ་ཁག་གི་གཞུང༌། ལྷག་དོན་བོད་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཁུལ་གང་སའི་མི་མང་བཅས་ཀྱིས་དངོས་གནས་ང་ཚོ་བོད་པར་ནང་མི་གཅིག་གྱུར་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་དང༌། སེམས་ཐག་ཉེ་པོའི་སྒོ་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། མཐུན་རྐྱེན་རོགས་རམ་གནང་བའི་འོག་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལུང་པའི་ནང་བཙན་བྱོལ་གྱི་མིང་འཁྱེར་ནས་བསྡད་ཡོད། བཙན་བྱོལ་བ་ང་ཚོ་བོད་པ་གཅིག་པུ་མིན་ཞིང༌། དཔེར་ན། ལུང་པ་གཞན་དག་ནང་དུའང་བཙན་བྱོལ་བ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོའི་གནས་སྟངས་དང༌། ང་ཚོ་བོད་པ་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་སྟངས་གཉིས་པོ་བསྡུར་ན་ང་ཚོ་ཧ་ལམ་སོ་སོའི་ཁྱིམ་ནང་བསྡད་པ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་འཆར་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད།

དུས་ཡུན་དེའི་རིང་ང་ཚོ་བོད་པ་ནང་ཁུལ་ནས་ཡིན་ནའང་རུང༌། བོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། ཤ་ཚ་བྱེད་མཁན་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གྲོགས་པོ་ཚོའི་ནང་ནས་ཡིན་ནའང་རུང༌། སྐབས་རེ་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་འདི་ལས་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ངེས་ཀྱང༌། ད་ལྟ་དེ་ཙམ་གྱི་ནུས་པ་བཏོན་གྱི་མི་འདུག་བསམ་པའི་བསམ་ཚུལ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། ང་རང་སྒེར་གྱི་ངོས་ལའང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨།༨༩ དེ་ཚོའི་སྐབས་བོད་ནང་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་བྱུང་སྐབས་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ས་ཁུལ་མང་པོས་དེ་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་བློ་ཕམ་བྱུང་བའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་གྱི་ཡོད་ཀྱང་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་ནས་དེ་ཙམ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོ་མ་ཐོན་པ་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་པས་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བྱ་རྒྱུར་ཡང་སྐབས་རེ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་བློ་ཕམ་ཡོང་གི་འདུག འོན་ཀྱང་རྣམ་ཀུན་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ལ་གང་འདྲ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཅེ་ན། ང་ཚོ་བོད་མིར་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་གནས་ཚུལ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་གནང་སྟངས་འདི་འདྲ་ཞིག་གནང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ང་ཚོས་ཤེས་མི་ཐུབ་པ་མིན། ང་ཚོའི་ལྟ་སྟངས་ནི་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ང་ཚོར་རོགས་རམ་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་གང་འདྲ་གནང་ཡོད་པ་དེ་དག་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཐོག་བལྟས་པ་ཡིན་ན་རྒྱ་གར་གཞུང་དང༌། རྒྱ་གར་མི་མང་དངོས་གནས་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་རྒྱུན་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་གར་དང་བོད་ཅེས་བརྗོད་དུས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡོད། དེ་ནི་སྔར་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། དེ་རིང་ཁ་སང་ཡང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཞེས་ཚད་མཐོ་ཞིང༌། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་བ་དང༌། སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་བརྩི་བ་འདི་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་བཀའ་དྲིན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། ད་ལྟའི་སྐབས་སུའང་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོས་རེ་བ་རྒྱག་ས་དང༌། ཕུགས་དམིགས་བཅོལ་ས་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པའི་ང་ཚོ་བོད་པ་འདི་དག་ཡིན། ང་ཚོས་འདིར་བསྟི་གནས་ཁྱིམ་ཚང་གསར་པ་ཞིག་བཟུང་སྟེ་མི་ཐོག་བརྗེས་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང་མི་རིགས་ཤིག་གི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་རྣམ་པ་ཆ་ཚང་མུ་མཐུད་ཟིན་ཏེ་བོད་པའི་ཚབ་ལྟ་བུ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་འདི་བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་མུ་མཐུད་གནས་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

བོད་རང་དབང་ཐོབ་རྒྱུའི་ཐད་ལ་ཆ་བཞག་ནའང༌། རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ནི་ག་དུས་ཡིན་ཡང་ངས་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་བརྩི་གི་ཡོད། ལུང་པ་གཞན་དག་ནས་ཀྱང་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ང་ཚོར་ངེས་པར་དགོས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་རྒྱ་གར་ལུང་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དེ་ཡིན། མ་འོངས་པར་ང་ཚོར་རང་དབང་བྱུང་རྗེས་ང་ཚོ་བོད་དང༌། རྒྱ་གར་དབར་སྔར་ཕན་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་རིང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་འདི་ལ་འགྱུར་བ་ནམ་ཡང་འགྲོ་གི་མ་རེད། ད་ཕན་ང་ཚོ་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་ལྷག་ཙམ་རིང་རྒྱ་གར་ནང་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་རོགས་རམ་འོག་འཚར་ལོངས་བྱུང་ཡོད། གནས་སྟངས་དེར་བལྟས་པ་ཡིན་ན། དངོས་གནས་དོན་དམ་པའི་ཤ་ཚ་ཡོད་མཁན་གྱི་ཕ་མ་ཞིག་གིས་ཕྲུ་གུར་སློབ་སྦྱོང་དང༌། འཚར་ལོང་བྱེད་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཚང་མ་སྦྱར། ཕྲུ་གུ་ནར་སོན་པའི་མཚམས་ལ་རྒྱན་ཆ་བཟང་པོ་བཏགས་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་མི་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་དུ་འཇུག་དགོས་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཤིས་ལུགས་ཡིན་ཀྱང༌། དེའི་ཐད་ཕྲན་བུ་འདང་གི་མི་འདུག

དཔེར་ན། དེ་སྔ་འདས་པའི་དུས་སུ་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས། གནང་ཐུབ་པ་ཞིག་གནང་མ་ཐུབ་པ་དང༌། ཡང་གནང་འདོད་ཡོད་ཀྱང་རང་བཞིན་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་སྒྲུབ་ཐབས་མ་བྱུང་བ་བཅས་གང་ལྟར་དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་ཡོད་ནའང་རུང༌། ཡང་དག་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ནའང་རུང༌། འདས་ཚར་བ་རེད། ད་ཆ་བོད་ལ་རྒྱ་མིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཉིས་འགྲོ་གི་ཡོད། དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ནས་དངོས་གནས་བོད་པར་དོན་དམ་པའི་ཤ་ཚ་ཡོད་མཁན་གྲོགས་པོ་དེ་འདྲ་ནས་ཀྱང་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཚར་བ་རེད། དེ་ནི་བློ་ཕམ་པོ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་རེ་བ་རྒྱག་ས་བསྡད་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་གསུངས་པའི་དུས་ཚོད་གཅིག་བྱུང་ཡོད།

འོན་ཀྱང་ད་ཆ་དེ་འདྲ་གསུང་མཁན་གྱི་གྲོགས་པོ་རྣམ་པ་ཚོས་འཛམ་བུ་གླིང་གི་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་འདི་ཁྱད་མཚར་རེད། དངོས་གནས་བོད་དོན་ཐོག་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་འདུག་ཅེས་གསུང་བའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ལ་སླེབས་ཡོད། འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་ལུང་པ་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་བྱས་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་མིན་ཞིང༌། ང་རང་ཚོའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་བདེན་པའི་མཐའ་གསལ་བའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། གཉིས་ནས་བཙན་དབང་བྱེད་པ་འདི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་ལ་རན་གྱི་མེད་པར་བརྟེན་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བཙན་དབང་དང༌། གཅིག་སྡུད་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་དེ་དུས་ཚོད་སྔ་ཕྱི་མ་གཏོགས་འགག་ནས་འཆི་དུས་སུ་སླེབས་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་འོག་ནས་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ད་ཆ་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་འགྱུར་བ་འགྲོ་སྟངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་ང་ཚོའི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོགས་པོ་ཚོས་ཀྱང་ཐབས་བྱུས་གསར་པ་ཞིག་དགོངས་བཞེས་གནང་དགོས་པའི་དུས་ཚོད་ལ་སླེབས་ཀྱི་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག ད་རེས་རྣམ་པ་ཚོ་འདིར་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་པར་ཕེབས་མཁན་ཚོས་སླད་སོ་སོའི་ས་ཁུལ་ལ་ཕེབས་རྗེས་དེ་གར་ང་ཚོའི་གྲོགས་པོ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་དང་ཕན་ཚུན་བཀའ་བསྡུར་གྱིས་དགོངས་པ་བཞེས་ནས་གང་ལྟར་ནུས་པ་ཐོན་པ་ཞིག་ཡོང་བ་གནང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

ད་ལྟ་འདིར་དེང་སང་ང་རང་གི་བསམ་བློའི་ནང་ཛ་དྲག་དང༌། དངངས་སྐྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་དེ་དག་ཞུས་ན། མ་གཞི་ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་རེད། བོད་དང་རྒྱ་ཟེར་བ་དེ་གཉིས་མི་རིགས་ཐོག་མར་ཆགས་དུས་ནས་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན། དེ་ནི་དེང་སང་ཚན་རིག་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་མཁན་ཚོས་ས་འོག་ནས་ཐོན་པའི་དངོས་པོར་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་སྐབས་གསལ་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། བོད། རྒྱ་ནག རྒྱ་གར་བཅས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དེ་དག་གི་རིག་གཞུང་ཐོག་མར་ཆགས་ཡོད་དུས་ནས་ཐ་དད་སོ་སོ་བྱས་ཏེ་ཆགས་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་འདུག དེ་གཞིར་བཟུང་བོད་མི་རིགས་ཞེས་པ་འདི། དཔེར་ན། དུས་རབས་བདུན་པ་བརྒྱད་པའི་སྐབས་ལ་དབུས་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་གི་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རེད། དེ་ནས་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པ་ནས་བཟུང་རྒྱ་མིས་བོད་རྒྱ་ཁོངས་ཆགས་པ་རེད་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་མང་པོའི་ནང་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞེས་གསལ་ཡོད། ཐ་ན་ཉེ་བའི་དུས་རབས་ནང་བོད་ལ་མན་ཇུ་གོང་མའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་སུའང་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བརྗོད་པ་མ་གཏོགས། ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་སྐད་ཆ་གང་ཡང་མེད།

མདོར་ན་བོད་གཞུང་གིས་དབང་སྒྱུར་ས་ཁུལ་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཁྲལ་འཇལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་མེད་པ་བཅས་ཀྱིས་བོད་འདི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་རང་བཙན་ཡིན་པ་གསལ་པོ་ཡིན། དེ་བཞིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་སྐབས་རྒྱ་མིས་བཙན་འཛུལ་མ་བྱས་གོང་ལ་བོད་དེ་དངོས་ཡོད་ཀྱི་རང་བཙན་རེད་ཅེས་བཤད་ཡོད། དེ་དག་ནི་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་རེད།

ད་ལྟ་གང་ཞིག་ཛ་དྲག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་འདི་ཡིན། དེ་ཡང་གཙོ་བོ་བོད་ནང་རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེན་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། དེའི་དབང་གིས་རྒྱ་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཤུགས་མ་བརྒྱབ་ན། བོད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་ཡོད་ཀྱང་ལས་ཀ་སྤྲོད་སྐབས་བོད་ཡིག་གི་དགེ་རྒན་འདྲ་དང༌། དེ་མིན་གྱི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་སྡེ་ཚན་ཉུང་ཤས་ཤིག་ནང་ལ་མ་གཏོགས། སྤྱིར་བཏང་ལས་རིགས་གཞན་དག་ནང་རྒྱ་ཡིག་མ་ཤེས་ན་ལས་ཀ་མི་ཐོབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ཡིག་ཚད་གཏོང་སྐབས་རྒྱ་ཡིག་གཙོ་བོར་འཛིན་གྱི་ཡོད་པར་བརྟེན་རྒྱ་ཡིག་ཡག་པོ་ཤེས་ཀྱི་མེད་ན་བོད་ཡིག་རྩེ་ཕུད་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུགས་མ་འཕྲོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

ཉིན་རེ་ཉིན་རེའི་ལས་ཀ་དཔེར་ན། ལས་ཁུངས་ཤིག་ལ་སྤྲོད་རྒྱུའི་སྙན་ཞུ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཀྱང་རྒྱ་ཡིག་མ་བྲིས་ན་མི་འགྲིགས་པ་སོགས་འགོག་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེ་ཞིག་སླེབས་པ་དེས་བོད་མི་ཚོར་རང་བཞིན་དུ་རྒྱ་མིའི་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་དང༌། རྒྱ་མིའི་གཤིས་སྤྱོད་འཇགས་ཡོང་གི་འདུག ན་ནིང་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་གཉེན་འཕྲད་ལ་འགྲོ་མཁན་བོད་པ་འགའ་ཞིག་ཚུར་འཁོར་ནས་ང་དང་ཐུག་འཕྲད་སྐབས་ཁོང་ཚོས་བརྗོད་དོན། ཁོ་ཚོ་ལྷ་སའི་བར་སྐོར་ཉེ་འཁྲིས་བོད་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ཡོད་སར་འགྲོ་སྐབས་ཕོ་གཞོན་མོ་གཞོན་དེ་ཚོས་རྒྱ་སྐད་ཤ་སྟག་བརྒྱབ་ནས་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་འདུག ཕལ་ཆེར་འདིར་བོད་པ་སྡོད་མཁན་ཨེ་ཡོད་བསམ་པའི་མུར་ཚོད་ལྟའི་ཆེད་བོད་སྐད་ཐོག་ནས་བོད་མི་ཡོད་དམ་ཞེས་དྲིས་སྐབས་ཁོང་ཚོས་ཚུར་བལྟས་ནས་ལན་རྒྱག་གི་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་པ་ཡིན་བཞིན་དུ་བོད་སྐད་མ་བརྒྱབ་པ་གང་ཡིན་ཞེས་སྐད་ཆ་འདྲི་སྐབས་དེའི་ལན་དུ་ཁོང་ཚོས་རྒྱ་སྐད་མ་བརྒྱབ་ན་རྒྱ་མིས་མཐོང་ཆུང་བྱེད་ཀྱི་འདུག རྒྱ་མིའི་མཐོང་ཆུང་མི་ཡོང་བའི་དོན་དུ་ང་ཚོས་རྒྱ་སྐད་རྒྱག་གི་ཡོད་ཅེས་ཟེར་བྱུང་བས། གང་ལྟར་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་སྐད་མ་བརྒྱབ་ཐབས་མེད་ཆགས་འདུག་ཅེས་བརྗོད་བྱུང༌།

དེའི་ཐོག་ནས་གང་ཞིག་མཚོན་གྱི་ཡོད་ཅེ་ན། རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེ་སླེབས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དེ་དག་རྒྱ་མིའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དང༌། བོད་མི་ཚོས་རང་བཞིན་རྒྱ་སྐད་རྒྱག་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་མིས་གང་བྱས་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟར་རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེ་སླེབས་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་བོད་མིའི་རྣམ་པ་རྩ་བརླག་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་དངོས་གནས་སླེབས་ཡོད། དེ་ནི་ཆབ་སྲིད་པའི་འུར་གཏམ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ཉེན་ཁ་དངོས་གནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།

དཔལ་འབྱོར་ཐོག་ཆ་བཞག་ན། རྒྱ་ནག་ནས་ཡོང་མཁན་དེ་ཚོ་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་གྱི་མཁས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དམིགས་བསལ་གྱི་ལག་རྩལ་ཅན་སོགས་བོད་མིའི་ལག་རྩལ་གྱིས་མ་འདང་བའི་ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོང་བ་ཡིན་ན་རྒྱུ་མཚན་ཕྲན་བུ་ཡོད་ལ། དེ་ཚོས་ལས་ཀ་ཡག་པོ་བྱས་ན་དགའ་བསུ་ཐོབ་པའང་ཡོང་སྲིད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་སླེབས་པའི་རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེ་དེ་དག་ནང་ནས་མང་ཆེ་བ་ནི་ཤེས་ཡོན་ལག་རྩལ་གང་ཡང་མེད་པའི་དབུལ་པོ་ཤ་སྟག་ཡིན། ཁོང་ཚོ་ལག་གཉིས་སྟོང་པར་ཡོང་སྟེ་བོད་ནང་དཔལ་འབྱོར་གསོག་སྐྲུན་ཆེད་ཐབས་ཤེས་སྣ་དགུས་བོད་མི་ཚོར་དངུལ་ཕྲན་བུ་ཡོད་པ་རྣམས་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བོད་པ་ཚོར་ཡང་དེའི་ཐད་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད། དཔེར་ན། ཞིང་ཁ་དང༌། ཚལ་ཞིང་རྒྱ་མིར་བོགས་མར་གཏོང་བ་དང༌། བོད་པའི་ཚེམ་བུ་བ་དང༌། ཤིང་བཟོ་བ་ཡོད་བཞིན་དུ་རྒྱ་མིའི་ཚེམ་བུ་དང༌། ཤིང་བཟོ་བར་བསྐུལ་བདེ་མགྱོགས་ཁྱད་ལ་བལྟས་ཏེ་ལས་ཀ་ཁོང་ཚོར་སྤྲོད་པ་སོགས་ནོར་འཁྲུལ་ཏན་ཏན་བྱུང་འདུག དེ་ནི་བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།

གང་ལྟར་རླངས་འཁོར་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཕྲག་ནང་རྒྱ་མི་བོད་དུ་བརྫངས་ནས་རླངས་འཁོར་ཕྱིར་ལོག་སྐབས་བོད་ཀྱི་ཤིང་ཆ་དང༌། གཏེར་དངོས་ཁག་རྒྱ་ནག་ཏུ་དབོར་འགྲོ་གི་ཡོད། རྒྱ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་གཞི་བཟུང་བྱས་ན་བོད་ནང་གཏེར་ཁ་སྣ་གྲངས་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ཤིག་ཡོད་པ་དེའི་ནང་ཁ་ཤས་ནི་རིན་ཐང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དཔེར་ན། ཡོ་རི་ནམ་དང༌། དམག་མཁོའི་དངོས་པོ་རྩ་ཆེ་དེ་འདྲ་ཡང་ཡོད། ཁོ་པ་ཚོས་བོད་ཀྱི་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་སྡུག་སྦྱོང་མནར་གཅོད་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཉམས་བརླག་གཏོང་བ་སྨོས་མེད་ཁར། སྣོད་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བཀོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཉམས་ཆག་གཏོང་གི་ཡོད་པ་རེད། མདོར་ན། བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ཉམས་ཉེས་ཤིན་ཏུ་ཚབས་ཆེ་ཞིག་བཟོ་བཞིན་པ་འདི་གའི་ངང་མུ་མཐུད་ད་དུང་ལོ་ཤས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་བོད་ལུང་པའི་ནང་བོད་མི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཤིག་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་རེད། དེ་བཞིན་བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྩ་མེད་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་དངོས་གནས་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་དང༌། རང་གི་རིག་གཞུང་བཅས་པ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུའི་ལས་ཀ་མདོར་ན། བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ལ་མཐོང་གི་འདུག

བསམ་ཚུལ་འདི་གཞི་ལ་བཞག་ནས་ད་ཕན་འདས་པའི་ལོ་བཅུ་བཞིའི་རིང་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་རང་བཙན་རྩོད་ཀྱི་མེད། བོད་འདི་རང་བཙན་གྱི་ལུང་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ནི་ང་ཚོའི་ཐོབ་ཐང་ཡང་ཡིན་ཡང༌། ད་ལྟ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་ང་ཚོས་རྒྱ་མིའི་ཁེ་ཕན་ལའང་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། ང་ཚོ་ཐུན་མོང་དུ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཡིད་ཆེས་དང༌། གཅིག་གིས་གཅིག་གི་ཁེ་ཕན་ལ་བསམ་ཤེས་གོ་ཤེས་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་གཉིས་ཕན་གྱི་ལམ་ཞིག་རྙེད་ཐུབ་ན་བསམ་ནས་ཞི་བའི་དོན་ཚན་ལྔ་ཞེས་པ་དང༌། ཡོ་རོབ་ཏུ་གྲོས་འཆར་བཅས་ཁག་གཉིས་པོ་འདི་གཞི་རྩའི་རེ་བ་དང༌། བསམ་ཚུལ་དེ་ལྟར་བཅངས་ནས་བཏོན་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ལ་ད་ལྟའང་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་མེད།

གལ་ཏེ་བོད་རྒྱ་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན། ཨེ་ཤ་ཡའི་ས་ཁུལ་གྱི་གནས་སྟངས་ལ་རྩ་བའི་ཆ་ནས་འགྱུར་བ་གསར་པ་ཞིག་ཡོང་ངེས་ཡིན། རྒྱ་གར་དང༌། རྒྱ་ནག་གཉིས་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་མི་གྲངས་མང་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་ཞིང༌། སྔོན་མ་ང་ཚོ་བོད་ལ་ཡོད་དུས་ཕྱི་ལོ་ལྔ་ཅུ་ང་གྲངས་ཀྱི་མགོ་སྟོད་ལ་རྒྱ་མི་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་དཔོན་རིགས་ཕན་ཚུན་ཐུག་དུས་ཕྱོགས་གཉིས་དབར་དམག་འཐབ་ནམ་ཡང་བྱེད་མ་མྱོང་བའི་ཞི་བདེའི་ཁྱིམ་མཚེས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ཤོད་རེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་སྐབས་ངོས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་ང་ཚོ་བོད་འདི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་ལ་བསྡད་ཡོད་པས། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་དམག་རྒྱག་དགོས་དོན་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༢ ལོ་གནས་ཚུལ་དེ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཆགས་པ་རེད། ཡིན་ནའང་ད་ལྟ་ཆབ་སྲིད་ཐོག་བོད་རྒྱ་མིས་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་ཡུལ་འདི་ད་དུང་ཡང་རྒྱ་མིར་རྒྱང་སོ་བལྟ་ས་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ད་ལྟའང་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་བར་གནས་ས་ཁུལ་གྱི་གོ་སྐབས་ཤིག་བསྡད་ཡོད། གལ་ཏེ་ནམ་ཞིག་བོད་ཡུལ་འདི་རྒྱ་ཡུལ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཚེ་བར་གནས་ས་ཁུལ་གྱི་གོ་སྐབས་དེ་རྩ་བ་ནས་བརླག་ཏེ་ཨེ་ཤ་ཡའི་ས་ཁུལ་གྱི་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་རྩ་བ་ནས་མི་འདྲ་བའི་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་རེད།

རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ཞི་བདེ་དེ་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་དགོས་པ་གསལ་པོ་ཡིན་ལ། སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་ཡང་རང་ཉིད་ཆོས་པ་ཞིག་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བྱམས་བརྩེའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་བསམ་བློར་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད། དེའི་ཐད་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས་ང་ཚོར་ལེགས་སྐྱེས་སུ་གནང་བའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་འདི་དངོས་གནས་མིའི་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་བསྐྲུན་རྒྱུར་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་གསལ་པོ་ཡིན། སྔར་ཁྱེད་རང་ཚོ་རྒྱ་གར་བས་ང་ཚོ་བོད་པར་གནང་བ་དང༌། ང་ཚོ་བོད་པས་དེའི་ཐོག་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་དང་བསྟུན་པའི་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་བསྣན་ཏེ་གསར་པ་སྟབས་བདེ་ལ་འཇུག་པ་བདེ་བ་ཞིག་བཟོས་པ་མ་ཟད། དེ་དག་བོད་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་སོག་པོ་ཕྱི་ནང་གཉིས་དང༌། ཁལ་མུག་ཐུ་ཝ། སྦོ་ར་ཐུ་བཅས་པའི་ས་ཁུལ་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་གདལ་བཏང་ཡོད།

དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཡོངས་ལ་བོད་ཀྱི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གཞུང་གིས་ཁྱབ་པས་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱ་ཆེའི་ས་ཁུལ་གྱི་ཞི་བདེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན། གནས་ཚུལ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། བར་ལམ་སོག་རིགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་ལོ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་རིག་གཞུང་རྩ་མེད་སོང་བ་དེ་དག་དེང་སང་ཡུལ་ལུང་དེ་ཚོའི་ནང་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་རྙིང་པར་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ནས་བསྐྱར་གསོ་བྱ་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་དག་གི་རྩ་བའི་ས་བོན་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་རིག་གཞུང་འདི་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་བྱུང་ན། རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གཞུང་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་ལས་ཀ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། དངོས་གནས་མིའི་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་སྤྲོད་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།

གཞན་དག་ཕར་བཞག རྒྱ་ནག་གི་གཞོན་སྐྱེས་ས་ཡ་མང་པོ་ཞིག་གི་བསམ་བློར་ཞི་བདེ་སྤྲོད་རྒྱུར་ཏན་ཏན་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་ནས་ངས་རེ་བ་འདི་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་ལ་རྒྱ་ནག་ནང་ཆོས་དད་ཉམས་ཆག་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང་ད་དུང་ཡང་རེ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། རང་རེས་ནུས་པ་གང་ཡང་མ་ཐོན་པར་ད་དུང་སྣང་མེད་ངང་ལོ་ཁ་ཤས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། དེ་མཚམས་འགྱོད་པ་བྱ་རྒྱུ་མ་གཏོགས་རེ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ངས་མཐོང་གི་འདུག ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་བོད་ཡུལ་སྐྱོབ་ཐབས་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། དེ་ཡང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་འཚམས་པའི་བསམ་བློ་བཏང་ནས་གོ་རིམ་བསྒྲིགས་དགོས། དེ་དག་གི་སྙིང་པོ་ཞུས་པ་ཡིན་ན། དགག་བྱའི་ཕྱོགས་ནས་རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེ་བོད་ལ་ཡོང་བ་དེ་དག་བཀག་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། བསྒྲུབ་བྱའི་ཕྱོགས་ནས་བོད་ཡུལ་དེ་རིམ་པས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་སུ་བསྒྱུར་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་འདི་ཛ་དྲག་གི་ལས་ཀ་ཞིག་ལ་མཐོང་གི་འདུག དེའི་ཐད་རྒྱ་གར་མི་མང་གིས་འགོ་ཁྲིད་དེ་འཛམ་གླིང་གི་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་དེང་སང་དོ་སྣང་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ནུས་པ་དེ་བས་ཆེ་བ་ཞིག་ཐོན་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཞུ་གི་ཡོད། ངའི་ངོས་ནས་ད་ཕན་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་ལོ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་རིང་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་ཡིན། སླད་ཀྱང་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐོག་ནས་གྲོས་མོལ་བྱ་རྒྱུ་འདི་ང་རང་གི་སྲིད་བྱུས་ཡིན།

རྩ་བའི་ངོ་བོ་དབུ་མའི་ལམ་ཞིག་སྟེ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཡིད་ཆེས་དང༌། ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་ཁེ་ཕན་ལ་བསམ་ཤེས་ཀྱིས་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད་པར་གྲོས་མོལ་བྱ་རྒྱུར་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མེད། འདས་པའི་ལོ་བཅུ་བཞིའི་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་ང་ཚོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་ང་ཚོའི་ལས་དོན་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་མི་ཐུབ་པ་ར་འཕྲོད་གསལ་པོ་བྱུང་ཡོད། དེར་བརྟེན་ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་གི་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་གང་འཚམས་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་འགོ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱིས་འཁྲིད་དེ་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་ཐུབ་པ་ཞིག་གནང་རོགས་ཞེས་རེ་བ་ཞུ་གི་ཡོད། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འདི་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་བརྟེན་སྲིད་དོན་ཚོགས་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ར་བ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ང་ཚོ་བོད་པ་སྒེར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཀྱང་མིན་ཞིང༌། རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་ཡོངས་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གཞུང་སོགས་མང་པོ་ཞིག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་ཚང་མས་དེར་ཐུགས་སྣང་གནང་གི་རེད་བསམ་པའི་ངས་ཡིད་ཆེས་དང་འབྲེལ་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

མཐའ་དོན་ཞུ་རྒྱུར། ངས་རྣམ་ཀུན་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོགས་པོ་ཚོར་བརྗོད་མུས་བཞིན། རྒྱ་གར་ནི་ང་ཚོའི་དགེ་རྒན་ལྟ་བུ་དང༌། ང་ཚོ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་དགེ་ཕྲུག་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། དགེ་ཕྲུག་སྐྱབས་མེད་མགོན་མེད་དུ་གྱུར་ནས་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་སྐབས་སུ་དགེ་རྒན་ལ་བརྩེ་བ་དང༌། རྣམ་དཔྱོད་ཡོད་པ་དེ་དག་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་མངོན་པར་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག བརྩེ་བ་དང་རྣམ་དཔྱོད་ཡོད་ཀྱང་སྤོབས་པས་མ་འདང་པའི་དབང་གིས་སྐབས་རེ་དགེ་ཕྲུག་ལ་གྱོང་ཕྲན་བུ་རག་གྲབས་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་སྩལ།

༡༩༩༣ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་བཀའ་ཤག་ཚོགས་ཁང་དུ་རྒྱུན་བཞུགས་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་དང་གཞུང་ཞབས་ཆེ་ཕྲ། ས་གནས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་བཅས་ལ་སྩལ་བའི་ལྷག་བསམ་སྐུལ་སློང་གི་བཀའ་སློབ།

ཁ་སང་བཀའ་ཤག་ནས། ངས་སྐད་ཆ་ཞིག་བཤད་ན་གསུང་གི་འདུག སྔོན་མ་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ནང་ལ་ང་རང་ཚོའི་མི་མང་ལྟ་ཅི་སྨོས། ལས་བྱེད་པ་ཚོ་ཡང་བོད་ནས་ཚུར་འབྱོར་མ་ཐག་འཛམ་གླིང་ཕྱིའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་མཁན་ཉུང་ཉུང་ཡིན་པའི་སྐབས་ལ་ངས་བོད་མིའི་སྡོད་སྒར་ཁག་ལ་ཕར་ཚུར་ཡང་ཡང་ཕྱིན། དེ་བཞིན་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་པའི་ཐོག་ལ་ཡང་ཐུག་འཕྲད་དང༌། སྐད་ཆ་ཡང་ཡང་བཤད་པ་རེད།

དེའི་དུས་ལྟོས་ས་ལྟོས་འཇོག་གི་ཕྲན་བུའི་མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཆེ་བ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་དེས་ཕན་ཐོགས་ཕྲན་བུ་བྱུང་ཡོད་ཤས་ཆེ། དེ་ནས་ད་བར་ལོ་མང་པོ་ཕྱིན་ཏེ་གང་ལྟར་མི་ཐོག་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་རྣམས་ཆེ་ཆུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཤེས་ཡོན་སྦྱོང་བརྡར་བྱས་པའི་གཞི་རྩ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། དེའི་ཐོག་ལ་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དོ་སྣང་མ་བྱས་ན་མ་གཏོགས། འཛམ་བུ་གླིང་སྒང་གི་གནས་ཚུལ་གང་ལ་ཡང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ས་ཡོད་པ་དང༌། དོ་སྣང་བྱེད་ས་ཡོད་པ། བྱེད་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་བཅས་བྱུང་ཡོད་པས་ད་ཆ་གང་ཅིའི་གནས་ཚུལ་མ་རྟོགས་པ་དང༌། མ་ཤེས་པའི་དུས་ཚོད་ཡོལ་ཟིན་པ་ལྟ་བུ་རེད།

ད་ཆ་ཐུག་ས་གང་ལ་ཐུག་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་ལྷག་བསམ་དང༌། འབད་བརྩོན་བསྐྱེད་མ་བསྐྱེད་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། ལག་ལེན་བྱེད་སྟངས་མ་ཤེས་པ་དང༌། འཐོམ་མ་སངས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོལ་ཚར་བར་བརྟེན་ངས་སྐུལ་ལྕག་བྱེད་རྒྱུ་ཙམ་མ་གཏོགས། དེ་ལས་ལྷག་པའི་གསལ་བཤད་དང༌། ངོ་སྤྲོད། དམིགས་བསལ་ལམ་སྟོན་གསར་པ་བྱེད་དགོས་དོན་གང་ཡང་མི་འདུག བྱས་དང་མ་བྱས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཁག་ཁག་རེད་མ་གཏོགས། ཚང་མས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་ལྷག་ཙམ་རིང་ལ་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་བ་ཡིན་ན། ཐོག་མར་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་ནས་ལོ་གཅིག་མ་སུ་རིར་བསྡད། དེ་ནས་དྲུག་ཅུ་ཐམ་པའི་ལོ་ནས་དྷ་རམ་ས་ལར་སྤོས། དེ་ནས་དུས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ང་ཚོ་རང་ཡུལ་བྲལ་ཏེ་གཞན་ཡུལ་དུ་བཙན་བྱོལ་བ་བྱས་ནས་བསྡད། ང་ཚོར་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་ཆ་ནས་ཡིན་ཡང་རུང༌། རྒྱུ་དངོས་པོའི་ཆ་ནས་ཡིན་ཡང་རུང༌། གང་གི་ཐོག་ནས་ཀྱང་ང་ཚོ་སྟོབས་ཤུགས་བསྐྱེད་སའི་གཞི་རྩ་མེད་ན་ཡང༌། ཚང་མས་སྙིང་ལ་རུས་པ་བཅུག་སྟེ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྷག་བསམ་བརྟན་པོའི་ཐོག་ནས་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབ་སྟེ་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་ལ་གྲུབ་འབྲས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་ཏན་ཏན་ཐོན་ཡོད། ང་ཚོའི་ངོ་ཤེས་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་པར་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་ཡུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

ཕྱོགས་གཞན་ནས་ཕྲན་བུ་ཕྲན་བུ་འཐུས་ཤོར་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཀྱང་ཐོན་གྱི་ཡོད་རུང༌། ཆེ་ས་ནས་ང་ཚོར་གྲུབ་འབྲས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་ཐོན་པའི་གཞི་རྩ་ཞིག་ཡོད་སྟབས་ཕྲན་བུ་འཐུས་ཤོར་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ང་ཚོས་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་ན་རྒྱག་ས་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱག་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། ངའི་རྣ་བར་གོ་ཐོས་བྱུང་བའི་སྐྱོན་ཆ་ཡོད་པ་རྣམས་ང་ཚོ་ནང་ཚགས་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཕན་ཐོགས་འདྲ་མི་ཡོང་ངམ་བསམ་བྱུང༌། དམིགས་བསལ་ལམ་སྟོན་གསར་པ་ཞུ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་རང་གིས་ཤེས་པ་དེ་བསམ་པ་རྣམ་དག་རྒྱབ་མདུན་ངོ་ལྐོག་མེད་པའི་ཐོག་ནས་ལག་ལེན་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ལ་ཐུག་གི་ཡོད། རྩ་དོན་དེ་ཡིན་པ་རེད། དཔེར་ན་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་ལའང་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་དེ་དག་ལག་ལེན་དུ་བཀལ་རྒྱུའི་འདུན་པ་ཤུགས་དྲག་པོ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འཕྲལ་དང་ཕུགས་ཀྱི་དགོས་པ་དགེ་མཚན་རྣམས་མཐོང་ན་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་དོན་གཉེར་ཡོང་གི་རེད། ང་རང་ཚོའི་བོད་གཞུང་གི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་སོ་སོའི་བསམ་བློའི་ཤེས་ཚད་ཡོད་པ་དེ་དག་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ཐོག་སྤུངས་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ནུས་པ་བཏོན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་དང་མ་ཡོང་ཟེར་བ་དེ་ལྷག་བསམ་ལ་རག་ལུས་པ་ཡིན་པས་ལྷག་བསམ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། འདི་རང་རྒྱལ་གཞན་ཕམ་གྱི་རྩ་བ་ནམ་ཡང་མིན།

ང་ཚོའི་ལུང་པ་བོད་ཆོས་ལྡན་གྱི་ཞིང་ཁམས་འདི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཚེ་རབས་མང་པོའི་ལས་དང༌། སྨོན་ལམ་གྱི་རྒྱུ་དང༌། རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་འཕྲད་པའི་ཐོག་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། སྤྱིར་བཏང་ཁ་རྒྱུན་ལ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་ཟེར་བ་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཕྲན་བུ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲའི་དབང་གིས་བོད་མིའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དང༌། མིའི་རང་བཞིན་གྱི་གོམས་གཤིས་ཆ་ནས་ཀྱང་བཟང་པོ་ཞིག་དང༌། ཡག་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་རིག་གཞུང་རྙིང་པ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་བོད་པའི་རིག་གཞུང་འདི་རིག་གཞུང་གཞན་དག་ལ་འགྲམ་ཆུ་ལྡང་མི་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཐོག་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་མཁན་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་པའི་རིག་གཞུང་འདི་དག་རྒྱ་ཆེ་ཞིང༌། གཏིང་ཟབ་པོ། ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་རིག་གཞུང་ཞིག་ལ་བརྩིས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ང་ཚོའི་མི་རབས་ནས་མི་རབས་རིང་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པའི་གྲུབ་འབྲས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པ་འདིས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་ཁེ་ཕན་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་མང་པོར་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད།

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་བྱང་ནས་བྱང་དུ་དར་གསུངས་པ་བཞིན། རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས་བྱང་ཕྱོགས་བོད། དེ་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སོག་པོ། སོག་པོའི་བྱང་ཕྱོགས་ནས་མར་ཐུ་བ། སྦོ་ར་ཐུ་སོགས་སོག་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ནང་པའི་ཆོས་དར་ཡོད། ཚུར་ཕྱོགས་ཧི་མ་ལའི་རི་བརྒྱུད་ངོས་ལ་ཉུང་མཐར་མི་ས་ཡ་བརྒལ་བའི་འདི་ཕྱིའི་ལམ་སྟོན་གྱི་རིག་གཞུང་ཆགས་ཏེ་བསྡད་ཡོད། གལ་ཆེ་ཤོས་མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་ནང་མི་ས་ཡ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཕན་ཐོགས་སྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་པ་ང་རྟག་པར་དྲན་གྱི་ཡོད།

དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་རང་དབང་ཆེད་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་འདི་ལུང་པ་གཞན་དག་གིས་སྲིད་དོན་རྐྱང་པའི་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པ་དང་མི་འདྲ་བར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ཡང་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་གཅིག་པུའི་དོན་མ་ཡིན་པར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ས་ཁུལ་དུ་ཁྱབ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་དོན་གཉེར་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་གང་ལ་གང་འཚམས་ད་ལྟ་ནས་ཡོང་བཞིན་པ་ལྟར། མ་འོངས་པ་ལའང་ཡོང་མདོག་ཁ་པོ་རེད། ང་རང་ཚོས་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་དོན་དག་འདི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན། ཧ་ལམ་འགྲོ་བ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དོན་རྩ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང༌། དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནའང་དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་གི་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་མི་ཚེ་གཅིག་གི་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་དག་རྩ་འགངས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

དེང་སང་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་བསམ་བློའི་ནང་རང་ཉིད་སྐྱེས་པའི་ཉིན་མོ་དེ་ནས་བྱམས་བརྩེའི་འཚོ་བས་འཚོ་བསྡད་པ་འདི་མ་ཤེས་པར་བྱམས་བརྩེ་ཟེར་བ་འདི་བྱབ་ཆུང་དང་ཕན་ཐོགས་མེད་པ། ནུས་པ་མེད་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཧ་ཅང་བློ་ཆུང་གི་བསམ་བློ་དང༌། གཡམ་རྒྱུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་རེད། ཆེ་ས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དོན་དམ་པའི་ཞི་བདེ་ཞིག་དང༌། དོན་དམ་པའི་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་བ་ལ་བྱམས་བརྩེ་ཟེར་བ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། འདི་ལྟ་བུ་བྱམས་བརྩེའི་འཚོ་བ་དེ་མིས་མི་ལ་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། ངོ་སྤྲོད་བྱས་པའི་འོག་ནས་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་བྱམས་བརྩེའི་རིན་ཐང་སླེབས་ཐུབ་པའི་ལས་དོན་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་བོད་པས་བྱེད་ཐུབ་ངེས་ཡིན། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ང་ཚོས་བསམ་བློ་གཏོང་དུས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ཟེར་བ་འདི་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་དོན་དག་ཆུང་ཆུང་ཞིག་མ་ཡིན་པར། ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེའི་དོན་དག་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནད་དོན་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ཤར་བའི་ཐོག་ནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་འབད་བརྩོན་བྱས་ཏེ་མི་ལུས་ཐེངས་གཅིག་བླངས་པ་འདི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས།

འདོད་རུང་མ་འདོད་རུང་མི་ལུས་ཤིག་བླངས་ཚར་བ་རེད། རྒྱུ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་གཅིག་པུས་མི་ཚེ་སྐྱིད་པར་གདེང་འཁེལ་བ་མེད། རྒྱུ་ཡོད་མཁན་གྱི་མི་མང་པོ་སེམས་མ་སྐྱིད་པར་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱུ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་དགྲ་སྣོན་མ་མང་པོ་བཟོ་གི་འདུག རྒྱུ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་མི་ཚེ་ཆུད་ཟོས་གཏོང་གི་འདུག རྒྱུ་དངོས་པོ་གཅིག་པུ་མི་ཚེའི་སྙིང་པོ་ནམ་ཡང་མིན། ཡང་ཐོབ་གོ་ས་དང༌། དབང༌། སྟོབས་ཤུགས་ཟེར་བ་དེ་ཚོ་ཡང་མི་ཚེའི་སྙིང་པོ་མིན། མི་ཚེའི་སྙིང་པོ་ནི་རང་ཉིད་གསོན་པའི་ཆུ་ཚོད་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་རིང་སེམས་བག་ཕེབས་པོར་སྡོད་རྒྱུ་ཡོད་པ། ཁ་ཆག་སོང༌། སྣ་རལ་སོང་ཞེས་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཐོས་ན་ཡང་སེམས་ཀྱི་ནང་ལ་ཞི་བདེ་གནས་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་སོ་སོ་ཡིན་ནའང་སྐྱིད་པོ་ཡོང་གི་རེད། སོ་སོ་སྐྱིད་པའི་ཞོར་ལ་རང་ཉིད་གང་དུ་གནས་སའི་ཁོར་ཡུག་དེའི་ནང་ལ་ཡང་མདོར་ན་སྲོག་ཆགས་བྱ་བྱིའུ་ཚུན་ཆད་བག་ཕེབས་བདེ་བར་གནས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། འཆི་ཁར་ཕྱི་བལྟས་ཤིག་སློག་སྐབས་ངའི་མི་ཚེ་འདི་མི་ཚེ་བཟང་པོ་ཞིག་སྐྱེལ་རྒྱུ་བྱུང་བསམ་པ་བྱུང་ན་འཆི་བའི་ཉིན་མོར་བློ་བདེ་ཤོས་ཡོང་གི་རེད།

དེ་མིན་འཆི་བའི་ཉིན་མོར་ངའི་མི་ཚེ་འདི་གཡོ་སྒྱུ་ཁྲམ་པར་བསྐྱལ་ཏེ་དངུལ་བསགས་པ་ཡིན་ཡང༌། དངུལ་གྱིས་ཕན་ཐོགས་ནི་མ་བྱུང༌། ངའི་མི་ཚེ་ཆུད་ཟོས་ཕྱིན་སོང་བསམ་པའི་འགྱོད་པའི་ངང་ནས་འཆི་རྒྱུ་ཡིན་པ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཐག་ཆོད། ཆོས་དང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཁས་བླངས་རུང་མ་བླངས་རུང༌། སོ་སོའི་མི་ཚེ་ལྷག་བསམ་དང༌། བྱམས་བརྩེའི་ཚོར་བ་ལྡན་པའི་ངང་ནས་སྐྱེལ་རྒྱུ་བྱུང་ན་རང་གཞན་གཉིས་ཕན་མི་ཚེ་དོན་དང་ལྡན་པ་བྱུང་བ་རེད། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རང་དབང་བདེན་དོན་གྱི་འཐབ་རྩོད་འདི་མིའི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་བྱམས་བརྩེའི་འཚོ་བས་ཁྱབ་པའི་བོད་རང་དབང་གི་ལུང་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བོད་མི་རིགས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་རྒྱུའི་མ་ཚད། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་གི་མི་རིགས་གཞན་དག་གི་བདེ་དོན་ཡང་འགྲུབ་འགྲོ་གི་རེད། ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་དང༌། བསྒྲུབ་བྱ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་བསམ་པའི་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་འཕྲལ་སེལ་གྱི་ཁེ་དང༌། གྲགས་པའི་དོན་གཉེར་སྤངས་ཏེ་སྤྱི་དོན་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་སྒྲུབ་དགོས། ཉེ་དགའ་ཕྱོགས་ལྷུང་གིས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒྱ་མིར་མ་དགའ་བ་དང༌། རྒྱ་མིར་སྡུག་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམ་པ་དྲན་ན་མ་འགྲིགས་པ་རེད། ང་ཚོར་བདེ་སྐྱིད་དགོས་པ་ལྟར། བདེ་སྐྱིད་རྒྱ་མིར་ཡང་དགོས་ཀྱི་རེད། ང་ཚོར་རང་དབང་ལྡན་པའི་བདེ་སྐྱིད་བྱུང་ན་ང་ཚོར་ཕན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རྒྱ་མིར་ཡང་ཕན་གྱི་རེད་བསམ་པའི་ང་ཚོའི་ཀུན་སློང་འདི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡིན།

ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་ལ་མཚོན་ན། ང་ཚོར་སྡུག་པོ་གཏོང་མཁན་དང༌། བོད་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་མཁན་རྒྱ་མི་རེད། ང་ཚོ་རྒྱ་མིའི་ཐུབ་ཚོད་མྱོང་མཁན་དེ་ཡིན་པ་རེད། དེང་སང་རྒྱ་མིས་བོད་པའི་སྒང་ལ་ཐུབ་ཚོད་ཁོ་རང་ཚོའི་འདོད་པ་གང་ཡོད་བཏང་ནས་བསྡད་ཡོད་པས་རྒྱ་མིའི་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་མང་བ་དང༌། ང་ཚོའི་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་བརླག་དགོས་ཚོད་ཀྱང༌། རྒྱ་མི་ཆེ་ཕྲ་ཆུང་གསུམ་ཕལ་མོ་ཆེ་དང་བསྡུར་བ་ཡིན་ན་ང་ཚོ་བོད་པའི་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་མང་བ་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། ང་ཚོ་བཙན་དབང་མྱོང་མཁན་གྱི་མིའི་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་བརླག་པ་མེད། ད་ལྟའི་རྒྱ་མིས་ང་ཚོ་བོད་པའི་རང་དབང་འཕྲོག བོད་ལུང་པའི་ནང་ལ་ཕ་རོལ་པོའི་རྨོངས་དད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་བཙན་པོས་དབང་སྒྱུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན་ཡང༌། ཁོ་རང་ཚོ་སྐྱིད་པ་གང་ཡང་མེད་པ་མཐོང་གསལ་ཡིན། ད་ལྟ་ང་ཚོ་བོད་པར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པས་མ་ཚད། ཕྱིན་ཆད་རིམ་པས་རྒྱ་གར་སོགས་ཉེ་སྐོར་ས་ཁུལ་གང་སར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རེད། ང་རང་ཚོའི་བོད་ལུང་པའི་ནང་ལ་བྱམས་བརྩེ་རྩ་བར་བཞག་པའི་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག རང་དབང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་འཛིན་སྐྱོང་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། བོད་མིར་ཕན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད༌། རྒྱ་མིར་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཐག་ཆོད་པ་ཡིན།

དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་གནག་སེམས་གནོད་སེམས་བཅང་སྟེ་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་མི་རུང༌། སུ་གཅིག་ལ་ཡང་གནོད་འཚེའི་བསམ་བློ་མེད་མཁན། ཀུན་ལ་ཕན་སེམས་ཀྱི་བསམ་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ཀུན་སློང་འདི་འདྲ་ཞིག་གིས་ཟིན་པ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ལྷག་བསམ་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་ལྷག་བསམ་གྱི་ཐོག་ནས་ད་ལྟ་ཕན་ང་རང་ཚོས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པ་དེ་རྒྱག་རིན་ཆོག་པ་ཞིག་དང༌། དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོར་ལོངས་སྤྱོད་ཐུབ་པ་ཡོང་རྒྱུ་ཕལ་ཆེར་ཚོད་དཔག་གང་ལ་གང་འཚམས་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། གནད་དོན་དེ་ང་ཚོ་ཚང་མའི་བློ་ལ་ངེས་དགོས་ཀྱི་འདུག བློ་ལ་ཤར་དགོས་ཀྱི་འདུག ལས་ཁུངས་རེ་རེའི་ནང་ལ་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་མི་བྱེ་བྲག་པ་ཚང་མས་ང་ཚོའི་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་པོ་ཤེས་དགོས་ཀྱི་འདུག

ལྷག་བསམ་ཟེར་བ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ལྷག་བསམ་ཡོད་ན་ལས་དོན་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་ལྷག་བསམ་གྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་བྱས་ན་ལས་ཀ་དེ་ལ་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་མངོན་མི་ཐུབ། འཕྲལ་སེལ་སོ་སོའི་མིང་གི་དོན་དག་དང༌། ང་རང་གི་ལྟོ་གོས་ཀྱི་དོན་དག་ཡིན་བསམ་པའི་ལས་ཀ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ད་ལྟ་ལས་ཀ་བྱེད་ས་འདི་ལས་ལྷག་པའི་དངུལ་མང་ཙམ་བྱུང་ན་བསམ་པའི་འདོད་རྔམ་དང༌། ཡང་ན་ཐོབ་གོ་སའི་དོན་དག་དང༌། གང་ལྟར་ཕོགས་ཟས་པའི་རྗེས་ལས་ཀ་ཞིག་མ་བྱས་ན་མི་འགྲིགས་ཀྱང༌། ཞོགས་པ་ལས་ཁུངས་ཚུགས་དུས་སྐར་མ་ལྔ་ལས་མ་བྱུང་ཡང་ཕྱི་ཙམ་བསྡད། དེ་རྗེས་རིམ་པས་སྐར་མ་བཅུ་གྲངས། གང་འཚམས་ནས་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་དུས་འགྱངས་ཕྱིན་པར་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་གཞུང་ཡོང་གི་མེད། ཁོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ཁྲལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མ་གཏོགས་ལྷག་བསམ་གྱི་རྒྱབ་མ་ཁྱོགས་པ་རེད། ལྷག་བསམ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ལས་ཀར་དཀའ་ངལ་ཕལ་ཆེར་ཡོང་གི་མ་རེད། ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ལས་དོན་འདི་ངའི་ཚོགས་གསོག་སྒྲིབ་སྦྱོང་ཡིན་སྙམ་པའི་བསམ་བློ་ཞིག་འཁོར་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

གལ་སྲིད་དེ་འདྲ་མིན་ན་ཡང༌། ལས་ཀ་འདི་ང་རང་གི་གཟི་བརྗིད་ཡིན་བསམ་པ་དྲན་ཐུབ། དཔེར་ན། རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་གྱིས་སློབ་གསོ་ཐེབས་པའི་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་སོ་སོའི་སྲོག་བློས་བཏང་སྟེ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་དོན་དག་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུས་པའི་གཟི་བརྗིད་ཡིན། རྒྱལ་ཁ་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད། ང་རང་ཚོ་ལྷག་བསམ་གྱི་རྒྱབ་ཁྱོགས་ན་ལས་ཀ་དེར་དཀའ་ངལ་དུ་མི་མངོན་པའི་ཁར། ད་དུང་ཞོགས་པ་སྔ་པོ་ནས་ལས་ཀ་གསར་པ་བྱེད་རྒྱུ་འདི་དང་འདི་ཡོད། དེ་རྣམས་དེ་རིང་ཚར་བ་བྱས་བསམ་པའི་བསམ་བློའི་ནང་དམིགས་བསལ་གྱི་སེམས་ཤུགས་བསྐྱེད་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད། ལས་ཀ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ལ་དཀའ་ལས་ཁག་སྣང་མེད་པར་སོ་སོའི་སེམས་ཀྱི་ནང་ལ་དབྱིངས་འཕར་ཏེ་དགའ་ཚོར་དང་བཅས་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་ན་ཁེ་བཟང་རེད། ལྷག་བསམ་ཐོག་ནས་ལས་ཀ་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་པ་བྱེད་བསམ་པའི་བསམ་བློ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ལས་ཁུངས་ནང་ལ་བསྡད་པའི་གནས་སྐབས་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ལས་ཁུངས་གྲོལ་ནས་སོ་སོའི་དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་ཐུག་འཕྲད་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་ཡང་ལས་དོན་སྐོར་གང་དགའ་ཅི་ལེགས་གོ་བསྡུར་བྱེད་པ་ཡོང་གི་རེད།

ལས་ཀ་འདི་སོ་སོའི་མི་ཚེའི་སྙིང་པོ་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་བསམ་པ་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་ཆུ་ཚོད་སྒྲིག་དཔྱད་དང༌། ལས་ཁུངས་ནང་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྒྱུན་དུ་སྤྱི་པའི་ལས་དོན་ཐོག་སེམས་ཁུར་དང་དོ་སྣང་ཤུགས་ཀྱིས་སླེབས་ཡོང་གི་རེད། ཁྲལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མ་གཏོགས་མེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་ཆུ་ཚོད་བདུན་བརྒྱད་ལས་ཀ་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་མི་འཁྱོལ་བའི་ཚོར་སྣང་དང༌། ལས་ཁུངས་གྲོལ་རྗེས་ལས་དོན་སྐོར་བསམ་བློའི་ཟུར་ཙམ་ལ་ཡང་མ་འཁོར་བར་བསྡད་ཀྱི་རེད། ཁ་ཤས་ཀྱིས་འདི་འདྲ་ཤོད་མཁན་བྱུང༌། དེ་གོང་ཡིན་ན་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་ནང་ལ་ལས་བྱེད་གཞོན་པ་དེ་འདྲ་འཛོམས་སྐབས་བོད་གཞུང་གིས་བྱེད་སྟངས་མ་འགྲིགས་པ་དང༌། ལས་ཁུངས་སོ་སོའི་ནང་ལ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། སྐྱོན་ཆ་གང་ཡོད་ཤོད་རེས་བྱེད་པ་དང༌། སྐབས་རེ་ཐབས་ཤེས་གསར་པ་གང་ཡོད་གོ་བསྡུར་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད།

དེང་སང་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པའི་ནང་ལ་ཕོགས་དང༌། ཐོབ་ཐང་སྐོར། ཚོང་གི་སྐོར་མ་གཏོགས་བོད་རང་དབང་གི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐད་ཆ་གླེང་རེས་དང༌། གཏམ་གླེང་བྱེད་མཁན་ཉུང་ཉུང་རེད་ཅེས་ཤོད་མཁན་བྱུང༌། བདེན་པ་ཡིན་མིན་མི་ཤེས་ཏེ། འདི་འདྲའི་གནས་ཚུལ་གོ་གི་འདུག འདི་འདྲ་ཡོང་བ་དེ་རྩ་བའི་ལྷག་བསམ་གྱི་རྒྱབ་མ་ཁྱོགས་པའི་སྐྱོན་རེད། ལྷག་བསམ་ཡོད་ན་ལས་ཀར་དཀའ་ལས་ཁག་སྣང་མི་ཡོང་བའི་ཁར། དགེ་འདོན་སྐྱོན་བསྲང་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། དགའ་མི་དགའི་གནས་ཚུལ་མ་ཡིན་པར་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ། སྤྱི་པའི་དོན་ལ་ཕན་པའི་ཆེད་དགེ་སྐྱོན་ཡོ་བསྲང་བཤད་པ་ཡིན་སྟབས་མི་དེའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་རང་གནོང་ཁོང་ཟོན་བྱེད་དགོས་མེད་པས་གོ་བསྡུར་ལྷུག་པོ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་པ་དང༌། བྱས་པའི་མཐའ་མར་ཕར་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་ལྷག་བསམ་གྱིས་ཉན། ཚུར་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་ལྷག་བསམ་གྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཡིད་ཆེས་དང༌། སྐྱོན་སེལ་དོན་ཕན་ལྡན་པ་ཡོང་གི་རེད།

དེང་སང་གལ་སྲིད་དགེ་འདོན་སྐྱོན་སེལ་བྱས་ན་ཡང་སྒེར་གྱི་དགའ་མིན་དགའ་མདོག་གི་གནས་ཚུལ་འདྲེས་བསྡད་མཁན་ཞིག་དང༌། དགེ་སྐྱོན་ཡོ་བསྲངས་བྱས་པའི་འབྲས་བུར་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་འཁོན་འཛིན་ཞུགས་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་འདུག རྩ་བའི་ལྷག་བསམ་ཟེར་བ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ང་རང་ཚོའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཟབ་པ་དང༌། རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱིས་བསླབ་པ་དེ་ཡང་རྩ་བ་ལྷག་བསམ་ལ་ཐུག་གི་ཡོད་རེད། དེ་བཞིན་དུ་ང་རང་ཚོ་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཀྱང་ང་ཚོའི་ལས་ཀ་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དང༌། དེའི་འཕྲལ་ཕུགས་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་སེམས་ལ་ངེས་པའི་ཐོག་ནས་བསམ་པ་དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་ལས་དོན་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ན་དཀའ་ངལ་ག་ཚོད་བྱུང་ན་ཡང་སོ་སོའི་སེམས་ཀྱི་ནང་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་བསམ་པའི་སེམས་ཤུགས་དང༌། སྙིང་སྟོབས་སླེབས་ཀྱི་རེད། དེ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

ང་རང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་འདི་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཞིག་གི་ཁེ་ཕན་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞིའི་རིང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་བལྟས་པ་ཡིན་ན་ང་ཚོ་སྤོབས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད། དཔེར་ན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བར་སྐྱོབ་གསོའི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ངོ་ཤེས་པ་དེང་སང་སྤོ་བོ་དང༌། རྨོ་བོ་ཆགས་བསྡད་པ་དེ་ཚོ་ཐུག་འཕྲད་ཡོང་སྐབས་ཕལ་མོ་ཆེས་བོད་པ་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་གཞན་དག་དང་མི་འདྲ་བའི་ཡར་རྒྱས་ཆེ་ཤོས་དང༌། ཚགས་ཚུད་ཤོས་རེད་ཅེས་ཧ་ལམ་ཚང་མས་ཁ་གཅིག་གྲགས་ཤོད་ཀྱི་འདུག དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་མཚོན་པའི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཡོངས་གྲགས་བྱས་ཏེ་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་གཞུང་ངོས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད་ཀྱང༌། དོན་དངོས་པོའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོའི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཐུབ་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གནས་ཚུལ་འདི་དག་ང་ཚོས་རྒྱུ་དངོས་པོས་འགྲོ་སོང་བཏང་བ་དང༌། ཁ་བདེ་པོས་འཁྲབ་པ་མིན་རུང༌། ང་ཚོས་བདེན་པ་བདེན་ཐུབ། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན། མངོན་གསལ་དོད་ཤོས་ཤིག་ལ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ང་ཚོ་བོད་པར་དུས་རྒྱུན་དུ་སྐྱོན་བརྗོད་དང༌། དམའ་འབེབས་ཚོགས་གཏམ་བཏང་དང་གཏོང་བཞིན་པ་དེ་གའི་འོག་ནས་ང་ཚོར་འབྲེལ་བ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེའི་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། གང་ལྟར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཐོག་ལ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདིས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད། དེ་རྣམས་ང་ཚོའི་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་རེད།

དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་དོན་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་གི་བོད་པར་རོགས་འདི་བྱས་ན་རང་ལ་ཁེ་ཕན་འདི་ཡོང་གི་རེད་བསམ་པ་གང་ཡང་མེད། ད་དུང་ཁོ་རང་ཚོར་ཚོང་དང༌། དཔལ་འབྱོར། ཆབ་སྲིད་བཅས་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བྱེད་ཁག་པོ་ཡོད་བཞིན་དུ་ང་ཚོ་བོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་འདི་དག་ཧ་ཅང་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་ཡིན། བོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་དེ་རྣམས་ལ་ངས་ནམ་རྒྱུན་རྟག་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོས་བོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། ཤ་ཚ་བྱས་པ་དེ་རང་གི་ཁེ་ཕན་ཆེད་མིན་པར། བདེན་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་འདི་དྲང་བདེན་ཡིན་པ་དང༌། དྲང་བདེན་ཡིན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། འཐབ་རྩོད་བྱེད་སྟངས་དེ་ཡང་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང༌། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་དེའི་འོག་ནས་ང་ཚོ་བོད་པར་ཤ་ཚ་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་འདི་ཙམ་བྱུང་བ་ཡིན།

ངས་ཁ་སང་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་སྐབས་ལའང་ཤོད་རྒྱུ་བྱུང༌། ང་ཚོ་ལྔ་བཅུ་ང་དགུ་ནས་བཟུང་ལས་ཀ་འགོ་འཛུགས་བྱེད་མཁན་ཚོར་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་གཞུང་ཞབས་ཚོར་ཟླ་ཕོགས་སྒོར་བདུན་ཅུ་དོན་ལྔ་དང༌། ཞབས་གྲས་ཚོར་ཟླ་ཕོགས་སྒོར་ལྔ་བཅུ་ང་གཉིས་དང་ཨ་ན་བརྒྱད་བྱས་ཏེ་ལོ་མང་པོ་ཞིག་རིང་ཁུངས་བསྐྱལ་བ་རེད། མོར་ཊི་མར་ཧོལ་ (Mortimer Hall) མ་ཁང་དེ་ལས་ཁུངས་བྱས། མ་ཁང་འོག་ཤོད་ཁང་ཁུངས་ནང་ལས་བྱེད་པ་མཉམ་དུ་བསྡད་དེ་དཀའ་ལས་རྒྱག་མཁན་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། དེ་རྣམས་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་རེད་དྲན་གྱི་འདུག མང་པོ་ཞིག་གྲོངས་ཚར་བ་རེད། ཚེ་དབང་རྟ་མགྲིན་རྟག་པར་དྲན་གྱི་ཡོད། སྙིང་རྗེ། ཚེ་དབང་རྟ་མགྲིན་ལགས་ལ་ཆ་བཞག་ན་མཐོང་རྒྱ་དང་ཐོས་རྒྱ། ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་དཔྱོད་དམིགས་བསལ་གཏོང་རྒྱུ་མེད་ན་ཡང༌། ལྷག་བསམ་གྱིས་ཕྱུག་པའི་མི་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རེད། མི་དེ་ཚོའི་གྲས་ང་ཚོས་རྗེས་དྲན་བྱེད་འོས་པའི་མི་རེད། ད་ལྟ་འདིར་བཀའ་ཟུར་དབང་རྡོར་ལགས་དང༌། འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་ཚོས་སོ་སོས་ལས་དོན་བྱེད་པའི་རིང་ལ་ཕྲན་བུ་ཕྲན་བུ་སྐྱོན་ཆ་སུ་ལ་ཡིན་རུང་ཡོང་གི་རེད། ཆེ་ས་ནས་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཡིན་གཤིས། དཀའ་ལས་རྒྱག་མཁན་ད་ལྟ་གསོན་བསྡད་ཉུང་ཤས་རྣམས་ལའང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་གྱི་ཡོད། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བའི་རིང་ལ་མི་ཚེ་མཉམ་གཤིབས་བྱས་ཏེ་བསྐྱལ་བ་རེད། བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཡོད། ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་ཕན་ཚུན་ངོ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་ཕན་གྲོགས་བྱེད་ཐུབ་ན་བསམ་པའི་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད། འདས་གྲོངས་སོང་བ་དེ་རྣམས་ལ་ཆ་བཞག་ན་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་བདེ་ནས་བདེ་བར་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག

སྤྱིར་བཏང་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་རྗེ་དང༌། བཀའ་དྲིན་ཟེར་ཡང་དོན་དག་ངོ་མ་བཤད་པ་ཡིན་ན་ང་ནི་ཕྱིའི་སྒྲོམ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད། ངས་མིན་ཡང་ཡིན་མདོག་མདོག མ་འཇོན་ན་ཡང་འཇོན་མདོག་མདོག་བྱས་ཏེ་ཕྱིའི་སྒྲོམ་ལྟ་བུ་བྱས། ནང་གི་གཡོ་འགུལ་བྱེད་མཁན་སྙིང་དང༌། གློ་བ་དང༌། མཆིན་པ། མཁལ་མ་ཟེར་བ་དེ་ཚོའི་གྲས་ལས་དོན་དངོས་སུ་སྒྲུབ་མཁན་ལས་བྱེད་པ་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཡིན་པ་རེད། ཕྱིའི་སྒྲོམ་དེ་གང་འདྲ་ཡོང་མིན་ནང་གི་ལས་དོན་སྒྲུབ་མི་སྲ་ཐག་ཐག་ཡོད་མེད་ལ་རག་ལས་ཀྱི་ཡོད། ལས་ཀ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་ན་ད་དུང་བྱེད་སྙིང་འདོད་པ་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་ཡོང་གི་རེད། ལས་ཀར་གྲུབ་འབྲས་མ་ཐོན་ན་གང་འཚམས་ཤིག་ནས་སྒྱིད་ལུག་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། ང་ཚོའི་ལས་ཀའི་ཐོག་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ན་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་དེའི་རིང་བྱས་རྗེས་མི་དམན་ཙམ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་ཡོད་པར་བརྟེན་ད་དུང་ཡང་ང་ཚོས་མུ་མཐུད་འབད་བརྩོན་བྱེད་བསམ་པའི་བློ་སྟོབས་སྐྱེ་གཞི་ཞིག་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོ་ཚང་མས་ལྷག་བསམ་གྱིས་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ་སྤོབས་པ་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་ལས་དོན་ལ་ཤུགས་རྒྱག་འོས་པ་དང༌། རྒྱག་རྒྱུའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད།

དེ་རིང་འདིར་ཁ་ཆེའི་ཕྲུ་གུ་ཁྱེད་རང་གཉིས་ལ་དགའ་བསུ་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནས་ཚུར་བྲོས་ཡོང་དུས་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་འོག་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་ལག་འཁྱེར་བླངས་ཏེ་ཡོང་བ་རེད། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཁ་ཁ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་ང་ཚོ་བོད་པའི་ཁ་ཆེ་ཡིན་ཞེས་ཁའི་རྩེ་མོར་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཀྱང་བོད་པའི་ཁ་ཆེ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་སྔའི་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྲིད་གཞུང་དེ་རྩ་བ་ནང་པའི་གཞུང་དང༌། དེའི་ནང་ཚན་ནས་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་གཞུང་ལྟ་བུ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་ན་ཡང༌། དོན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་ཚང་མར་བསྟན་པ་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་མངའ་བདག་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་རེད།

ཁ་ཆེ་ལ་ཆ་བཞག་པ་ཡིན་ན། ཁ་ཆེའི་ཁྱིམ་ཚང་ཚོས་བོད་རིགས་ནང་པའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་བུ་དང་བུ་མོར་ཕན་ཚུན་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་བསུན་གཙེར་བཟོ་མཁན་མེད་པའི་ཁར། ཁ་ཆེའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཚང་མ་རང་མོས་ལྟར་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཀྱི་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་རྣམས་ལ་བལྟས་ན་དེ་སྔའི་བོད་གཞུང་གིས་ཚང་མར་སྤྱི་སྙོམས་རང་མོས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་ལག་ལེན་བཀལ་གྱི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག བོད་ལ་དེ་སྔ་ཡིན་ན་དབུས་གཙང་ཁུལ་བོད་པའི་ཁ་ཆེ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་དང༌། བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་ཧ་ལམ་འབུམ་རེ་ཟུང་ཡོད་པ་རེད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་དེ་སྔའི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་གི་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་བོད་པའི་ཁ་ཆེ་ཡོད་པ་ལྟར། མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་ཡང་སྐྱིད་པའི་ཉི་མ་དེ་ང་ཚོ་ཚང་མས་མཉམ་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ད་ལྟ་རང་དབང་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ལ་ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་ཐུན་མོང་ཐོག་ནས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

བར་ལམ་ང་ཚོའི་ལས་བྱེད་པའི་ནང་ལ་ཁ་ཆེའི་ཕྲུ་གུ་ཁ་ཤས་ཡོད། ཁ་ཆེའི་ཕྲུ་གུ་ཡོད་ན་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་འབོད་སྐུལ་བྱས་པར་དེ་རིང་ཁྱེད་རང་གཉིས་སླེབས་བསྡད་ཡོད་རེད། ཁྱེད་རང་གཉིས་ཞྭ་མོ་དཀར་པོ་གྱོན་ཏེ་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱེད་དགོས། སྔོན་མ་དྷ་རམ་ས་ལར་མ་ཎི་གསོག་སྐབས་ཁ་ཆེ་ཚོ་མཉམ་དུ་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འདི་དག་མཐའ་ལ་ལྷུང་པ་རེད། ང་ཚོ་ནང་པ་ཚོའི་མ་ཎི་གསོག་སར་ཁ་ཆེ་ཡོང་དགོས་དོན་མེད། ཁོ་ཚོས་མ་ཎི་བགྲང་གི་ཡོད་མེད་སྐད་ཆ་དྲི་དགོས་པ་འདུག

ང་ཚོས་བོད་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་བཞིན་པ་འདི་དག་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཉེ་ཆར་གསར་མཁན་ཞིག་གིས་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་པོའི་དཀའ་ངལ་མུ་མཐུད་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ད་དུང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲིས་བྱུང༌། དེ་ཡིན་ལབ་པ་ཡིན། གང་ཡིན་ཟེར་ན་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཡོད། སྤྱིར་འཚེ་བའི་བྱ་བ་དེ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མི་འོས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ལྷག་པར་ང་ཚོ་བོད་པའི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་རན་པོ་མེད།

དཔེར་ན། གལ་ཏེ་བོད་མིས་རྒྱ་མིར་དྲག་པོའི་ཐོག་ནས་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཏེ་རྒྱ་མི་ས་ཡ་གཅིག་ཙམ་བསད་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེས་རྒྱ་མིར་དེ་ཙམ་ལྟོས་ཁྱད་མེད་པར། ས་ཡ་གཉིས་པ་གསུམ་པ་མུ་མཐུད་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད། བོད་པ་དང་རྒྱ་མི་གཉིས་འདོད་རུང་མ་འདོད་རུང་ས་མཚམས་འབྲེལ་ཏེ་བསྡད་རྒྱུ་མ་གཏོགས། རྒྱ་མི་རྒྱ་ནག་ནས་ཡུལ་གཞན་པར་སྤོ་རྒྱུ་དང༌། བོད་པ་ཡུལ་གཞན་ཞིག་ཏུ་སྤོ་ཐབས་ནམ་ཡང་མེད། ང་ཚོ་གཤིབས་ཏེ་མཉམ་པོར་སྡོད་དགོས་པ་ཞིག་ལ་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་གྱི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་འཁོན་འཛིན་དམ་པོ་བྱས་ཏེ་སྡོད་དགོས་ན་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀར་སྐྱིད་པོ་ཡོང་ཐབས་མེད་པར་བརྟེན། མ་འོངས་པར་ང་ཚོ་རང་དབང་སོན་པའི་རྗེས་ལ་རྒྱ་དང༌། བོད་གཉིས་ཁྱིམ་མཚེས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བྱམས་བརྩེའི་འཚོ་བ་མ་བརླག་པའི་སྟེང་ནས་གཅིག་རོགས་གཅིག་གིས་བྱས་ཏེ་མཛའ་མཐུན་དགའ་སྐྱིད་ངང་གནས་ཐུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་སྒྲུབ་དགོས། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཉན་རུང་མ་ཉན་རུང༌། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་མ་ལན་མ་འགྱོད་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག

ང་ཚོ་བོད་རང་དབང་ལོན་པའི་རྗེས་ལ་རྒྱ་དང༌། བོད་གཉིས་ཁྱིམ་མཚེས་བཟང་པོ་མཛའ་བརྩེའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོ་མཉམ་གནས་ཡོང་བའི་དོན་ལ་ང་ཚོས་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་སྐབས་འདིར་ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་རྒྱུ་འདི་གནད་འགག་ཆེན་པོ་འདུག དཔེར་ན། འདས་པའི་ལོ་ཁ་ཤས་ཤིག་གི་རིང་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་བོད་དོན་ཐོག་ལ་ཤ་ཚ་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ཇེ་མང་འགྲོ་གི་ཡོད། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་མ་ཧཱ་ཏ་མ་གྷན་ངྷིས་རྒྱ་གར་རང་དབང་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་ཕྱིན་པ་རེད། སྐབས་དེར་དབྱིན་ཇིའི་ཤེས་ཚད་དང༌། རྒྱ་གར་ལ་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་འོག་ནས་དམིགས་ཡུལ་འགྲུབ་པ་རེད། ང་ཚོ་བོད་ལུང་པའི་ནང་རྒྱ་མིས་དྲག་གནོན་རྡོག་བརྫིས་བཏང་བས་གནས་ཚུལ་འོག་ནས་ང་ཚོས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་འགྲོ་བ་འདིར་དམིགས་བསལ་གྱི་ངོ་མཚར་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ན། ང་ཚོ་བོད་པ་དེ་སྔ་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ནས་ཁ་བྲལ་ཏེ་ཁེར་རྐྱང་དུ་སྡོད་མཁན་མི་རིགས་འདིས་ད་ལྟ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་དུས་ཚོད་འདིའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་སྔར་མེད་པའི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་དང༌། དྲང་བདེན། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་མིག་ལྟོས་གསར་པ་ཞིག་སྤེལ་གྱི་ཡོད་པ་འདི་ང་ཚོའི་གཟི་བརྗིད་ཡིན། ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཡོད། ཚོགས་གཏམ་དང༌། ཁ་བརྡུང་བཟེད་ཀྱི་ཡོད། འཕྲལ་སེལ་ནུས་པ་ལམ་སང་མ་ཐོན་པ་ཡོང་གི་ཡོད་ན་ཡང༌། རྩ་བའི་ཆ་ནས་ང་ཚོའི་ལམ་ཕྱོགས་འདིར་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ནས་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

མི་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་དང༌། བལ་ཡུལ་ལྟ་བུ་ལས་ཚགས་ཚུད་པ་ཡོད་ཟེར་གྱི་འདུག ཁོང་ཚོ་སོ་སོ་རང་དབང་ཡོད་མཁན་གྱི་ལུང་པ་ཞིག་རེད། ཕྲན་བུ་ཕྲན་བུའི་འཐུས་ཤོར་དང༌། ཚགས་མ་ཚུད་པ་ཡོད་ནའང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཡ་ཡུད་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་མི་ཐུབ། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ཏེ་བསྡད་ཡོད། རང་ས་སྦར་མཐིལ་ཙམ་མེད། སོ་སོའི་རང་དབང་ཐོག་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་ཐབས་རྩ་བ་ནས་མེད། བོད་ནང་ལ་ཆ་བཞག་ན། རྒྱ་མིས་ཁྲག་གིས་སྦགས་པའི་ལག་པ་དེས་བོད་པའི་སྐེ་ནས་བཙིར་ཏེ་བསྡད་ཡོད། དེ་འདྲའི་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་འོག་ལ་ང་ཚོས་རྒྱ་གར་སོགས་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་གི་ལས་ཁུངས་དེ་ཚོ་ལས་བརྒྱ་འགྱུར་སྟོང་འགྱུར་གྱིས་ལྷག་པའི་ལས་དོན་ཚགས་ཚུད་པ་ཞིག་དང༌། ལྷག་པ་ཞིག་མ་བྱས་ན་ང་ཚོའི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་མཐུན་ཐབས་མེད། ང་ཚོས་གཞན་དག་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡག་པོ་ཡོད་བསམ་སྟེ་ཆོག་ཤེས་བྱས་ནས་བསྡད་ན་འགྲིགས་ཐབས་གཏན་ནས་མེད་པས། ཚང་མས་ལྷོད་ཡེངས་སུ་མ་བཏང་བར་རིག་པ་བསྒྲིམས་དགོས་ཀྱི་འདུག

ཁྱེད་རང་ཚོ་ལས་བྱེད་པ་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་ཞིག་སྐྱེས་ས་རྒྱ་གར་ནང་སྐྱེས་པ་རེད། གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་སྐྱེས་ས་བོད་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་འཚར་ལོངས་རྒྱ་གར་ནང་བྱས་ཡོད། རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་གྱིས་ང་ཚོར་སྡུག་སྣ་དགུ་གང་འདྲ་བཏང་ཡོད་མེད་ཁྱེད་རང་ཚོས་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་ལུས་སྟེང་དུ་མྱོང་མེད་ཅིང༌། ཉིན་རེ་ཉིན་རེའི་བསམ་བློའི་ནང་རྒྱ་མིས་ང་ཚོར་མནར་གཅོད་གཏོང་སྟངས་དྲན་གྱི་མེད་པར་བརྟེན། བསམ་བློའི་ནང་ལ་ཞེ་ལྷོད་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲའི་ལྷོད་ཡེངས་སུ་ཕྱིན་ན་མི་འགྲིགས་པས་རིག་པ་སྒྲིམ་དགོས།

རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་ཨ་མ་ལགས་ཀྱིས་མི་ལ་མཐུ་སློབ་པར་གཏོང་དུས་ཕྲུ་གུ་གཞན་དག་མཐུ་སློབ་མཁན་ཚོ་རྒྱག་ཅིང་སྐྱིད་པའི་སྒོ་ནས་མཐུ་སློབ་པར་འགྲོ་གི་ཡོད། ངེད་མ་བུ་གཉིས་འ་ཆད་འུ་ལ་ཐུག ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐུ་སློབ་པར་འགྲོ་གི་ཡོད་པས། ཕྲུ་གུ་གཞན་དག་དང་མི་འདྲ་བའི་ནུས་པ་ཐོན་པའི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་ཞེས་བསླབ་བྱ་གནང་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ང་ཚོས་ཀྱང་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་གཞན་ལས་ལྷག་ཙམ་ཞིག་ང་ཚོས་བྱེད་མ་ཐུབ་ན་འཐུས་མ་ཤོར་ཙམ་གྱི་འགྲིགས་ཡོད་བསམ་པའི་ཆོག་ཤེས་བྱེད་ཐབས་མེད། གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག ངས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་འདི་དག་ལྷག་བསམ་སྐུལ་སློང་གི་ཆེད་དུ་ཡིན།

ང་ཚོས་དགོས་མེད་རྒྱས་སྤྲོས་བྱེད་པ་འདིར་ཆོ་ཁྱོན་ནས་མི་འདུག དགོས་ངེས་ཅན་མ་གཏོགས། ཐབ་ཆུང་ཆུང་ལ་མེ་ཚ་པོ་དགོས་ཀྱི་རེད་ཅེས་ངས་སྔོན་མ་ནས་བཤད་ཡོད། གྲྭ་ས་གྲྭ་ཚང་ཁག་ལ་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་བརྒྱབ། འགྲོ་སོང་ཆེན་པོ་བཏང༌། ཁྲ་ཁྲ་ཟིང་ཟིང་བཟོ་རྒྱུུ་འདིར་དགོས་པ་ཆེ་བ་མི་འདུག དེ་ལས་ལྟོ་ཞིམ་ཙམ་ཟས། སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱས་ན་རང་དབང་ལོན་པའི་སྐབས་ལ་དེ་ཡང་ལུས་སོང༌། དེ་ཡང་ལུས་སོང་བསམ་པའི་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་མི་དགོས་པ་ཡོང་གི་རེད། དེང་སང་ཕྱི་མི་ངོ་ཤེས་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་གཞིས་ཆགས་ཁག་གི་ནང་གྲྭ་པ་ཚོས་རྒྱས་སྤྲོས་ཆེ་དྲགས་འདུག་ཟེར་བ་དང༌། གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་ལའང་རྒྱས་སྤྲོས་ཆེ་དྲགས་འདུག་ཟེར་མཁན་ཁ་ཤས་བྱུང༌། ཕྱི་མི་ཙམ་མིན་པར་བོད་རིགས་ནང་ནས་ཀྱང་བསམ་འཆར་དེ་ཡོང་གི་འདུག དེ་ཚོར་དོ་སྣང་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག

སྒྲིག་གཞི་ཟེར་བ་འདི་ངེས་པར་དུ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། སྒྲིག་གཞི་གཏན་འབེབས་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་ལས་དོན་ཚགས་ཚུད་དུ་འགྲོ་རྒྱུར་ཕན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང༌། སྐབས་རེ་སྒྲིག་གཞིའི་ཐོག་ནས་ལས་ཀ་ལམ་སང་བྱེད་བདེ་མེད་པ་ཡོང་སྐབས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ལས་ཀ་བྱེད་སྙིང་མ་འདོད་པར་སྒྲིག་གཞིར་ཁག་བཏགས་ཏེ་ལས་ཀར་གཡོལ་ཐབས་དང༌། དུས་འགྱངས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲའི་སྐྱོན་མི་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས།

ལྷག་པར་ང་རང་ཚོའི་ལྷན་ཁང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཉུང་དྲགས་པའི་སྐྱོན་འདུག སོ་སོའི་ལྷན་ཁང་དེའི་ལས་ཀར་སྐྱོན་མེད་ཙམ་བྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲིགས། ང་ཚོའི་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ལྷན་ཁང་ཁག་གི་ལས་རིགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབབ་ས་བོད་རང་དབང་སྒྲུབ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་གི་ཐོག་ལ་འབབ་དགོས་པའི་གནད་དོན་གསལ་པོར་རྟོགས་པའི་ཐོག་ནས་ཚང་མས་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དཔེར་ན། བར་ལམ་དོ་སྣང་བྱུང༌། ལས་ཁུངས་གཅིག་གི་ལས་བྱེད་པ་ཞིག་གཞིས་ཆགས་ནང་དང༌། ཡང་ན་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ལ་ཕར་ཚུར་ཕྱིན་པའི་སྐབས་སུ་སོ་སོའི་ལས་ཁུངས་དེའི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ཁོ་ན་མ་གཏོགས། གནས་ཚུལ་གཞན་དག་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་མེད་མཁན། མགོ་ཡང་མ་འཚོས་པ། ཁུར་ཡང་མ་བླངས་པའི་སྐྱོན་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག ལས་ཁུངས་གཅིག་གི་ནང་གི་དྲུང་ཆེའམ། ལས་བྱེད་པ་སུ་ཡིན་རུང༌། གང་ལྟར་ས་གནས་ཤིག་ལ་སླེབས་དུས་སོ་སོ་ཡོང་དོན་ལས་ཁུངས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་གི་ལས་དོན་ཆེད་ཡོང་གི་ཡོད་ན་ཡང༌། ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པའི་རྗེས་ལ་ལས་ཁུངས་ཚང་མའི་མི་གོ་ཆོད་དེ་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟག་དཔྱད་དང༌། ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་གང་ཐུབ་བྱས། ཚུར་སླེབས་ནས་འབྲེལ་ཡོད་ཚང་མར་སྙན་སེང་ཞུ་རྒྱུས་མཚོན་པའི་ལས་ཁུངས་ཚང་མའི་མི་གོ་ཆོད་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ལས་དོན་དང་འགྲོ་སོང་གཉིས་ཀར་ཕན་གྱི་རེད། ལས་ཁུངས་སོ་སོའི་ནང་ལ་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་ནས་ལས་ཁུངས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཐུབ་པ་དང༌། དོ་སྣང་སླེབས་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། དེ་ཡང་གནད་འགག་ཅིག་ཆགས་ཀྱི་འདུག སྐབས་རེ་དྷ་རམ་ས་ལའི་ལས་ཁུངས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་གསང་པོ་མ་བྱུང་བའི་ཐོག་ནས་གནས་ཚུལ་མ་རྟོགས་པ་དེ་འདྲ་ལེ་དབར་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བའི་ལུང་པར་ཕར་ཡི་གེ་བཏང༌། ཚུར་ཡིག་ལན་འབྱོར། དེ་ནས་གཞི་ནས་མགོ་འཚོས་པ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་ས་རེད། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྐྱོན་ཆེན་པོ་རེད། གང་ལྟར་ལས་ཁུངས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཕར་ཚུར་འབྲེལ་བ་བྱ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག དེའི་ཐོག་མ་ལྡང་བའི་གནས་ཚུལ་ཡོང་གི་ཡོད་བཟོ་འདུག

ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྒྲིག་གཞིའི་གནས་ཚུལ་ལམ་དང་ལུགས་སྲོལ་ལྟ་བུར་བཟུང༌། དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་འདི་བྱས་ན་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་དེ། སྒྲིག་གཞི་དང་མཐུན་གྱི་མི་འདུག་ཟེར་ནས་ལག་པ་འཕྱིས་ཏེ་ལས་དོན་འཐུས་ཤོར་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། ངས་རྟག་པར་དྲན་གྱི་ཡོད། སྒྲིག་གཞི་མིས་བཟོས་པ་རེད། སྒྲིག་གཞི་བཟོ་དོན་ནི་ལས་དོན་ཚགས་སུ་ཚུད་ཐབས་ཐོག་ལ་བཟོས་པ་རེད། གལ་ཏེ་ལས་དོན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་སྒྲིག་གཞི་དང་མ་མཐུན་པའི་ཐབས་ཤེས་བྱས་ཏེ་འགྲུབ་ཀྱི་ཡོད་ན་སྒྲུབ་རྒྱུ་རེད་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག རྗེས་སུ་གནས་ཚུལ་དེ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་བསྟུན་ནས་ལག་ལེན་བཀལ་བ་ཡིན། སྒྲིག་གཞི་དང་འགལ་གྱི་འདུག་ཀྱང༌། གནས་ཚུལ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་རྗེས་སུ་སྤྱི་འཐུས་ལ་ཡིན་ཡང་རུང༌། འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་གང་ཡིན་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་ལ་དགོས་རྒྱུ་ཡང་རེད། སྒྲིག་གཞིས་ལག་པ་བསྡམས་པ་ལྟ་བུ་མིན་པ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་མིན་ནམ་སྙམ། སྒྲིག་གཞིར་བརྟེན་ནས་ལས་དོན་སྒྲུབ་རྒྱུའི་ཛ་དྲག་གི་གོ་སྐབས་འཕྲོ་བརླག་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཕངས་པོ་རེད།

མ་གཞི་གོང་དུ་བཤད་ཚར་བ་རེད། ལས་བྱེད་ཚང་མས་ལྷག་བསམ་བསྐྱེད་དེ་ང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་སྒྲུབ་སྟངས་སྐོར་ལ་དུས་རྒྱུན་གཏན་ནས་སེམས་ཁུར་དང་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། སྐབས་རེ་བགྲོ་གླེང་བྱས། དྲི་བ་དྲིས་ལན་འདྲ་བྱས། དེའི་ཐོག་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག སྔོན་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་མཁན་གྱིས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་སྟེ་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད། ཐོས་པའི་དོན་ལ་སོ་སོས་དོ་སྣང་བྱས། ཡིག་ཆ་འདྲ་ཀློག གསར་འགྱུར་འདྲ་ཉན། བརྟག་དཔྱད་བྱས། བསམ་བློ་བཏང༌། བསམ་བློའི་ནང་ལ་གང་ལ་གང་འཚམས་བསམ་བྱུང་གི་ངེས་པ་རྙེད་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། མི་སུ་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས་བྱུང་ནའང་མཐའ་མ་འགག་པར་བཤད་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད། སོ་སོས་དོ་སྣང་མ་བྱས་པར་སྣང་ཆུང་ལྷོད་གཡེང་བྱས་ཏེ་བསྡད་ན། མི་གཅིག་གིས་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་སྐད་ཆ་དྲིས་སྐབས་འདི་ཤེས་མ་བྱུང་འདི་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ། འདི་ཡང་མགོ་འཚོས་མ་བྱུང་ལབ་དགོས་བྱུང་ན་ཤིན་ཏུ་ཐབས་རྡུགས་རེད།

དཔེར་ན། ཨ་མི་རི་ཀར་གཞིས་ཆགས་འགྲོ་མཁན་ཚོར་ངས་རྟག་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་རྒྱ་གར་དུ་སྡོད་རྒྱུན་རིང་དམིགས་བསལ་དྲི་བ་དྲིས་མཁན་ཡོད་མ་རེད་ལ། དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཡང་གཅིག་བྱས་ན་ཡོང་གི་མེད་པ་ཡིན་འགྲོ། ཨ་མི་རི་ཀའི་ས་ཆ་གསར་པ་ཞིག་ལ་སླེབས་དུས་དྲི་བ་བྱེད་མཁན་རང་བཞིན་གྱིས་མང་པོ་ཡོང་གི་རེད། དེ་སྐབས་སོ་སོ་གང་ནས་ཡོང་སའི་ས་ཆ་སྡེ་སྒོར་སྒོར་ཆུང་ཆུང་དེའི་གནས་ཚུལ་མ་གཏོགས། གང་ཡང་ཤོད་རྒྱུ་མེད་མཁན་ཞིག་ཆགས་པ་ཡིན་ན་ངོ་ཚ་པོ་ཡོང་གི་རེད། བོད་རྒྱལ་ཁབ་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་སྟངས་དང༌། བོད་སྤྱིའི་ལས་དོན་བྱེད་སྟངས་རྣམས་མགོ་འཚོས་པ་དང༌། སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱས་ཏེ། སྙིང་པོ་མི་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་ངས་རྟག་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་པར་ལས་བྱེད་ང་ཚོས་ང་ཚོའི་སྒོ་གང་སའི་གནས་ཚུལ་ཚང་མ་ཤེས་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ན་ནིང་དེབ་དཀར་པོ་ཞིག་བཏོན་པ་དེར་ང་ཚོས་འགྲེལ་བཤད་ཡིག་ཆ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱས་ཏེ་བཏོན་པ་རེད། དེ་ཚོའི་གྲས་ང་རང་གི་ངོས་ནས་ཀྱང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག དོ་སྣང་བྱེད་སྐབས་ངས་མ་ཤེས་པ་དེ་འདྲ་ཁ་ཤས་དོན་ཡོང་གི་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་ཡིག་ཆ་དེ་ཚོའི་གྲས་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་སེམས་ལ་དོན་དག་རྣམས་ངེས་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག

གོང་དུ་ལབ་པ་བཞིན། ང་ཚོས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པ་འདི་བོད་མི་རིགས་སྤྱི་སྒེར་ཚང་མའི་འཕྲལ་ཡུན་གྱི་ཁེ་ཕན་ཆེན་པོ་ལ་ཐུག་སྟེ་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་ཡིན་སྟབས་ཚང་མས་ངལ་བ་ཁྱད་བསད་ཐོག་ནས་དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བཞིན་དུ་སེམས་ཁུར་བླངས་དགོས་པ་མ་གཏོགས། ཉི་མ་གང་འཁྱོལ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་གཏན་ནས་མི་འགྲིགས། ལས་བྱེད་འགོ་དམངས་ཚང་མས་ལས་ཁུངས་ཞོགས་པ་སྔ་ཙམ་ཚུགས་པ་དང༌། དགོང་དྲོ་ཕྱིས་ཙམ་སྡོད་པ། ཛ་དྲག་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་ཆུ་ཚོད་སྦྲེལ་ཏེ་སྡོད་དགོས་པ་བྱུང་རུང་དེ་ལ་དཀའ་ངལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཞིག་བྱས་ཕྱིན། རེ་ཟུང་རེ་ཟུང་ཁྱུ་དེའི་ནང་ལ་འདྲེས་སྙིང་མ་འདོད་ན་ཡང་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱི་འདྲེས་དགོས་པ་ཞིག དེ་མ་འདྲེས་ན་ཕོ་རོག་དཀར་པོ་ཆགས་འགྲོ་གི་རེད། སྤྱི་ཡོངས་ཐོག་ནས་ཧུར་བརྩོན་གྱི་མིག་ལྟོས་ཤིག་རང་བཞིན་དུ་སླེབས་པ་ཡིན་ན་དེས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོང་གི་རེད།

གང་ལྟར་ང་རང་ཚོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འགོ་བྱེད་མཁན་ཡིན་ཡང་རུང༌། ལས་བྱེད་པ་སྒེར་སོ་སོ་ཡིན་ཡང་རུང༌། ཚང་མས་སེམས་ཁུར་བླངས་ཏེ་ཕྱིན་ཆད་ལྷོད་གཡེང་དུ་འགྲོ་བའི་གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་མ་ཡོང་བ་ཞིག་ཚང་མས་སེམས་ལ་བཅང་སྟེ་གཟབ་གནང་ཤོག སྐབས་རེ་ང་ཚོའི་གནས་སྟངས་ཕྲན་བུ་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ་སྣང་བ་སྐྱིད་པོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཤེས། སྣང་བ་སྐྱིད་པོ་བྱེད་པ་ལའང་བྱེད་སྟངས་རེད། ཡ་རབས་ཐོག་ནས་སྣང་བ་སྐྱིད་པོ་བྱེད་སྟངས་དེ་དཔལ་དང་རྒྱན་རེད། དེ་འདྲ་མིན་པར་སེམས་ཐག་ཐུང་དྲགས། མིག་རྒྱང་ཐུང་དྲགས་ཏེ་སྣང་བ་སྐྱིད་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཟེར་ནས་སྤྱི་དོན་ལ་སེམས་ཁུར་མ་བླངས་པར། སྒྲིག་ཁྲིམས་མ་འཁུར་བ་དེ་ཚོའི་གྲས་ལྐུག་པའི་སྣང་བ་སྐྱིད་པོ་བྱེད་སྟངས་རེད། མཐའ་མ་ཕུགས་ལ་རང་དྲིན་རང་ལ་ཆུང་བར་སོང་སྟེ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་མི་ཚུལ་ལྡན་གྲས་ནས་བུད་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། ཁ་ཤས་ངན་ལང་ཤོར་ནས་ཧམ་པ་ཚ་རུ་གཏོང་མཁན་དང༌། ངན་བྱས་ངོ་འཁྱེར་བྱེད་མཁན་དེ་ཚོ་ཡག་པོ་གང་ཡང་མིན། འདི་ཕྱི་ལས་འབྲས་གང་ལ་གཏུགས་ཀྱང་རན་གྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། སྒྲིག་ལམ་འཁུར་ཤེས་དང༌། སྤྱོད་པ་ཡ་རབས་བྱེད་པ། མདོར་ན་སྐད་ཆ་ཤོད་སྟངས་ཚུན་ཆད་ཡ་རབས་ཀྱི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

གཙོ་བོ་ཡ་རབས་ཀྱི་རྩ་བ་བྱམས་བརྩེ་ཡིན། རང་རྒྱུད་ལ་བྱམས་བརྩེའི་ཚོར་བ་ཡོད་ན། ཕྱི་ལ་ལུས་ངག་གི་རྣམ་འགྱུར་འཇམ་པོ་དང༌། ཕན་པའི་རང་བཞིན་ལས། གནོད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་ཐོན་གྱི་རེད། དེ་ལ་ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཟེར་བ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཚིག་གི་ཞེ་ས་མ་ཤེས་ཀྱང་གནད་འགག་ཆེན་པོ་མིན། སྔོན་མ་གཟིམ་འགག་གཅིག་ཡོད། ཁོ་སྙིང་རྗེ། ང་འཆམ་འཆམ་ལ་ཕྱིན་ཏེ་སྐབས་རེ་ངས་ས་སྟེང་དུ་རང་དགར་སྡོད་སྐབས་གཟིམ་འགག་དེས་གདན་ཆུང་ཞིག་འཁྱེར་ཏེ་ང་ལ་རྐུབ་དེ་ཁྱོག་ཙམ་གནང་རོགས་ཟེར་གྱི་ཡོད། ཁོས་ཞེ་ས་མ་ཤེས་ཀྱང་གུས་ཞབས་དང༌། ཡ་རབས་བྱས་ཏེ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱུན་དུ་ང་ཚོ་ཚང་མས་ཡ་རབས་དང༌། བྱམས་བརྩེའི་ཚོར་སྣང་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་ལུས་ངག་གི་རྣམ་འགྱུར་བཟང་པོ་ཐོན་པ་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

དེང་སང་ང་ཚོ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དང༌། སློབ་གྲྭའི་ནང་ལ་ཡ་རབས་གཞན་ཕན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ཉུང་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། ཚུལ་མིན་མ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་འདུག་ཅེས་ཟེར་མཁན་ཡོང་གི་འདུག་པ་དེ་ནི་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གི་འདུག དེ་བཞིན་བར་ལམ་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་ཡོང་མཁན་ཁ་ཤས་ནང་མི་གསོད་ཀྱང་གཅིག་གཉིས་བྱུང་བ་རེད། ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་རེད། དེང་སང་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་གསར་པ་ཚོར་ང་ཚོ་བོད་པའི་ནང་ལ་མི་མ་རབས་གཅིག་བྱུང་ན་ཡང་མང་དྲགས་པ་རེད་ཅེས་ངས་རྟག་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་མ་འོངས་པར་བོད་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་བཟོ་གི་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་འདི་བོད་པའི་སྲོག་ནང་བཞིན་ཡིན་པ་རྟག་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་བཤད་པ་བཞིན་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་གི་མི་ཚོས་ང་ཚོ་བོད་མིར་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་རིན་ཐང་ཞིག་བརྩི་གི་ཡོད། གང་མཚམས་ནས་ང་རང་ཚོ་བོད་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་ཐོག་ནས་ང་ཚོར་རིན་ཐང་བརྩི་མཁན་ཚོ་ཧ་ལོག་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་དཔེ་མ་སྲིད་པའི་ཐབས་སྡུག་རེད།

གལ་ཏེ་མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་ལོན་པའི་མཚམས་ལ་བོད་ཀྱི་ལུང་པའི་ནང་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་གསོད་རེས་གཏུབ་རེས་བྱེད་པའི་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་བསམ་པ་དང༌། གདུག་རྩུབ་ཀྱི་སྦྱོར་བས་ཁྱབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ག་རེ་བྱས་སོང་བསམ་ནས་སྐབས་རེ་དངངས་སྐྲག་སྐྱེ་གྲབས་བྱེད་ཀྱི་འདུག

ལྷག་པར་དུ་ལས་ཀྱི་སྲི་ཞུ་བའི་སྣེ་ལ་ཡོད་པ་ཁྱེད་རང་ཚོས་དམིགས་བསལ་གྱི་སེམས་ཁུར་བླངས་ཏེ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཟེར་བ་འདི་ཆོས་ཀྱི་སྐད་ཆ་མིན། ང་ཚོར་རང་དབང་དགོས་ཟེར་བ་འདི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་རེད། བདེ་སྐྱིད་ཡོང་དང་མ་ཡོང་གི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཆེ་ཤོས་ནི་སྤྱི་ཚོགས་འདི་ཡ་རབས་ཞི་བདེའི་ཚོར་བ་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཆགས་དང་མ་ཆགས་ལ་ཐུག་ཡོད། ང་ཚོས་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱས་ཏེ་མ་འོངས་པར་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་བྱམས་བརྩེའི་ཚོར་བས་ཁྱབ་པ་ཞིག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་སྒྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་ལའང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བསྟེན་དགོས་པ་དང༌། ཚང་མས་ཉིན་རེ་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གི་ཚོར་བས་ཁྱབ་པ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས། དེ་མིན་གནས་ཚུལ་ཁྱད་མཚར་ཆགས་ཀྱི་འདུག ང་ཚོས་མི་མང་ལ་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་བྱེད་དགོས་ཞེས་རྟག་ཏུ་ཤོད་བཞིན་དུ་ལས་བྱེད་པ་ཚོའི་ནང་ནས་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་བཤིག་མཁན་འདྲ་པོ་མ་ཡིན་པར། སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་མིག་དཔེ་འོས་པ་ཞིག་དགོས། ཡང་ལས་བྱེད་པ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་བཤད་ཀྱང་ཉན་གྱི་མི་འདུག་ཅེས་ཟེར་གྱི་འདུག མིས་ཉན་པ་ལ་རང་ཉིད་མིས་བརྩི་བཀུར་འོས་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་རེད། རང་ལ་མིས་ཇི་ཙམ་བརྩི་བཀུར་ཡོད་པའི་ཚོད་ཀྱིས་རང་གིས་མི་ལ་ལབ་པ་ཡིན་ན་མིས་ཉན་གྱི་རེད། སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་མང་པོས་བཀུར་བ་ཞེས་པ་ལྟར་རང་ལ་སྤྱི་མོས་ཡོད་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་རེད། མིས་རང་ལ་སྤྱི་མོས་དང༌། བརྩི་བཀུར་ཡོད་ན་རང་གིས་མི་ལ་བཟང་པོའི་ཁ་ཏ་བསླབ་བྱ་བྱས་པ་དེས་མི་ལ་ཕན་གྱི་རེད་ལ། མིས་ཀྱང་ཉན་གྱི་རེད། ལས་བྱེད་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སོ་སོའི་སྤྱོད་ལམ་ཡག་པོ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་མིས་བརྩི་བཀུར་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། མིས་བརྩི་བཀུར་མ་བྱས་པའི་སྐབས་ལ་ལས་ཀའི་ཐོག་ལའང་འཐུས་ཤོར་ཡོང་གི་རེད། ལས་བྱེད་པ་ཚོས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་གཡོ་འགུལ་གཏོང་བའི་གནད་དོན་འདི་སེམས་ལ་འཇགས་དགོས་ཀྱི་འདུག

བར་ལམ་ངོ་ཤེས་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་འདི་འདྲ་ཟེར་གྱི་འདུག ང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་ཁུལ་ལ་ཡོད་སྐབས་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བོད་གཞུང་གིས་འགྲིགས་ཀྱི་མི་འདུག་ལབ་དུས་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་དྷ་རམ་ས་ལར་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་མི་མང་གི་གཞུང་ཡིན་ཞེས་སོ་སོས་དགའ་ཞེན་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནས་དྷ་རམ་ས་ལར་ཚུར་ཡོང་སྟེ་དུས་ཡུན་ཕྲན་བུ་བསྡད་སྐབས་ལས་བྱེད་པ་ཚོས་སྒེར་དོན་གྱི་སྐད་ཆ་ཤོད་པ་ལས། སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཚང་མས་གང་དྲག་ཅི་དྲག་སྙམ་པའི་སེམས་ཁུར་གང་ཡང་མེད་པ་ལྟ་བུ་འདུག་ཅེས་ཟེར་མཁན་གཅིག་གཉིས་བྱུང༌། མ་གཞི་མི་སོ་སོའི་མཐོང་ཚུལ་འཆར་སྣང་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོང་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང༌། ངས་དེ་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག་བསམ་བྱུང༌། ཆེ་ས་ནས་ང་ཚོར་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་ཡོད། ང་ཚོ་ངོ་གནོང་དགོས་པ་དང༌། ཞུམ་དགོས་པ་མེད་ཀྱང༌། ད་དུང་དེ་ལས་གྲུབ་འབྲས་ལེགས་པ་ཐོན་པ་དང༌། སྐྱོན་གྱི་རིགས་ཆ་ཕྲ་མོ་ནས་མི་འབྱུང་བའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག ང་ཚོར་རེ་བ་རྒྱག་སའི་གཞི་རྩ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན་སྐྱོན་གྱི་ཆ་ཕྲན་བུ་ཕྲན་བུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ང་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་ནས་དོ་སྣང་བྱས། དེ་དག་སེལ་ཐབས་བྱས་ན་སེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། ད་ལྟ་ལབ་པ་འདི་རྣམས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མའི་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱས་ནས་ཧུར་ཐག་བྱེད་རོགས།

དེ་རིང་འདིར་དུས་ཚོད་མ་སྒྲིག་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས་གཏན་འཇགས་ལས་བྱེད་པ་ཚོ་དང༌། ཕྱོགས་མཐའ་ནས་ཡོང་བའི་ལས་བྱེད་ཚང་མ་འཛོམས་ཡོད་པ་རེད། འདིར་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་རུང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་རུང༌། གང་ལྟར་ཚང་མ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་བྱེད་མཁན་ཤ་སྟག་ཡིན་པས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་གསང་པོ་ཞིག་དང༌། གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་རྟོགས་པ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག ངས་ཕྱིའི་སྒྲོམ་ལྟ་བུའི་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་རྒྱུ་མ་གཏོགས། གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱི་མགོ་འཚོས་ཀྱི་མ་རེད་ལ། དུས་ཚོད་ཀྱང་ལྡང་གི་མི་འདུག ང་རང་ཡང་ཁ་འདོན་བྱེད་དགོས། དཔེ་ཆ་ཀློག་དགོས། མི་དེ་འདྲ་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་རྒྱུར་དུས་ཚོད་མང་པོ་འགྲོ་གི་འདུག ངས་ལས་ཁུངས་ཡས་མས་ཚང་མའི་ལས་དོན་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་ཐུབ་པའི་དབང་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ནའང༌། དེ་ལས་ངས་ཕྱོགས་གཞན་དག་ཅིག་ལ་དུས་ཚོད་བཏང་བ་ཡིན་ན་དེ་དག་ཕན་རླབས་ཆེ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག ལས་ཁུངས་ནང་གི་འཛིན་སྐྱོང་དང་སྟངས་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ། བཀོད་སྒྲིག་གི་ལས་ཀ་མང་པོ་བྱ་རྒྱུ་ཚང་མ་ངའི་ཀླད་པས་ལྡང་གི་མ་རེད། དེ་རྣམས་བཀའ་བློན་ཚོ་དང༌། དྲུང་ཆེ་ཁག་ལས་བྱེད་པ་མི་རེ་ངོ་རེར་བྱེད་དགོས་པ་རྣམས་ཁྱེད་རང་ཚོས་འགན་གཙང་མ་བླངས་ཏེ་བྱས་ན་འགྲིགས་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་བྱེད་མི་ཐུབ་པའི་རིགས་གཅིག་གི་ནང་ལ་ངའི་དུས་ཚོད་བཏང་ན། ང་རང་ཚོ་ཕྱོགས་ཚང་མའི་ནུས་པ་གང་ཡོད་སྤྱི་ལ་ཐོན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད།

ཕྱི་ལོགས་སུ་ཡོད་པའི་དོན་གཅོད་པ་ཚོ་ཡིན་ཡང་རུང༌། འདིར་ལས་ཁུངས་ཡས་མས་སུ་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་རུང༌། གཙོ་ཆེ་བཀའ་ཤག་གི་བཀའ་བློན་ཚོ་དང༌། དེ་བཞིན་དྲུང་ཆེ་ཆུང༌། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཀྱི་རེད་བསམ་ནས་ངས་བཟང་པོ་བློས་འགེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མ་གཏོགས། མི་རེ་ངོ་རེར་རྒྱང་སོ་ལྟ་བུ་བརྒྱབ་ནས་ངས་ཞུས་དག་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག་ལ། ངས་དང་པོ་ནས་དེ་འདྲ་བྱེད་རྩིས་ཀྱང་མེད། ངས་བཟང་པོ་བློས་འགེལ་བྱས་པ་རེ་ཟུང་གིས་མདུན་ལ་འདྲ་ཆགས་པོ་བཤད། རྗེས་སུ་ཁ་དན་ཚིག་གནས་མེད་མཁན། སྐབས་རེ་མགོ་སྐོར་གཏོང་གི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་འདུག དེ་ཚོའི་གྲས་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། གང་ལྟར་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཁྱེད་རང་ཚོར་ངས་བཟང་པོ་བློས་འགེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། ཁྱེད་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཀྱང་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་འདི་ཕྱི་ལས་འབྲས་འཕེར་བ་བྱེད་དགོས།

ཚིག་འགྲེལ།

བློ་གསར་བ་སོགས་མཛད་རྣམ་འདི་ཀློག་པ་པོ་ཕྱི་བོད་ཐ་སྙད་གསར་རྙིང་གི་དངོས་དོན་ཤེས་རྒྱ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་དོན་རྟོགས་སླ་བའི་ཆེད་དུ། སྤྱིར་བཏང་ཡོངས་གྲགས་མིན་པ་དང༌། ཚིག་མཛོད་ཆེ་ཆུང་ཁག་ནང་མ་གསལ་བའམ། གསལ་ཡང་ཚིག་དོན་འགྲེལ་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཚིག་དང༌། ཚིག་གྲུབ། དག་ཆ་འདྲ་མིན་བཅས་པར་དམིགས་བསལ་འགྲེལ་བཤད་དགོས་རིགས་ཟུར་བཏོན་འདི་གཤམ་ཀ་སྡེའི་རིམ་པར་བཀོད་ཡོད། མཁྱེན་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚིག་འགྲེལ་འདི་དག་ལ་དཔྱད་ཞིབ་གནང་སྟེ། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཁུངས་དག་དར་ཁྱབ་སླད་དུ་སྐྱོན་སེལ་དགོངས་འཆར་གསལ་པོར་སྩོལ་བའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།

ཀ་དར་སྒྲོག མཛད་སྒོའི་རིམ་པ་གྲུབ་སྟེ་གྲོལ་ཁར་རྟེན་འབྲེལ་སླད་ཚོམས་ཆེན་གྱི་ཀ་རིང་མདུན་མ་གཉིས་རེ་རེར་དར་དཀར་ཨ་ཤེ་རེ་བསྣར་ཏེ་བསྒྲོགས་པ་ལ་ཟེར་ཞིང༌། ཀ་བ་ཕྲ་བའི་རིགས་ལ་ཀ་དར་བཅིངས་ཞེས་འབྲི་དགོས།

བཀར་ཡོང་བོགས་གསུམ། བཀར་འཇུག ཡོང་བཞེས། བོགས་མ་བསྡུ་མཁན།

ཀེར་ལེབ་སྒུར་གསུམ། མི། ས། ཕྱུགས།

བཀའ་བློན་བླ་མ། སེར་མོ་བའི་བཀའ་བློན།

དཀར་སྤྲོ། མཛད་སྒོའི་སྐབས་བསྒྲིགས་པའི་མར་ཁུ་དང་སྣུམ་ལ་བསྲེགས་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཞེ་ས།

བཀའ་སྒྱུར་སྩལ། ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། ྋརྒྱལ་ཚབ་བམ། སྲིད་སྐྱོང༌། བཀའ་ཤག་ཅི་རིགས་ནས་བཀའ་ཁྱབ་གནང་དགོས་རིགས་མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་དང༌། སྣེ་མགྲོན། བཀའ་མགྲོན་བཅས་ཁུངས་སོ་སོ་བརྒྱུད་དེ་ཡིག་ཐོག་དང༌། ངག་ཐོག་ཇི་འོས་སྐབས་བསྟུན་བཀའ་ཁྱབ་སྩལ་བ་དེ་ལ་མགྲོན་བརྒྱུད་བཀའ་སྒྱུར་སྩལ་ཟེར།

བཀའ་ཐམ་བདེ་སྐྱིད་མ། ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་བསྐྱར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དེ་སྐབས་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་ཐམ་ག་ཞལ་རིས་སུ་ཧོར་ཡིག་‘བདེ་སྐྱིད’ཅེས་འཁོད་པ་དེ་ཡིན།

བཀའི་གུང་བློན། བཀའ་བློན་ལ་གོ་དགོས།

སྐུ་རྒྱབ་སློང་ཁྲ། བཞུགས་ཁྲིའི་སྟེང་གི་རྒྱབ་བསྙེས།

བཀྱེ་ཆོག་ཞུས། མཛད་སྒོའི་སྐབས་བསྒྲིགས་པའི་དཀར་སྤྲོ་དང༌། ཤིང་འབྲས་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུད་དེ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འབུལ་བ་དང༌། དེ་ནས་མཛད་སྒོར་བཅར་བ་གོང་རིམ་ལ་འབུལ་འགྲེམས་ཞུ་བ། དེ་མིན་ཡོངས་རྫོགས་མི་དམངས་ལ་སྟོན་ཆེན་བཤམས་ཆོག་པ་ཞེས་ྋསྙན་གསན་ཞུས་པའི་དོན།

ཀྲད་བཀྲོན། གཞུའི་འཐེན་སྐུད།

བཀྲུ་བྱབས། བྱབས་ཁྲུས་དང་དོན་གཅིག

བསྐྲུ་བ། ཟས་སློང་བའི་དོན་ཡིན།

ཁ་ཡར། ཁ་ཤས་ཀྱི་དོན་ཡིན།

ཁ་ཤའི་གཤག་དེར། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

ཁང་ཡོད་ཁང་ཆུང༌། ལྷ་ས་ཁུལ་གཞུང་སྒེར་ཆོས་བཅས་ཀྱི་ཁང་ཁུངས་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཁོངས་ནས་སྒེར་པ་ཁྱིམ་ཚང་ཁག་གཅིག་ལ་ས་ཞིང་ཡང་ཡོད་འདུག་ཅིང༌། དེ་དག་གིས་རང་རང་གི་ས་རྟེན་ལ་འཁྲི་བའི་རྟ་འུལ་དང༌། ཁལ་མ་གཏོང་བ་སོགས་གཞུང་ཁྲལ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དུད་ཚང་དེ་རྣམས་ལ་ནང་གསེས་ཁང་ཡོད་ཁང་ཆུང་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཐོགས་འདུག

ཁད་ཆུད། ས་ཁད་རྒྱང་ཐག་རིང་ལ། ལམ་ཀྱོག་ཏུ་ཆུད་པ།

ཁོག་བརླམས། ཆོས་སྐྱོང་གི་སྐུ་རྟེན་ནམ། ལྷ་པའི་ཁོག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་པ་ཞུགས་པ་ལ་ཟེར།

ཁྲི་དར་སྒྲོན། མཛད་སྒོའི་རིམ་པ་གྲུབ་འཕྲལ་ྋགོང་ས་མཆོག་བཞུགས་ཁྲི་ལས་མ་བཞེངས་ཙམ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་སླད་བཞུགས་ཁྲིའི་མདུན་སྟེང་མཇལ་དར་ཨ་ཤེ་ཕྲེད་དུ་བསྣར་ཏེ་བསྒྲོན་པ་ལ་ཟེར།

ཁྲུང་ཞུ་མ། ཆང་འདྲེན་མ།

ཁྲོམ་ཆོས། ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བོ་སེར་སྐྱ་མང་པོ་འདུས་ཚོགས་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་བ།

གུ་ཤའི་ཨ་ཁྲབ། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

གོས་ཆེན་གྱི་གྷན་སྦྱར། འདི་ནི་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་པས་མཆོད་བཞེས་ཀྱི་སྐུ་བེར་དང་ཆ་འདྲ་བ་ཞིག

གྲུ་སུག་བྱས། སྐབས་འདིར་གྲུ་ནི། ལག་ངར་བསྐུམས་པའི་ཟུར་ཐོན་ཚིགས་རྡོག་གྲུ་མོ་ལ་ཟེར་བ་དང༌། གྲུ་མོའི་ཟུར་དེ་རང་གི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཡོད་པར་བསྣུན་པའམ། བཙུགས་པ་ལ་གྲུ་སུག་བྱས་ཟེར།

གླིང་མེ། དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་དང་འདྲ་བར། དགོན་པ་རི་ཁྲོད་ཁག་ལ་སོགས་པའི་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ཐོག་ཁའི་སྟེང་དང༌། སྒེའུ་ཁུང་གི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མཆོད་མེ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་སྟར་བསྒྲིགས་ཀྱིས་འབུལ་བ་ལ་ཟེར།

མགོ་དང་འགོ འཇུག་ཡུལ་མི་འདྲ་བ་འབྲི་སྲོལ་ཡོད་ཅིང༌། འདིར་ནི་ལུས་ཀྱི་མགོ་མཇུག་མ་མགོ་དང༌། བྱ་བའི་འགོ་མཇུག་འ་འགོ་ཡིན། ཞེས་པ་སྟེ། དཔེ་བརྗོད་དུ་ ‘‘མགོ་ཆེན་མགོ་སྐོར་ཐེབས་ནས་མགོ་བོ་ན། ལས་འགོ་འཛུགས་སྐབས་འགོ་ཁྲིད་གྲལ་འགོར་འཁོད།’’ ཅེས་པ་འདི་ལྟའི་སྔོན་འཇུག་འདྲ་མིན་འཇུག་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་རྩ་བཟུང་གཅིག་གྱུར་འབྲི་སྤྱོད་བྱས་ཡོད།

གོ་དྲུང༌། དྲུང་ཡིག གོར་ཁའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་དྲུང་ཡིག

མགྲོན་ཚབ། རྩེ་མཁན་མགྲོན་ཆེ་བའམ། མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོའི་ལས་ཚབ་རྩེ་མགྲོན་ལ་ཟེར།

འགག་དེབ། རྩེ་འགག་ཏུ་རྩེ་མགྲོན་གྱིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཉིན་རེའི་མཛད་པ་ཡིག་ཐོག་བཀོད་པའི་མཛད་དེབ་ཆེན་མོ་ཞེས་པའི་དེབ་ཆེན་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་བསྡུས་མིང་ཡིན།

མགོ་མཆན་ཐམ་འབྱར། ཆོག་མཆན་གནང་བ་ཞིག

རྒྱ་རྡོའི་སྒྲོམ་སྐྱོར། རྒྱ་ཕྲ་ལྟ་བུ།

རྒྱན་བཞི་མཚལ་ཀའི་ཡོལ་བ། གྱང་ལ་འགེལ་བྱེད་གོས་ཆེན་རྒྱན་བཞིའི་ཡོལ་བ།

གྱ་རི་གྱུ་རི། བརྟན་པོ་མེད་པའི་དོན།

རྒྱ་གར། མིང་ཚིག་འདིའི་རྩ་བའི་དག་ཆ་ ‘རྒྱ་དཀར་’ ཡིན་ཞིང༌། དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་འདི་ལྟར་ཡོད། སྔར་བོད་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་དབར་ལ་འབྲེལ་བ་ཐོག་མར་བྱུང་སྐབས། གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེའི་ལྷོ་རྒྱུད་རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ཐང་ངམ། ས་ཐང་རྒྱྃ་ཆེར་ཡུལ་ལུང་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོས་དཀྃར་པོ་གྱོན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡུལ་མིང་ལ་ ‘རྒྱ་དཀར་’ དང༌། ཡུལ་མི་ལ་ ‘རྒྱ་དཀར་བ་’ ཞེས་འབོད་ པའི་ཐ་སྙད་ཐོགས།

‘རྒྱ་དཀར་’ ཞེས་ངག་ནས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལ་ (རྒྱ་གར་) ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོན་གྱི་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འབྲི་སྲོལ་དར་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་བོད་སྐད་ནང་ཚིག་འབྲུ་གཉིས་བསྡེབས་པའི་མིང་དང༌། ཚིག་གང་རུང་གི་ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་དམའ་པོ་དང༌། ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་ མའི་སྒྲ་མཐོ་པོ་ཡིན་ཚེ། ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་དམའ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་མཐོ་པོ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་དམའ་བར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་ ‘འབྲས་དཀར་’ལ་ (འབྲས་གར་) དང༌། ‘འགྲོ་སྟངས་’ ལ་ (འགྲོ་སྡངས་) ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་མཐོ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་དམའ་པོ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མཐོ་བར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། ‘དབྱར་ག་’ ལ་ (དབྱར་ཀ་) ཟེར་བ་དང༌། དེ་བཞིན་ ‘རྒྱུན་གཏན་’ལ་ངག་ནས་ (རྒྱུན་གདན་) ཞེས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མ་‘གཏན་’གྱི་སྒྲ་རང་བཞིན་གྱིས་དམའ་བར་འགྱུར་ཞིང༌། དེ་ལས་‘རྒྱུན་ལྡན་’ཞེས་པའི་དག་ཆ་སྣ་སྒྲ་ཅན་ལ་འགྱུར་བའང་འབྲི་སྲོལ་དར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། འདི་རིགས་ནི། སྐད་རིགས་ཚང་མའི་རང་བཞིན་སྒྲ་འགྱུར་འགྲོ་ལུགས་གཅིག་གྱུར་ཅིག་ཡིན་སྐོར་འཕྲུལ་སྤྱད་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སྒྲ་འགྱུར་རིག་པར་དཔྱད་ན་དངོས་དོན་གསལ་བར་ རྟོགས་ཐུབ།

རྒྱ་སེའི་གཟར་ཆེན་གཟར་ཆུང༌། རྟ་སྒའི་འོག་ཏུ་འདིང་རྒྱུའི་གོས་ཆེན་གྱི་གདན་ཞིག

རྒྱ་ནག འདི་ལའང་རྒྱ་དཀར་དང་འདྲ་བའི་འགྲེལ་བཤད་ཡོད། དེ་ནི་གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེའི་ཤར་རྒྱུད་རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ཐང་ངམ། ས་ཐང་རྒྱྃ་ཆེར་ཡུལ་ལུང་ཆགས་པ་དང༌། ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོས་ནྃག་པོ་གྱོན་པས་ན། ཡུལ་མིང་ལ་ ‘རྒྱ་ནག’ དང༌། ཡུལ་མི་ལ་ ‘རྒྱ་ནག་པ་’ ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཐོགས།

རྒྱ་འདྲེ་བརྒྱབ། ཚིག་འདི་ནི་ཕལ་སྐད་དུ་ ‘རྒྱམ་འདྲེ་བརྒྱབ་’ ཟེར་བ་དེ་ཡིན། ཚིག་འདིར་ཁ་རྩོད་བརྒྱབ་པ་དང༌། རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་པའམ། གཞུ་རེས་བཏང་བ་གཉིས་ཀའི་གོ་དོན་ཡོད། རྒྱ་འདྲེ་ལ་ ‘རྒྱམ་འདྲེ’ ཟེར་བ་ནི། དགྲ་འདུལ་ལ་ ‘དགྲམ་འདུལ་’ ཟེར་བའི་སྒྲ་འགྱུར་འགྲོ་ལུགས་དང་འདྲ་བ་ཡིན།

སྔར་སྲོལ་སྦད་རྒྱང་བཤད་པ། གཟིམ་ཆུང་དམག་མིའི་དམག་རྩལ་དང་དམག་གཞས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས།

ཅ་འགྲོས་ཅ་འགྲོས། འདི་ནི་ཚིག་རིས་ལྟར་རིམ་བཞིན་གྱི་དོན།

ཆབ་བདག་མ་གཉིས། གདན་ས་ཁག་གི་ལས་སྣེ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག

ཆིབས་བསྟར། རྟ་བཞོན་པ་མང་པོ་བསྟར་བསྒྲིགས་པའི་ཞེ་ས་ཡིན།

ཆིབས་རགས་དང་ཆིབས་ཧྲག ཆིབས་རགས་ནི། ཆིབས་བསྟར་གྱི་རིམ་པ་མ་འཁྲུགས་པར། ཆུ་རགས་ཀྱི་རྡོ་བསྟར་ཇི་བཞིན་གྲལ་བསྟར་འགྲིཊ་པོར་བསྒྲིགས་པ་དེ་ལ་ཟེར། ཆིབས་ཧྲག་ནི། ཆིབས་རྟ་ཤེད་ལྡན་ཞེ་གཅིག་བཅིབས་པའམ། བཞོན་པའི་རྟ་པ་མང་པོ་ཞིག་སྟེ། དེ་རྣམས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྔ་རྟིང་གྲལ་བསྟར་བསྒྲིགས་མ་དགོས་པར། གཉིས་གསུམ་མམ། འགའ་ཤས་མཉམ་སྐྱོད་དང༌། སྡེབ་སྐྱོད་བྱས་ ནའང་འགྲིགས། ཁ་རྒྱུན་དུ་རྟ་ཧྲག་མི་ཧྲག་ཟེར་བ་དེ་ཡིན།

འཇུ་ལང༌། སོག་པོའི་དམག་དཔོན་ཞིག་གི་གནས་བབས་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་པའམ། ཚབ་བྱེད་ཀྱི་མི་སྣ།

འཇུ་ཐ། མདོའི་རྣམ་གྲངས་སམ་མིང༌།

ལྗགས་རྒྱངས། གཞས་གདངས་ཀྱི་མིང་དམག་གཞས།

མཆོང་དམར། མཆོང་ཞེས་པའི་རྡོ་རིགས་ཁ་དོག་དམར་ཤས་ཆེ་བ་ཞིག་འཇོག་བཟོ། རྗེས་འབྲས་སམ། ལྟ་བཟོ།

སྙན་གསན་ཞུས། སྙན་དུ་གསན་པར་གསོལ་བའི་དོན་གང་ཞིག་ཡིག་ངག་ཅི་རིགས་ནས་ཞུས་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། བར་ལམ་ཞིག་ནས་གཞུང་སྒེར་ཡིག་ཆ་ཁག་ནང༌། ‘སྙན་གསན་’ དང༌། ‘སྙན་གསང་’ ‘སྙན་སང’ ‘སྙན་གསེང༌།’ ‘སྙན་སེང༌།’ ཞེས་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་ལྔ་བྲིས་དང་འབྲི་བཞིན་དུ་མཆིས།

སྙེག་ལ་ཁད། སྙེག་ལ་ཉེ་བ། སྙེག་གྲབས།

གཏན་མེད་ཀྱི་གཏོང་བ། གཏན་མེད་ནི་སྒོ་གཏན་མེད་པ་སྟེ། སྒོ་དབྱེ་མི་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ། སྒོ་རྒྱབ་ལ་ཕྲེད་གཏན་ཟེར་བའི་ཤིང་གདུང་ཞིག་གིས་བཀག་སྟེ་སྒོ་བརྒྱབ་པ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར། མཛོད་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཡོངས་སུ་ཕྱེ་སྟེ། དགོས་འདོད་ཀྱི་ཟས་ནོར་ཅི་ཡང་འཛད་མེད་མཆོད་སྦྱིན་དུ་གཏོང་བའི་དོན་ཡིན།

གཏན་ཞལ། ཁྱོ་ཤུག་གམ། བཟའ་ཚང་གི་ཞེ་ས་ཡིན། སྟེང་ཞལ་དང༌། སྟངས་དཔྱལ་ཞེས་ཀྱང་འབྲི་སྲོལ་སྣང༌།

རྟགས་ཐམ། ལས་ཁུངས་གང་ཞིག་མཚོན་པའི་དམ་ཕྲུག

སྟན་དམར། འགོ་སྣམ་མཚལ་ཀ་ཁ་གདན་རིང་པོའི་ཆ་ཚད་དང་མཚུངས་པར་མཐའ་ལྕགས་གོས་ཆེན་ཧོར་ཇུས་དམར་པོས་བརྒྱན་པ། ནང་ཤ་གྲུའུ་ཙེ་མཚལ་སྨུག་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཟེར། དེ་ནི་ྋགོང་ས་མཆོག་གམ། ྋརྒྱལ་ཚབ་བམ། སྲིད་སྐྱོང་གིས་སྐུ་ཕྱག་འབུལ་གནང་སྐབས་སུ་གཙང་སྟན་གྱི་ཚུལ་དུ་འདིང་དགོས་པ་ཡིན།

ལྟག་མཚེར། གླེགས་བམ་གཉིས་པའི་ཟུར་སྣོན་ཡིག་ཆའི་དཀར་ཆག་ལ་ གཟིགས།

སྟེགས་སྟན། སྟེང་དུ་གདན་ཆུང་བཏིང་བའི་རྐུབ་སྟེགས་ལ་ཟེར།

བསྟེན་སྐྱིལ། གང་ཞིག་གིས་རང་གི་དགོས་དོན་ཆེད་དུ་མི་གཞན་དག་གམ། རྟ་ཟོག་སེམས་ཅན་ཅི་རིགས་འཇམ་རྩུབ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟེན་ཉར་བཀག་བསྐྱིལ་བྱས་པ།

ཐོན་ཐི་ཚོན་ཁྲའི་ཞྭ་མོ་སྒ་སྦུབ་རྒྱབ་འཇར་ཅན། རྩེ་དྲུང་ཚོས་དགུན་ཁ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་གྱོན་བྱེད་ཞྭ་མོ་ཞིག

མཐར་ཐོན་ཐི་མཚལ་སེར་གྱི་ཁ་གོས། གོས་ཆེན་གྱི་རིགས་ཤིག

ཐོལ་བྱུང༌། གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ།

ཐེ་ཇི་འོ་ཆུ་སྡེ་དཔོན་དགའ་བཞི་བ། སོག་སྐད་ཀྱི་ཆེ་བསྟོད་ཅིག

དག་པ་ཤེལ་རི། བོད་དབུས་ཙ་རིའི་ནང་བདེ་མཆོག་གི་ཕོ་བྲང་ཡིན་པར་གྲགས་པའི་གནས་ཆེན་གངས་རི་ཞིག

དར་སང༌། དར་གོས་སྲབ་མོ་སང་རས་འདྲ་བ།

དོན་མཐུན། མངོན་བརྗོད་དུ་གསལ་བ་ལྟར། འདིར་ཡང་ཚོང་པའི་མིང་ཡིན་ཏཻ། མཐའ་ཡི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས་ནོར་བུ་ལོན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། གྲུ་ཆེན་གཅིག་གི་ནང་མཉམ་ཞུགས་ཚོང་པ་ཇི་ཡོད་ཀྱིས་ཐབས་བྱུས་ནུས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བའི་ཁུར་མཉམ་ལེན་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་དོན་མཐུན་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་པ་ཇི་བཞིན་ཞེས་དཔེ་མཚོན་དུ་འབྲི་ བརྗོད་བྱེད་སྲོལ་ཡོད།

དྲི་རྟོག དྲི་བ་བཀོན་པ་དང་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པ།

དྲུང་འཁོར། ཤོད་དྲུང་དང་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན།

དྲུང་ཇ་ཚོགས། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་གདན་ས་འབྲས་སེ་དགའ་གསུམ་སོགས་དགོན་ཁག་ནས་དགེ་འདུན་པ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཞིག་གཞུང་ཞབས་སྐྱ་བོ་རྣམས་དང་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། རྫོང་གཞིས་ཁག་བཅས་པར་གཞུང་དོན་ལས་ཁུར་མཉམ་ལེན་ཞུ་བའི་ལམ་སྲོལ་གསར་གཏོད་བསྐྱངས། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ལྷ་སར་གནས་འཁོད་གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཉིན་རེ་འཆར་ཅན་ཞོགས་པ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུའི་ཉེ་དྲུང་ངམ། ཉེ་འབྲེལ་ཚོམས་ཆེན་གྱི་མདོ་སྦུག་ཏུ་ཚོགས་ཚུགས་ཐོག རྩེ་གསོལ་ཐབ་ནས་ཚོགས་ཞུགས་ཡོངས་ལ་གསོལ་ཇ་བཏེགས། ཚོགས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་གྱི་རིང་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་སྩལ་དགོས་རིགས་དང༌། བཀའ་འབྲེལ་གཞུང་གི་ལས་དོན་དང༌། གཞུང་ཞབས་ཀྱི་ལས་ཁུར་བསྐོ་གཞག་སོགས་མགྲོན་བརྒྱུད་བཀའ་སྒྱུར་སྩལ། ཚོགས་ (དྲུང་ཇ་) གྲོལ་རྗེས་རང་རང་གི་ལས་ཁུངས་སོ་སོར་ཉིན་རེའི་ལས་ཁུར་ཞུ་བར་བསྐྱོད་དགོས་པ་བཅས་སོ།།

དྲུང་ན་སྤྱོད་པ། ཉེ་འཁོར་དུ་ལས་སུ་གཞུག་བཞིན་གནས་པ་དག་ལ་ཟེར་ཡང༌། སྐབས་འདིར་གཞུང་སའི་དྲུང་ན་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་དེ་གཞུང་ཞབས་སམ། གཞུང་གི་སྲི་ཞུ་བ་དག་ལ་གོ་དགོས་པ་ཡིན།

དྲུང་མདའ། དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོའམ་མཁན་དྲུང་དང༌། མདའ་དཔོན་བསྡུས་ཚིག

དྲུང་རྩིས། དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོའམ་མཁན་དྲུང་དང༌། རྩིས་དཔོན་བསྡུས་ཚིག

དྲུང་རིགས་སེར་སྐྱ། སེར་མོ་བའམ་རྩེ་དྲུང་དང༌། སྐྱ་བོའམ་ཤོད་དྲུང་ཁོངས་གཏོགས་དང་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

དྲེལ་བྱམས། དྲེལ་སྔ་རྗེས་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་འཁུར་བའི་འགྱོགས་བྱམས་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་ཟེར།

ཌག་ཁང༌། ཚིག་འདི་ཧིན་རྡུའི་ཡིག་ཐོག་ ‘ཌག་ཁ་ན་’ ཞེས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་གོང་མའི་རྣམ་ཐར་བོད་དཔར་ནང་འཁོད་པ་སོར་བཞག

ཌན་ཌི། འགྱོགས་བྱམས་དང་འདྲ་བ། ནང་དུ་སྟེགས་བུ་གདན་བཅས་ཀྱི་གཞོགས་གཡས་གཡོན་སོ་སོར་རྒྱུག་པ་རིང་པོ་རེ་རང་སྦྱར་དུ་ཡོད་པ། དེའི་རྒྱབ་མདུན་སོ་སོ་ནས་མི་གཅིག་རེས་སམ། གཉིས་རེས་དཔུང་ པ་སྒྲེང་བའི་སྟེང་དུ་འཁུར་དགོས་པ་དེ་ལ་ཟེར། འདི་ནི་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དར་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག འདི་ལ་ ‘སྒྲེང་ཁྲི་’ དང༌། ཞེ་སར་ ‘ཕེབས་ཁྲི་’ ཞེས་བྲིས་པའང་འདུག

གདུང་ཆོག བླ་མ་ཞིང་གཤེགས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་བཀྲུས་ཏེ་དེ་ལ་ན་བཟའ་དང༌། དབང་ཆས་བསྒྲོན་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཐོག དེའི་མདུན་དུ་བླ་མ་དགེ་འདུན་དང༌། བཙུན་མ་ལ་སོགས་པས་ཡི་དམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་བདག་འཇུག་ཆོ་ག་འདོན་པ་ལ་ཟེར།

བདེ་སྟན། འབོལ་གདན་སྲབ་མོ་འདྲ་བའི་བཞུགས་གདན་གྲུ་བཞི།

དཱ་ཁུ་རལ། ཕྱི་སོག་གམ། མོང་གོལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་སའི་མིང་རྙིང་པ་ཡིན་ཞིང༌། དེང་སང་ཨུ་ལན་བྷ་ཀྲོར་ཟེར།

དུམ་མཚམས་འཕྲེང་འབེབས། དབྱིན་ཚིག་ (Paragraph) ཟེར་བ་དང་དོན་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ཡིག་གཞུང་གཅིག་གི་ནང་བརྗོད་གཞི་དོན་དག་འདྲ་མིན་ཡོད་རིགས་མངོན་གསལ་དོད་པོར་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཆེད། དེ་རིགས་དུམ་མཚམས་ཟུར་དབྱེ་ཡིག་འཕྲེང་གཅིག་གཉིས་འོག་ཏུ་ཕབ་པ་ལ་ ‘འཕྲེང་འབེབས་’ སམ། ‘འབེབས་’ ཡང་ཟེར་བ་ཡིན། དཔེར་ན་ ྋསྙན་ཞུ་སོགས་སུ་ྋཞབས་དྲུང་དུ་ཞེས་བྲིས། དེ་ནས་ ‘འཕྲེང་འབེབས་’ ཡིག་འཕྲེང་ཇི་འོས་བཞག་སྟེ། གུས་པས་ཞེས་འབྲི་བ་ལྟར་ཡིན་ནོ།།

ལྡང་དང་འདང༌། ལྡང་ནི། ཡར་ལང་བ་དང༌། འབོར་ཚད་ལོངས་པ་གཉིས་ཀར་འཇུག་པ་འདི་རང་དག་པར་ངེས། དགོས་མཁོ་ལྡང་དང་ལྡང་མིན་ལ་འདང་དང༌། འདེང་འབྲི་བ་ནི། མ་དག་རྒྱུན་འཇགས་སུ་སོང་བར་མངོན།

ན་བཟའ་སྐུ་བེར། ཟླ་གམ་དང་འདྲ་མཚུངས་གོས་བེར་ཡང་ཟེར།

ནང་མ་མཁན་སྡེ། སེར་མོའི་གོ་གནས།

ནང་མ་མཁན་སྡེ་ཆེ་ཆུང༌། སྐུ་བཅར་ནང་མའི་གྲས་མཁན་ཆེ་དང་མཁན་ཆུང༌།

ནས། དུས་རབས་ ༡༧ དང་ ༡༨ ནང༌། བོད་དབུས་གཙང་ཁུལ་‘སྐུ་ ཞབས’ཞེས་པ་དང་དོན་མཚུངས་ཞེ་སའི་ཚིག་ཏུ་སྣང༌། དཔེར་ན། གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཤོག་གྲངས་ ༡༠༡ ནང་‘སྟར་སྡོང་ནས་ ཀྱིས’ཞེས་པ་དེ་ནི། སྐུ་ཞབས་སྟར་སྡོང་བས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།

རྣམ་རྒྱུ་སྤྱན་སྦུག སྣམ་བུ་ཐིག་མའི་གྲས།

སྣང་རྩེ་ལྷ་མོ་བ། གྲོང་སྡེ་ཞིག་གི་ལྷ་མོ་ཟློས་གར།

གནམ་བྲོ་ཐག་རྩེད་པ། རྩེད་རིགས་ཤིག

པ་པོ། བ་བོ། མ་མོ། འདི་དག་བདག་སྒྲར་སྦྱོར་ཚུལ་དངུལ་ཆུ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བཞེད་པ་རྩ་བཟུང་ཐོག མིང་མཐའི་འཇུག་ཚུལ་ནི་དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ལས། ‘‘བདག་པོའི་སྒྲ་སྟེ་ག་ད་ན༌།། བ་མ་ས་དང་དྲག་མཐར་པ།། ང་འ་ར་ལ་མཐའ་མེད་ལ།། བདག་སྒྲ་ཡར་གྱུར་བ་དང་ནི།། ཆ་ལ་པ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ལེགས།། མིང་མཐའི་པ་བའང་ཕལ་ཆེར་འདྲ།’’ ཞེས་པ་ཇི་བཞིན་བཀོད་ཡོད། དཔེར་ན། ཟློས་གར་བ་དང༌། གར་པ་ལྟ་བུའོ།།

པུ་ཏི། བོད་ཡིག་ནང་གླེགས་བམ་ཞེས་པར་པུ་ཏི་དང༌། པོ་ཏི། པོད་ཅེས་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དག་གི་རྩ་བ་སཾསྐྲིཏའམ། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་པུསྟིཀཿ ཞེས་པ་སྒྲ་ཟུར་ཆག་གི་འབྲི་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། དཔའ་དམ་འུར་ཐུ། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

དཔར། འདི་ནི་‘སྤར་’གྱི་ཡིག་གཟུགས་འགྱུར་བའི་འབྲི་སྲོལ་ཞིག་ཡིན། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གནའ་སྔ་མོའི་དབུ་ཅན་ཡིག་གཟུགས་ལ་སྤ་ཞེས་འབྲི་བ་འདིའི་རྩེག་པ་‘ས’ཡི་ཆ་ཤས་ཕྱི་མ་དོར་ཏེ། ངྤ་ ཞེས་འབྲི་བ་རིམ་པས་‘དཔ’ ལ་འགྱུར་བར་མངོན། དཔེར་ན། ‘འཇམ་དཔལ་’དེ་གནའ་ཡིག་ཏུ་ཐོག་མར་‘འཇམ་སྤལ་’ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་ནི། དུས་དེང་སང་གི་ལ་དྭགས་པའི་ངག་རྒྱུན་ལ་འཇམ་སཔལ་ཟེར་བ་དང༌། གནའ་བོའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་དཔྱད་ནའང་གསལ་བར་ཤེས་ཐུབ། དཔྱད་ཚུལ་འདི་ནི་ཨ་མདོ་བ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏས‘‘རིག་པས་དཔྱད་ན་ཆོས་ལུགས་མི་འགལ་’’ཞེས་གསུངས་པ་འདི་བདེན་པར་ངེས་ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་མཛད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཞིག་ཡིན།

དཔྱིད་ཆོས། བོད་ཟླ་དང་པོའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་དང༌། དེ་མིན་དཔྱིད་དུས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དགོན་ཁག་སོགས་སུ་གསུང་ཆོས་གནང་བ་ལ་ཟེར།

སྤྱན་རྒྱ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ཀྱི་སྤྱན་འདྲེན་རྒྱ་གླིང༌།

སྤྱི་ཁྱབ་མཁན་པོ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྐུ་བཅར་ཞབས་ཞུ་བའི་གཙོ་བོ་དང༌། གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཡིན་ལ། ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་སྒེར་གྱི་མཛོད་སྦུག་དང༌། མཛོད་ཆུང་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དབུ་འཛིན་ཡང་ཡིན། གནས་རིམ་བཀའ་བློན་དང་འདྲ་བའི་ཐོག བཀའ་ཤག་ནང་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་སྲིད་དོན་འབྲེལ་ཡོད་དོན་གནད་ཆེ་རིགས། དེ་བཞིན་ཡིག་ཚང་ལས་ཁུངས་ནས་རྩེ་དྲུང་གི་ལས་ཚན་བསྐོ་འཐེན་འཆར་གཞི་འགོད་སྐབས་བཅས་པའི་ལྷན་ཚོགས་སུ་མཉམ་གཞུག་གནང་དགོས་པ་ཡིན།

སྤྱི་ཆོས། སྐྱེ་བོ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སྤྱི་ཡོངས་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་བ།

སྤྱི་སོ། དགོན་པ་ཆེ་ཁག་གི་གཏོང་སྒོ་དང་ཡོང་སྒོ་བདག་གཉེར་བྱེད་མཁན་དགོན་པའི་ལས་སྣེ་དང༌། དེ་དག་གི་ལས་ཁང༌།

དཔལ་གསོལ་མ། ལྷ་མོ་གསོལ་མཆོད་ཞུ་མཁན་བུད་མེད་ན་གཞོན་ཁག་གཅིག

ཕྱར་གྲུ་ཕྱར་སྟོད། གཞུང་ཞབས་རྩེ་དྲུང་གི་གཟབ་བཞེས་གྲྭ་ཆས་ཐེར་གཟན་ལ་མཐའ་ལྕགས་གོས་ཆེན་ཚོན་ཁྲས་བརྒྱན་པ་དེར་ཕྱར་གྲུ་དང༌། གོས་སྟོད་ཀྱི་གོང་པ་དང༌། ཕུ་ཐུང་ལ་གོས་ཆེན་ཚོན་ཁྲ་ཕྱར་གྲུ་དང་ཞེ་མཚུངས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དེར་ཕྱར་སྟོད་ཟེར།

ཕྱིང་དམར། ཕྱིང་པ་དམར་པོའི་ས་གདན་ཞིག

རྦད་བཤད་ལྗགས་རྒྱངས། གཟིམ་དམག་མིའི་དམག་གཞས་ཤིག

བླ་མ་དམིགས་བརྩེ་མ། གྲྭ་པའི་ལས་སྣེ་ཞིག

འབྲས་ལྷང༌། འབྲས་དོ་པོ།

བླ་མ་གཞུང་ལས་པ། གདན་སའི་ལས་སྣེ་ཞིག་གི་མིང༌།

བླ་མ་གཙང་ལས་པ། གོང་མཚུངས།

བླ་ཕྱག ལྷ་སའི་ཇོ་ཁང་གི་ཁྱམས་རའི་བྱང་ངོས་བླ་བྲང་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་གཞུང་གི་ཉིན་རེའི་གཏོང་ཡོང་དོ་དམ་ལས་ཁུངས་བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་ཅེས་པ་དེའི་བསྡུས་མིང༌།

དབུ་ཞྭ་འདིང་བ། བླ་མ་ལ་གུས་འདུད་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞུ་བ་མཚོན་ཕྱིར། བླ་མ་ཕེབས་ལམ་དུ་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབུ་ཞྭ་འདིང་བ།

འབྲི་སྒྲུབ། དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་དོན།

མར་གསར་དཀྲོག་ཀ འོ་མ་དཀྲོགས་ནས་མར་གསར་ཐོན་པ་རྡོག་རྡོག་སྒོག་ཕོར་ཆེ་བའི་ཚད་ཙམ་ཞིག་ལ་དཀྲོག་ཀ་ཟེར།

མི་མང༌། དབུལ་ཕྱུག་དང༌། གོ་དབང༌། ལས་རིགས། རིགས་རུས། ཕོ་མོ། སེར་སྐྱ། ཆོས་ལུགས། ལུང་ཚན་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པར་མིའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ཏེ། དབྱིན་ཚིག་ People (པིའི་པཱལ་) ཟེར་བ་དང་འདྲ། དཔེར་ན། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཁོང་རྣམ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་བླ་ན་མེད་པས་དབུས་པའི་བོད་མི་མང་ངམ། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་འབངས་སྤྱིའི་འཐུས་མི་ཡིན།

མི་དམངས། འདིའི་གོ་དོན་ནི། གཙོ་བོ་དང༌། གཅིག་གམ། ཉུང་བའི་ཆ་དེ་ཕུད་པའི་སྐྱེ་བོ་གྲངས་འབོར་མང་ཆེ་བ་རྣམས་མཚོན་པའི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ཏེ། མི་དམངས་ཞེས་པའི་ཁོངས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ལྟ་ཅི་སྨོས། གཞུང་གི་སྲི་ཞུ་བ་གཞན་དག་ཀྱང་ཚུད་མེད། སྔར་སྲོལ་བོད་གཞུང་གི་ཡིག་ཆའི་ནང༌། ‘‘སེར་སྐྱ་མི་དམངས་མཐའ་དག་ལ་བཟློ་བ་’’ དང༌། ‘གྲྭ་དམངས་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་’ ཅེས་འཁོད་པ་དང༌། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་སྐུ་དུས་ཀྱི་ཞོལ་རྡོ་རིང་ཆེ་མོར་ཡང་ ‘དམངས་འདྲང་’ ཞེས་འཁོད། དེའི་གོ་དོན་ནི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཡིད་མཐུན་བྱེད་པ་ལ་ཟེར། དེ་བཞིན་དེང་སྐབས་ས་ཁུལ་གང་ཞིག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་འགོ་གཙོ་དང༌། འཐུས་མི་དག་གིས་ཀྱང༌། ‘‘ང་རང་གིས་འདི་འདྲ་བསམས་ཀྱང༌། དེ་ལ་མི་དམངས་ཀྱིས་མོས་མཐུན་མི་བྱེད།’’ ཅེས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བྲིས་པའང་ཡོད། དེའི་གོ་དོན་ནི་དབྱིན་ཚིག་ Public (པབ་ལིག་) ཟེར་བ་དང་དོན་ མཚུངས་ལྟ་བུ་ཞིག་སྣང༌། གང་ལྟར་བོད་མིའི་སེམས་སུ་ ‘དམངས་’ ཞེས་པ་དེ་གཙོ་བོ་སོགས་ཉུང་བའི་ཆ་དེ་ཕུད་པའི་སྤྱི་བྱིངས་མང་བའི་ཆ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལས། རིགས་དམའ་བའམ། དམངས་རིགས་དང༌། གདོལ་རིགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཙམ་ཡང་མེད་པ་གོང་གསལ་དཔེ་མཚོན་ནས་གསལ་བར་མངོན།

མན་ཏོག་ཞྭ། མུ་མེན་གྱི་ཏོག་ཡོད་པའི་དཔོན་ཞྭ།

རྩད་གཅོད་དང་རྩད་དཔྱོད། རྩད་གཅོད་ནི། དངོས་དོན་ཇི་ཡིན་རྩད་ཞིབ་བགྱིས་མཐར། འདི་བདེན་དང༌། འདི་རྫུན་ཞེས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་དང༌། རྩད་དཔྱོད་ནི། འཚོལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ལྡན་སེམས་མེད་ཅི་རིགས་པ་དེ་གང་དུ་ཡོད་རྩད་ཞིབ་དང་འབྲེལ་གང་རྙེད་པ་དེ་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བམ། བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ། དཔྱད་ཡུལ་དེའི་ཐོག་ནས་སྣང་ཚུལ་ཇི་བྱུང་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱད་གཞི་གསལ་སྟོན་བྱེད་པ་ཙམ་ལས། འདི་རང་དུ་ངེས་ཞེས་ཐག་གཅོད་མི་བྱེད་པའམ། ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་མི་ལྡན་པ་སྟེ། ཡང་སྲིད་རྩད་དཔྱོད་ཞུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

རྩེ་སྐོར། རྩེ་དྲུང་རྣམས་དང༌། རྩེ་དྲུང་གི་ཁོངས་གཏོགས་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

རྩེ་མཁན་མགྲོན་ཆེ་བ། རྩེ་འགག་སྟེ། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་གཟིམ་ཆུང་ཆེན་མོའི་འགག་ཏུ་ལས་ཁུངས་ཚུགས་ཏེ་ྋསྙན་ཞུ་འབུལ་བ་དང༌། ྋསྙན་གསན་ཞུ་བ། ཉིན་རེའི་མཛད་ཐོ་འགོད་པ། མཛད་སྒོ་ཁག་གོ་སྒྲིག ཕྱི་ནང་མི་སྣར་རྒྱུས་སྟོན་སྣེ་ཤན་སོགས་ཀྱི་ལས་ཁུར་ཞུ་མཁན་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ་རྩེ་མགྲོན་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་སྤྱི་འདོམས་སུ་གནས་བཞི་པ་ (མཁན་ཆུང་) མགྲོན་གཉེར་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་རྩེ་མཁན་ མགྲོན་ཆེ་བའམ། མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་ཞེས་འབོད།

རྩེ་དྲུང༌། གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་མིང༌།

རྩེ་ཕྱག རྩེ་ཕོ་བྲང་དུ་གཞུང་གི་ཉིན་རེའི་གཏོང་ཡོང་དོ་དམ་ཕྱག་མཛོད་ལས་ཁུངས་ཤིག་ཡོད་པ་དེའི་བསྡུས་མིང་ཡིན་ཞིང༌། མིང་གཞན་འཕྲལ་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱང་ཟེར།

རྩེ་གསོལ་ཐབ། ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། སྐུ་བཅར་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ་ལ་སོགས་པར་ཉིན་རེའི་གསོལ་ཇ་གསོལ་ཚིགས་དང༌། རྒྱུན་གཏན་དྲུང་ཇ་དང་མཛད་སྒོ་ཁག་ལ་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་དང༌། ཡང་མཛད་སྒོ་ཁག་དང་ཆབ་གཞུག་གི་སྐབས་སོགས་སུ་གསོལ་ཚིགས་ཀྱང་བཟོ་འབུལ་ཞུ་དགོས་ཀྱི་ཐབ་ཚང་ཆེན་མོ་དེའི་མིང་ཡིན།

ཚིགས་བུབ། རྟ་ཁ་བརྡབས་པའི་དོན།

ཚིག་ཐོ་སྤྱི་ཐམ་བཞི་སྦྱར། གདན་ས་གསུམ་དང་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་རྟགས་ཐམ་ལ་ཟེར།

ཚོན་སྤེལ་བ། ཚོན་མདངས་འདྲ་མིན་བསྒྲིགས་པ།

ཚོས་མན་ཏོག་ཞྭ། གཞུང་ཞབས་ཚོའི་ཆས་གོས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

མཚན་གཟིམ་ལྷ་མོ་ཁང༌། རྩེ་ཕོ་བྲང་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ཡང་སྟེང་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་གཟིམ་ཆུང༌། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་སྐུ་ཐང་གསུང་བྱོན་མ་རྒྱུན་འགྲེམས་ཞུ་ས་དེའི་མཚན།

མཚལ་སྣག རྡོ་རིགས་རྒྱ་མཚལ་བསྣུར་བའི་སྣག་ཚ།

ཞུ་འགབ། ཞུ་འོས་པའམ། ཞུས་ན་འཚམས་པ།

གཞི་ཕབ། གནས་གཞིར་གཏན་འཇགས་སུ་འཁོད་པའི་དོན།

གཞུང་སོག སོག་པོ་གུ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་རང་ཉིད་འཁོར་འབངས་བཅས་པ་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་མངའ་ཞབས་སུ་ཕུལ་ཏེ་བོད་གཞུང་གི་ཆབ་འབངས་སུ་གྱུར་པའི་སོག་རིགས་བོད་དབུས་འདམ་གཞུང་དུ་གཞིས་ཆགས་པ་རྣམས་ལ་ཟེར།

བཞེས་ཐུག་ཐ་ཞི་བཏེགས། འབྲས་ཐུག་གི་རིགས་ཤིག

ཟན་བརྟག རྩམ་པ་བརྫིས་པའི་ཟན་གོང་ཧྲིལ་པོར་བསྒྲིལ་བ་གཉིས་གསུམ་གྱི་ནང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་མཚན་མིང་དང༌། བྱ་བ་བཟང་ངན་འདི་དང་འདི་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་ཤོག་སྐྱུར་ཐོག་བྲིས་ཏེ་བཅུག་ཡོད་པ་དེ་དག་དཀར་ཡོལ་ཡུ་རིང་ཞིག་ནང་བླུགས་ནས། སྐུ་བརྙན་རྩ་ཆེའི་མདུན་དུ་དཀར་ཡོལ་གྱི་ཡུ་བ་ལག་གཉིས་ཀྱིས་བཟུང་སྟེ་གཡས་སུ་སྐོར་བཞིན་གསོལ་བ་སྨོན་ལམ་འདེབས་སྐབས། ཟན་ཧྲིལ་གཅིག་ཁེ་གཙང་ཕྱིར་ཐོན་ཡོང་བ་དེའི་ནང་མཚན་མིང་དང༌། བཟང་ངན་གང་འཁོད་པ་དེ་དངོས་བདེན་དུ་ངེས་པར་བརྩི་བའི་བརྟག་པ་བྱེད་སྲོལ་ལ་ཟེར།

གཟིམ་པ་འགོ་དམངས། དམག་མིའི་ཡོངས་ཁུངས། སྔར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་སྲུང་དམག་མི་ཡིན་ཞིང༌། ཉེ་དུས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་རུ་སྒྲིག་ཏུ་ཡོང་བའི་བོད་སྔ་རབས་པའི་ཆས་གོས་ཅན་གྱི་དམག་མི།

བཟེད་ཞལ་སྤྱིལ་བླུགས། གསོལ་ལྡན་བླུག་པའམ་ཞག་བླུག

ཡ་སོར། དམག་དཔོན་གྱི་གོ་གནས། སྔར་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་གཏོར་རྒྱག་གི་དམག་རུའི་སྤྱི་ཁྱབ།

ཡུམ་བུ་གླ་སྒང༌། གླེགས་བམ་དང་པོའི་ནང་‘གླ་སྒང་’ཞེས་བཀོད་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་འགྲེལ་བཤད་དང༌། དེ་མིན་‘བརླ་མཁར་’ལ་སོགས་པའི་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་བརྒྱད་སྣང་བ་དེ་དག་གང་དང་གང་དུ་འཁོད་སྐོར་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཟུར་སྣོན་ནང་ཚིག་འགྲེལ་གསལ་བཤད་རིམ་པར་བཀོད་ཡོད། དེ་ནི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་སླད་དུ་ཡིན།

གཡང་ཊིའི་སམ་ཊ། ཡི་གེ་ཟིན་བྲིས་རྒྱག་ས་སྦྱངས་ཤིང་ལྟ་བུ་ཆུང་ཆུང་ཞིག

རིན་རྒྱན་ཁྲི་པ། རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན།

རགས་སྐྱོར། ཁང་པའི་ཕྱིའི་ཟུར་ཁུག་སོགས་སུ་ཆུ་རགས་ལྟ་བུའི་རྡོ་རྐྱང་ བརྩིགས་པའི་སྐྱོར་བ་ལ་ཟེར།

རིམ་པ་བཞི་པ། གཞུང་ཞབས་མཐོ་རིམ་རིམ་པ་བཞི་པ།

རུས་ཆེན་དྲུག བོད་ཀྱི་མི་བུ་ (མིའུ་) གདུང་དྲུག་གམ། རུས་ཆེན་དྲུག་གི་རྩ་བའི་ཁུངས་གཏུགས་ས་ནི། ཕ་སྤྲེའུ་དང༌། མ་བྲག་སྲིན་འདུས་པ་ལས་བཙས་པའི་སྤྲེལ་ཕྲུག་སྤུ་མདོག་མི་འདྲ་བ་དྲུག་ཡིན་ཞིང༌། སྤྲེའུ་སྤུ་མདོག་སེར་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་སེ་དང༌། སྤུ་མདོག་སྨུག་པོ་དེ་ལ་སྨུ། དཔྲལ་བར་མདོངས་ཅན་དེ་ལ་ལྡོང་དང༌། སྤུ་མདོག་དཀར་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་སྟོང༌། སྤུ་མདོག་སྔོ་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་འབྲུ་དང༌། རྟ་རགས་པའི་སྤུ་མདོག་དང་མཚུངས་པ་དེ་ལ་དབྲ་ཞེས་སྤུ་མདོག་འདྲ་མིན་སོ་སོར་ཐ་སྙད་རེ་ཐོགས། སྤྲེའུ་སྤུ་མདོག་མི་འདྲ་བ་དེ་དག་ལས་མཆེད་པར་ཕྱི་མོ་རུས་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་རུས་མིང་མི་འདྲ་བའང་རིམ་པར་བྱུང་བ་སྣང༌།

ལུག་ཚར། ལུག་ཕྲུག་གི་ (ལུ་གུའི་) པགས་པ་བལ་རང་འབྱར་མཉེད་མ་ལ་ཟེར།

ལུང་སྒྱུར་ཐམ་ཀ་གྲུ་བཞི། དབང་སྒྱུར་བྱེད་དམ་ཕྲུག

ལོ་ཕྱག ལོ་གསར་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་མི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་སྣ་ལྟ་བུ།

ཤ་བ་རི་རྫོང༌། གླེགས་བམ་གཉིས་པའི་ཟུར་སྣོན་ལ་གཟིགས།

ཤེལ་གྲོང༌། གྲོང་ཚོ་ཞིག་གི་མིང༌།

ཤིང་གཉེར་གཅིག སྨོན་ལམ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལས་སྣེ་ཞིག

ཤོད་སྐོར། ཤོད་དྲུང་རྣམས་དང༌། ཤོད་དྲུང་གི་ཁོངས་གཏོགས་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

ཤོད་དྲུང༌། གཞུང་ཞབས་སྐྱ་བོ་ཞབས་རྟེན་ཕ་གཞིས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་མིང༌།

གསོལ་ཚིགས་ཆེན་མོ། བོད་ཟས་ཁེ་གཙང་གི་གསོལ་སྟོན་རྒྱས་པ་ཞིག

སེལ་ཐམ། ཡིག་ཆ་སོགས་བརྩི་མེད་སོང་བའི་རྟགས་དམ།

སྲས་རྣམ་པ། གཞུང་ཞབས་བཀའ་བློན་སོགས་མི་དྲག་ཆེའི་སྲས།

སྲིད་བཀའ་ལྷན་རྒྱས། སྲིད་སྐྱོང་ངམ། སྲིད་བློན། སྲིད་ཚབ་རྣམ་པ་ཅི་རིགས་དང༌། བཀའ་བློན་དང་བཀའ་ཚབ་ངོ་མ་ཇི་ཡོད་ལྷན་རྒྱས་ཚོགས་པ་ལ་ཟེར།

སྲིད་དོན། གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་ནང་གསེས་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་དམིགས་དོན་འགྲུབ་ཐབས་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་ལས་དོན་ལ་‘‘སྲིད་དོན་’’ ཞེས་འབྲི་བརྗོད་བྱེད་པ་ཡིན། སྲིད་དོན་གྱི་ལས་རིགས་ནང་གཞུག་མཁན་ལ་‘‘སྲིད་དོན་པ་’’ ཟེར་བ་དང༌། ཕྱི་འབྲེལ་ཐབས་བྱུས་ལ་མཁས་པ་དང༌། སྤྱི་སྒེར་གྱི་བྱ་བའི་ཐོག་གཡོ་ཐབས་ལ་བྱང་ཆུབ་པའི་མི་ལ་‘‘སྲིད་དོན་མཁས་པ་’’ཟེར།

གསོལ་ཚ་ཕེབས་སྒྲིག གསོལ་ཚ་ནི་ཚ་བབས་ཀྱི་ཞེ་ས་ཡིན་ཞིང༌། སྐབས་འདིར་ཚ་བབས་མཛད་སའི་ཕེབས་སྒྲིག་ལ་ཟེར།

གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་གསོལ་ཇ་དང་གསོལ་ ཚིགས་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་གསོལ་དཔོན་བགྲེས་གཞོན་དང༌། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྐུའི་ན་བཟའ་ཉེར་ཆས་ལ་སོགས་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་གཟིམ་དཔོན་མཁན་པོ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཕྱོགས་མཛད་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་མཆོད་དཔོན་མཁན་པོ་བཅས་ཁོང་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ་ཞུ་བ་ཡིན།

ལྷ་ལྡན་རྒྱལ་ས། གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་གྲགས་པའི་བོད་ཡུལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་སྤྱིའི་རྒྱལ་ས་སྟེ། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་མོར་ཟེར་བ་ཡིན།

ལྷག་ལྷ། ལྷག་པའི་ལྷ་སྟེ། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡི་དམ།

དྷཱ་སྒོག་རྩེ། གོས་ཆེན་གྱི་གྱོན་པ་སྟེང་གོན་སྐེ་རགས་འཆིང་མི་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ། སོག་པོ་ནས་བྱུང་བའི་གོ་སའི་གྱོན་ཆས་ཤིག

ལྷ་ཞོལ་བྲོ་པ་གཞས་མ། ལྷ་ས་དང་ཞོལ་པའི་བྲོ་པ་གཞས་མ།

ལྷ་ས་ཚོགས་པ། གྲོང་ཁྱེར་སྤྱིར་ཚོ་ཁག་གསུམ་ཡོད་པའི་ཡ་གྱལ།

ལྷམ་རས་ཟོན་གོས་རྒྱ་མ། གོས་ཆེན་གྱི་རྒྱན་སྤྲས་ཡོད་པའི་གྲྭ་ལྷམ།

ཨོཾ་ཁང་བྲོ་པ། བྲོ་འཁྲབ་མཁན།

ཨ་ཙ་གྲུམ་འཇར། སྣ་རྒྱན་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

ཨོད་མ་གར་པོ། གཞུ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

འདྲེན་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་དོན་འགྲེལ་བཤད།

འདྲེན་རྟགས།

ལུང་འདྲེན་གྱི་རྟགས་ལ་ཟེར། དེ་ཡང་ཉིས་གཤིབས་དང༌། ཆིག་རྐྱང་ཞེས་པ་གཉིས་ཡོད།

འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས།

‘‘ ’’ དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་བ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུས་ ‘‘དུས་རྒྱུན་དུ་སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་’’ ཞེས་བཀའ་སློབ་གནང་གི་འདུག ཅེས་པ་ལྟ་བུ།

འདྲེན་རྟགས་ཆིག་རྐྱང༌།

‘ ’ དཔེར་ན། ‘ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང༌། ངོས་ཀྱི་མི་མང་’ ཞེས་པའི་ ྋརྒྱལ་བའི་རང་རྣམ་ནང༌། ‘ཀརྨ་པ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་’ དང༌། ‘གངས་རི་ཨ་མྱེས་སྐྱེ་རི་’ ལ་སོགས་པའི་མཚན་མིང་འཁོད་འདུག ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌།

འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས་ཀྱི་ནང་ཁོངས་འདྲེན་རྟགས་ཆིག་རྐྱང་ཡོད་པ། དཔེར་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས། ‘‘ངས་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་ནང་ ‘ཡོངས་རྫོགས་བོད་ལྗོངས་རང་དབང་གཙང་མའི་དཔལ།’ ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་དེ། ང་རང་ཚོ་གངས་ཅན་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་གནས་ཡུལ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཟེར་གྱི་ཡོད།’’ ཅེས་བཀའ་སློབ་སྩལ་སོང༌། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

གུག་རྟགས།

( ) ༡ དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་འགོད་དགོས་སྐབས་སུ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་རྩོམ་ ‘‘བདེན་གསོལ་སྨོན་ཚིག་’’ (བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ/ཚད་མེད་ཡོན་ཏན་) ཅེས་པའི་ནང་‘‘ཡོངས་རྫོགས་བོད་ལྗོངས་ (གངས་ལྗོངས་ཁྱོན་ཡོངས།) རང་དབང་གཙང་མའི་དཔལ།’’ ཞེས་འཁོད་པ་དེ་བོད་ཡུལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ (བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་) ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྐྱེ་འགྲོའི་རང་དབང་ཆེད་དུ་ཐུགས་སྨོན་མཛད་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ༢ ལོ་དང་ཟླ་ཚེས། མིང་ཚིག རྗོད་པ་ཅི་རིགས་བོད་ཡིག་དང་ཕྱི་ཡིག་ གང་ཞིག་སྔོན་དང༌། གཞན་དེ་རྗེས་སུ་འགོད་དགོས་པའི་ཐོག་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཤིང་འབྲུག་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༧ (1904/09/07) ཉིན་ལྷ་སར་དབྱིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཅེས་དང༌། ཝར་རེན་སིམིཐ་ (Warren Smith) ཡིས་བརྩམས་བྲིས་དབྱིན་དེབ་ (Tibetan Nation) (བོད་རྒྱལ་ཁབ་) ཅེས་པའི་ནང༌། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཡི་གེ་ཀློག་པའི་སྐབས་སུ་གུག་རྟགས་ ( ) ནང་འཁོད་པ་དེ་བཀླག་མི་དགོས།

གྲུ་རྟགས།

[ ] འདི་ནི་ ༡ ཕྱི་ཚིག་ཅིག་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཡིག་ཐོག་འཁོད་ཡོད་པ་དེ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྲ་སྒྱུར་མཉམ་དུ་ཡོད་སྐབས་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཡུལ་མིང་ Australia[ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ་]དང༌། Austria[ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡ་]ལྟ་བུ་དང༌། ཕྱི་ཡིག་མཉམ་དུ་མེད་ན། ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ་དང༌། ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡ་ཞེས་འབྲི་བ་ལས། གྲུ་རྟགས་[ ]སྤྱོད་མི་དགོས། ༢ གསལ་བཤད་དགོས་རིགས་ལ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཡིག་ཆ་ངོ་མའི་ནང་‘‘ཐོན་མི་ལ་དཔྱད་པ་’’ ཞེས་འཁོད་པར་ ‘‘ཐོན་མི་[སཾ་བྷོ་ཊ། བོད་ཀྱི་བློན་པོ། བོད་ཡིག་གསར་འགོད་མཛད་པོ་]ལ་དཔྱད་པ་ཞེས་དང༌། ཡང་དངོས་མིང་ཨོ་རྒྱན་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པ་ལ་ཡིག་ཆའྀ་ནང་ཨོ་རྒྱན་མ་གཏོགས་འཁོད་མེད་ན། དེ་གསལ་ཁ་དོད་དུ་གཏོང་ཆེད་ཨོ་རྒྱན་[རྡོ་རྗེ་] ཞེས་འགོད་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཡི་གེ་ཀློག་སྐབས་གྲུ་རྟགས་ནང་གང་འཁོད་པ་རྣམས་བཀླག་དགོས།

སེག་རྟགས།

/ འདི་ནི། མཚན་མིང་གང་འཁོད་དེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དོན་གཞན་སྟོན་པའི་ཚིག་དང༌། ཚིག་གྲུབ་གཅིག་གམ། གཉིས་སོགས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་པ་དེ་དག་གི་བར་མཚམས་དབྱེ་བའི་རྟགས་སུ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། མཚན་མིང་ཤོག་གྲངས་ནང༌། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ ཟུར་རིམ་པའི་མཚན་ཁོངས་སུ་ (མཁྱེན་རབ་དབང་ཕྱུག་/སྡེ་དྲུག་/ ཡོངས་འཛིན་/སྲིད་སྐྱོང་) ཞེས་འཁོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། དེ་མིན་ལོ་དང་ཟླ་ཚེས་ཨང་ཀི་ཁེ་གཙང་འགོད་སྐབས་ལོ་དང་ཟླ་ཚེས་བར་ལ་སེག་རྟགས་འགོད་དགོས། དཔེར་ན། ཤིང་འབྲུག་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༧ (༡༩༠༤/༠༩/༠༧) ཉིན། ལྷ་སར་དབྱིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཅེས་པ་འདི་ལྟར་རོ།།

བསྡུས་རྟགས།

... ...འདི་ནི། ཚིག་དང་རྗོད་པ་བསྡུས་པའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། བོད་ཡིག་ནང་ཚིག་རྗོད་བསྡུས་པ་ལ་ཀུར་རྟགས་xxx འདི་ལྟར་འཁོད་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་ནང༌། ‘‘རབ་འབྱམས་རྒྱལ་བའི་གསང་གསུམ་མ་ལུས་པ།། གང་འདུལ་ཅིར་ཡང་འཆར་བའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་གར།། སྲིད་ཞིའི་དགེ་ལེགས་ཀུན་ འབྱུང་ཡིད་བཞིན་ནོར།། དངོས་བརྒྱུད་དྲིན་ཅན་བླ་མའི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། བདག་ཅག་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་གསོལ་འདེབས་ན།། གངས་ཅན་མགོན་པོ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཡི།། སྐུ་ཚེ་མི་ཤིགས་བསྐལ་བརྒྱར་རབ་བརྟན་ཅིང༌།། བཞེད་དོན་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས།། ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་གསལ་ཁྱོན་དང་མཉམ་འཇུག་པའི།། རྡུལ་བྲལ་བདེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་སྤྲིན།། གྲངས་མེད་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ དཀྱིལ་འཁོར་དུ།། ཤར་ བའི་ཡི་དམ་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ།། བདག་ཅག་... ...གངས་ཅན་མགོན་པོ་... ...སྐུ་ཚེ་མི་ཤིགས་... ...བཞེད་དོན་ལྷུན་གྱིས་......’’ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།

ཨང་གྲངས་བསྡུས་རྟགས།

དཔེར་ན། མཚན་མིང་ཤོག་གྲངས་ནང༌། མི་མིང་བཀྲ་ཤིས་ཟེར་བ་ཞིག་ཤོག་གྲངས་ ༡ ནས་ ༡༠ བར་གྱི་ཤོག་ངོས་རེ་རེའི་ནང་འཁོད་ཡོད་ན། ཤོག་གྲངས་དེ་དག་གི་ཨང་ཀི་རེ་རེ་བཞིན་མ་བཀོད་པར་བསྡུས་ཏེ། བཀྲ་ཤིས་ ༡ ,_ ༡༠ ཞེས་བཀོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

ཤོག་ལྡེབས།

ན དང་ བ ངོ་སྤྲོད། བོད་ཡིག་ཕྱག་དཔེ་ཤོག་ལྷེ་སོ་སོའི་མདུན་ལྡེབས་ཀྱི་གཡོན་ཕྱོགས་མཐའ་བཅད་ནང་ཤོག་གྲངས་ཇི་ཡིན་ཡིག་ཐོག་བཀོད་ཡོད་ཀྱང༌། ཤོག་ལྷེའི་རྒྱབ་ལྡེབས་སུ་གང་ཡང་བཀོད་མེད་ཅིང༌། དེ་ལྟ་ནའང་ཕྱག་དཔེའི་ནང་ནས་ལུང་འདྲེན་བྱས་པ་འཚོལ་ཁུངས་གཤམ་མཆན་འགོད་སྲོལ་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་ཞིག་ཡོད། དཔེར་ན། བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་བུ་ཆོས་ལེའུ་ལྔ་པའི་ཤོག་ལྡེབས་བཅུ་གཉིས་པའི་མདུན་ངོས་ཡིག་འཕྲེང་གསུམ་པ་དང༌། རྒྱབ་ངོས་ཡིག་འཕྲེང་བཞི་པ་ཞེས་འགོད་དགོས་པར། ཤོག་ལྡེབས་ ༡༢ ན ༣ པ་དང༌། བ ༤ པ་ཞེས་བཀོད་ན་འགྲིགས། འདིར་ ན ནི་མདུན་གྱི་རྗེས་འཇུག་དང༌། བ ནི་རྒྱབ་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཡིན་པས། ཤོག་ལྷེའི་མདུན་དང་རྒྱབ་ཀྱི་དོན་མཚོན་པ་བཅས་སོ།།

རྒྱུ་ཆ་འབྱུང་ཁུངས།

༡༽བོད་ཡིག་ཁག

༡༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ། མཛད་པ་པོ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོ།

༢༽ བླ་མ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་པ། མཛད་པ་པོ། དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན།

༣༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་འབུམ་ཐོར་བུ་ལས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར།

༤༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་རྟོགས་བརྗོད་ དཔག་བསམ་གྱི་ལྗོན་ཤིང༌། མཛད་པ་པོ། སྟོད་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་གཡང་པ་ཆོས་རྗེ་དང༌། སྨད་ཆ། དགེ་སློང་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས།

༥༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཤིང་རྟ། མཛད་པ་པོ། ྋརྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།

༦༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ།

༧༽ ྋརྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་རང་རྣམ། ཟ་ཧོར་གྱི་བན་དེ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་འདི་སྣང་འཁྲུལ་པའི་རོལ་རྩེད་རྟོགས་བརྗོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཀོད་པ་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་ལས་གླེགས་བམ་དང་པོ་ བཞུགས་སོ།། ཞོལ་པར་མ།[བསྡུས་པར་ ‘‘དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་’’ གླེགས་བམ་དང་པོ། གཉིས་པ། གསུམ་པ།]

༨༽ དྲིན་ཅན་རྩ་བའི་བླ་མ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་ཐུན་མོང་ཕྱིའི་རྣམ་ཐར་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་གླེགས་བམ་གསུམ་པའི་འཕྲོས་བཞི་པ་དང༌། ལྔ་པ། དྲུག་པ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༩༽ པད་དཀར་འཛིན་པ་ངུར་སྨྲིག་གར་རོལ་ལྔ་པ་སྡོམ་བརྩོན་རྒྱལ་བའི་ཚུལ་འཆང་བ་དྲུག་པར་འཕོས་པའི་གཏམ་རྣ་བའི་བཅུད་ལེན་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་དགའ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༡༠༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་ (རིན་ཆེན་ཚངས་ དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་) དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཏམ་སྙན་ལྷའི་ཏམྦུ་རའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས། མཛད་པ་པོ། ལྷ་བཙུན་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ།

༡༡༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བློ་བཟང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དཔག་བསམ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མ། མཛད་པ་པོ། ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ།

༡༢༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་འཛམ་གླིང་ཐ་གྲུ་ཡངས་པའི་རྒྱན། མཛད་པ་པོ། དེ་མོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ།

༡༣༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་ངག་དབང་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དད་པའི་ཡིད་འཕྲོག མཛད་པ་པོ། དེ་མོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ།

༡༤༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་བཅུ་པ་ཆེན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ འཇམ་དཔལ་བསྟན་འཛིན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ། མཛད་པ་པོ། སྐུ་བཅར་དར་ཧན་མཁན་སྤྲུལ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ།

༡༥༽ ཕྱག་ན་པདྨོ་ྋརྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བསྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་ལྷའི་རོལ་མོ་དབྱངས་ཅན་རྒྱུད་དུ་སྙན་པའི་ཏམ་བུ་ར། མཛད་པ་པོ། སྐུ་བཅར་དར་ཧན་མཁན་སྤྲུལ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ།

༡༦༽ ྋརྒྱལ་མཆོག་ངུར་སྨྲིག་འཆང་བ་བཅུ་གཉིས་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དྭངས་ཤེལ་མེ་ལོང༌། མཛད་པ་པོ། ཡོངས་འཛིན་ཕུར་ལྕོག་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོ།

༡༧༽ ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་བཀའ་དྲིན་མཚུངས་མེད་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལས་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ་ངོ་མཚར་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གླེགས་བམ་སྟོད་ཆ་བཞུགས་སོ།། [བསྡུས་པར་ ‘‘ངོ་མཚར་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་’’ གླེགས་བམ་དང་པོ། གཉིས་པ།]

༡༨༽ ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་མཛད་རྣམ། འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་བརྩམས།

༡༩༽ ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་གྱིས་སྦྱར་བ། བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་ རྒྱལ་རབས་དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ།

༢༠༽ ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཐུབ་བསྟན་ལུང་རྟོགས་རྣམ་རྒྱལ་འཕྲིན་ལས་དཔལ་བཟང་པོའི་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ། མཛད་པ་པོ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སྦྱོང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ།

༢༡༽ ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་རང་རྣམ་རང་གི་ངང་ཚུལ་མ་ བཅོས་ལྷུག་པར་བཀོད་པ་འཕྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་ཟློས་གར།

༢༢༽ གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ ༣༦༠ འཁོར་བའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་དང་མ་འོངས་མདུན་བསྐྱོད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས། དེབ་འཕྲེང་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ།

༢༣༽ བྱམས་བརྩེ་དང་དྲང་བདེན་གྱི་བླ་སྲོག རྩོམ་པ་པོ་རོང་པོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲཊ།

༢༤༽ ཇོ་བོ་རྗེ་ལྷ་གཅིག་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤའི་རྣམ་ཐར། བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས།

༢༥༽ འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་བཀའ་གདམས་བུ་ཆོས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པ།

༢༦༽ རྒྱུད་ ཐ པའི་ནང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད།

༢༧༽ རྒྱུད་ ན པའི་ནང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད།

༢༨༽ མདོ་ ཆ པའི་ནང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་པདྨ་དཀར་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་དང༌། སྙིང་རྗེ་པདྨ་དཀར་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

༢༩༽ མདོ་ ཇ པའི་ནང་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པའི་མདོ།

༣༠༽ མཆོད་སྡོང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་དཀར་ཆག མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༣༡༽ པདྨ་བཀའི་ཐང་ཡིག་དང༌། བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ།

༣༢༽ སྲོང་བཙན་བཀའ་འབུམ།

༣༣༽ གྲུབ་ཐོབ་དངོས་གྲུབ་ཀྱིས་གཏེར་ནས་བཏོན་པའི་མ་ཎི་བཀའ་འབུམ།

༣༤༽ བདུད་འཇོམས་འཇིགས་བྲལ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ལྷ་དབང་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་རྔ་བོ་ཆེ།

༣༥༽ བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ། མཛད་པ་པོ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ།

༣༦༽ བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན།མཛད་པ་པོ། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།

༣༧༽ རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༌། མཛད་པ་པོ། ས་སྐྱ་པ་བླ་མ་དམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན།

༣༨༽ དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ། མཛད་པ་པོ། འགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ།

༣༩༽ ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། སྟོད་ཆ། མཛད་པ་པོ། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ།

༤༠༽ རྨད་བྱུང་བསྐལ་པ་མའི་ཚིག་རྒྱན་མདུད་འགྲོལ་མུ་ཏིག་ཆུན་པོ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༤༡༽ བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རགས་རིམ་གཡུ་ཡི་ཕྲེང་བ། སྟོད་ཆ་དང༌། བར་ཆ། སྨད་ཆ། སྒྲིག་རྩོམ་མཁན། ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་དང༌། ནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན།

༤༢༽ མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ། བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས།

༤༣༽ བསྟན་རྩིས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གིས་བརྩམས།

༤༤༽ དེབ་ཐེར་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང༌། ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས།

༤༥༽ བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་གཅེས་བསྡུས། བསོད་ནམས་སྐྱིད་དང་དབང་རྒྱལ་ནས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།

༤༦༽ ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ། དབང་རྒྱལ་དང་བསོད་ནམས་སྐྱིད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ་བོད་རྒྱ་ཤན་སྦྱར།

༤༧༽ བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས། སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས་ ༡ པོ་ནས་ ༢༣ བར།

༤༨༽ ྋགོང་ས་སྐུ་བཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རང་རྣམ་ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང༌། རྡོར་གླིང་དཔར་ཁང༌། ༡༩༦༣

༤༩༽ བོད་ཀྱི་གནས་བབས། ཤིན་ཞིག་དཔར་ཁང༌། ༡༩༨༩

༥༠༽ སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཚུལ་དང་གསེར་ཁྲི་མངའ་ གསོལ། བོད་དཔར་དཔེ་གཟུགས།

༥༡༽ སྐྱེས་རབས།

༥༢༽ ལྟག་མཚེར་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནོར་བུའི་མཛད་རིམ་བསྡུས་དོན་དཔྱོད་ལྡན་ཡོངས་ལ་གཏམ་དུ་བྱ་བ་སྔོན་མེད་ལེགས་བཤད་ངེས་དོན་སྤྲིན་གྱི་ཕོ་ཉ། མདོ་སྨད་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་བྲིས།༡༩༨༩

༥༣༽ བོད་མི་གསར་བརྗེ་བ་ཞིག འབའ་བ་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་གྱི་ སྲིད་དོན་མི་ཚེ་དང་དུས་སྐབས། ཆུང་ཚེ་རིང་གིས་བསྒྱུར། བོད་ཀྱི་དུས་བབ། ༢༠༠༦

༥༤༽ ཚ་བ་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོའི་རང་གི་མྱོང་ཚོར་ལས་དྲངས་པའི་བོད་དོན་བདེན་གླེང༌། ངག་རྒྱུན་དེབ་ཕྲེང༌། ༡༩ བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། ༢༠༠༥

༥༥༽ ཆུང་ཚེ་རིང་དང་བསོད་ནམས་རྡོ་རྗེས་བརྩམས་པའི་བོད་མི་དམངས་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་ལྕགས་སྒྲོག སྣར་ཐང་དཔར་ཁང༌། ༢༠༠༡

༥༦༽ བཤད་ཟུར་གྱི་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྷད་མེད་ཅེས་པའི་ཕྱག་དེབ།

༥༧༽ སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་དེབ་གཉིས་པ་དང༌། གསུམ་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། ༡༩༩༥

༥༨༽ མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་ཕ་ལྷ་ཐུབ་བསྟན་འོད་ལྡན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད། ༡༩༩༦

༥༩༽ མཛད་རྣམ་གསེར་གྱི་ཡང་སྙིང༌། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང༌། ༢༠༠༡

༦༠༽ བསམ་འགྲུབ་ཕོ་བྲང་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་ཀྱི་མི་ཚེའི་རྦ་རླབས་འཁྲུགས་པོ།

༦༡༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༢༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་ དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༣༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། (༡༩༦༠ ནས་ ༢༠༠༥) བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༤༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སྤྱི་འཐུས་དང་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༥༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཤེས་ཡོན་ལམ་སྟོན། (༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༩༦) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང༌།

༦༦༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཚོགས་པ་ཁག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༧༽ ཙོང་ཁ་ལྷ་མོ་ཚེ་རིང་གི་བཙན་རྒོལ་རྒྱལ་སྐྱོབ། དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་པ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༦༨༽ བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་མ་ལག་དང་བཅས་པའི་ལོ་རྒྱུས། (༡༩༥༩ ནས་ ༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས།

༦༩༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། (༡༩༥༩ ནས་༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས།

༧༠༽ བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་མ་ལག་ཁྱབ་ཁོངས་དང་བཅས་པའི་བྱུང་རིམ་སྙིང་བསྡུས། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༧༡༽ གཞུང་ཞབས་མི་སྣ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡེབས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༢༽ ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ཀྱི་རྒས་པོའི་ལོ་རྒྱུས་འབེལ་གཏམ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༣༽ གཡུ་ཐོག་ཚེ་རིང་སྒྲོལ་དཀར་གྱིས་བརྩམས་པའི་ཡབ་གཞིས་གཡུ་ཐོག་ས་དབང་དམ་པ་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་མཆོག་གི་སྐུ་ཚེའི་བྱུང་བ་ཆེ་ལུང་ཙམ་མ་བཅོས་ལྷུག་པར་བརྗོད་པ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༧༤༽ རི་ཁ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བརྩམས་པའི་རྒྱུན་མཁོའི་ཆོས་སྲིད་ཤེས་བྱ་གནས་བསྡུས། ཝར་ཎ་ལེགས་བཤད་གཏེར་མཛོད་ཁང༌།

༧༥༽ ཕྲེང་རིང་རིན་ཆེན་སྒྲོལ་མའི་བོད་ཀྱི་བུ་མོ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༦༽ རྣམ་གླིང་དཔལ་འབྱོར་འཇིགས་མེད་ཀྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྣ་ཚོགས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༧༽ ཤན་ཁ་འགྱུར་མེད་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་གྱི་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྷད་མེད་རང་བྱུང་ཟངས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༨༽ གྲྭ་བཞི་བརྒྱ་དཔོན་སྐལ་བཟང་དགྲ་འདུལ་གྱི་ཞི་དྲག་གི་སྲི་ཞུ་བསྒྲུབས་པའི་བརྗེད་བྱང༌། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༩༽ བར་ཞི་རྩེ་མགྲོན་ངག་དབང་བསྟན་སྐྱོང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་བྱུང་བདེན་པའི་རང་སྒྲ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༠༽ ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཚུལ་དང་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་སོགས་མདོ་ཙམ་བཀོད་པ། ༡༩༩༩ སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང༌།

༨༡༽ བེ་རི་དགེ་བཤེས་འཇིགས་མེད་དབང་རྒྱལ་གྱིས་བརྩམས་པའི་བོད་གཞུང་ཟློས་གར་ཚོགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་བཟང་ཞིང་གི་མཆོད་སྤྲིན་མིག་ཡིད་རྣ་བའི་དགའ་སྟོན། (༡༩༥༩ ནས་ ༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཟློས་གར་ཚོགས་པ།

༨༢༽ མདའ་ཟུར་ལི་ཐང་དབྲ་ཕྲུག་ངག་དབང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཟོལ་མེད་སྲོང་པོའི་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ། སྟོད་ཆ། སྨད་ཆ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༨༣༽ སྣེའུ་ཤག་ཐུབ་བསྟན་ཐར་པའི་བོད་གཞུང་རྩེ་ཡིག་ཚང་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ལས་ཁུངས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༤༽ རྩེ་དྲུང་ཤར་རྩེ་ཡེ་ཤེས་ཐུབ་བསྟན་གྱི་མི་ཚེའི་མྱོང་ཚོར་གསལ་བར་བཤད་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༥༽ བཀའ་ཟུར་བདེ་གྲོང་དབང་འདུད་རྡོ་རྗེའི་སྒེར་ཟུར་ཁང་གི་གཡོག་ནས་བོད་ཀྱི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་བར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༦༽ ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་བོད་དམངས་གཙོའི་སྲིད་གཞུང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ཉེར་ལྔ་འཁོར་བ། ༡༩༨༥ སྐབས་བརྒྱད་པའི་བོད་མི་ དམངས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༨༧༽ ༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༠ བར་གྱི་བོད་མིའི་རང་དབང་གསར་ཤོག

༨༨༽ འགྲོ་ཕན་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་གདན་རབས་དྲི་མེད་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང༌། བོད་གཞུང་སྨན་རྩིས་ཁང༌།

༨༩༽ འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་དང་གཞུང་ཞབས་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡུས། ༢༠༡༠ འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་དང་གཞུང་ཞབས་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང༌།

༩༠༽ བསམ་དཀྱིལ་རིན་ཆེན་དབང་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚེའི་བདེ་སྡུག་མྱོང་ཚོར་ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༩༡༽ བཀའ་ཟུར་ཀུན་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་གྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ་ཐབས་བྱུས་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་འབྲས་བུ། དེབ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ།

༩༢༽ ལྷ་རམས་པ་དགེ་བཤེས་ཚེ་དབང་གིས་བརྩམས་པའི་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་གྱི་བྱུང་བ་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང༌།

༩༣༽ མང་གཙོའི་ལམ་བུ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༩༤༽ མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས། བོད་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་དང་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང༌། ༢༠༡༠

༩༥༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་གཙོའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༩༦༽ ལེགས་ཉེས་བདེན་རྫུན་རྣམ་འབྱེད་ལུང་རིགས་གསེར་གྱི་ལྡེ་མིག དགེ་ལྡན་བསྟན་བདག་ལྷན་ཚོགས་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་དགེ་ལྡན་ལྷན་ཚོགས། དགེ་ལྡན་ཆོས་ཁྲིམས་འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཚོགས།

༩༧༽ རང་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་གནད་དོན་དང་མི་རིགས་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་ཕྱིར་རྟོག ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ། (ཕུན་དབང༌།) ཁ་བ་དཀར་པོ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྲི་ཞུ་ཁང་གིས་པར་དུ་བསྐྲུན།

༩༨༽ ང་དགའ་ལྡན་པའི་དམ་སྲི་ཁོ་ཡིན། རྩོམ་པ་པོ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། ༢༠༡༣

༩༩༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ ལས་ཁུངས་ནས་པར་བསྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།

༡༠༠༽ བཀའ་ཟུར་ཨ་ལགས་འཇིགས་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཆོས་སྲིད་གཏམ་གྱི་ཐེམ་སྐས། སྟོད་ཆ་དང༌། སྨད་ཆ། རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གིས་བརྩམས། བདེན་རྒྱབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་དཔར་འགྲེམས་ཞུས།

༡༠༡༽ བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་གྱི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་དང་པོ་ནས་ཉེར་གཉིས།

༡༠༢༽ ༡༩༦༨ ནས་ ༡༩༨༠ བར་གྱི་ཤེས་བྱ་གསར་དེབ།

༡༠༣༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་དང་གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།

༡༠༤༽ ནང་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ཀུན་བཏུས། རིགས་སློབ་ལྷན་བརྩེགས་ཚོགས་ཆུང་ནས་བོད་བསྒྱུར་ཞུས།

༡༠༥༽ ཆོས་སྐྱོང་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྔ་རྗེས་སྩལ་བ་ཁག་ཆ་ཚང་ཕྱོགས་བསྡེབས་ཞུས་པ། བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང་ནས་ དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

༡༠༦༽ ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན། གསུམ་བཅུའི་གསུང་འཕྲིན་དང་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། བོད་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁང་ནང་སྣར་ཐང་དཔར་ཁང་དུ་བསྐྲུན། (༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༦)

༡༠༧༽ ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན། གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ཁང་ནས་སྣར་ཐང་དཔར་ཁང་དུ་དཔར་གཞི་བསྒྲིགས་ཏེ་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

༡༠༨༽ སྒ་རྗེ་ཁམས་དབུས་དགོན་གྱི་སྤྲུལ་མིང་འཛིན་པ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ་ཅེས་པའི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་སུ་བཀོད་པ་བཞུགས་སོ།། འཆི་མེད་དགའ་ཚལ་གླིང༌། (༢༠༠༧)

༡༠༩༽ རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་པའི་བུད་མེད་ཚོགས་པ། ཤཱཀྱའི་བུ་མོ། ཤཱཀྱ་དྷི་ཏས་རིན་མེད་འདོན་སྤེལ་ཞུས། (༡༩༨༨)

༡༡༠༽ བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་སྐོར་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ། (༡༩༨༧)

༡༡༡༽ ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའ་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཆོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པ་བསྐྱངས་སྐབས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བསྩལ་བའི་བཀའ་སློབ། བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་པར་བསྐྲུན་ཞུས། (༡༩༨༩)

༡༡༢༽ ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ནམ་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གི་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་གཙོ་བོར་བརྗོད་པ་བདེན་པའི་རང་མདངས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།། རྗེས་དྲན་གྲ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས།

༡༡༣༽ རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་ལས་འཕྲོས་པ། རྣམ་སྤེལ་ཚང་བློ་བཟང་སྦྱིན་པས་བརྩམས།

༡༡༤༽ བཙན་བྱོལ་ནང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས། (༢༠༡༤)

༡༡༤༽ རྒྱ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་དང་ཆུ་སྒང༌། བུ་རྫོང་ལྷ་མོ་ཚང་ཚེ་རིང་དབང་ཕྱུག་གིས་བརྩམས།

༢༽དབྱིན་དེབ་ཁག

1) Avedon, John F. In Exile from the Land of Snows, Vintage Books, New York, 1986

2) Bell, Sir Charles, Portrait of a Dalai Lama, Wm. Collins, London, 1946

3) Bell, Sir Charles, Tibet Past and Present, Oxford University Press (First Published 1924)

4) Belleezza, John Vincent, Antiquities of Northern Tibet, Antiquities of Upper Tibet.

5) Chapman, F.Spencer, Lhasa: The Holy City, Readers Union Ltd, London

6) Craig, Mary, Kundun, Harper Collins Publishers, Great Britian, 1997

7) Dian, David Zhang, Academic Journal, America, March 2002

8) Golstein, Melvyn C., A History of Modern Tibet, 1913-1951. Munshiram Manoharlal Publisher Pvt. Ltd, 1993

9) Goodman, M.H., The Last Dalai Lama, Boulder and London: Shambala, 1986

10) Gould, B.J., The Jewel in the Lotus, Chatto & Windus, London, 1957

11) Norbu, Thubten Jigme, Tibet is my Country, Wisdom Publications, 23 Dering Street, London W1, England, 1986

12) Mckay, Alex, Tibet and the British Raj: The Frontier Cadre, 1904- 1947, London Curzon Press, 1998

13) Pema, Jetsun, Tibet My Story (Autobiography) , Element Books Limited, Shaftesbury, Dorset SP7 8BP, Great Britain, 1997

14) Richardson, Hugh, High Peaks, Pure Earth. Serindia Publications, 10 Parkfields, London, SW15 6NH, 1998

15) Richardson, Hugh, Tibet and Its History, Boulder and London: Shambala, 1984

16) Rockhill, W.W. The Dalai Lamas of Lhasa and Their Relations with the Manchu Emperors of China: 1644-1908. T’oung - Pao, XI (1910)

17) Smith Jr, Warren W. Tibetan Nation, Harper Collins Publishers India, 1997

18) Teichman, Eric, Travels of a Consular Officer in Eastern Tibet, Cambridge University Press, 1922

19) Tsarong, Damdul Namgyal, In the Service of His Country, The Biography of Dasang Damdul Tsarong, Commander General of Tibet.

20) Yasha, Zhang, China’s Tibet Vol.12 No. 6, 2001

21) Indian Leaders on Tibet, Department of Information and International Relations, 1998

22) A History of Modern Tibet by Goldstein, 1993

23) Th Fate of Tibet by Claude Arpi, 1999

24) New York Times

25) Tibet Disappears by Chanakya Sen.

26) A History of Modern Tibet-Volume 2 (1951-1955) by Melvyn C.Goldstein, 2000

27) Freedom in Exile by H.H.The Dalai Lama 1990

28) Tibetan Nation by Warren W. Smith, Jr.,1996

29) With Nehru in the Foreign Office by Subimal Dutt.

30) The AssamTribune

31) The Times, London.

32) The Hindu, Madras.

33) The Hindustan Times.New Delhi.

34) Tibet in the United Nations 1950-1961, Issued by The Bureau of H.H The Dalai Lama

35) The Story of Tibet, Conversations with the Dalai Lama, Thomas Laird, Grove Press New York

36) International Resolutions and Recognitions on Tibet (1959-2004) , Published by the Department of Information and International Relations

37) Tibet: Human Rights and the Rule of Law, International Commission of Jurists December 1997

38) Failures of the U.N.O, A.N. Bharadwaj, Published by Jay Kay Book House

39) Indian Parliament on the issue of Tibet, Lok Sabha 1952-2005, Published by Tibetan Parliamentary and Policy Research Centre

40) International Resolutions and Recognitions on Tibet 1959-1997, Published by the Department of Information and International Relations

41) Tibetans in Exile 1959-1969, Compiled by the Office of H.H Dalai Lama, Dharamsala

42) United Nations Resolutions on Tibet, Compiled by the Department of Information and International Relations

43) The Ocean of Wisdom, By P.N Chopra

44) Tibetans in Exile 1959-1980,Compiled, edited and published by The Department of Information and International Relations.

45) The Spirit of Tibet: Universal Heritage, Selected Speeches and Writings of H.H The Dalai Lama, XIV Edited by A.A Shiromany

46) Dalai Lama, My Son: A Mother’s Story, Diki Tsering, Edited & introduced by Khedroob Thondup

47) Tibet:The Position in International Law.

48) Tibetan Review, 1970-1980

49) Tibet:The Road Ahead by Dawa Norbu.

50) Lonely Planet:Lonely Planet Publications.

51) The Power-Places of Central Tibet Dowman.

52) The Noodle Maker of Kalimpong, Gyalo Thondup & Anne F. Thurston.

མཇུག་བྱང༌།

༡༽རྩོམ་སྒྲིག་གཙོ་འགན་ལེན་མཁན།

ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།)

༢༽ཆེད་ལས་རྩོམ་སྒྲིག་པ།

ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ།

༣༽འཕྲི་སྣོན་བསྒྱུར་བཀོད་དང་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་ཐུགས་འགན་སྐྱེད་མཁན། ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།)

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། (གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོཊ་གཙོ་ཟུར་པ།) མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། (བཀའ་དྲུང་ཟུར་པ།) གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། (དང་སློབ་འགོ་འཛིན་ལས་རོགས་ཟུར་པ།)

༤༽རྩོམ་སྒྲིག་ལས་རོགས།

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ། རེབ་གོང་ལེགས་བཤད། ཨ་རིག་བཀའ་བཅུ་མའི་དགེ་འདུན།

༥༽ཚིགས་བཅད་རྩོམ་མཁན།

ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།) (རླབས་འཕྲེང་སོ་གཉིས་པ་ནས་སོ་དྲུག་པའི་ས་བཅད་གཉིས་པ་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས་དང༌། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་གཅིག་པ་ནས་ཞེ་བརྒྱད་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།) བྱ་གཞུང་སྐལ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། (རླབས་འཕྲེང་སོ་དྲུག་པའི་ས་བཅད་གསུམ་པ་ནས་རླབས་འཕྲེང་བཞི་བཅུའི་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།) ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། (རླབས་འཕྲེང་ཞེ་དགུ་པ་དང་ལྔ་བཅུ་པའི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།)

༦༽སྐུ་ཡིག་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ནས་རྒྱུ་ཆ་བསྡུ་རུབ་གནང་མཁན།

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ།

༧༽དབྱིན་ཡིག་ནས་བོད་བསྒྱུར་གནང་མཁན།

གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ།

༨༽གློག་ཀླད་དུ་འགོད་འཇུག་དང་ཇུས་འགོད་པ།

རེབ་གོང་ལེགས་བཤད།

༩༽རྒྱབ་ཤ་ཇུས་འགོད་པ།

བསོད་ནམས་ཆོས་འཛོམས་ཡེ་ཤེས།